Drone và tia laser 'đọc hơi thở' núi lửa trước khi phun

Các nhà khoa học giờ đây có thể dùng drone và tia laser để lập bản đồ những dòng khí vô hình đang thoát ra từ lòng đất.

Drone được dùng để phát hiện những dấu hiệu cảnh báo núi lửa phun trào - Ảnh: DAILY STAR© HOÀNG THI

Tại đảo Vulcano của Ý, những chiếc drone (máy bay không người lái) đang góp phần giúp giới khoa học "lắng nghe" những tín hiệu đầu tiên từ lòng đất.

Dùng drone và tia laser để 'đọc hơi thở' núi lửa

Trong một thử nghiệm mới tại đảo Vulcano ngoài khơi Sicily, các nhà khoa học của Đại học Kỹ thuật Munich (Đức) đã kết hợp máy bay không người lái với hệ thống laser để đo lượng khí thoát ra từ núi lửa mà không cần đưa cảm biến bay xuyên qua đám khí độc như trước.

Thay vào đó một thiết bị laser được đặt dưới mặt đất sẽ phát tia sáng xuyên qua cột khí. Drone chỉ mang theo một tấm phản xạ, giúp tia laser quay trở lại cảm biến. 

Từ mức độ ánh sáng bị hấp thụ trên đường đi, hệ thống sẽ tính toán nồng độ các loại khí và dựng thành bản đồ phân bố khí chỉ sau khoảng 10-15 phút. 

• Các nhà khoa học 'tuyển' chó, dê để dự báo núi lửa, động đất

Theo Đại học Kỹ thuật Munich, mỗi chuyến bay có thể thu thập tới khoảng 3.000 phép đo, trong khi các thử nghiệm trước đó cho thấy sai số chỉ khoảng 5%.

Giáo sư Achim Lilienthal - Phó giám đốc Viện Robot và Trí tuệ máy thuộc Đại học Kỹ thuật Munich - cho rằng phương pháp này vừa giúp tăng độ chính xác, vừa giảm đáng kể rủi ro cho các nhà nghiên cứu khi không còn phải tiếp cận sát khu vực miệng núi lửa. 

Theo ông, mục tiêu tiếp theo của nhóm là tự động hóa toàn bộ quá trình đo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu nhanh hơn. 

Ý tưởng này cũng khắc phục một hạn chế của các hệ thống trước đây. Khi cảm biến được gắn trực tiếp lên máy bay, luồng gió từ cánh quạt có thể làm xáo trộn hoặc pha loãng đám khí, khiến kết quả đo thiếu chính xác. 

Trong nghiên cứu do Marius Schaab và các cộng sự công bố năm 2026, nhóm đã chứng minh phương pháp đo từ xa bằng laser giúp tránh được hiện tượng này, đồng thời bảo vệ thiết bị khỏi môi trường có tính axit và ăn mòn quanh miệng núi lửa. 

Drone được dùng để thu thập thông tin trong một vụ núi lửa phun trào - Ảnh: UCAM© HOÀNG THI

Vì sao 'hơi thở' của núi lửa có thể báo trước một vụ phun trào?

Các nhà địa chất từ lâu đã xem khí núi lửa là một trong những tín hiệu quan trọng phản ánh hoạt động của magma dưới lòng đất.

Trong quá trình magma dịch chuyển lên gần bề mặt, lượng và thành phần các loại khí như cacbon điôxít (CO₂) hay lưu huỳnh điôxít (SO₂) thường thay đổi. 

Theo dõi sự biến động này giúp giới khoa học đánh giá những chuyển động đang diễn ra bên dưới núi lửa và kết hợp với các dữ liệu khác như động đất, biến dạng mặt đất hay nhiệt độ để đưa ra cảnh báo sớm.

Nhà núi lửa học Nicole Bobrowski thuộc Đại học Heidelberg (Đức) cho biết mỗi núi lửa có một "dấu vân tay khí" riêng. 

Theo bà, điều quan trọng là theo dõi sự thay đổi của từng ngọn núi theo thời gian. Trước một số vụ phun trào, tỉ lệ giữa cacbon điôxít và lưu huỳnh điôxít có thể biến động đáng kể, phản ánh quá trình magma đang dịch chuyển bên dưới. 

• Drone và tia laser 'đọc hơi thở' núi lửa trước khi phun© HOÀNG THI

  Phát hiện 'vàng vô hình' với nồng độ kỷ lục dưới đáy biển Nhật BảnĐỌC NGAY

Thực tế máy bay không người lái đã được sử dụng để nghiên cứu núi lửa tại nhiều nơi trên thế giới. 

Năm 2020, các nhà khoa học của Đại học Cambridge cùng các đối tác quốc tế đã điều khiển máy bay không người lái bay vào cột khí của núi lửa Manam ở Papua New Guinea để đo trực tiếp lượng cacbon điôxít và lưu huỳnh điôxít tại một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhưng rất khó tiếp cận.

