Posts tonen met het label Việt Nam. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Việt Nam. Alle posts tonen

dinsdag 3 maart 2020

Việt Nam từng có nhiều thủ đô qua các triều đại và chính quyền

VN từng có nhiều thủ đô qua các triều đại và chính quyền

  • 28 tháng 8 2019
Image caption Jakarta trước kia có tên là Batavia và từng là thủ đô của Đông Ấn thuộc Hà Lan trong thời thuộc địa, cũng là trung tâm hoạt động để Công ty Đông Ấn Hà Lan vươn ra hoạt động trên toàn Á châu
Quyết định chuyển thủ đô từ Jakarta sang hẳn một hòn đảo khác của chính quyền Indonesia hiện nay làm sống lại câu chuyện 'dời đô'.
BBC News có bài 'Changing places: Why countries decide to move their capitals' mà bản tiếng Việt có thể đọc ở đây.
Vì sao các quốc gia quyết định dời thủ đô?
Indonesia công bố địa điểm cho thủ đô mới
Nam Kinh, thủ đô vĩ đại của Trung Quốc
Hành trình quanh thủ đô cũ của Myanmar bằng xe lửa
Kênh CNN thì có video nói 'Indonesia xây thủ đô mới vì Jakarta đang chìm dần xuống biển', nhấn mạnh lý do địa chất và môi trường.
Nikkei Asian Review có bài nói không chỉ Indonesia mà Philippines cũng đang tính chuyển các cơ quan chính quyền sang New Clark City vì Manila đã quá tải.
Người ta cũng nhắc lại một chuyện hy hữu: dời đô sang hẳn một lục địa khác.
Đó là trường hợp Bồ Đào Nha vào năm 1808, khi triều đình chuyển sang đóng đô 13 năm ở thuộc địa Brazil ở Nam Mỹ vì chính quốc tại châu Âu bị Pháp đe dọa.
Trung Quốc đã có nhiều thủ đô trải từ phía Tây sang Đông Bắc, xuống phía Nam qua lịch sử chia cắt, kình chống nhau của các tập đoàn quyền lực.
Dời đô có nhiều lý do: chiến tranh, cách mạng, môi trường, phân chia lãnh thổ, nhu cầu xây mới, tách trung tâm hành chính khỏi đô thị thương mại...
Ngoài Pháp và Anh, nhiều quốc gia đông dân ở châu Âu đều đã có ít nhất một lần dời đô.
Getty Images Bản quyền hình ảnhGetty Images
Image caption Petrograd (nay trở lại tên cũ là St Petersburg) từng là thủ đô của Nga trước khi Lenin quyết định chọn Moscow làm địa chỉ thay thế hồi 1918
Nổi tiếng hơn cả có quyết định của Lenin đưa thủ đô năm 1918 của nước Nga cộng sản từ Petrograd về Moscow.
Sau Chiến tranh Lạnh, Bonn, thủ đô Tây Đức bị "bỏ rơi"; nước Đức thống nhất đưa thủ đô về lại Berlin để có vị trí trung tâm hơn.
Một điều có thể nhiều người chưa biết là một quốc gia có thể "chứa đựng" tới ba thủ đô.
Đó là trường hợp nước Ý, với Rome là thủ đô nước cộng hòa Italia, San Marino là thủ đô của cộng hòa cùng tên chỉ có 32 nghìn dân, và Vatican City, thủ đô của Vương triều Vatican.

