Quái vật đào hầm dưới lòng London
Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Các cỗ máy khổng lồ đào đường hầm trong dự án đường sắt mới ở London – dự án Crossrail – đang hoàn tất đoạn cuối của đường hầm. Jon Excell tới tham quan một khu vực xây dựng dự án.
Dưới lòng đất London là một nơi ngột ngạt, rối rắm với những đường hầm, cống thoát nước thải, các trụ móng nhà, là hệ thống đường dây điện chằng chịt và các nhà ga tàu điện ngầm bỏ hoang.Thế nhưng đây đang là nơi có công trình xây dựng 26 dặm (42km) đường hầm mới, là phần chạy ngầm dưới lòng đất của Crossrail, dự án giao thông công cộng 14,8 tỷ bảng, vào loại lớn nhất thế giới.
Trong nhiều năm, những cỗ máy khổng lồ đã thận trọng đào bới. Nay, sau ba năm kể từ ngày khởi công hồi tháng 5/2012, công việc đã gần như hoàn tất, với hai cỗ máy đào (TBM) có tên Victoria và Elizabeth đang cán đích ở khu vực sâu dưới lòng đất tại Đông London.
Khi xong việc, hai cỗ máy này sẽ khép lại quá trình đào bới cần mẫn của toàn bộ tám chiếc TBM ngay giữa trung tâm một trong những thành phố đông đúc nhất thế giới.
Ngay trước khi thông hầm, chúng tôi xuống độ sâu 40m bên dưới các con phố ở trung tâm London, điểm nằm giữa đường Liverpool Street và điểm cuối đường hầm ở Farringdon, để tận mắt chứng kiến hoạt động của cỗ máy đào khổng lồ Elizabeth.
Bản quyền hình ảnh Crossrail Chui vào lòng “quái vật”
Thế nhưng một khi đã chui xuống lòng đất, ta sẽ khó phân biệt được đâu là đường hầm, đâu là cỗ máy.David Shepherd, quản đốc của Công ty xây dựng Bechtel, dẫn chúng tôi đi vòng vèo, lên xuống các bậc cầu thang, thang máy, rồi có một chuyến đi ngắn trên thứ trông giống như những con tàu một ngày sẽ chạy trên tuyến đường ngầm, rồi bất ngờ thông báo là chúng tôi đang đứng trong bụng của cỗ máy khổng lồ này.
Cỗ máy là "hàng thửa" độc đáo, được sản xuất chỉ phục vụ dự án này, và là sản phẩm của công ty Herrenknecht, Đức - một trong một số ít các nhà sản xuất TBM trên thế giới.
Nó có giá khoảng 10 triệu bảng (15 triệu USD), nặng gần 1.000 tấn, đường kính ngoài là 7,1m và chiều dài từ đầu mũi khoan, đào tới hết máy là 150m.
“Chống sập hầm”
Bắt tay vào làm việc từ 11/2012, Elizabeth điển hình cho các cỗ máy dùng nguyên lý cân bằng áp suất đất được dùng cho việc đào hầu hết các đoạn đường hầm của dự án Crossrail.
Bản quyền hình ảnh Crossrail Việc duy trì cân bằng áp suất được thợ điều khiển TBM liên tục theo dõi, qua đó điều chỉnh tốc độ khoan, đào của máy và tốc độ của băng chuyền tải phần đất mới được đào ra ngoài.
“Bằng cách kiểm soát tốc độ đào đất và phối hợp với việc tải lượng đất đào được ở đầu mũi khoan ra ngoài, chúng tôi duy trì được áp suất ở trong hầm, là thứ lẽ ra bị giảm bởi áp lực dội từ phía trên xuống,” Shepherd nói.
Công nghệ dựng vách hầm
Khi máy đào di chuyển, các tấm bê tông đúc sẵn nặng tới 3.000 kg được băng tải chuyền lên phía trước. Tại đó, các cánh tay thuỷ lực khổng lồ sẽ ghép chúng lại với nhau. Cứ tám tấm như vậy dựng thành một đoạn ống khung vách hầm dài 1,6m. Trong toàn bộ đường hầm, có tới 250.000 tấm bê tông được sử dụng.Cứ mỗi khi một đoạn ống bê tông được lắp xong, vữa cao áp sẽ được bơm vào xung quanh để cố định các tấm ghép với nhau. Sau đó, piston thuỷ lực sẽ ngàm chặt vào phần đầu của ống bê tông vừa tạo ra rồi đẩy máy đào di chuyển lên phía trước.
