Đại tá Lục quân Hoa Kỳ Tôn Thất Tuấn sinh năm 1961 tại Khánh Hòa, Việt Nam. Năm 1977, khi 16 tuổi, ông rời Việt Nam và đến Hoa Kỳ với tư cách một người tị nạn, sau đó theo học và tốt nghiệp Đại học Southeastern Oklahoma State University. Sau khi hoàn tất việc học, ông theo đuổi ước mơ phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ, nhập ngũ năm 1986 với tư cách binh sĩ bộ binh và phục vụ tại Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 30, Sư đoàn 3 Bộ binh.
Năm 1989, ông được đào tạo và trở thành sĩ quan bộ binh, mở đầu một sự nghiệp quân sự kéo dài qua nhiều đơn vị quan trọng, trong đó có Sư đoàn 101 Nhảy dù, Sư đoàn 1 Kỵ binh, Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương và các cơ quan phụ trách vấn đề tù binh và quân nhân mất tích.
Trong quá trình thăng tiến, Đại tá Tuấn đảm nhiệm cả các vị trí chỉ huy, tham mưu và đối ngoại, đồng thời từng phục vụ tại Kuwait, Iraq và khu vực biên giới Afghanistan–Pakistan. Ông được trao nhiều phần thưởng quân sự và dân sự của Hoa Kỳ, trong đó có Bronze Star Medal, Defense Meritorious Service Medal, Meritorious Service Medal và Department of State Meritorious Honor Award, cùng các chứng nhận Ranger, Parachutist, Air Assault và Combat Infantryman.
Những kinh nghiệm chiến đấu, chỉ huy và công tác khu vực đã giúp ông từng bước tiến lên cấp bậc Đại tá, được thăng cấp vào năm 2012. Ngày 30 tháng 9 năm 2015, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ bổ nhiệm ông làm Tùy viên Quốc phòng Hoa Kỳ tại Đại sứ quán ở Hà Nội, kế nhiệm Đại tá Lục quân Earnest Lee sau khi ông Lee kết thúc nhiệm kỳ. Với vị trí này, ông có nhiệm vụ theo dõi và phân tích các vấn đề quốc phòng, an ninh tại Việt Nam và khu vực, đồng thời hỗ trợ phối hợp các hoạt động giữa quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam.
Việc một sĩ quan Mỹ gốc Việt như Tôn Thất Tuấn đảm nhiệm vị trí quốc phòng cấp cao tại Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt đối với quan hệ Việt Nam–Hoa Kỳ. Trong nhiệm kỳ, ông không chỉ làm công việc đại diện quốc phòng mà còn tham gia thúc đẩy tiếp xúc và đối thoại giữa quân đội hai nước. Vai trò của ông vì thế có thể được xem là một cầu nối quan trọng: đối với Hoa Kỳ, ông mang kinh nghiệm quân sự và hiểu biết sâu về Việt Nam; đối với Việt Nam, sự hiện diện của một sĩ quan gốc Việt ở vị trí này có thể tạo thêm sự tin cậy, hiểu biết và kênh đối thoại. Những cuộc tiếp xúc như vậy góp phần mở rộng hợp tác quốc phòng, tìm kiếm quân nhân mất tích, giao lưu quân sự, hỗ trợ nhân đạo và cùng thúc đẩy hòa bình, ổn định ở khu vực.
Và hiện tại ông đã về hưu sau 33 năm phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ.
TPO - Tổng thống Mỹ Donald Trump ban lệnh hạ quốc kỳ trên toàn nước Mỹ trong một tuần để tưởng niệm Dolly Parton. Đây là nghi thức hiếm thấy đối với một nghệ sĩ, đặc biệt trong bối cảnh nữ danh ca không phải đồng minh chính trị của người đứng đầu Nhà Trắng.
Đặc quyền hiếm có
Huyền thoại nhạc đồng quê Mỹ Dolly Parton qua đời ngày 25/8 (giờ địa phương), hưởng thọ 80 tuổi, sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư.