Các thủ đô của Việt Nam

Hiện thủ đô Việt Nam là Hà Nội nhưng nước này, cụ thể hơn là các triều đại khác nhau và các chính phủ khác nhau đã đặt thủ đô của mình ở những điểm rất xa nhau.
Getty Images Bản quyền hình ảnhGetty Images
Image caption Thành cổ Hà Nội trong thời khoảng thập niên 1880, tranh vẽ trong L'Illustration, Journal Universel
Ngay trong thế kỷ 20, ba thành phố Hà Nội, HuếSài Gòn đều từng là thủ đô.
Năm 1945, đế quốc Việt Nam với chính phủ Trần Trọng Kim đã chọn Huế (Thuận Hóa) làm thủ đô.
'Sài Gòn của tôi không còn nữa'
'Dân Sài Gòn thẳng tính, lương thiện'
Cùng năm, sau Cách mạng tháng Tám, chính phủ Hồ Chí Minh lấy Hà Nội làm thủ đô.
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chính phủ VNDCCH đóng tại An Toàn Khu Việt Bắc, trải ra ở nhiều huyện thuộc các tỉnh Tuyên Quang, Cao Bằng, Thái Nguyên... ngày nay.
Một địa điểm toàn lán bằng gỗ, tre nứa ở Định Hóa được giới thiệu với khách nước ngoài thuộc phe cộng sản là 'Dinh Chủ tịch ở An Toàn Khu', nhưng hiển nhiên đó không phải trung tâm chính quyền VNDCCH.
Ông Hồ Chí Minh cũng từng ở một nhà sàn tại Vai Cày, Đại Từ, Thái Nguyên, theo các tài liệu Hà Nội công bố sau này.
Quốc gia Việt Nam của Quốc trưởng Bảo Đại từ 1949 lại chọn Sài Gòn làm thủ đô.
Thành phố này tiếp tục là thủ đô của VNCH (1955-1975).
Trong quá khứ, một cuộc phân tranh khác, giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài, kéo dài hàng trăm năm, đã tạo ra hai kinh đô: Thăng Long và Phú Xuân.
Ngay ở Đàng Ngoài, không phải lúc nào triều đại 'chính thống' như nhà Lê cũng trụ được ở Thăng Long.
Getty Images Bản quyền hình ảnhGetty Images
Image caption Dấu tích Thành nhà Hồ ở Thanh Hóa
Tranh chấp Lê - Mạc đẩy nhà Lê sang Lào, rồi về bám trụ ở Tây Đô, Thanh Hóa.
Nhà Mạc (1527-1593) làm chủ lãnh thổ từ Ninh Bình trở ra, đóng đô ở Đông Kinh (Hà Nội) cho đến khi thua trận (1593).
Sau đó, vua quan nhà Mạc rút lên vùng núi, đóng lực lượng chính ở Cao Bằng.
Khó nói thành nhà Mạc ở Nà Lự (Cao Bình - Cao Bằng) là một thủ đô đúng nghĩa nhưng ba đời vua Mạc cũng ở đó 83 năm, và họ còn kiểm soát các thành quách nay còn phế tích ở Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang.
Điều chắc chắn là việc giành lại Thăng Long đã phục hồi nhà Lê, cho triều đại này tồn tại thêm hai thế kỷ nữa.
Có những người Việt Nam tin vào vị thế đặc biệt 'rồng bay' của Thăng Long, thủ đô của các triều đại rực rỡ Lý, Trần, sau khi Lý Công Uẩn dời đô từ vùng rừng núi Hoa Lư năm 1010.
Nhưng với dòng người Nam Tiến, ở phía gần cực Nam, Gia Định đã vươn lên trong những thế kỷ sau, thành một trung tâm chính trị, kinh tế lớn.
Getty Images Bản quyền hình ảnhGetty Images
Image caption Sài Gòn được chọn làm thủ đô của Quốc gia Việt Nam từ năm 1949
Trước đó, trong giai đoạn tranh giành quyền bính và xung đột đẫm máu, có lúc thành Đồ Bàn là thủ đô của nhà Tây Sơn.
Vua Thái Đức (Nguyễn Nhạc - nhà Tây Sơn) cho xây thành Hoàng Đế tại nơi này, cách Quy Nhơn ngày nay chừng 27 km.
Tính cả Champa thì ngoài kinh đô Đồ Bàn còn có những địa danh khác đã là thủ đô của người Chăm khác như Bal Canar ở Phan Rang, và sau ở Phan Rí.
Họ phải dời đô nhiều lần trước sức tấn công của Đại Việt.
Ngược lại, các thế lực Việt phía Nam có lúc vươn mạnh ra hướng Bắc.
Getty Images Bản quyền hình ảnhGetty Images
Image caption Huế được các vua triều Nguyễn chọn làm kinh đô
Nguyễn Huệ khi lên làm Quang Trung Hoàng đế đóng đô ở Phú Xuân, kinh đô của các chúa Nguyễn.
Sau đó Quang Trung quyết định dời đô ra Nghệ An, cho xây Phượng Hoàng Trung Đô nhưng công trình chưa thành thì ông mất.
Điều đáng chú ý là dù nhà Tây Sơn thời Nguyễn Huệ đóng đô ở Phú Xuân, cố đô Thăng Long vẫn là 'thủ đô ngoại giao' của Việt Nam để đón sứ thần nhà Thanh.

Hà Nội hụt

Vẫn liên quan đến chiến tranh, nhưng là cuộc chiến Nam - Bắc trong thế kỷ 20, Hà Nội cùng suýt bị di dời lên miền trung du.
Một kế hoạch mở rộng Hà Nội lên Xuân Hòa đã có từ 1969 để tránh bom Mỹ.
Vì thế, Xuân Hòa có tên là thủ đô Hà Nội hụt.
Bộ trưởng Kiến trúc thời đó, ông Bùi Quang Tạo được giao nhiệm vụ tiến hành kế hoạch xây rộng Xuân Hòa, cách Hà Nội trên 30 km.
Người ta còn lo rằng Hà Nội nằm thấp hơn lòng sông Hồng, sợ đê sông Hồng trúng bom sẽ gây ngập lụt cả thủ đô Hà Nội, nên chọn Xuân Hòa.
Địa điểm mới ở nơi có nền đất cao, khí hậu trung du mát tốt hơn vùng Hà Nội nóng ẩm.
Căn cứ vào sử liệu thì vùng trung du còn là điểm có kinh đô Phong Châu thời Hai Bà Trưng.
Trên thực tế, một số cơ quan trung ương VNDCCH đã đóng trụ sở ở Xuân Hòa, và sau 1975, đô thị này vẫn được xây cất tiếp và chỉ dừng lại những năm 1980.
Dù dự án Xuân Hoà bị bỏ, vấn đề lụt lội, và gần đây là ách tắc giao thông tiếp tục đang thách thức chính quyền Hà Nội, nhiều năm sau chiến tranh.
Nhìn lại lịch sử, các thủ đô và trung tâm hành chính, chính trị của người Việt qua các triều đại đúng là đã trả dài từ Cao Bằng, Bắc Cạn, Thái Nguyên xuống Hà Nội, Ninh Bình, vào Thanh Hoá, Nghệ An, Huế, Bình Định, Phan Rang, Sài Gòn, phản ánh các chuyển biến lịch sử nước này.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan

