dinsdag 3 maart 2020

Ông Putin muốn xác định trong Hiến pháp : Nga là quốc gia tin vào Đức Chúa Trời

Ông Putin muốn xác định Nga là quốc gia tin vào Đức Chúa Trời

Dự thảo Hiến pháp sửa đổi mà Nga đang thông qua nêu rõ rằng người Nga "theo tín ngưỡng Chính Thống giáo và có niềm tin vào Đức Chúa Trời".

Moscow cathedral wedding, 11 May 12 — Image caption Đám cưới theo truyền thống của Chính Thống giáo ở Giáo đường Moscow - ảnh tư liệu

Các điều khoản mới mà tổng thống Vladimir Putin đề xuất đã nhanh chóng được Viện Duma Nga bỏ phiếu thông qua sau lần đọc đầu tiên.

Tuần sau, Duma sẽ có thêm hai lần đọc để thông qua 24 trang sửa đổi mà Tổng thống Putin đề xuất, theo lời Chủ tịch Viện Duma Quốc gia, Vyacheslav Volodin nói hôm 02/03.

Các báo Nga, như tờ Moscow Times nói ông Putin, 67 tuổi, sau 20 năm cầm quyền đang muốn trở về truyền thống.

"Là người bảo vệ truyền thống Nga, ông tìm kiếm sự ủng hộ cho việc cổ vũ các giá trị đối nghịch với Phương Tây, và đi vào hướng bảo thủ," theo trang Moscow Times.

Lenin từng cấm lễ Giáng Sinh không thành

Nghệ An sẽ hoàn thành dự án tượng Lenin cuối tháng 3

Cách mạng Tháng 10 'bi thảm mà chẳng đạt gì'

Thẩm phán nói Nga cần bỏ vai trò kế tục Liên Xô

Sa Hoàng Nga từng bị ‘đày’ tới Sài Gòn như thế nào?

Trong số các sửa đổi này có điều khẳng định hôn nhân "chỉ có giữa nam và nữ", trái với một xu hướng ở Tây Phương ủng hộ hôn nhân đồng tính.

Theo BBC Tiếng Nga, nhà bình luận chính trị Grigory Golosov đã phê phán các điều sửa đổi này của ông Putin là hoàn toàn mang tính chính trị.

"Hiến pháp hiện hành nói Nhà nước Nga phải độc lập khỏi ý thức hệ. Vì thế, theo tôi các thay đổi này đều không phù hợp."

Xa dần quá khứ cộng sản?

Trong lúc các nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam vẫn tôn thờ Lenin, từ nhiều năm qua, Điện Kremlin tránh nói đến Cách mạng Tháng 10 và các lãnh tụ cộng sản quá cố.

Thậm chí lời phát ngôn viên Dimitry Peskov từng hỏi, "Kỷ niệm để làm gì nữa?" khi nói về năm 1917.

Tháng 10/2017, ông Putin có bài diễn văn dài nhân Ngày nước Nga Tưởng niệm Nạn nhân Đàn áp Chính trị thời Liên Xô, vốn bắt đầu từ năm 1991.

Ông nhắc lại về hàng triệu người Liên Xô bị chế độ cộng sản giết hại:

"Quá khứ khủng khiếp này không thể bị xoá nhòa khỏi ký ức quốc gia, không có bất cứ điều gì, không có lợi ích cao cả nào cho nhân dân có thể biện minh cho chuyện đó."

"Đàn áp chính trị là bi kịch cho tất cả nhân dân, cho toàn xã hội, đòn tàn nhẫn với đất nước chúng ta, đến tận gốc rễ, văn hóa, ý thức, khiến chúng ta còn chịu ảnh hưởng cho đến bây giờ."

Nhưng Putin cũng kêu gọi hòa giải giữa người Nga với nhau vì tương lai:

"Chúng ta và con cháu cần nhớ bi kịch của đàn áp, các nguyên nhân, nhưng không có nghĩa là trả đũa nhau, vì chúng ta không thể lại đẩy xã hội đến bờ vực đối đầu nguy hiểm."

Ông Putin dẫn lời vợ của tiểu thuyết gia Aleksandr Solzhenitsyn, người bị đày đi Siberia thời Liên Xô: "Biết, nhớ, lên án và chỉ khi đó mới tha thứ."

Có vẻ càng về già, ông Putin càng muốn nêu lại các hình ảnh của thời Nga hoàng, và nền văn minh Slavơ theo Chính Thống giáo.

Ông thường xuyên đi lễ nhà thờ và các sự kiện lớn của chính phủ Nga đều có giáo sĩ Chính Thống giáo tham gia, ban phước.

Trong thời Liên Xô, ngày 7/11 từng là ngày lễ đánh dấu sự kiện Cách mạng tháng Mười.

