NASA PHÓNG KÍNH VIỄN VỌNG KHÔNG GIAN THẾ HỆ MỚI Nancy Grace Roman vào sáng 30/8, MỞ RỘNG KHẢ NĂNG KHÁM PHÁ VŨ TRỤ

 

NASA PHÓNG KÍNH VIỄN VỌNG KHÔNG GIAN THẾ HỆ MỚI, MỞ RỘNG KHẢ NĂNG KHÁM PHÁ VŨ TRỤ

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) đã phóng thành công Kính viễn vọng Không gian Nancy Grace Roman vào sáng 30/8 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, trên tên lửa Falcon Heavy của SpaceX.

Khoảng 30 phút sau khi cất cánh, kính viễn vọng tách khỏi tên lửa và bắt đầu hành trình kéo dài khoảng 100 ngày tới vị trí cách Trái Đất gần một triệu dặm.

Được NASA mô tả là kính viễn vọng thế hệ mới có khả năng quan sát vượt trội, Roman sẽ có trường nhìn rộng hơn khoảng 100 lần so với Hubble và James Webb.

Khả năng quan sát trên diện rộng này sẽ giúp các nhà khoa học lập bản đồ hàng tỷ thiên hà, nghiên cứu vật chất tối và năng lượng tối, khảo sát các hố đen và tìm kiếm các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời.

Một trong những mục tiêu quan trọng của sứ mệnh là phát hiện các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời.

Nicky Fox, nhà quản lý tại NASA, cho biết Roman có thể phát hiện hàng chục ngàn, thậm chí tới 100.000 hành tinh mới ngoài hệ Mặt Trời. Các nhà khoa học hy vọng những quan sát này sẽ giúp tìm hiểu liệu một số thế giới xa xôi có điều kiện phù hợp cho sự sống hay không.

Roman cũng sẽ nghiên cứu năng lượng tối – lực được cho là thúc đẩy sự giãn nở của Vũ trụ – và vật chất tối, thành phần vô hình được cho là đóng vai trò như “keo hấp dẫn”. Hai thành phần này được cho là chiếm khoảng 95% vũ trụ nhưng vẫn là những bí ẩn lớn đối với khoa học.

Kính viễn vọng được đặt theo tên Nancy Grace Roman, trưởng nhóm nghiên cứu thiên văn đầu tiên của NASA.

NASA đặt mục tiêu Roman hoạt động tối thiểu trong 5 năm, tối đa tới 10 năm.

#BBCNewsTiengViet

#NASA

A six-year-old girl has been rescued alive after spending nearly three days trapped under flood debris in Nepal’s Rasuwa district.

 

A six-year-old girl has been rescued alive after spending nearly three days trapped under flood debris in Nepal’s Rasuwa district.

Rescuers found the child buried beneath mud and debris following the devastating flash floods that swept through the region. Her survival has brought a rare moment of hope amid the massive destruction and ongoing rescue efforts.

The girl was taken to Kathmandu for specialist medical treatment and is currently under close medical supervision.

With thousands of people still missing in the aftermath of the disaster, her rescue is being seen as a powerful reminder that hope can survive even in the most unimaginable circumstances.

One little survivor. Nearly 3 days trapped. And finally, a second chance at life.

Postoast

the successful deployment of NASA’s Nancy Grace Roman Space Telescope on August 30, 2026 to map dark energy, chart billions of galaxies, and survey thousands of exoplanets without Earth blocking its line of sight.

 

Just over 31 minutes after liftoff, SpaceX confirmed the successful deployment of NASA’s Nancy Grace Roman Space Telescope.

Separating at an altitude of 741 kilometers while traveling over 36,400 km/h, the next-generation infrared observatory is now flying on its own, beginning a month-long cruise to the Sun-Earth Lagrange Point 2 (L2). Located roughly one million miles away—about four times farther than the Moon—L2 provides a gravitationally stable vantage point where the combined forces of the Sun and Earth keep the spacecraft in sync with Earth's orbit.

