Nicholas Winton: Vị cứu tinh của 669 đứa trẻ và bức mật thư trên gác mái
Năm 1988, bà Grete Winton bàng hoàng tìm thấy một cuốn sổ cũ bám đầy bụi trên gác mái. Trong đó ghi chi tiết danh sách, hình ảnh và giấy tờ tùy thân của 669 đứa trẻ Do Thái được giải cứu ngay trước khi Thế chiến II bùng nổ.
Chủ nhân của cuốn sổ là chồng bà – ông Nicholas Winton. Đến tận lúc đó, bà mới biết chồng mình từng thực hiện một chiến dịch giải cứu ly kỳ và nghẹt thở đến điên rồ!
Năm 1938, chàng môi giới chứng khoán 29 tuổi Nicholas Winton hủy chuyến đi trượt tuyết để lao vào vùng nguy hiểm Prague. Ngay khi ông lập văn phòng tại khách sạn, các mật vụ Gestapo (Đức Quốc xã) khét tiếng tàn ác lập tức bám đuôi, theo dõi. Thay vì hoảng sợ, Winton chọn cách "chơi bài ngửa": dùng tiền hối lộ thẳng tay các quan chức cảnh sát Đức để chúng "nhắm mắt làm ngơ".
Nhưng thử thách lớn nhất lại đến từ sự lạnh lùng của các quốc gia. Chính phủ Anh ra điều kiện: Mỗi đứa trẻ phải có một gia đình nhận nuôi và phải nộp một khoản tiền cọc khổng lồ là 50 bảng Anh (tương đương 4.000 USD ngày nay). Khi thủ tục của Bộ Nội vụ Anh xét duyệt quá chậm, biên giới thì sắp đóng cửa, Winton đã đưa ra quyết định liều lĩnh nhất cuộc đời: Tự tay làm giả hàng loạt giấy phép nhập cảnh! Ông đánh cược mạng sống của mình, vì nếu lính Đức phát hiện giấy tờ giả ở biên giới, cả ông và các em nhỏ sẽ bị tống vào trại tập trung ngay lập tức.
Sân ga Prague năm ấy là nơi chứng kiến những giằng xé thấu xương. Những người cha, người mẹ biết mình sắp bị đưa vào trại ch*t chóc. Họ ép con lên tàu, cố mỉm cười và nói dối: "Con đi chơi một chút rồi bố mẹ đón về". Những đứa trẻ khóc thét bám chặt lấy áo bố mẹ. Winton và các cộng sự phải gạt nước mắt, dứt các em ra để đẩy vào toa tàu trước khi lính Đức ập đến kiểm tra. Đó là lần cuối cùng những đứa trẻ ấy được nhìn thấy đấng sinh thành.
Năm 1988, đài BBC bí mật mời ông và những đứa trẻ năm xưa (lúc này đã tóc bạc da mồi) đến trường quay chương trình "That's Life!". Khi người dẫn chương trình nói: "Ai trong khán phòng này từng được ông Nicholas Winton cứu mạng, xin vui lòng đứng lên".
Nicholas Winton quay lại, và xung quanh ông, toàn bộ khán giả đồng loạt đứng dậy. Người đàn ông kiên cường trước họng súng phát xít năm xưa, giờ đây lấy tay lau nước mắt trong sự ngỡ ngàng và xúc động vỡ òa
GENE VÀ 7 NỐT NHẠC: HAI DẤU ẤN LỚN GẮN VỚI CÁC TU SĨ CÔNG GIÁO
Có những đóng góp rất lớn cho khoa học và âm nhạc mà ít người biết phía sau lại có dấu ấn của những người sống đời thánh hiến trong Giáo hội Công giáo.
Một trong số đó là Gregor Johann Mendel (1822–1884), linh mục – tu sĩ Dòng Augustinô, được thế giới biết đến với danh xưng “cha đẻ của ngành di truyền học hiện đại”.
Ngay trong khu vườn tu viện, cha Mendel đã thực hiện hàng ngàn thí nghiệm trên cây đậu Hà Lan. Qua đó, ngài khám phá những quy luật cơ bản về sự di truyền, đặt nền móng cho ngành di truyền học và cho sự hiểu biết về gene sau này.
Trước đó nhiều thế kỷ, Giáo hội cũng có một tu sĩ để lại dấu ấn đặc biệt trong âm nhạc: Guido d’Arezzo, tu sĩ Biển Đức người Ý sống vào khoảng thế kỷ XI.