Tại Costa Rica, các nhà nghiên cứu cũng sử dụng máy bay không người lái để lấy mẫu khí và nước ở hồ miệng núi lửa Poás. 

Kết quả cho thấy chất lượng mẫu gần tương đương phương pháp lấy mẫu thủ công, trong khi mức độ an toàn được cải thiện đáng kể do không cần đưa con người xuống gần khu vực nguy hiểm.

Các nhà khoa học nhấn mạnh công nghệ mới chưa thể dự báo chính xác thời điểm một núi lửa sẽ phun trào. 

Tuy nhiên kết hợp drone, laser và trí tuệ nhân tạo đang mở ra một hướng giám sát hiệu quả hơn, giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường trong "hơi thở" của núi lửa. 

Trong tương lai, khi kết hợp với dữ liệu địa chấn, biến dạng mặt đất và ảnh vệ tinh, những hệ thống này được kỳ vọng sẽ nâng cao khả năng cảnh báo sớm, góp phần giảm thiểu rủi ro cho các cộng đồng sống gần núi lửa.

Đọc bài gốc tại đây.

Drone và tia laser 'đọc hơi thở' núi lửa trước khi phun

Cả nước có gần 860.000 doanh nghiệp đang hoạt động

 

Đến cuối 2025, cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh, tăng 25,5% so với 5 năm trước đó.

Ngày 13/7, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Báo cáo đánh giá quy mô nền kinh tế tiếp tục được mở rộng, số lượng các đơn vị kinh tế tăng so với kỳ tổng điều tra trước. Điều này phản ánh xu hướng phát triển của khu vực doanh nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu giữa các khu vực kinh tế.

Tuy nhiên, theo cơ quan thống kê, mức tăng giữa các khu vực không đồng đều, trong khi khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng cả về số lượng và lao động thì khu vực kinh tế cá thể có dấu hiệu tăng chậm, lao động giảm, phản ánh quá trình tái cơ cấu của nền kinh tế.

Trong đó, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Đến 31/12/2025, trong 1,22 triệu doanh nghiệp được thu thập thông tin trên cả nước, có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động và có kết quả sản xuất kinh doanh. Số này tăng 2,4% so với năm 2024 và cao hơn 25,5% so với trước đó 5 năm.

Riêng khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tăng 33,9% so với năm 2020. Còn khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 827.500 doanh nghiệp.

Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy

Sự phát triển của doanh nghiệp kéo theo quy mô lao động lên gần 17,6 triệu người, tăng 7,5% so với năm 2024. Tổng doanh thu thuần của khu vực doanh nghiệp đạt 45,3 triệu tỷ đồng, tăng 13,1% so với năm trước, trong đó khu vực ngoài Nhà nước và FDI tiếp tục đóng góp chủ yếu.

Trong khi đó, cả nước có gần 5,3 triệu cơ sở kinh doanh cá thể, chỉ tăng 1,1% so với năm 2020, phản ánh xu hướng chuyển dịch từ kinh tế cá thể sang khu vực doanh nghiệp.

Philips 65PUS7810/12 - 65 Inch - 4K QLED - 2025 - Buitenlands Model

bol.com·Được tài trợ

Trước đó, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu cả nước có 2 triệu doanh nghiệp vào 2030 và 3 triệu tới 2045. Tức là, bình quân mỗi năm cả nước có thêm 30.000-40.000 doanh nghiệp. Để đạt mục tiêu này, một trong những giải pháp đặc biệt là hỗ trợ cho hộ kinh doanh cá thể chuyển sang loại hình doanh nghiệp. Theo đó, nhà điều hành có nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy hộ kinh doanh "lớn lên". Cuối năm ngoái, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) được Quốc hội thông qua, cho phép miễn thuế này 2 năm với doanh nghiệp thành lập mới từ hộ, cá nhân kinh doanh. Chính sách này giúp hộ kinh doanh giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu chuyển đổi, tạo dư địa mở rộng quy mô.

Ngoài ra, cuối 2025, cả nước cũng có 17.145 hợp tác xã đang hoạt động, giảm 1% so với năm 2024 nhưng vẫn tăng 12% so với năm 2020.

Thông tin tại hội nghị, Cục trưởng Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có quy mô lớn, thực hiện định kỳ nhằm thu thập thông tin toàn diện về các cơ sở sản xuất, kinh doanh, hành chính, sự nghiệp và tổ chức trên cả nước.

Kết quả điều tra sẽ phản ánh quy mô, lao động, kết quả sản xuất kinh doanh, mức độ ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của các cơ sở kinh tế. Đồng thời, dữ liệu này cũng nhằm phục vụ biên soạn các chỉ tiêu thống kê quan trọng như GDP, GRDP và xây dựng cơ sở dữ liệu cho các cuộc điều tra tiếp theo.

Phương Dung

Đọc bài gốc tại đây.