donderdag 14 februari 2019

Vài dự đoán về Việt Nam trong năm Kỷ Hợi

Vài dự đoán về Việt Nam trong năm Kỷ Hợi

  • 5 tháng 2 2019
Nghệ sĩ Bản quyền hình ảnhXinHua
Image caption Nghệ sĩ Việt Nam biểu diễn trong một sự kiện giao lưu văn hóa Việt-Trung ở Hà Nội hồi tháng 12/2018
Giới quan sát ở Việt Nam và hải ngoại đưa ra dự báo với BBC rằng trong năm Kỷ Hợi, chiến dịch đốt lò của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng "sẽ tiếp tục được mở rộng", "có nhiều tin vui về đầu tư nước ngoài" nhưng nhìn chung, các biến chuyển "vẫn sẽ có và giữ tốc độ chậm chạp".

Tham nhũng VN tệ đi dù có chiến dịch ‘đốt lò’?
Bánh chưng, bánh tét ở ta, ở Mỹ?
Phong bì 'chục nghìn đô' chưa phải là hối lộ?

'Tin vui về đầu tư nước ngoài'

Trả lời BBC, Tiến sĩ Nguyễn Văn Phú, chuyên gia kinh tế từ Đại học Strasbourg, Pháp, nói: "Về kinh tế, năm 2019 sẽ thấy cụ thể hơn về tranh chấp thương mại Mỹ-Trung. Nếu căng thẳng không được giải quyết, mà còn gia tăng hơn nữa, thì khả năng Trung Quốc phá giá thêm nhân dân tệ (NDT) sẽ cao hơn, gây thêm sức ép lên VND."
"Bên cạnh đó, việc CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương) có hiệu lực, các loại rào cản thuế quan được cắt giảm, sẽ gây áp lực lên cán cân thương mại của Việt Nam (có thể làm tăng nhập khẩu), lại càng tăng áp lực lên VND. Như vậy lại có khả năng làm giảm giá trị VND so với USD. Áp lực này có thể giảm bớt nếu như chính phủ Việt Nam thu hút được thêm đầu tư nước ngoài."
"Theo như tôi thấy, trong bối cảnh tranh chấp thương mại Mỹ-Trung chưa có chiều hướng suy giảm, năm 2019 này có thể Việt Nam sẽ có nhiều tin vui về đầu tư nước ngoài, sẽ thêm nhiều công ty nước ngoài chuyển dịch sang Việt Nam, nhằm giảm rủi ro kinh doanh."
"Trong tình hình này, khi các điều kiện vĩ mô ít có biến động, thì tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ vẫn ổn định như 2018."
"Về tỷ giá giữa USD, NDT và VND cho 2019, có lẽ NDT sẽ mất giá hơn so với VND, và VND sẽ mất giá hơn so với USD giống như thời gian vừa qua. Tuy nhiên, tôi đoán là biên độ phá giá sẽ không cao. Điều này cũng cho thấy là việc dùng đồng thời NDT và VND ở các tỉnh phía Bắc là một giải pháp chấp nhận được."
"Và ngược lại phán đoán của nhiều người trước đây khi nói rằng kinh tế Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong vòng 3 đến 6 tháng kể từ ngày áp dụng chính thức chính sách này ngày 12/10/2018, đến nay chúng ta không thấy có xáo trộn gì đối với nền kinh tế Việt Nam."
việt nam Bản quyền hình ảnhXinHua
Image caption Người dân làng Vũ Đại, tỉnh Hà Nam, bên nồi cá kho cổ truyền thường được nhiều người đặt mua dịp Tết
"Về công nghiệp 4.0, chúng ta nghe Việt Nam nói rất nhiều nhưng ta thấy phải cố gắng trên thực tế nhiều hơn nữa."
"Theo số liệu của World Bank (Ngân hàng Thế giới), năm 2015, chi tiêu công về nghiên cứu và phát triển (R&D) của Việt Nam chỉ đạt 0,37% của GDP. Rất thấp so với Hàn Quốc (4,23%), Trung Quốc (2,07%), và chỉ hơn một nửa của Thái Lan (0,63%)."
"Vì vậy, tôi hy vọng là năm 2019 và các năm tiếp theo, Việt Nam bứt phá, tăng tốc đầu tư vào lĩnh vực này. Nếu không thì tương lai công nghiệp 4.0 sẽ còn rất xa vời."
"Năm Kỷ Hợi, tôi hy vọng là Việt Nam sẽ có nhiều hành động thực tế hơn là diễn văn. Về nghiên cứu ở các trường đại học, cần phải thông thoáng hơn nữa, nhất là trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, vì theo như tôi biết, "công nghiệp 4.0" không chỉ liên quan đến khoa học tự nhiên và công nghệ."
"Về các dự án đặc khu kinh tế, hy vọng là chính phủ Việt Nam trân trọng các ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhất là các chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước, trước khi trình Quốc hội thông qua. Vì đến nay, các thông số được đưa ra (mà chúng ta tiếp cận được, nhất là về khu Vân Đồn) bị nhìn nhận là không logic về mặt kinh tế, có thể sai lệch, và thậm chí rất phiêu lưu."
"Dù rằng theo ý tôi, nên chăng Việt Nam tạo cơ chế đặc thù cho khu vực phía Nam, TP Hồ Chí Minh và khu vực lân cận, cần đầu tư hơn nữa vào cơ sở hạ tầng ở vùng này vì đây là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Khi ở đây phát triển thông thoáng thì sức lan tỏa sẽ mạnh hơn nữa."
"Chúng ta đã thấy tác hại vừa qua của việc kém linh hoạt trong đầu tư hạ tầng cơ sở ở vùng này như sân bay Tân Sơn Nhất, metro..."
việt nam Bản quyền hình ảnhXinHua
Image caption Tinh thần ái quốc được truyền thông nhà nước đẩy mạnh trong mỗi giải bóng đá