Để giúp các tu sĩ dễ học và hát thánh nhạc, Guido đã phát triển phương pháp xướng âm với các âm Ut – Re – Mi – Fa – Sol – La, lấy từ một thánh thi kính Thánh Gioan Tẩy Giả. Về sau, Ut được đổi thành Đô, còn Si được bổ sung, hình thành cách gọi quen thuộc:
Đô – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si.
Guido cũng có đóng góp quan trọng trong việc phát triển hệ thống ký âm, giúp âm nhạc có thể được ghi chép và truyền dạy rõ ràng hơn qua nhiều thế hệ.
Một người âm thầm nghiên cứu trong khu vườn tu viện, một người tìm cách giúp anh em mình hát thánh ca tốt hơn. Nhưng từ những công việc tưởng chừng rất bình dị ấy, họ đã để lại những đóng góp lớn cho cả nhân loại.
Đức tin không ngăn cản con người khám phá thế giới; trái lại, trong lịch sử Giáo hội, đã có nhiều người vừa phụng sự Thiên Chúa, vừa dùng trí tuệ Chúa ban để phục vụ con người.
Onderzoekers vinden sterke aanwijzingen voor nieuwe soort ster: een zwartegatster
Sterrenkundigen hebben een wel heel vreemd nieuw hemellichaam ontdekt: een zwart gat met sterallures.
Met de James Webb Space Telescope bestudeerden onderzoekers van onder andere het Massachusetts Institute of Technology een fel rood stipje. Het blijkt een combinatie te zijn van een ster en een zwart gat, een zwartegatster.
De rode stip lijkt op een ster, maar dan wel een ster die zo groot is als ons hele zonnestelsel. Daarnaast blaast het hemellichaam honderd miljard keer zo veel energie het universum in als sterren normaal gesproken doen. De meest logische verklaring, zo schrijven de sterrenkundigen in Nature, is dat het een mix is tussen een ster en een zwart gat.
De zwartegatster is relatief nieuw voor de wetenschap, maar het is een heel oud verschijnsel. De rode stip stamt uit de jonge jaren van het universum, toen het heelal zo’n 660 miljoen jaar oud was. Intussen is het universum ongeveer 13,8 miljard jaar oud.
De sterrenkundigen verwachten dat de zwartegatster bestaat uit een enorm dichte gaswolk. Maar waar sterren gewoonlijk stralen dankzij kernfusie, zit er in het binnenste van deze ster een zwart gat.
Het zwarte gat binnenin de ster heeft een massa die 100.000 keer zo groot is als de massa van de zon. Door de gigantische gaswolk die er omheen zit, krijgt de combinatie de uitstraling van een ster.
Op andere plaatjes van het heel vroege universum duiken vergelijkbare rode stippen op, zogenoemde little red dots. Sterker, ze staan op elke afbeelding van het heel oude heelal, zo schrijven de wetenschappers. Tot voor kort was onbekend wat voor objecten het zijn. De zwartegatster zou een mooie verklaring zijn.
Felle stip
Oorspronkelijk waren de sterrenkundigen niet op zoek naar zwartegatsterren. Ze wisten niet eens dat ze bestonden. De astronomen bestudeerden heel vroege sterrenstelsels toen hun oog op een extreem felle rode stip viel. Daarop besloten ze om dit hemellichaam nader te bekijken.
In het lichtspectrum van de felle ster bleek licht van korte golflengtes te ontbreken. Dat verschijnsel komt vaker voor bij sterren, maar niet zo extreem als bij deze. Het was een aanwijzing dat de astronomen naar iets nieuws keken.
Normaal gesproken duidt een rode kleur op stof, maar in het lichtspectrum zagen de sterrenkundigen alleen waterstof en helium. Ze wilden weten hoe de ontdekking toch een rode kleur kan krijgen. Dat blijkt mogelijk als een supersterke energiebron omgeven is met een heel dichte wolk van waterstof en helium. Ook de rode stippen op andere afbeeldingen van het heel jonge universum zijn zwartegatsterren, verwachten de onderzoekers.
Over het bestaan van zwartegatsterren wordt overigens al jaren gespeculeerd. Ook de theorie dat de mysterieuze little red dots zwartegatsterren zijn, is niet nieuw. Deze studie geeft wel extra aanwijzingen dat zulke objecten bestaan, hoewel definitief bewijs nog steeds ontbreekt. Het zwarte gat in de dichte gaswolk is bijvoorbeeld nog niet rechtstreeks geobserveerd.
Een zwart gat viel in een ster – en at zich vervolgens weer een weg naar buiten
GRB 250702B is de langste gammaflits die wetenschappers ooit hebben waargenomen. Beeld: ESO/A. Levan, A. Martin-Carrillo et al.