Nhưng từ 2005, Tổng thống Putin bãi bỏ ngày này và chọn 4/11 làm Ngày Đoàn kết Quốc gia, kỷ niệm cuộc nổi dậy đánh đuổi Ba Lan khỏi Moscow tháng 11/1612.

Bảo vệ lãnh thổ và vinh quang quá khứ

Sửa đổi của ông Putin cũng ghi vào Hiến pháp Nga rằng "không ai có quyền làm mất đi bất cứ phần nào lãnh thổ Nga".

Điều này sẽ "khóa tay" bất cứ người kế nhiệm nào muốn mở ra cuộc đàm phán về lãnh thổ với các nước khác.

Hiện nay Nga đang giữ một số đảo ở Thái Bình Dương từng thuộc về Nhật Bản cho đến khi nước này thua trận năm 1945 nhưng hai bên đều chưa thể nói chuyện về chủ đề này.

Ngoài vùng đảo Kuril đang có tranh chấp với Tokyo, Moscow còn chiếm giữ bán đảo Crimea mà đến 2014 thuộc về Ukraine.

Theo đạo diễn nổi tiếng Vladimir Mashkov, người có tham gia soạn thảo tân hiến pháp, thì điều khoản sửa đổi về lãnh thổ sẽ "đảm bảo Kuril và Crimea mãi mãi thuộc về Nga".

Cùng lúc, ông Putin tái khẳng định quan điểm cứng rắn về lịch sử Liên Xô, giai đoạn Thế Chiến 2.

Ông nêu ra khái niệm "sự thật lịch sử" trong hiến pháp để bảo vệ thành quả vì Tổ quốc vĩ đại".

Gần đây, ông đột nhiên lên tiếng chửi rủa lãnh đạo Ba Lan từ năm 1939 và lên án mọi "nỗ lực hạ thấp vai trò của Liên Xô trong Thế Chiến 2".

Hồi cuối năm 2019, trong một cuộc họp, ông Putin đột nhiên nói đại sứ Ba Lan tại nước Đức thời Hitler là "đồ cặn bã, con lợn".

Viện Duma cho hay họ sẽ công bố các điều sửa đổi trong Hiến pháp Nga cuối tuần này, trước lần đọc thứ nhì hôm 10/03.

Patriarch Kirill of Moscow and All Russia (L) and Russian President Vladimir Putin (R) — Image caption TV Nga thường xuyên chiếu hình ông Putin và hàng giáo phẩm Chính Thống giáo của Nga trong các buổi lễ quốc gia

Dự kiến hiến pháp Nga, bản có sửa đổi, bổ sung sẽ nhanh chóng có hiệu lực, khẳng định uy thế chính trị của ông Putin.

Tuy nhiên, bản thân các nhà bình luận của Nga cũng chưa rõ ông Putin sẽ định làm gì sau khi hết nhiệm kỳ tổng thống năm 2024.

Xem thêm:

Ông Putin đột nhiên nổi giận với Ba Lan

TBT Trọng: 'Cách mạng Tháng 10 mãi ngời sáng'

Lenin tống cổ trí thức Nga sau Cách mạng ra sao?

https://www.bbc.com/vietnamese/world-51727481

Thỏa thuận Mỹ-Taliban : Con đường hòa bình cho Afghanistan còn dài

Đăng ngày: 02/03/2020 - 13:25Sửa đổi ngày: 02/03/2020 - 13:26

Lãnh đạo Taliban, Baradar(phải) và đại diện của Hoa Kỳ, Zalmay Khalilzad, sau lễ ký kết thỏa thuận tại Doha ngày 29/02/2020. REUTERS/Ibraheem al Omari

Thanh Hà

Thỏa thuận Mỹ-Taliban được ký kết tại Doha-Qatar hôm 29/02/2020 làm dấy lên hy vọng vãn hồi hòa bình cho Afghanitan. Mỹ đã can thiệp vào quốc gia Nam Á này từ 18 năm qua, đây có là cơ hội khép lại cuộc chiến dài nhất trong lịch sử Hoa Kỳ ? Washington và quân Taliban đã nhượng bộ những gì và đâu là tiếng nói của chính quyền Kaboul ?

Hình ảnh đặc sứ Mỹ về Afghanistan, Zalmay Khalilzad cùng với lãnh đạo chính trị phe Taliban, Abdul Ghani Baradar, bắt tay nhau trong tiếng hoan hô và những tiếng hô Allah Akbar tại phòng hội nghị ở Doha, thủ đô Qatar hôm Thứ Bảy, 29/02/2020 đã đi vào lịch sử.

Hai ông Khalizad và Baradar trước đó vừa đặt bút ký vào một văn bản. Chưa thể nói tài liệu này là một hòa ước, nhưng giới quan sát đồng thanh xem đây là "điểm khởi đầu" mở ra viễn cảnh vãn hồi hòa bình cho Afganistan.