Tư pháp 'biến chuyển chậm chạp'

Luật sư Đặng Đình Mạnh, Trưởng văn phòng luật mang tên ông, nói với BBC: "Với tư cách luật sư, tôi quan tâm nhiều đến các biến chuyển trong hoạt động tư pháp nước nhà."
"Theo đó, qua quá trình thương thảo về các hiệp định đa phương CPTPP hoặc EVFTA (Hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam) đã tác động đến nghị trình lập pháp ở Việt Nam trong vài năm trở lại đây. Chúng ta chứng kiến hàng loạt sự tu chính luật pháp theo hướng tích cực, tiệm cận hơn với những chuẩn mực pháp lý quốc tế, nhất là trong lãnh vực tài phán tư pháp, cụ thể qua các đạo luật về tố tụng dân sự, hình sự."
"Tuy rằng bên cạnh đó, có phát sinh thêm các quy định hạn chế sự hành nghề luật sư. Nhưng tựu trung, sự tu chính luật pháp vẫn là điều tích cực đáng được ghi nhận."
Mùa xuân của mẹ 'tù nhân lương tâm'
50 năm từ Tết Mậu Thân đến Mậu Tuất
"Duy có điều, sự chuyển biến từ văn bản luật pháp cho đến thực tế quá chậm chạp và ít phát huy tác dụng trong cuộc sống. Bởi lẽ, hoạt động tư pháp vẫn được điều hành bởi những viên chức tư pháp thủ cựu làm việc theo quán tính và tư duy cũ. Đồng thời, thực tế rằng hoạt động tư pháp cũng chưa bảo đảm được tính chất tài phán độc lập."
"Theo đó, trong năm mới Kỷ Hợi, tôi tin rằng sự biến chuyển vẫn sẽ có và cũng vẫn giữ tốc độ chậm chạp như thế. Mỗi năm gồm có 12 tháng, thời gian đó chưa đủ dài để tạo nên chuyển biến tích cực cần thiết cho đất nước."
"Tôi vẫn bảo lưu quan điểm là giải pháp căn cơ và duy nhất cho sự biến chuyển mạnh mẽ chỉ có một: Bảo đảm thiết chế nhà nước pháp quyền. Mà điều đó dường như nằm ngoài tầm tay với của chính quyền hiện nay."
việt nam Bản quyền hình ảnhVuong Dan Toan/Getty
Image caption Nhà quan sát nói dân chúng "chỉ bức xúc, phản kháng với những gì liên quan đến cuộc sống thiết thân của họ chứ không phải ý thức hệ hay khái niệm dân chủ, tự do dễ bị chụp mũ là phản động"

'Đối phó tình thế'