Không lâu sau khi tin buồn được công bố, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông điệp chia buồn trên nền tảng Truth Social: “Thật buồn khi phải thông báo Dolly Parton, một trong những ca sĩ nhạc đồng quê vĩ đại nhất từ trước đến nay và hơn thế nữa, vừa qua đời. Đây là mất mát lớn đối với hàng triệu người. Chưa từng có ai giống như bà ấy và cũng sẽ không bao giờ có. Hãy yên nghỉ, Dolly! Cả thế giới yêu bà!”.
Tổng thống Donald Trump tri ân Dolly Parton bằng sắc lệnh hạ quốc kỳ trên toàn quốc, cũng như các cơ sở ở nước ngoài. Ảnh: CBS.
Ông Trump còn sử dụng thẩm quyền được Hiến pháp và luật pháp Mỹ trao cho để ban hành sắc lệnh hạ quốc kỳ tưởng nhớ nữ danh ca. Theo văn bản chính thức, quốc kỳ được treo rủ từ ngày 25/8 đến hoàng hôn 1/9, tại Nhà Trắng, các tòa nhà và khuôn viên công cộng, căn cứ quân sự, tàu hải quân trên toàn nước Mỹ và các vùng lãnh thổ, cũng như các cơ quan ngoại giao Mỹ ở nước ngoài.
Dolly Parton là một trong số rất ít nghệ sĩ từng được hưởng nghi thức đặc biệt này. Hạ quốc kỳ là một trong những hình thức tưởng niệm có tính biểu tượng mạnh của Mỹ, thường được áp dụng để tưởng nhớ các nguyên thủ quốc gia, quan chức cấp cao, quân nhân hy sinh hoặc trong những thời điểm đất nước xảy ra bi kịch lớn.
Trước giọng ca I will always love you, ngôi sao gần nhất có được vinh dự này là danh hài kiêm diễn viên Bob Hope vào năm 2003, do cựu Tổng thống George W. Bush ký sắc lệnh.
Một số nghệ sĩ khác như Whitney Houston, Prince, Aretha Franklin... cũng từng được hạ cờ tưởng niệm, nhưng chỉ ở cấp bang.
Hai lần từ chối chính quyền ông Trump
Điều khiến Dolly Parton trở nên đặc biệt hơn những nghệ sĩ từng được vinh danh bằng nghi thức hạ quốc kỳ còn đến từ lựa chọn kiên định.
00:00
00:15
Ông Trump được biết đến là nhân vật có cá tính chính trị mạnh. Dolly Parton lại luôn cố gắng giữ khoảng cách với chính trị đảng phái. Bà thậm chí từng hai lần từ chối Huân chương Tự do của tổng thống dưới thời ông Trump.
Năm 2021, nữ danh ca tiết lộ chính quyền của ông Trump từng hai lần đề nghị trao cho bà Huân chương Tự do của Tổng thống. Bà từ chối lần đầu vì chồng bị ốm và lần thứ hai vì không muốn đi lại trong thời kỳ COVID-19.
Chính quyền dưới thời ông Joe Biden cũng có động thái tương tự nhưng không nhận được cái gật đầu từ bà Parton. Bà lo ngại việc nhận huân chương có thể khiến bản thân bị nhìn nhận như đang “làm chính trị”.
Bà Parton ba lần từ chối nhận Huân chương Tự do của tổng thống vì không muốn dính dáng đến chính trị. Ảnh: Jim Gensheimer.
Thái độ này giúp bà trở nên khác biệt trong thời đại chính trị Mỹ bị phân cực sâu sắc. Nó cũng cho thấy sự tôn trọng mà ông Trump dành cho huyền thoại nhạc đồng quê không dựa trên lòng trung thành chính trị, mà xuất phát từ chính con người và di sản bà để lại.
Dolly Parton hội tụ nhiều yếu tố khiến bà có sức ảnh hưởng đặc biệt: thương hiệu mạnh, sức ảnh hưởng đại chúng lớn và những thành tựu nổi bật trong âm nhạc, điện ảnh, kinh doanh và hoạt động xã hội, tránh công khai ủng hộ bất kỳ nhân vật hay đảng phái chính trị nào.