From this thermally stable deep-space perch, Roman will operate with an unobstructed view of the cosmos, deploying its wide-field 2.4-meter optics to map dark energy, chart billions of galaxies, and survey thousands of exoplanets without Earth blocking its line of sight.

#NASA #SpaceX #FalconHeavy #NancyGraceRoman #SpaceTelescope #Astronomy #Astrophysics #DeepSpace #AerospaceNow

NASA is developing a nuclear-powered interplanetary spacecraft designed to demonstrate a new way of travelling through deep space.

 

NASA is developing a nuclear-powered interplanetary spacecraft designed to demonstrate a new way of travelling through deep space.

Called Space Reactor-1 Freedom, the robotic spacecraft is targeted for launch to Mars in late 2028. The mission will use a fission reactor to generate electricity for a nuclear electric propulsion system.

Unlike conventional chemical rockets, nuclear electric propulsion can provide efficient, continuous thrust over long periods, potentially reducing travel time and expanding the capabilities of future deep-space missions.

Space Reactor-1 Freedom is planned as a technology demonstration rather than a crewed Mars mission. During its journey, the spacecraft is expected to fly past Mars and deploy three small helicopters known as SkyFall.

These vehicles are intended to demonstrate aerial exploration technologies in the Martian environment.

Space and Technology

NASA just sent the Nancy Grace Roman Space Telescope into orbit to tackle some of the biggest mysteries in the universe: Dark Matter and Exoplanete

 

NASA just sent the Nancy Grace Roman Space Telescope into orbit to tackle some of the biggest mysteries in the universe. It lifted off from Florida on a SpaceX rocket and is now traveling a million miles away from Earth. Once it arrives at its designated orbit, the telescope will scan massive sections of the sky to help us finally understand invisible forces like dark matter.

The telescope is built differently than famous observatories like Hubble or James Webb. It uses a mirror the exact same size as Hubble but features a completely new wide field camera. This incredible upgrade gives it a panoramic view that is at least one hundred times larger than anything Hubble could capture in a single shot.

Having that massive field of view is exactly what you need to hunt for something as elusive as dark matter. We cannot actually see dark matter directly because it does not absorb or emit any light. Instead researchers have to look for the intense gravitational pull it exerts on regular galaxies and star clusters.

Roman will track exactly how light from distant galaxies bends around these invisible patches of mass. By measuring this bending effect across hundreds of millions of galaxies the telescope will essentially map the invisible skeleton of the universe. This massive dataset will tell astronomers how cosmic structures formed over billions of years and why everything is accelerating away from us.

Getting all this information back to Earth quickly is a huge priority for the science team. NASA is planning to make all the telescope data available to the public and scientists worldwide immediately without embargoes. This open approach means thousands of researchers can instantly start scanning the fresh images for unexpected planets or distant exploding stars.

The spacecraft is currently on a three month journey to get its instruments chilled, tested, and fully calibrated. After that it will settle into a stable spot where it can constantly monitor deep space without Earth getting in the way. We can expect the first wave of groundbreaking science images to arrive early next year

Space Science

Fusion energy has reached a major milestone after Helion became the first company in the world to receive the regulatory licenses needed to build and operate a fusion power plant.

 

Fusion energy has reached a major milestone after Helion became the first company in the world to receive the regulatory licenses needed to build and operate a fusion power plant. Unlike today's nuclear power stations, which generate energy by splitting heavy atoms, fusion produces energy by combining light hydrogen atoms under extremely high temperatures and pressures. This is the same process that powers the Sun. If successful, fusion could provide large amounts of electricity without producing carbon dioxide during operation and with far less long lived radioactive waste than conventional nuclear fission.

The newly licensed Orion power plant will use powerful magnetic fields and pulses of electricity to heat hydrogen fuel into an ultra hot state called plasma. Under these conditions, atomic nuclei can fuse together, releasing enormous amounts of energy. Helion's design also converts part of this energy directly into electricity, reducing the need for traditional steam turbines and potentially improving efficiency.