Nhà văn Nguyễn Viện nói với BBC từ TP.Hồ Chí Minh: "Nhiệm kỳ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã qua được một nửa chặng đường, những ý tưởng về khởi nghiệp và kiến tạo là một chủ trương đúng trong bối cảnh một Việt Nam đang vươn dậy."
"Ông Phúc cho thấy đã có những nỗ lực làm mới tinh thần làm việc của bộ máy hành chánh bằng những tuyên bố đầy nhiệt huyết, dù đôi lúc khôi hài. Tuy nhiên, giữa ý chí có vẻ tốt đẹp ấy lại tương phản với một thực tế tồi tệ."
"Thối nát và bất hợp lý là một nan đề không dễ giải quyết, khi quốc gia được điều hành bởi một cơ chế chồng chéo, lẫn lộn giữa lãnh đạo chính trị và hành chánh công quyền."
"Nó tạo ra một bộ máy điều hành thiếu ý thức phục vụ và trách nhiệm. Sự tham lam không được kiểm soát dẫn đến nhũng nhiễu tràn lan và đục khoét vô tội vạ tài sản quốc gia. Mặc dù đã có những cố gắng diệt trừ tham nhũng của Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, nhưng cái căn bản của tệ nạn vẫn không thể giải quyết, đó là vấn đề cơ chế tạo ra tham nhũng."
"Bên cạnh đó, những nguy cơ tiềm ẩn bất ổn xã hội vẫn không có cách giải quyết tận gốc như quyền tư hữu đất đai, những đòi hỏi về nhân quyền…"
"Nhìn một cách khái quát hơn, chúng ta thấy đó là những vấn đề thuộc về sự chính danh, mà sau mấy chục năm đổi mới, đảng Cộng sản Việt Nam vẫn loay hoay, thiếu dứt khoát và nhất quán trong vấn đề lý luận, ý thức hệ."
"Hệ lụy của tình trạng "hồn Trương Ba, da hàng thịt" trong cái gọi là "kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa" ấy sẽ chỉ làm phung phí thời gian, tài nguyên quốc gia vào cái "tự ái" của Đảng và những lợi ích bất chính của một nhóm người."
"Mặc dù Việt Nam đã tham gia ký kết rất nhiều các hiệp định, công ước quốc tế, từ kinh tế đến nhân quyền…, nhưng xem ra đó chỉ là những cam kết không thực chất, người dân không thụ hưởng được gì từ những ưu đãi thương mại. Đặc biệt với những cam kết liên quan đến những quyền cơ bản của công dân như tự do ngôn luận, lập hội và biểu tình…"
"Nó chỉ chứng tỏ là những biện pháp đối phó với tình thế hơn là một thiện tâm hòa nhập với văn minh nhân loại."
"Trên một tổng thể đầy trái khoáy của tình trạng trống đánh xuôi, kèn thổi ngược với những tư duy còn nặng tính ban phát của thời kỳ bao cấp, sinh lực quốc gia vẫn bị kìm hãm bởi những quy định vừa lỗi thời vừa phản động, dự báo của tôi cho năm Kỷ Hợi cũng sẽ không có gì để hồ hởi, phấn khởi."
Nguyễn Phú Trọng: 'Người đốt lò vĩ đại'
GS Nguyễn Phú Trọng là ‘tấm gương sáng của Đảng’
"Tôi nhận thấy một khi lợi ích được đặt trên danh dự thì mọi "chỉ số hạnh phúc" chỉ là sự dối trá. Khi chính quyền gặp khó khăn, thì nhân dân sẽ bị khó khăn gấp bội."
"Chúng ta đang nhìn thấy thuế má được tận thu một cách triệt để như thế nào. Mọi sai lầm trong chính sách đều đổ lên đầu nhân dân hứng chịu."
"Với xu thế dân chủ và những đòi hỏi chính đáng của người dân càng ngày càng được bộc lộ một cách công khai và mạnh mẽ, Kỷ Hợi sẽ là một năm "giông bão" cho những ước mơ thiện lành. Phong trào đấu tranh cho dân chủ hay tổ chức xã hội dân sự sẽ bị càn quét, bởi chính quyền không xem đó là những tiếng nói lành mạnh, góp phần vào sự cân bằng trong cuộc sống xã hội, mà e ngại những thực thể tiến bộ ấy như những "thế lực thù địch" đe dọa sự tồn tại độc đoán của mình."
"Nhưng dẫu sao, tôi vẫn tin, cái bất hợp lý sẽ bị đào thải. Một lo lắng khác không thể tránh được, đó là những biến động trên Biển Đông. Sự thật là chúng ta đang mất dần biển đảo. Làm thế nào tránh được một xung đột quốc tế mà Việt Nam rất dễ trở thành quân cờ thí như cuộc chiến tranh vừa qua?"
"Theo cảm nhận của tôi, bi kịch của một dân tộc không phải ở chỗ nó yếu hay mạnh, to hay nhỏ mà là sự mất tự tin."
trọng Bản quyền hình ảnhXinHua
Image caption Theo giới quan sát, chiến dịch đốt lò của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng "sẽ tiếp tục được mở rộng"

'Dân chúng còn bức xúc'

Một nghiên cứu sinh ở Mỹ đề nghị ẩn danh, nói với BBC: "Nhìn từ diễn biến năm 2018, theo tôi dự đoán, chiến dịch đốt lò của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ tiếp tục được mở rộng, một phần để lấy lại uy tín của Đảng, phần khác để củng cố quyền lực của ông Trọng và những người cùng phe nhóm. "
"Nhiều quan chức cao cấp sẽ được luân chuyển từ trung ương về địa phương hoặc ngược lại để chuẩn bị nhân sự cho Đại hội XIII vào đầu năm 2021. Người kế nhiệm ông Trọng sẽ xuất hiện rõ ràng hơn."
"Trong bối cảnh đó, Luật An ninh mạng cùng với các công nghệ hiện đại sẽ được sử dụng để kiểm duyệt thông tin, ngôn luận và đàn áp, bắt bớ những người bất đồng chính kiến. Báo chí cũng sẽ bị siết chặt hơn."
"Tinh thần dân tộc sẽ được chính quyền kích động và sử dụng như một công cụ để cải thiện tính chính danh."
"Chuyện chính quyền tận dụng tinh thần dân tộc không có gì mới ở Việt Nam. Khi chính quyền không thành công trong việc mang lại cuộc sống thịnh vượng cho dân chúng bằng thể chế và chính sách tốt, họ sẽ tìm cách thổi phồng thành tích hoặc thổi phồng lòng tự hào để dân chúng cảm thấy yêu nước hơn."
"Đồng thời, các công cụ tuyên truyền sẽ đánh đồng đất nước với chế độ và khiến dân chúng tin rằng chính Đảng là người mang lại niềm tự hào đó, khiến dân chúng phải biết ơn và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng. Sự thiếu vắng tư duy phản biện và cách tiếp cận tri thức theo kiểu nhồi nhét một chiều từ khi còn đi học là mảnh đất màu mỡ cho tinh thần và chủ nghĩa dân tộc, kể cả ở trạng thái cực đoan."
"Dân chúng chỉ bức xúc và phản kháng với những gì liên quan đến cuộc sống thiết thân, quyền lợi hàng ngày của họ chứ không phải ý thức hệ hay khái niệm dân chủ, tự do vừa trừu tượng, chung chung, lại dễ bị quy kết, chụp mũ là phản động, chống phá. Đồng thời, chưa xuất hiện một tổ chức đối lập thực sự nào cùng với cương lĩnh và chính sách đủ thuyết phục để thu hút sự ủng hộ của dân chúng."