Bản quyền hình ảnh BBC World Service 
Bản quyền hình ảnh Crossrail Máy đào hầm đạt tốc độ khá ấn tượng. Shepherd, người từng tham gia nhiều dự án như làm đường hầm qua eo biển Manche nối Anh với Pháp, hay đoạn kéo dài tuyến tàu điện ngầm Jubilee Line của London, cho biết thường trong một ca làm việc liên tục thông, họ có thể xây dựng được khoảng 16m đường hầm.
Nếu điều kiện thuận lợi, tiến độ xây dựng có thể nhanh hơn. "Chúng tôi từng có một số ca đạt năng suất kỷ lục… lắp đặt được 20 ống bê tông chỉ trong một ca 12 giờ”, ông nói, "nhưng đó chỉ là trường hợp ngoại lệ, trong một đoạn ngắn, khi nền đất dễ đào, và ca đó toàn các tay thợ lành nghề nhất, họ làm "tới bến" luôn!"
Nhích từng tí
Với tốc độ khoảng một mét một giờ, ta sẽ không mấy cảm giác là mình đang di chuyển trên một “chiếc xe”. Chỉ có tiếng rầm rầm không ngừng của đầu khoan và chuyển động lặng lẽ của những bánh xe nhỏ trên máy đào cho biết bạn đang di chuyển.
Bản quyền hình ảnh Crossrail Thường thì việc này có thể được thực hiện trong môi trường phi điều áp, nhưng đôi khi có những quan ngại về độ ổn định của nền đất khiến người ta cần thực hiện một tác vụ đặc biệt gọi là can thiệp bội áp.
Trong quá trình này, mà Shepherd nói cũng hiếm khi xảy ra, thợ cơ khí sẽ phải chui vào một túi khí nằm phía đầu máy đào. Sau đó, khí nén sẽ từ từ được bơm vào để cân bằng với áp suất cuối đường hầm, thường khoảng 2 bar, tương tự với áp suất mà một thợ lặn phải chịu ở độ sâu 10m nước.
Sau một thời gian ngắn để thích nghi với áp suất, các thợ cơ khí sẽ chui ra khỏi máy TBM qua một ô cửa nhỏ phía đầu khoan để kiểm tra, thay thế các răng khoan, cắt. Xong việc, họ lại phải chui trở lại và qua một quy trình giảm áp tương tự, tốn nhiều thời gian hơn lúc chui ra, phụ thuộc vào khoảng thời gian họ làm việc ở khu vực tăng áp cuối đường hầm.
Hành trình đào đất của máy TBM được hoạch định đặc biệt cẩn thận. Nền đường trên tuyến đào được khảo sát và lập bản đồ chi tiết. Máy đào cũng được dẫn hướng bằng hệ thống laser hiện đại.
Qua nói chuyện với Shepherd, tôi thấy rõ là không có gì phải lo lắng về chuyện các máy đào có thể đi chệch sơ đồ, dẫn đến việc các tuyến đường hầm không thông kết lại với nhau một cách chính xác.
Tuy vậy, ông nói, vẫn có những thứ không lường trước được hết. Chẳng hạn như đất ở các điểm khác nhau thì độ cứng sẽ ít nhiều có sự khác biệt, nhưng sự khác biệt đó chỉ được biết tới khi máy TBM đào đến. Khi đó, người điều khiển sẽ phải rất quyết đoán để đảm bảo máy không đào chệch quá 50mm so với vị trí thiết kế.
Bản quyền hình ảnh BBC World Service Để làm điều này, thợ lái sẽ chỉnh áp lực riêng biệt trên từng piston đặt vòng quanh máy, là các bộ phận đẩy chiếc TBM về phía trước theo hướng dự định.
Công nghệ bơm vữa cao áp
Với việc tuân thủ đúng lộ trình thiết kế và giám sát chặt chẽ áp suất cân bằng giữa máy và nền đất xung quanh, người thợ lái đóng vai trò then chốt trong việc giảm tới mức tối đa sự dịch chuyển môi trường đất quanh đường hầm, là điều sẽ làm gây tác động tới các đường hầm hoặc cơ sở hạ tầng xung quanh.Nhưng họ không phải đơn độc lo hết chuyện này.
Sử dụng vữa để trợ giữ ổn định nền đất dọc theo đường hầm là giải pháp được sử dụng rộng rãi trong dự án Crossrail.
Trong phương pháp này, trước tiên người ta đào các giếng sâu 10-20m có đường kính 5m. Các kỹ sư sẽ bơm vữa cao áp vào giếng, rồi từ đó vữa được bơm vào các vị trí cần thiết quanh giếng thông qua hàng loạt các ống có tiết diện nhỏ được gọi là TAM (Tubes-a-Manchette), đặt nằm ngang, tỏa ra từ đáy giếng và có thể dài tới 80m.