Het is bekend dat sterren soms in zwarte gaten vallen, maar nu is mogelijk het tegenovergestelde gebeurd. Het zwarte gat at de ster vervolgens van binnenuit op.
Wetenschappers hebben vorige maand melding gemaakt van een gammaflits, op 9 miljard lichtjaar afstand van de aarde, die veel langer duurde dan normaal. Zo’n flits is een heftige uitbarsting van hoogenergetische gammastraling en duurt meestal enkele milliseconden tot enkele minuten. Maar deze duurde 25.000 seconden, dat is ongeveer zeven uur. Het is volgens de onderzoekers de langste gammaflits die ooit is waargenomen.
De grote vraag was natuurlijk: wat heeft GRB 250702B, zoals de uitbarsting heet, geproduceerd? Meestal ontstaan gammaflitsen tijdens explosieve gebeurtenissen, zoals gigantische sterren die instorten tot een zwart gat of twee neutronensterren die samensmelten. Maar de flitsen duren dan hooguit enkele minuten.
Onderzoekers van NASA’s Goddard Space Flight Centre komen nu met een mogelijke verklaring voor GRB 250702B. Volgens simulaties met computermodellen kan de gammaflits worden verklaard als een zwart gat in een grote ster is gevallen.
Sterren die het einde van hun leven bereiken zetten flink uit. De onderzoekers suggereren dat een zwart gat hierdoor verstrikt raakte in de buitenlagen van een ster en ondervond opeens veel wrijving waardoor zijn baanenergie afnam. Zijn baan werd steeds kleiner waardoor hij steeds verder richting de kern van de ster bewoog. In de ster kon het zwarte gat vervolgens veel materie opslokken. Tijdens dat relatief langzame proces stootte het een hoop materie en gammastraling uit, wat de extreem lange gammaflits kan verklaren.
Astrofysicus Hendrik van Eerten, niet betrokken bij de studie, zegt tegen New Scientist dat hij de verklaring “zeer overtuigend” vindt. Maar er zijn meer van dit soort waarnemingen nodig om de theorie kracht bij te zetten. Voor nu blijft deze gammaflits volgens Van Eerten “een absurditeit”.
Een artikel met deze theorie is nu al te lezen op de preprintserver arXiv, maar moet nog gepubliceerd worden in een wetenschappelijk tijdschrift.
How Our Lady of La Vang Unites Vietnamese Catholics Worldwide
On August 13, a single Marian hymn rose from two places at once, more than 12,000 kilometers apart. At Vietnam’s national shrine in Quang Tri province, a choir from the Archdiocese of Hanoi opened the annual national pilgrimage by singing “Mot Troi La Vang,” or “Under the La Vang Sky.” At the very same time, Vietnamese Catholics gathered across the United States were singing the identical hymn. That simultaneous act of devotion, separated by an ocean yet united in song, captures something essential about how Our Lady of La Vang has come to live on far beyond the country where the devotion first began.
A 1798 Apparition Born From Persecution
According to Catholic tradition, the devotion began in 1798, when Mary reportedly appeared to persecuted Catholics hiding in La Vang’s forests, offering comfort and guidance. The site became Vietnam’s national Marian pilgrimage center in 1959 and a minor basilica in 1961. A triennial national pilgrimage, dating to 1928, continues today despite the original shrine’s destruction during the Vietnam War.
The image of Our Lady of La Vang carries distinctly Vietnamese features, depicted wearing the traditional áo dài dress and khan dong headpiece while holding the infant Jesus, a cultural representation many Vietnamese Catholics describe as holding a place in their spiritual life similar to what Our Lady of Guadalupe represents for Mexican Catholics.
How La Vang Devotion Crossed Oceans With the Diaspora
Catholics join a procession to honor Our Lady of La Vang during the annual pilgrimage in Hải Lăng District of Quảng Trị Province in Central Vietnam. (Photo: Archdiocese of Hue)
The devotion’s global reach traces directly back to 1975, when the fall of Saigon sent more than a million Vietnamese fleeing as refugees, many of them Catholics who settled in the United States, Canada, Australia, and France. Rather than leaving their devotion behind, these communities carried it with them, building new shrines and parishes dedicated to Our Lady of La Vang across their new homelands. The National Shrine of Our Lady of La Vang in Washington, D.C., completed in 2005, incorporates stars throughout its sanctuary as a deliberate design choice, a quiet reminder of the stars refugees once used to help guide their journey to safety.