Tin liên quan

zaterdag 2 februari 2019

Tranh biếm họa Việt Nam đón Xuân Kỷ Hợi 2019 + Phong bì 'chục nghìn đô' chưa phải là hối lộ?

https://www.bbc.com/vietnamese/culture-social-47076504

Phong bì 'chục nghìn đô' chưa phải là hối lộ?

  • 7 tháng 1 2017
Phong bì mừng tuổi ở Việt Nam Bản quyền hình ảnhHoang Dinh Nam - Getty
Image caption Quà Tết bao nhiêu tiền thì 'đạt mức hối lộ'?
Lệnh cấm tặng quà, thăm và chúc Tết mà lãnh đạo Đảng Cộng sản và Chính phủ ban ra trước Năm mới Đinh Dậu 2017 đang thu hút nhiều bình luận của dư luận và báo chí Việt Nam.
Trong quan chức Việt Nam đã có người nói rằng tặng quà và chúc Tết có thể là dịp "hợp thức hóa hối lộ".
Ông Lê Như Tiến, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục QH khóa XIII được báo Giáo dục trích lời hôm 05/01/2017 nói:
"Tết chính là thời điểm thích hợp để người ta hợp thức hóa hành vi hối lộ trá hình.
Cứ gần Tết là người ta thấy nườm nượp từ xe to đến xe nhỏ đến nhà lãnh đạo chúc Tết, tặng quà."
Ông đặt câu hỏi:
"Có trường hợp người ta rồi bỏ cả chục nghìn đô, hàng trăm triệu trong một cái phong bì dày cộm thì đó có còn là chúc Tết nữa không? hay đó là hối lộ trá hình?"
Có vẻ như ở Việt Nam, căn cứ vào lời ông Lê Như Tiến, vẫn còn nỗi băn khoăn trong một phần dư luận, gồm cả quan chức về định nghĩa khi nào thì quà tặng chính là hối lộ.
Trái lại, điều này đã được làm khá rõ trên thế giới.
Nhiều nước quy định cả việc quan chức có được dự tiệc sang hay không để chống hối lộ Bản quyền hình ảnhGetty Images
Image caption Nhiều nước quy định cả việc quan chức có được dự tiệc sang hay không để chống hối lộ
Từ điển Oxford English Dictionary định nghĩa 'đưa hối lộ' (to bribe) là:
"Thuyết phục ai đó một cách bất chính để hành động có lợi cho mình bằng việc trao quà bằng tiền (gift of money) hoặc hình thức mua chuộc khác."
Ở nhiều quốc gia, trong quan hệ dân sự, quà tặng nếu có giá trị lớn, kể cả khi trong gia đình biếu nhau, cũng bị đánh thuế thu nhập.
Còn trao quà như một dạng hối lộ được định nghĩa khá cụ thể.
Lấy ví dụ Luật Hình sự Đan Mạch, điều 112 được Ngân hàng Thế giới giới thiệu như một tiêu chuẩn chống tội trao và nhận hối lộ.
Quy định này của Đan Mạch viết:
•Quà tặng không bao giờ được phép trao một cách bí mật.
•Tiền không bao giờ được dùng làm quà tặng...
•Không được trao quà cho quan chức nếu người tặng đang đấu thầu hợp đồng hoặc đang tham gia quá trình cung cấp dịch vụ công ở bất cứ thời điểm nào.
Về trao nhận quà, nguyên tắc chung cho quan chức chính quyền và các công ty, theo luật Đan Mạch là:
"Không được phép nhận quà với mục tiêu tạo tác động đến quá trình ra quyết định. Điều này áp dụng với mọi dịch vụ đặc thù, mọi hợp đồng của chính quyền giới giá thấp hơn nhiều so với giá trị ngoài thị trường..."
Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