CNN nhận định rằng trong thời điểm dường như không có người nổi tiếng Mỹ nào tránh khỏi những chia rẽ sâu sắc của đất nước, Dolly Parton là biểu tượng có khả năng vượt qua các ranh giới, giữ thái độ trung lập trong những “cuộc chiến văn hóa” nhưng vẫn thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình.
Nghệ sĩ độc nhất vô nhị
Dù phi đảng phái, Dolly Parton vẫn nhận được sự công nhận rộng rãi trong giới chính trị. Không chỉ ông Trump, nhiều cựu Tổng thống Mỹ và chính trị gia cũng bày tỏ tiếc thương, tri ân trước sự ra đi của bà.
Cựu Tổng thống Bill Clinton ca ngợi Dolly Parton là “nhân vật độc nhất vô nhị”, nhạc sĩ và nghệ sĩ biểu diễn tuyệt vời. Theo ông Clinton, bà vươn lên từ nghèo khó ở Tennessee nhưng chưa bao giờ quên nguồn cội, đồng thời có nhiều đóng góp cho cộng đồng, đặc biệt trong việc thúc đẩy xóa mù chữ.
Cựu Tổng thống George W. Bush nhấn mạnh bà Parton không chỉ là nghệ sĩ giải trí tuyệt vời mà còn là con người tuyệt vời, đồng thời ghi nhận những đóng góp của bà cho giáo dục, sức khỏe và cộng đồng.
Cựu Tổng thống Joe Biden cũng dùng cụm từ “độc nhất vô nhị” để miêu tả Dolly Parton. Trong mắt ông, bà là “nguồn cảm hứng cho hàng triệu người”, không ngừng đấu tranh cho phụ nữ và bình đẳng. Ông ca ngợi những nỗ lực giúp hàng triệu trẻ em học đọc, học viết của nữ danh ca, cũng như cách bà lan tỏa sự tử tế và tôn trọng.
Cựu Tổng thống Barack Obama cho rằng thật khó để tưởng tượng một người có tầm ảnh hưởng lớn như Dolly Parton. Ông nhắc đến hành trình phi thường của bà: vươn lên từ nghèo khó, giành 11 giải Grammy và một giải Emmy, xây dựng đế chế kinh doanh, hỗ trợ hàng triệu trẻ em học tập và góp phần thúc đẩy nghiên cứu vaccine COVID-19 của Moderna. Ông Obama gọi đó là “cuộc đời phi thường” và gửi lời chia buồn đến gia đình, người hâm mộ của Dolly.
Những thành tựu đạt được khi còn sống giúp Dolly Parton có được sự tôn trọng cao nhất tại Mỹ. Ảnh: Shutterstock
Trong hơn 6 thập niên, Dolly Parton hiện diện ở nhiều lĩnh vực: âm nhạc, điện ảnh, truyền hình, kinh doanh và từ thiện. Theo Recording Academy, bà sở hữu 11 giải Grammy từ 54 đề cử, cùng 25 ca khúc đứng số một trên bảng xếp hạng Hot country songs và doanh số toàn cầu hơn 100 triệu bản ghi.
Bà là siêu sao Hollywood đồng thời là người con xuất thân từ vùng Appalachia nghèo khó. Dolly gây ấn tượng với vẻ ngoài hào nhoáng, mái tóc vàng, trang phục lấp lánh và lối trang điểm đậm. Thế nhưng, những bài hát nổi tiếng nhất của bà lại kể về những điều rất đời thường: tình yêu, sự chia ly, gia đình, phụ nữ lao động và khát vọng đổi đời.
Dolly Parton đại diện cho câu chuyện mà nhiều người Mỹ dễ nhận ra và tôn trọng: từ nghèo khó đi lên bằng tài năng, lao động và ý chí, nhưng không quay lưng với nơi mình sinh ra.