Receiving regulatory approval marks an important transition from experimental research to commercial development. Although engineers still face significant technical challenges, the project demonstrates how decades of fusion research are gradually moving from the laboratory toward practical power generation, bringing the possibility of abundant, low carbon electricity closer to reality.

SOURCE : Helion Energy

EVERETT, Wash. – June 16, 2026 – Helion, a Washington-based fusion energy company, today became the first company in the world to secure the regulatory licenses needed for a fusion power plant, following receipt of two licenses from the Washington Department of Health (DOH). The licenses – Radioactive Materials License (RML) and Radioactive Air Emissions License (RAEL) – mark a major milestone for the company, confirming Helion has the facilities, trained personnel, and safety programs in place at its Orion facility in Malaga, WA, to meet the rigorous safety standards required for fusion operations.

These licenses demonstrate Helion’s commitment to engaging early and often with state regulators to ensure compliance with system requirements. They enable Helion to continue building on the site of Orion, the world’s first fusion power plant.

“We are extremely proud to be granted these licenses from the Washington DOH, making us the first company in the world with the regulatory approvals in place for fusion power plant operations,” said David Kirtley, CEO of Helion Energy. “We have a long history of working with the DOH to license our previous fusion activities. Today’s announcement represents the rigor of that work and opens the door for practical, commercial, safe fusion power.”

The Washington DOH is the licensing body for fusion power in the state, following the U.S. Nuclear Regulatory Commission’s decision to regulate fusion under the byproduct material framework, alongside particle accelerators and hospitals, rather than like nuclear fission reactors. This distinction, codified by Congress in the bipartisan ADVANCE Act of 2024, reflects fusion’s fundamentally different safety profile and enables a right-sized path to deployment. Washington’s pathway was strengthened by bipartisan state legislation in 2024 and 2025 – HB 1924 and HB 1018 – that clarified fusion’s role in clean energy policy and provided permitting certainty for fusion power plants.

“We’re grateful to partner with a world-class company like Helion. Leading radioactive regulatory oversight for the fusion industry in Washington state is an honor and is essential to protecting public health while advancing clean energy,” said Jill Wood, director of the Department of Health’s Office of Radiation.

Orion’s RAEL and RML are the latest in a group of keHelion clears key regulatory milestone on the path to building and operating the world's first fusion power planty permits and licenses required for Helion to build and operate its first fusion power plant in Washington state. Their receipt follows Helion’s deep community engagement efforts in Chelan County – where Malaga is located – dating back to 2023, including more than 10 public meetings to discuss the project. The company is also working toward a transmission interconnection agreement with Chelan County Public Utility District, in what will be the first such agreement for a fusion power plant, marking another key step toward delivering electricity to the grid.

Helion continues to build Orion in Malaga, with the assembly and office building construction complete. Now, the company can proceed with work on the generator building, for which initial earthwork began in the spring of 2026.

Helion clears key regulatory milestone on the path to building and operating the world's first fusion power plant

LŨ BIÊN GIỚI NEPAL-TÂY TẠNG: HƠN 2,400 NGƯỜI MẤT TÍCH, CÔNG TÁC CỨU HỘ TIẾP TỤC

 

LŨ BIÊN GIỚI NEPAL-TÂY TẠNG: HƠN 2,400 NGƯỜI MẤT TÍCH, CÔNG TÁC CỨU HỘ TIẾP TỤC

Công tác cứu hộ đã bước sang ngày thứ năm tại Nepal và Tây Tạng sau khi trận lũ quét tàn phá khu vực biên giới hôm 26/8.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) cùng các quan chức địa phương cho rằng dòng nước dữ dội cùng bùn đất và đất đá kéo theo là do một khối sông băng bị vỡ.

Tại Nepal, Cơ quan ứng phó thiên tai quốc gia cho biết đã có ít nhất 675 người thiệt mạng. Đơn vị này cũng thông tin thêm rằng hiện còn hơn 2.400 người mất tích, và hơn 18.700 nhân viên cứu hộ đã được huy động.

Còn tại Tây Tạng, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin số người tử vong chính thức là 7 người, cùng 554 trường hợp được ghi nhận là mất tích.