'Lũng đoạn chính sách' trong bất động sản Việt Nam

'Lũng đoạn chính sách' trong bất động sản Việt Nam
'Không quá 20 đô'
Điều thú vị là dù ở thuộc vùng văn hóa Bắc Âu ít có thói quà cáp, quy định của Đan Mạch thừa nhận nét văn hóa "không nhận là thiếu lịch sự" để ra quy định để giảm thiểu khả năng mua chuộc bằng mời mọc ăn uống:
"Trong trường hợp không nhận lời mời dự một bữa tiệc tối xa hoa mà bị coi là thiếu lịch sự, lời mời có thể được chấp nhận với điều kiện công ty nhận mời sẽ đáp lễ trong một dịp khác."
Hiển nhiên, điều luôn không rõ ràng là quà trị giá bao nhiêu thì vượt ngưỡng tình cảm để trở thành tội trao và nhận hối lộ.
Giống như nhiều nước Âu Mỹ, Đan Mạch cũng quy định rõ là quan chức không được nhận các khoản quà cáp vượt mức nhất định.
Khoản này tùy từng quốc gia và từng thời điểm.
Nhưng ví dụ của Mỹ quy định rõ quan chức Cơ quan Hàng không Không gia Hoa Kỳ (NASA) không được nhận quà mỗi lần có giá trị quá 20 đô la và trong cả năm không quá 50 đô la (The $20/$50 Exception).
Ở một số nước có thông lệ là quà tặng cho lãnh đạo (tổng thống, thủ tướng, bộ trưởng...) phải được đưa vào công quỹ hoặc bảo tàng, phòng trưng bày chứ không được biến thành của riêng.
Tại Hoa Kỳ, điều khoản về quà từ nước ngoài (The Foreign Gifts Clause) do George Washington ghi rằng quan chức không được "nhận quà, tiền lệ phí, chức tước hoặc bất cứ thứ gì tương tự từ các vua chúa, chính phủ nước ngoài mà không có sự đồng ý của Quốc hội".
Luật Anh thì cũng quy định chi tiết về chế độ cấm nhận quà cáp và nếu công chức nhận những khoản nhỏ hoặc được chiêu đãi thì phải khai báo ra sao.
Các gói quà Tết Nguyên đán là một phần của phong tục và tập quán văn hóa ở Việt Nam Bản quyền hình ảnhGetty Images
Image caption Trao quà Tết Nguyên đán là một phần của phong tục và tập quán văn hóa ở Việt Nam
Nước châu Á như Singapore có quy định cấm mọi quan chức nhận quà, tiền mặt hoặc vật phẩm giá trị từ những khách hàng có quan hệ làm ăn công việc.
Quy định này được ghi rõ trên trang web của Văn phòng Điều tra Tham nhũng của Singapore (Corrupt Practices Investigation Bureau - CPIB).
Chỉ thị số 11-CT/TW của Đảng CS Việt Nam ghi rằng "lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể Trung ương không tổ chức đi thăm, chúc Tết địa phương; các địa phương không chúc Tết Trung ương. Thực hiện chủ trương nghiêm cấm tặng quà Tết cho cấp trên dưới mọi hình thức".

Tin liên quan

woensdag 19 september 2018

Hình ảnh quý hiếm về Những vị vua cuối cùng của Việt Nam + Tranh của Vua..."họa sĩ" Hàm Nghi vẫn lưu lạc tha hương

Tin liên quan

https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-45435504

Tranh Vua Hàm Nghi vẫn lưu lạc tha hương

  • 1 tháng 10 2016
Bản quyền hình ảnhpham cao phong
Image caption Amandine Dabat tại triển lãm tranh của Vua Hàm Nghi tại Pháp
Tôi gặp lại Amandine Dabat, cháu gái đời thứ năm vua Hàm Nghi vào ngày khai mạc triển lãm ‘Anywhere but here’ tại Bétonsalon- Trung tâm Nghệ Thuật và Nghiên cứu Đại Học Paris Didero.Triển lãm mở cửa từ 13/09/2016 tới 05/11/2016.
Amandine vẫn vậy, cởi mở, sôi nổi. Nụ cười Amandine làm tan đi cái nóng ngột ngạt của Paris. Amandine mang giới thiệu ở đây những tác phẩm của vua Hàm Nghi:
‘Chân dung tự họa vẽ năm 1896’, ‘Vách đá Port-Blanc’ (1912), ‘Cây olive già’ (1905), ‘Mầu xanh’ (1920) và pho tượng ‘Eve’ (1925).
Một khởi đầu tìm lại khuôn mặt nghệ thuật của ‘Hoàng tử An Nam’, tên chính thức của vua Hàm Nghi trong hộ chiếu Pháp.
Năm 1926, ông vua mất ngôi Hàm Nghi đã lần đầu ra mắt công chúng với 38 bức tranh sơn dầu, 12 bức tranh pastels và 8 tượng.
Từ 15 đến 27/11/1926 Galerie Mantelet ở một Paris xóa mờ lằn ranh thù hằn, nghi kỵ, đã nhập sản phẩm trí tuệ của một người tù giam lỏng đến từ Việt Nam vào dòng chảy nghệ thuật thủ đô .
Hàng năm vào hè, nhà vua bị quản chế mới được giấy phép vào nước Pháp lục địa. Dù Algeria lúc đó vẫn còn là một tỉnh lỵ Pháp bên biển Địa Trung Hải. Nhiều là ba tháng, ghé Paris hay xuôi xuống Vichy, vùng suối khoáng chữa bệnh. Vãn mùa, lại quay về Alger, nơi lưu đầy từ năm 1889.
Vang bóng nghệ thuật 90 năm trước về của nhà vua, mà tên tuổi gắn liền với phong trào Cần Vương của nước Việt xa xôi đã phủ dầy lớp bụi thời gian. Tất cả như chìm sâu vào bóng tối giấc ngủ thế kỷ, thưa thớt thành viên gia tộc Hoàng đế lưu đầy lưu giữ những hoài niệm.
Phiêu lưu ‘Công chúa ngủ trong rừng’ có thêm một cô gái duyên dáng kể chuyện cổ tích.
Amadine vượt gập nghềnh và năm tháng nhọc nhằn đã đánh thức giấc ngủ của ‘Hoàng tử An Nam’. Và như hồi kết luôn luôn đẹp của các câu chuyện cổ, cô gái mảnh mai, dũng cảm mang về cho chúng ta một món quà thú vị.