Các giếng được đào theo chiều thẳng đứng, không sâu xuống lòng đất như đường hầm nhưng lại khiến người ta phát hiện ra một số vết tích khảo cổ kinh ngạc và rùng rợn trong quá trình thực hiện dự án Crossrail. Chẳng hạn như đã có “hố địa ngục” được tìm thấy ở gần Farringdon, chứa toàn xác các bệnh nhân dịch hạch hồi thế kỷ 14.
Sau gần ba năm, với khoảng 250.000 tấm bê tông được sử dụng và lượng đất đá đào ra đủ để đắp thành một hòn đảo, ống ngầm tạo khung vách đường hầm Crossrail đã gần như hoàn thành. Việc tiếp theo chỉ còn là xây dựng tuyến đường sắt trong đó.
Bản gốc tiếng Anh bài viết đã đăng trên BBC Future.
Tin liên quan
- Khi mặt đất mở ra và nuốt chửng mọi thứ
- Điều cần biết khi chuyển tới London sống
- Dàn chiến đấu cơ hùng hậu của Nasa
- Nướng thịt ngon với 'công nghệ Harvard'
- Vì sao đại gia vẫn kêu mình khổ?
- Kim cương từ trên trời rơi xuống
- Khi nào chúng ta được dùng ô tô bay?
- Những tòa nhà 'vô hình'
- Vì sao căn hộ nhỏ ở đô thị đang là mốt?
- Canada: Xứ sở của sự tử tế
- Những thứ quái gở nhất hành tinh
- Bắc Hàn và vũ khí 'máy bay giật lùi'
- Có cần phi cơ chiến đấu hiện đại?
- Bí mật 'nghĩa địa' máy bay
http://www.bbc.com/vietnamese/culture_social/2015/07/150724_crossrail-the-monster-tunnelling-under-london-streets_vert_fut
Meet Crossrail's giant tunnelling machines - Duur: 6:35.
Crossrail will use eight tunnel boring machines (TBMs) to construct the new tunnels under London. These huge machines will ...- Ondertiteling
Crossrail TBM Mary Launch Timelapse - Duur: 1:08.
Mary, Crossrail's sixth tunnelling machine, is progressing from Plumstead to North Woolwich as part of the construction of a tunnel ...Crossrail Tunnelling: TBM Elizabeth breaks through into Liverpool Street - Duur: 2:41.
Tunnel machine Elizabeth, named after HM The Queen, successfully broke in to the eastern end of Liverpool Street Crossrail ...Crossrail TBM Sophia Launched - Duur: 1:17.
Sophia, Crossrail's fifth tunnelling machine, has begun her journey from Plumstead to North Woolwich as part of the construction ...Crossrail's TBM's Victoria and Elizabeth lowered into the ground - Duur: 1:06.
Crossrail has marked a major milestone in the construction of London's new rail line with the lowering of a 550 tonne tunnelling ...Crossrail Tunnelling: TBM Ellie breaks through into Victoria Dock Portal - Duur: 1:11.
Crossrail's train tunnels in Docklands and southeast London are now structurally complete, following the breakthrough by tunnel ...Crossrail Tunnelling: TBM Victoria breaks through into Stepney Green cavern - Duur: 2:03.
Crossrail reached another important milestone on 30th January 2014 when 1000 tonne tunnel boring machine Victoria broke into ...Guided tour of Crossrail's giant tunnelling machines - Duur: 3:17.
Crossrail's Eastern Tunnels Project Manager Peter Main gives an update about tunnelling operations in Docklands. Crossrail's ...- Ondertiteling
Crossrail: Delivering your new Farringdon station - Duur: 2:04.
When the Elizabeth line opens in 2018 Farringdon station will be one of the busiest in the UK, connecting with Thameslink and the ...Timelapse - Fisher Street shaft completion - Duur: 1:44.
Crossrail has completed construction of an emergency access shaft in Holborn almost nine months ahead of schedule. Crossrail's ...Resultaten voor vergelijkbare zoekopdrachten
Moving Ahead, August 2017: Crossrail's quarterly update - Duur: 3:33.
Welcome to the August 2017 edition of Moving Ahead. This project update is issued four times a year to keep you informed about ...Moving Ahead, January 2017: Crossrail's quarterly update - Duur: 4:01.
Welcome to the January 2017 edition of Moving Ahead. This project update is issued four times a year to keep you informed about ...Platform for Design: Abbey Wood station - Duur: 3:35.
The Crossrail project will help to transform Abbey Wood. The new railway will halve journey times to many central London ...Crossrail Project - Kanaal
The official YouTube channel for Crossrail, Europe's largest infrastructure project. Includes information films, video updates from ...- Kanaal
2017 TBM 930 - Duur: 2:24.
CONTACT: Chase Bennett Keyston Aviation Sales Director - TBM 800.433.9617 801.933.7518 direct 801.910.6817 mobile.TBM First Listen 2017 - Duur: 2:45.