Getty Images/Reuters: Hình ảnh lực lượng cứu hộ và người dân tại bệnh viện và khu vực trú ẩn ở khu vực biên giới Nepal-Tây Tạng (chụp ngày 29-30/8)

#BBCNewsTiengViet #nepal #TayTang

Three scientists have been recognized with the Nobel Prize in Physiology or Medicine for pioneering discoveries into immune checkpoint mechanisms Avoid attacking the body's own healthy tissues

 

What if the same discovery that transformed cancer treatment could also change the future of autoimmune disease?

Three scientists have been recognized with the Nobel Prize in Physiology or Medicine for pioneering discoveries into immune checkpoint mechanisms the biological “brakes” that help control the immune system.

These mechanisms are crucial because the immune system needs to do two things at once:

Fight harmful pathogens

Avoid attacking the body's own healthy tissues

This research has already transformed modern cancer treatment through immune checkpoint inhibitors, which help the immune system recognize and attack cancer cells.

Now, scientists are exploring the other side of the same biology.

Could these immune-regulating mechanisms help calm an overactive immune system in autoimmune diseases such as lupus, rheumatoid arthritis, and multiple sclerosis?

With autoimmune diseases affecting millions worldwide, understanding these biological “brakes” could provide a more targeted approach to controlling harmful immune responses without broadly weakening the body's defenses.

The significance goes beyond one field of medicine.

Cancer research taught us how to release the immune system's brakes.

Now, researchers are asking whether we can learn to apply those brakes when the immune system goes too far.

It’s a powerful example of how discoveries in one area of medicine can eventually open doors in another.

Could immune checkpoint biology become the next major frontier in autoimmune treatment?

#NobelPrize #Immunology #CancerResearch #AutoimmuneDisease #MedicalResearch

NASA launchs the Nancy Grace Roman Space Telescope on 8/30/2026 — NASA's next big step in exploring the universe: hunting for exoplanets and studying two of the biggest mysteries in science — dark matter and dark energy.

 

Liftoff! NASA's newest space telescope launched today at 7:26 a.m. EDT aboard a SpaceX Falcon Heavy rocket from Kennedy Space Center in Florida.

Meet the Nancy Grace Roman Space Telescope — NASA's next big step in exploring the universe.

It's now on a 30-day journey to its new home nearly a million miles from Earth, a spot called Lagrange Point 2. Once it settles in, it will spend about 3 months getting ready before starting its real mission: hunting for exoplanets and studying two of the biggest mysteries in science — dark matter and dark energy.

Here's why this telescope is so special: it can see over 100 times as much sky as Hubble. That means it can scan the whole Milky Way in about a month — something that would take Hubble nearly a century to do.

Using this huge view, scientists expect Roman to find up to 100,000 new planets outside our solar system. For comparison, we've only discovered around 6,000 planets total in the last 30 years combined.

It's named after Nancy Grace Roman, NASA's first-ever chief astronomer, who also helped make the famous Hubble Space Telescope happen.

What do you hope Roman discovers first — another Earth, a rogue planet, or something we've never even imagined?

Credit: NASA

I Love The Universe

LÊ DUY LOAN — TỪ CÔ BÉ TỊ NẠN KHÔNG BIẾT TIẾNG ANH ĐẾN NỮ KỸ SƯ GỐC VIỆT LÀM NÊN LỊCH SỬ TẠI TEXAS INSTRUMENTS

 

LÊ DUY LOAN — TỪ CÔ BÉ TỊ NẠN KHÔNG BIẾT TIẾNG ANH ĐẾN NỮ KỸ SƯ GỐC VIỆT LÀM NÊN LỊCH SỬ TẠI TEXAS INSTRUMENTS

Có những câu chuyện về người Việt ở Mỹ khiến tôi tự hào.

Nhưng cũng có những câu chuyện khiến tôi phải đặt thêm một câu hỏi:

Nếu cùng một con người, cùng trí thông minh và nghị lực ấy, nhưng được đặt trong một môi trường khác — cuộc đời họ sẽ đi được bao xa?