Thỏa thuận Doha bao gồm những gì ?

Để có được hình ảnh Mỹ và đại diện của quân Taliban bắt tay nhau dưới sự sự chủ tọa của ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo, phía Washington cam kết ít nhất hai điều.

Điều thứ nhất: từng bước rút quân khỏi Afghanistan trong vòng 135 ngày sắp tới. Như vậy, trên nguyên tắc đến cuối tháng 4/2021, lực lượng quân đội nước ngoài hiện diện tại Afghanistan, chủ yếu là lính Mỹ, sẽ chỉ còn 8.600 người, thay vì 13.000 như hiện tại.

Điểm thứ hai trong thỏa thuận Doha liên quan đến kế hoạch "trao đổi từ binh : hơn 5000 chiến binh Taliban sẽ được trao trả trước ngày 10/03/2020 và đổi lại thì trên 1.000 lính của quân đội Afghanistan cũng sẽ được quân Hồi Giáo cực đoan tại Afghanistan trả tự do".

Kèm theo đó là những điều kiện của Mỹ

Washington một mặt nhất mạnh thỏa thuận Doha phác thảo một "lộ trình về nguyên tắc" và việc rút liên quân quốc tế khỏi quốc gia Nam Á này còn tùy thuộc vào "quyết tâm" của bên Taliban. Đồng thời, Hoa Kỳ chủ trương về mặt chính trị, phe nổi dậy tại Afghanistan phải mở "đối thoại với đại diện của chính quyền Kaboul và Washington".

Taliban cam kết những gì với Mỹ ?

Bánh ít trao đi, bánh quy trao lại. Mỹ đặt lên bàn đàm phán hai điểm then chốt, phía Taliban cũng đưa ra hai cam kết quan trọng không kém. Một là "loại trừ mọi hành vi khủng bố xuất phát từ lãnh thổ Afghanistan trong những khu vực do Taliban kiểm soát, đồng thời cấm mọi tổ chức, trong đó có Al Qaeda, xem Afghanistan như một địa bàn để làm phương hại đến an ninh của Hoa Kỳ và đồng minh của Mỹ".

Điềm thứ nhì là Taliban đồng ý đàm phán với chính quyền Kaboul nhằm vãn hồi hòa bình. Đối thoại với chính quyền Afghanistan là điều mà từ trước tới nay Taliban dứt khoát từ chối.

Vế thứ hai này sẽ chính thức mở ra kể từ ngày 10/03/2020. Theo giới quan sát, có nhiều khả năng đại diện của Taliban và của tổng thống Ashraf Ghani sẽ gặp nhau tại Oslo, Na Uy.

Mức độ khả tín và khả thi của thỏa thuận Mỹ-Taliban ?

Trước cử tọa gồm đại diện của trên dưới 30 quốc gia tại Doha, ngoại trưởng Hoa Kỳ Pompeo đánh giá "đối với cả một thế hệ, đây là cơ hội tốt nhất để vãn hồi hòa bình", đồng thời kêu gọi Taliban giữ lời hứa "đoạn tuyệt với tổ chức khủng bố Al Qaeda".

Mùa thu 2001, Mỹ đã khởi động chiến dịch quân sự tại Afghanistan nhằm trả đũa loạt tấn công 11 tháng 9 năm 2001, do tổ chức Al Qaeda trong tay trùm khủng bố Oussama Ben Laden tiến hành. Liên quân quốc tế đã đánh đuổi Taliban khỏi chính quyền Afghanistan. Phe này từ đó tới nayvẫn "trường kỳ kháng chiến". Theo thống kê của Liên Hiệp Quốc, chiến tranh Afghanistan đã gây tử vong cho từ 32.000 đến 60.000 thường dân Afhasnisan và 1.900 lính Mỹ.

Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, Mark Esper, có mặt tại thủ đô Kaboul đe dọa : nếu phía Taliban thất hứa, Hoa Kỳ sẽ "không do dự để hủy thỏa thuận Doha". Về phần tổng thống Trump, ông hào hứng đến nỗi không loại trừ khả năng sẽ đích thân gặp lãnh đạo Taliban !

Còn phát ngôn viên Taliban tại thủ đô Kaboul ngay từ hôm 29/02/2020 tuyên bố "ngưng tất cả mọi chiến dịch vũ trang trên toàn quốc".

Thắng lợi ngoạn mục của Donald Trump

Có một điều chắc chắn: phía Hoa Kỳ đang tin tưởng là trong thời gian tới, "bạo động tại Afghanistan" sẽ giảm đi đáng kể. Dù bị gạt ra ngoài tiến trình đàm phán, tổng thống Afghanistan Ghani cũng tin rằng các bên đã xây dựng "nền tảng hòa bình" cho quốc gia Nam Á này, đồng thời quyết định lệnh hưu chiến được khởi động từ 7 ngày qua trước lễ ký kết thỏa thuận ở Doha, sẽ được triển hạn.