Cả nước có gần 860.000 doanh nghiệp đang hoạt động

Cách Làm HEO QUAY DA GIÒN BẰNG NỒI CHIÊN KHÔNG DẦU (AIR FRYER)

 

Cách Làm HEO QUAY DA GIÒN BẰNG NỒI CHIÊN KHÔNG DẦU (AIR FRYER)

NGUYÊN LIỆU

Thịt ba chỉ (ba rọi): 1kg

Gia vị ướp thịt: 1 muỗng cà phê ngũ vị hương, 1 muỗng cà phê bột tỏi, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê tiêu, 1 muỗng canh dầu hào, 1 muỗng canh rượu mai quế lộ (hoặc rượu trắng).

Hỗn hợp quết da: 1 muỗng canh giấm ăn + 1/2 muỗng cà phê muối.

Cách làm

Thịt ba chỉ rửa sạch.

Cho vào nồi luộc sơ với phần da quay xuống dưới tầm 5 phút cùng vài lát gừng và hành tím.

Vớt thịt ra, dùng khăn giấy thấm thật khô nước.

Dùng cây xăm hoặc nĩa đâm thật dày và đều lên phần da.

Lưu ý: Chỉ đâm qua lớp da, không đâm sâu vào lớp mỡ thịt vì sẽ làm tiết mỡ ngược lên khiến da bị dai.

Khứa nhẹ vài đường trên phần thịt để ngấm gia vị.

Trộn đều hỗn hợp gia vị ướp rồi thoa đều lên phần THỊT.

Tuyệt đối không để gia vị dính vào phần DA.

Lật mặt da lên, dùng khăn giấy lau lại cho sạch nếu dính gia vị,

sau đó quết một lớp hỗn hợp giấm muối lên da.

Để thịt trong ngăn mát tủ lạnh từ 2 – 4 tiếng (không che đậy) để phần da được sấy khô hoàn toàn.

Dùng giấy bạc bọc xung quanh miếng thịt, chỉ chừa lại phần da hướng lên trên (giúp giữ thịt mọng nước không bị khô).

Nướng lần 1:

Làm nóng nồi chiên trước 5 phút.

Để thịt vào nướng ở nhiệt độ 320°F (tương đương 160°C) trong vòng 20 - 25 phút tùy độ dày của miếng thịt.

Nướng lần 2

Lấy thịt ra, gạt bỏ bớt lớp muối thừa bám trên da (nếu có), dùng giấy thấm mỡ đọng.

Tăng nhiệt độ nồi chiên lên 400°F (200°C) và nướng tiếp trong 10 - 15 phút.

Lưu ý

Phần da phải thật khô ráo trước khi cho vào nồi nướng thì da mới nổ cốm đẹp mắt

…

#HeoQuayBangNoiChienKhongDau

UK energy giant Centrica are advancing a partnership to deploy up to 6 gigawatts of advanced nuclear capacity in the United Kingdom — one of the largest small modular reactor (SMR)

 

Britain's nuclear comeback is accelerating. US advanced-reactor developer X-energy and UK energy giant Centrica are advancing a partnership to deploy up to 6 gigawatts of advanced nuclear capacity in the United Kingdom — one of the largest small modular reactor (SMR) commitments announced anywhere in the world. X-energy's Xe-100 is a high-temperature gas-cooled reactor designed to be built in factories and assembled on site, slashing the cost and time that have crippled traditional nuclear megaprojects. Six gigawatts is a serious number — roughly enough capacity to power millions of British homes with steady, carbon-free electricity, day and night, wind or no wind. With aging plants retiring and electricity demand climbing from heat pumps, EVs, and data centers, the UK is turning to SMRs as the workhorse of its future grid. The small reactor revolution just found its biggest stage yet.

Hashtags: #SMR #NuclearPower #UKEnergy

In a single calendar year, China added approximately 217 gigawatts of new solar capacity — surpassing the cumulative total installed by all other nations

 

China installed more solar energy in 2023 than the entire rest of the world had ever built in all previous years combined. That sentence is worth reading twice.

In a single calendar year, China added approximately 217 gigawatts of new solar capacity — surpassing the cumulative total installed by all other nations across the entire history of solar energy up to that point. The scale is almost impossible to process intuitively. It represents over 500 million solar panels installed in 12 months. Entire solar manufacturing supply chains, project development pipelines, and installation workforces have been built and operated at a pace and scale with no precedent in energy history.

The cost consequences are global. China manufactures over 80% of the world's solar panels, and its production scale has driven prices to record lows. The cost of utility-scale solar in China dropped below $0.01 per kilowatt-hour in some provinces in 2023 — cheaper than burning coal to generate the same electricity. These economics are now rippling through every solar market on the planet, accelerating energy transitions in countries that could not previously afford large-scale deployment.

China's solar ambition extends into space. The China National Space Administration is advancing plans for a space-based solar power station that would collect solar energy in orbit — where sunlight is constant and intense — and transmit it to Earth as microwave radiation. If achieved, it would be the most significant energy infrastructure project in human history. China is not just building the largest solar programme on Earth — it is planning one beyond it.

Source: National Energy Administration of China / International Energy Agency, 2024

#solarenergy #China #solarpower #EnergyTransition #SolarRevolution