Câu chuyện của Lê Duy Loan (Duy-Loan T. Le) là một trường hợp rất đáng để suy ngẫm.

## RỜI VIỆT NAM KHI MỚI 12 TUỔI

Duy-Loan Lê sinh năm 1962 tại Nha Trang.

Năm 1975, khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, cô bé Duy-Loan cùng gia đình rời Việt Nam sang Hoa Kỳ và cuối cùng định cư ở Houston, Texas.

Khi ấy cô mới 12 tuổi.

Gia đình đến Mỹ với rất ít tài sản và phải xây dựng lại cuộc sống gần như từ đầu.

Khó khăn còn nằm ở một thứ căn bản hơn:

Duy-Loan gần như không biết tiếng Anh.

Nhưng chỉ vài năm sau, cô bé tị nạn ấy đã làm được một điều đáng kinh ngạc.

Duy-Loan tốt nghiệp trung học khi mới 16 tuổi, trở thành valedictorian — thủ khoa của cả khối 335 học sinh. Sau đó bà theo học University of Texas at Austin và lấy bằng kỹ sư điện (magna cum laude) năm 1982, khi mới 19 tuổi.

Con đường từ một cô bé mới đến Mỹ đến một nữ kỹ sư chỉ mất khoảng bảy năm.

Nhưng câu chuyện thực sự mới bắt đầu.

BƯỚC VÀO THẾ GIỚI BÁN DẪN

Sau khi tốt nghiệp, Duy-Loan gia nhập Texas Instruments năm 1982 với vai trò memory design engineer.

Texas Instruments không phải một công ty nhỏ.

Đây là một trong những tên tuổi lâu đời của ngành semiconductor Hoa Kỳ — công ty gắn với lịch sử phát triển transistor, integrated circuit và hàng loạt công nghệ điện tử hiện đại.

Trong môi trường kỹ thuật vốn từ lâu do nam giới chiếm đa số, một phụ nữ trẻ gốc Việt phải chứng minh năng lực của mình bằng chính những gì bà làm được.

Duy-Loan dần đảm nhận những vai trò kỹ thuật và lãnh đạo ngày càng quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực digital signal processing — DSP.

DSP là công nghệ xử lý những tín hiệu như âm thanh, hình ảnh, truyền thông và dữ liệu số — nền tảng xuất hiện trong vô số thiết bị điện tử hiện đại.

RỒI BÀ LÀM NÊN LỊCH SỬ TẠI TEXAS INSTRUMENTS

Sự thăng tiến của bà ở TI diễn ra qua từng nấc kỹ thuật khắt khe:

• 1990 — Member of Technical Staff

• 1993 — Senior Member of Technical Staff

• 1997 — Distinguished Member of Technical Staff (phụ nữ đầu tiên ở TI đạt cấp này)

• 1999 — TI Fellow (phụ nữ đầu tiên trong lịch sử TI được phong Fellow)

• 2002 — TI Senior Fellow (cấp kỹ thuật cao nhất, nhóm ~0,01% nhân sự hàng đầu)

Năm 2002, sau tròn 20 năm làm việc tại TI, Duy-Loan được phong Texas Instruments Senior Fellow — một trong những cấp bậc kỹ thuật cao nhất của công ty, đặt bà vào nhóm khoảng 0,01% nhân sự hàng đầu.

Và bà trở thành:

Người phụ nữ đầu tiên — và cũng là người gốc Á đầu tiên — trong lịch sử Texas Instruments được phong Senior Fellow.

Hãy nhớ điểm xuất phát:

1975 — cô bé Việt Nam 12 tuổi đến Mỹ.

1982 — tốt nghiệp kỹ sư điện và vào Texas Instruments.

2002 — bước vào hàng ngũ kỹ thuật danh giá nhất của một trong những tập đoàn semiconductor quan trọng của Hoa Kỳ.

Từ một cô bé gần như không nói được tiếng Anh…

đến một vị trí mà trước bà chưa từng có một phụ nữ nào trong lịch sử TI đạt tới.