Một trong những thành tựu từ thiện quan trọng nhất của Dolly Parton là chương trình tặng sách Imagination Library. Bà thành lập chương trình vào năm 1995, lấy cảm hứng từ việc cha mình không biết đọc, viết. Đến nay, chương trình đã trao hơn 200 triệu cuốn sách miễn phí cho trẻ em.
Theo Reuters, Dolly Parton cũng quyên góp một triệu USD cho nghiên cứu vaccine COVID-19 của Moderna. Daily Mail cho rằng bà Parton có thể đã là tỷ phú USD nếu không dành quá nhiều tiền cho các hoạt động từ thiện.
TIC 433545934, một trong những hệ sao đôi - kép nhỏ gọn nhất từng được biết đến, là hệ thống thuộc dạng 2+2, gồm hai cặp sao quay quanh nhau, đồng thời hai cặp cũng chuyển động quanh nhau.
Khi quan sát từ Trái đất, mỗi sao trong từng cặp có thể lần lượt đi qua phía trước sao đồng hành, làm độ sáng hệ thống thay đổi rõ rệt dưới góc nhìn từ kính viễn vọng TESS (của NASA).
Đặc biệt, cặp sao B còn che khuất cả hai thành viên của cặp sao A. Do cấu hình quỹ đạo, cặp sao A không bao giờ che khuất cặp sao B theo chiều ngược lại.
Đây là hệ sao đôi - kép có hiện tượng che khuất lẫn nhau được xác nhận đầu tiên, theo trang IFLScience ngày 26-8.
Hai sao của cặp A quay quanh nhau mỗi 2 ngày, với khối lượng lần lượt gấp khoảng 2,2 và 2,4 lần Mặt trời của chúng ta.
Cặp sao B hoàn thành một vòng chỉ trong 1,4 ngày, gồm một sao có kích thước tương tự các sao ở cặp A và một sao có khối lượng khoảng 1,3 lần Mặt trời của chúng ta.
Hai cặp sao quay quanh nhau mỗi 224,5 ngày, đưa TIC 433545934 trở thành hệ sao bốn ngôi dạng 2+2 nhỏ gọn thứ năm từng được phát hiện.
Hệ sao này còn tương đối trẻ, khoảng 580 triệu năm tuổi. Tuy nhiên, do có khối lượng lớn, ba trong số bốn ngôi sao đã bắt đầu phình to khi tiến tới những giai đoạn tiếp theo của vòng đời sao.
Các nhà nghiên cứu dự đoán khoảng 152 triệu năm nữa, ba sao lớn hơn sẽ mở rộng đến vùng Roche - khu vực mà lực hấp dẫn của hai sao cân bằng - và bắt đầu chuyển vật chất sang sao đồng hành.
Hiện tượng "tràn thùy Roche" có thể tạo ra nhiều sự kiện thiên văn cực đoan, như sao biến quang (các ngôi sao có độ sáng thay đổi đều đặn hoặc không đều đặn) bùng nổ, siêu tân tinh loại Ia (một vụ nổ cực kỳ mạnh mẽ và sáng chói của một ngôi sao sao lùn trắng trong một hệ sao đôi) và các hệ sao đôi phát tia X.
Vì vậy, hệ bốn sao TIC 433545934 có thể không tồn tại mãi với cấu trúc hiện nay và thậm chí có khả năng trở thành tiền thân của một dạng siêu tân tinh hiếm trong tương lai.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Astronomy & Astrophysics và hiện có trên kho lưu trữ trực tuyến arXiv.
Tôn Thất Tuấn sinh năm 1961 tại Khánh Hòa, Việt Nam. Năm 1977, khi 16 tuổi, ông rời Việt Nam và đến Hoa Kỳ với tư cách một người tị nạn, sau đó theo học và tốt nghiệp Đại học Southeastern Oklahoma State University. Sau khi hoàn tất việc học, ông theo đuổi ước mơ phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ, nhập ngũ năm 1986 với tư cách binh sĩ bộ binh và phục vụ tại Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 30, Sư đoàn 3 Bộ binh. 