The devotion’s global expansion also received formal Church recognition. In 2002, Pope John Paul II blessed six Our Lady of La Vang statues in Rome for six continents. In 2021, a $12.6 million shrine at Christ Cathedral in Orange County, California, was blessed after a worldwide campaign involving more than 5,000 donors. In 2010, an “Overseas Diocese” stone symbolically recognized the global Vietnamese Catholic diaspora as a twenty-seventh diocese of the wider Vietnamese Church.
Why This Devotion Is Significant for the Church Today
This story carries genuine significance for the Church, and in this case, the significance is deeply encouraging. Devotion to Our Lady of La Vang offers a remarkable example of how a specific, culturally rooted Marian tradition can travel with a displaced people and flourish abroad without losing its distinct identity, preserved through language, dress, and hymnody, while simultaneously becoming a genuinely universal expression of faith, formally recognized and distributed across six continents by the Church’s own highest authority. That a devotion born from persecution and hardship in 1798 continues to comfort and unite a global community more than two centuries later speaks to something enduring about how faith survives displacement rather than being erased by it.
At the same time, an honest reading of this global growth invites one thoughtful consideration. Devotions this closely tied to a specific national and historical experience of trauma can, without deliberate effort, risk becoming primarily markers of cultural heritage for subsequent generations born abroad, particularly those who may not speak Vietnamese fluently or share the same direct connection to the community’s refugee history. Ensuring this devotion remains a living, actively practiced expression of faith for younger generations, rather than gradually settling into a once-a-year cultural commemoration, remains an important, ongoing pastoral consideration for Vietnamese Catholic communities worldwide.
One Hymn, Two Continents, One Church
The image of the same hymn rising simultaneously from Quang Tri province and from parishes across the United States offers a striking, concrete picture of a theological truth the Church has always professed: that the Body of Christ transcends geography entirely, united in worship regardless of distance. This is the Communion of Saints made audible, believers separated by 12,000 kilometers joined in a single act of praise directed toward the same Mother.
The star imagery woven into the Washington, D.C. shrine adds another layer of spiritual resonance. Mary has long been venerated under the title Star of the Sea, a guide for travelers and those in peril, a title that takes on particular poignancy for a community whose journey to safety often involved perilous escape by boat across open ocean, guided quite literally by starlight in the absence of any other navigation.
A Spiritual Resolution
Confession, offered during major pilgrimages and feast days, allows devotees to approach Our Lady of La Vang each year with genuinely renewed hearts rather than routine cultural observance.
Adoration, practiced quietly within families, deepens a devotion that might otherwise remain confined to a single annual pilgrimage or celebration.
The Rosary, prayed regularly in Vietnamese households worldwide, remains the most direct and enduring way this devotion continues passing from grandparents to grandchildren.
The Eucharist, celebrated at shrines from Quang Tri to Washington, D.C. to Orange County, unites this global community in something even deeper than shared heritage or hymnody.
Scripture, particularly its account of Mary’s own faithful endurance through hardship, grounds this devotion in something more permanent than any single historical experience of persecution or displacement.
Keeping a devotion like this genuinely alive across generations and continents requires more than shrines and statues alone; it requires ordinary spiritual practices lived out consistently within families and communities. Five such practices offer a steady foundation for that ongoing transmission.
To remain informed about Catholic life, teachings, and global Church developments, readers may be encouraged to visit www.ewtnvatican.com for trusted Catholic news and resources. Or watch catholic programming via EWTN flix app or EWTN Asia Pacific’s On Demand section
Những sân bay này không chỉ có chức năng vận chuyển mà còn trở thành biểu tượng kiến trúc, không gian văn hóa và trung tâm giải trí tích hợp.