KHÔNG CHỈ CÓ KỸ THUẬT

Điều tôi thấy đáng quý ở Duy-Loan không chỉ nằm ở chức danh.

Sau khi thành công, bà dành nhiều thời gian cho giáo dục, mentoring và các hoạt động cộng đồng.

Bà cùng chồng thành lập Sunflower Mission (năm 2002), một tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại Việt Nam.

Nói cách khác:

Bà đi rất xa, nhưng không quên nơi mình đã ra đi.

Một cô bé rời Việt Nam năm 1975 sau này quay lại giúp những đứa trẻ Việt Nam khác có thêm cơ hội thông qua giáo dục.

VÀ ĐÂY LÀ ĐIỀU KHIẾN TÔI SUY NGHĨ

Trước Duy-Loan Lê, chúng ta đã nói về Nguyễn Hữu Xương — người có những đóng góp tiên phong cho protein crystallography.

Rồi Lưu Lệ Hằng (Jane Luu) — cô bé rời Việt Nam năm 11 tuổi, sau này cùng David Jewitt khám phá 1992 QB1 và góp phần mở ra hiểu biết hiện đại về Vành đai Kuiper.

Bây giờ là Duy-Loan Lê — từ một cô bé tị nạn trở thành người phụ nữ đầu tiên đạt cấp bậc TI Senior Fellow tại Texas Instruments.

Những câu chuyện này không chứng minh rằng:

“Người Việt ra nước ngoài thì giỏi, còn người Việt trong nước thì không.”

Tôi không tin như vậy.

Ngược lại, chúng đặt ra một câu hỏi khó hơn:

Tại sao cùng nguồn lực con người Việt Nam, khi được đặt trong một số môi trường nhất định, lại có thể tạo ra những thành tựu ở tầm thế giới?

Có phải chỉ vì cá nhân họ đặc biệt?

Hay còn bởi một hệ sinh thái phía sau:

Giáo dục tốt.

Đại học nghiên cứu mạnh.

Doanh nghiệp dám đầu tư vào R&D.

Cơ hội thăng tiến dựa nhiều hơn vào năng lực.

Một nền kinh tế đủ lớn để biến ý tưởng thành sản phẩm.

Và một môi trường nơi một cô bé tị nạn, không có xuất thân quyền thế, vẫn có thể bước vào một tập đoàn công nghệ và cạnh tranh bằng khả năng của mình.

Đây mới là điều tôi muốn chúng ta tranh luận.

Không phải để ca ngợi nước Mỹ và chê bai Việt Nam.

Cũng không phải để chứng minh người Việt giỏi hơn bất kỳ dân tộc nào.

Mà để hỏi:

Nếu người Việt có thể góp phần tạo nên những thành tựu như vậy ở Mỹ, tại sao chúng ta không xây dựng một môi trường để ngày càng nhiều Lưu Lệ Hằng, Nguyễn Hữu Xương, Lê Duy Loan hay Lê Viết Quốc có thể phát triển ngay trên quê hương mình?

Một quốc gia không thiếu người thông minh.

Điều khó hơn là xây dựng được một hệ thống nhận ra họ, trao cơ hội cho họ và để tài năng của họ được đi xa nhất có thể.

Có lẽ đó mới là bài học đáng giá nhất từ câu chuyện của cô bé Việt Nam 12 tuổi năm 1975.

Lê Duy Loan không chỉ là một câu chuyện thành công của người Mỹ gốc Việt.

Bà còn khiến chúng ta phải suy nghĩ về một câu hỏi lớn hơn:

Nhân tài được sinh ra — hay được một môi trường tốt tạo điều kiện để nở rộ?

© Phi Truyền Thông | 2026

TRUNG LẬP · ĐA CHIỀU · KIỂM CHỨNG

#LeDuyLoan #DuyLoanLe #VietnameseAmerican #TexasInstruments #Semiconductor #NguoiMyGocViet #NguoiVietThanhCong #PhiTruyenThong