The Birthday Massacre's new album: Under Your Spell Releasing in June 2017 First Listen 2017 Saturday, March 4, 2017 Toronto ...|NEW| Journey on the NEW Crossrail/TFL Rail Train [345005] - Duur: 2:27.
First Day of Passenger service for the new Bombardier Trains. We take a journey from Liverpool Street to Shenfield, this video ...Tunnel: The Archaeology of Crossrail - Duur: 2:59.
The most complete range of archaeological objects unearthed by Crossrail, Europe's largest infrastructure project, will go on ...- Ondertiteling
TBM 2017 : le balcon. - Duur: 14:53.
Passage au soleil entre 2 belle cotes !The Birthday Massacre - Counterpane (Album Under Your Spell 2017) - Duur: 3:33.
Released on June 9, 2017. The Birthday Massacre present "Under Your Spell", its most intimate and emotive record to date.
Moving Ahead, May 2017: Crossrail's quarterly update - Duur: 3:57.
Welcome to the May 2017 edition of Moving Ahead. This project update is issued four times a year to keep you informed about ...Moving Ahead, August 2017: Crossrail's quarterly update - Duur: 3:33.
Welcome to the August 2017 edition of Moving Ahead. This project update is issued four times a year to keep you informed about ...Crossrail Project - Kanaal
The official YouTube channel for Crossrail, Europe's largest infrastructure project. Includes information films, video updates from ...- Kanaal
Moving Ahead, January 2017: Crossrail's quarterly update - Duur: 4:01.
Welcome to the January 2017 edition of Moving Ahead. This project update is issued four times a year to keep you informed about ...London Walk Around. The Roof Garden of Crossrail Place in Canary Wharf - Duur: 12:35.
- 4K
|NEW| Journey on the NEW Crossrail/TFL Rail Train [345005] - Duur: 2:27.
First Day of Passenger service for the new Bombardier Trains. We take a journey from Liverpool Street to Shenfield, this video ...NEW Crossrail train (Class 345) - Duur: 4:18.
67024 dragging new Crossrail 345005 to Wembley - 6th March 2017 - Duur: 2:26.
Here is the second unit to be dragged to London, but the 3rd that I've seen, passing south through Tring. Hope you enjoy.Crossrail stations: Delivering your new Tottenham Court Road station - Duur: 1:57.
Located in the heart of the West End, Tottenham Court Road is undergoing a major transformation. The Crossrail project is ...(HD) Brand New Crossrail Class 345's in action | 27/07/2017 - Duur: 2:56.
In this video, we see brand new Crossrail (currently branded as TFL Rail) Class 345s on test and in Passenger service. The clips ...- 4K
The First Class 345 Crossrail Train In Service! - Duur: 4:27.
Chris takes a trip on the first ever Class 345 in full passenger service! Massive thanks to Chris for helping bring the first journey to ...TRAVEL TO STRATFORD FOR CROSSRAIL 345005 + MORE 19 07 2017 - Duur: 31:51.
Crossrail on test run and loads more.Class 345 London Crossrail Trains Now In Service (TFL Rail / Elizabeth line) - Duur: 6:30.
This film is mostly about the Class 345 trains which are being built for the east - west London Crossrail service which when it ...NEW Crossrail Class 345 2017 - Duur: 4:07.
A Return trip on the tfl rail route Shenfield - London and back to Romford . Hope you enjoy Amery Junction Out & About.Crossrail railway improvements: Platform structure complete at Abbey Wood - Duur: 1:01.
Construction of the platform structures and tracks for Elizabeth line services at Abbey Wood have been completed by Network Rail ...Crossrail: Delivering your new Farringdon station - Duur: 2:04.
When the Elizabeth line opens in 2018 Farringdon station will be one of the busiest in the UK, connecting with Thameslink and the ...Crossrail Class 345 | 18th July 2017 - Duur: 6:41.
Crossrail Class 345 under TfL Rail service with 345006 on driver training and 345007 in passenger service seen here at Forest ...The Fifteen Billion Pound Railway - The Final Countdown - Episode 4 - Duur: 59:01.
This series follows more than 10000 engineers and construction workers as they race to complete the brand new railway directly ...The Elizabeth Line. Crossrail. - Duur: 7:01.
A new train line in London, a monumental engineering project just under a very busy city.....
Las Vegas, kinh đô sòng bạc bàng hoàng, chìm trong bóng tối sau vụ thảm sát đêm 01/10/2017.Reuters