Là sân bay nổi tiếng nhất thế giới, Changi Singapore đã trở thành điểm đến riêng biệt. Điểm nổi bật của sân bay Changi là thác nước HSBC Rain Vortex cao khoảng 40 mét - thác nước trong nhà cao nhất thế giới. (Ảnh: AD)
Công trình này đổ xuống từ mái vòm kính giữa khu rừng nhiệt đới xanh mát, mang lại khung cảnh thiên nhiên kỳ ảo và các màn trình diễn ánh sáng, âm nhạc về đêm vô cùng ấn tượng. (Ảnh: AD)
Bao quanh thác nước là khu rừng nhiệt đới bậc thang với những con đường đi bộ, khu vườn và các tác phẩm nghệ thuật. (Ảnh: Christopher Muther/Globe Staff)
Du khách cũng có thể tham quan vườn bướm, chiêm ngưỡng các tác phẩm điêu khắc hoặc thậm chí bơi trong hồ bơi trên sân thượng nhìn ra đường băng. (Ảnh: AD)
Sân bay quốc tế Hamad ở Doha (Qatar) kết hợp sự sang trọng, nghệ thuật và thiết kế hiện đại theo cách mà ít nhà ga nào có thể sánh kịp. (Ảnh: Timeoutdoha)
Điểm nổi bật nhất là tác phẩm điêu khắc Lamp Bear của nghệ sĩ người Thụy Sĩ Urs Fischer - một chú gấu bông khổng lồ màu vàng khổng lồ cao 7 mét, nặng khoảng 15 tấn - nằm ngay khu vực sảnh chính. (Ảnh: HOK)
Ngoài các tác phẩm nghệ thuật, sân bay còn cung cấp các tiện nghi giống như một khu nghỉ dưỡng sang trọng: bể bơi trong nhà, phòng tập thể dục đầy đủ trang thiết bị, dịch vụ spa và thậm chí cả khách sạn sân bay. (Ảnh: Visit Qatar)
Với kiến trúc hiện đại và các tác phẩm nghệ thuật chất lượng như trong bảo tàng, Hamad mang đến cảm giác gần giống một phòng trưng bày nghệ thuật đương đại hơn là nhà ga truyền thống. (Ảnh: Visit Qatar)
Sân bay Istanbul là siêu dự án hàng không kết hợp kiến trúc hiện đại lấy cảm hứng từ eo biển Bosphorus và văn hóa Ottoman với quy mô cực lớn. (Ảnh: iGA)
Trần nhà cao vút và các mái vòm tái hiện những đường cong mềm mại của sóng nước Bosphorus. Trong khi đó, các chi tiết trang trí gợi nhắc nghệ thuật và văn hóa truyền thống thời kỳ Đế chế Ottoman. (Ảnh: iGA)
Bên trong, du khách có thể tham quan bảo tàng sân bay Istanbul, nơi trưng bày các hiện vật lịch sử hàng nghìn năm của Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài ra, sân bay còn có dịch vụ tắm kiểu Thổ Nhĩ Kỳ - một trải nghiệm thú vị giúp hành khách thư giãn hoàn hảo trong lúc chờ quá cảnh. (Ảnh: iGA)
Sân bay quốc tế Incheon (Seoul, Hàn Quốc) từ lâu được coi là một trong những sân bay thân thiện với hành khách nhất thế giới. Incheon cũng là một trong những sân bay mang đậm bản sắc văn hóa. (Ảnh: Populous)
Nhà ga bao gồm bảo tàng văn hóa Hàn Quốc, các buổi biểu diễn âm nhạc và múa truyền thống, các xưởng thủ công nơi du khách có thể thử thư pháp hoặc nghệ thuật truyền thống.(Ảnh: Gensler)
Vào mùa đông, một sân trượt băng sẽ mở cửa bên trong sân bay, trong khi các tiện nghi spa và nhà tắm kiểu jjimjilbang mang đến cho hành khách cách thư giãn độc đáo kiểu Hàn Quốc trước khi lên máy bay. (Ảnh: Korean-culture)
Hiếm có sân bay nào phản ánh di sản kiến trúc của đất nước đẹp như sân bay Marrakesh Menara (Maroc). Mặt tiền đồ sộ với cấu trúc dạng lưới lọc ánh sáng mặt trời tạo bóng đổ phức tạp trên sàn nhà ga. (Ảnh: Epic Travel)
Nhà ga kết hợp hài hòa giữa những bức tường kính hiện đại với các yếu tố thiết kế truyền thống của Maroc như gạch men zellij, họa tiết hình học và thạch cao chạm khắc. (Ảnh: Roaming Camels Morocco)
Từ một số điểm quan sát, du khách thậm chí có thể nhìn thấy dãy núi Atlas phủ tuyết trắng ở phía xa, khiến việc đặt chân đến sân bay Marrakesh Menara giống như bước vào một tác phẩm nghệ thuật. (Ảnh: Fast Track Marrakech)
Gestapo (Đức Quốc xã) khét tiếng tàn ác lập tức bám đuôi, theo dõi. Thay vì hoảng sợ, Winton chọn cách "chơi bài ngửa": dùng tiền hối lộ thẳng tay các quan chức cảnh sát Đức để chúng "nhắm mắt làm ngơ".
nhập cảnh! Ông đánh cược mạng sống của mình, vì nếu lính Đức phát hiện giấy tờ giả ở biên giới, cả ông và các em nhỏ sẽ bị tống vào trại tập trung ngay lập tức.
trước khi lính Đức ập đến kiểm tra. Đó là lần cuối cùng những đứa trẻ ấy được nhìn thấy đấng sinh thành.