Robert Malley, chủ tịch tổ chức ngăn ngừa xung đột International Crisis Group ghi nhận "không một thỏa thuận nào hoàn hảo", nhưng văn bản vừa được ký kết tại Doha là "hy vọng tốt nhất cho phép kết thúc một cuộc chiến đã kéo dài từ hai thập niên qua".

Viễn cảnh hòa bình còn mong manh

Bên cạnh những đánh giá lạc quan như trên, một số nhà phân tích cũng thận trọng lưu ý rằng, viễn cảnh hòa bình tại Afghanistan còn mong manh, vì nhiều lý do.

Thứ nhất, một trong những điểm then chốt trong thỏa thuận Mỹ -Taliban liên quan đến việc trả tự do cho 5.000 chiến binh Taliban trong tay chính quyền Afghanistan. Về điểm này, văn bản ở Doha chưa ráo mực, tổng thống thống Ashraf Ghani cho rằng Washington đã cam kết với quân Taliban về một điểm mà không có sự đồng thuận của Kaboul. Trả tự do hay không cho 5.000 chiến binh Taliban "không thuộc thẩm quyền của Hoa Kỳ".

Thứ hai là việc Washington trực tiếp đối thoại với Taliban đang làm suy yếu chính quyền của tổng thống Ashraf Ghani. Ông bị cáo buộc là một "con bù nhìn" trong tay Mỹ. Chuyên gia Vanda Felba Brown, thuộc viện nghiên cứu Brookings của Mỹ, trả lời hãng tin AFP, đánh giá "không có gì bảo đảm là đối thoại chính trị giữa quân Taliban với chính quyền Kaboul, và đại diện xã hội dân sự Afghanistan sẽ được duy trì cho tới ngày 10/03/2020". Theo chuyên gia này, tổng thống Ashraf Ghani và đối thủ chính là ông Abdulhah Abdullah đang quá bận rộn với việc tranh giành quyền lực để có thể thanh thản chuẩn bị đàm phán nhằm vãn hồi hòa bình cho Afghanistan.

Vả lại, "đối thoại với chính quyền ở Kaboul" không là một điều kiện tiên quyết trong đàm phán giữa Hoa Kỳ - Taliban. Sau cùng, vẫn theo chuyên gia của viện Brookings, đành rằng khi bắt tay với đặc sứ Mỹ về Afghanistan, đại diện của Taliban đã cam kết ngăn chận các nhóm khủng bố, trong đó có tổ chức Al Qaeda, tuyển mộ chiến binh, mở các trai tập huấn trên lãnh thổ Afghanistan ... nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy Taliban sẽ "đoạn tuyệt" với Al Qaeda như Washington mong đợi.

Lo ngại Taliban hồi sinh

Sau cùng, công luận Afghanistan, vốn đã quá mệt mỏi sau gần hai thập niên chiến tranh, với những vụ khủng bố xảy ra hàng ngày, đang nửa mừng nửa lo. Mừng nếu như thực sự "quân Taliban ngưng sát hại thường dân Afghanistan". Nhưng đồng thời, quốc gia với hơn 35 triệu dân này vẫn còn nhớ thời kỳ Taliban cai trị đất nước từ năm 1996 đến 2001. Đó là giai đoạn phụ nữ bị tước đoạt mọi quyền tự do, con gái bị cấm đến trường, nhiều ngôi làng bị sát quân Taliban sát hại.

Là một phong trào hồi giáo cực đoan theo hệ phái Sunni, quân Taliban đã dễ dàng chinh phục Kaboul năm 1996, trong bối cảnh Afghanistan trải qua cuộc nội chiến tàn khốc, sau khi chế độ cộng sản vốn được Liên Xô yểm trợ sụp đổ năm 1991. Một khi lên cầm quyền phe Taliban áp dụng luật Hồi Giáo khắt khe nhất. Phụ nữ bị ném đá chỉ vì một lời cáo buộc ngoại tình. Kẻ trộm bị chặt tay. Năm 2001 thế giới rúng động khi thấy những bức tượng Phật hơn 1500 năm tuổi ở Bamyian bị đập phá. Cũng dưới những năm tháng Taliban cầm quyền, trùm khủng bố Al Qaeda là Oussama Ben Laden đã nương náu tại Afghanistan và từ đây Ben Laden điều khiển chiến dịch tấn công khủng bố 11 tháng 9 năm 2001 trên lãnh thổ Hoa Kỳ.

http://www.rfi.fr/vi/quốc-tế/20200302-thỏa-thuận-mỹ-taliban-hòa-bình-cho-afghanistan-đường-còn-dài