Mây trời bến nước vấn vương

Đó là ‘Hoàng tử An Nam’ với mây trời, bến nước qua khung vải. Đó là vân tay tài hoa ngày nào còn đọng trên bờ vai bức tượng đồng khỏa thân, với sóng tình người nghệ sĩ trong chao đảo đất trời trăm năm về trước.
Đẹp, cảm động, vì đó hình hài nguyên vẹn người nghệ sĩ. Vật thể hiếm hoi trên đất nước đầy giao tranh, máu lửa, nơi những người đàn bà chỉ còn sinh ra anh hùng và kẻ ác độc.
Vấn vương, cay đắng cách đây 5 năm vẫn nguyên vẹn. Khi bức tranh như cái tên định mệnh ' Chiều tà - Déclin du jour' của người nghệ sĩ tái hiện công chúng, cũng ở Pháp, sau lại biến vào bí ẩn của một sưu tập tư nhân.
Một người vô danh đã có nhã ý trong năm kỷ niệm 140 ngày sinh của ông (1871-2011) mang bức tranh đến nhà đấu giá Drouot, tôi nghĩ vậy. Như một lời chào các bảo tàng Việt hay lời chào đến Huế?
Bản quyền hình ảnhPham cao phong
Image caption Falaises de Port-Blanc (St-Lunaire)
Một gợi ý tế nhị có ai hiểu?
Để rồi Việt Nam, cũng như Huế buông trôi đi chút hồn gửi gấm của người nghệ sĩ mất tự do vào ánh chiều tắt nắng u buồn nét cọ.
‘Hoàng tử An Nam’ không rao bán 'những đứa con tinh thần' và cơ hội ra mắt công chúng những hoạ phẩm, điêu khắc chỉ có một, duy nhất, xa xôi.
Ai hiểu tranh ông và ai biết ông, một nghệ sĩ?
'Déclin du jour', sau 5 phút rao giá ngày 24/11/2011, lại bẽ bàng bể dâu không hẹn ngày về, với giá 8800 euro.
Số tiền người Pháp nôm na ‘để mua một mẩu bánh’. Xe Renault mạt, bán nửa cho nửa, chèo kéo kẻ khó, mua trả góp, không lấy lãi, còn cao hơn giá ấy.
Ngân quỹ văn hóa quốc gia hay cố đô Huế vẫn chỉ than và thở, vẫn giọng ‘vác rá’, 'hy vọng hảo tâm', 'đánh thức tình đơn, tình kép'.
Kiến thức là một tài sản. Nỗi buồn còn đó. Những người giữ trọng trách văn hóa chẳng đi săn, chẳng đi buôn. Đến Paris như du khách. Na ná người Hoa rủng rỉnh chút tiền, ngây ngây, ghé Paris ẵm chiếc giỏ Louis Vuiton, Lancel, hay đùn đẩy ngó suông những chiếc đồng hồ Thụy Sĩ trong tủ kính ở Quảng trường Vendôme.
Bức tranh hiện định giá 100.000 euro. Não nề ra sao bây giờ? 'Déclin du jour'cũng là một trong số 38 bức ra mắt lần đầu năm 1926.
Cây đa, cây đề nghệ thuật, bạn danh họa Pablo Picasso, Henri Martisse, Amedeo Modigliani là họa sĩ Nhật bản Tsunguharu Foujita (1886-1968), cũng đã đến xem phòng tranh và chụp ảnh chung với ‘Hoàng tử An Nam’.
Foujita cũng là hoạ sĩ năm 1911 được mời vẽ chân dung cho Hoàng Hậu Nhật Sunjeong (1894-1966).
Tranh vẽ của những danh họa cùng thời với Hàm Nghi như Foujita, Cocteau, Buffet, Modigliani, Monet đều là niềm hãnh diện của những nhà bảo tàng nghệ thuật tên tuổi.
Nghệ sĩ Hàm Nghi thể hiện những tìm tòi của nhiều trường phái hội họa từ ‘cận ấn tượng’, Nabi hay Pont-Aven một thế giới nội tâm ưu sầu sâu thẳm, không thiếu nghẹn ngào.
Tranh ông vắng bóng hơi thở con người, vắng bóng nhân vật, thảng thốt ‘mảnh đất lắm người nhiều ma’. Phảng phất cây gạo, cây đa, cây đại trơ trọi giữa cánh đồng hoang, mà vài nét chấm phá về một mái đình sẽ ôm trọn một vòng tay Việt?
Dư vị đọng lại từ những năm tháng trai trẻ trôi dạt trên đại ngàn?
Mầu sắc và hình khối trong tranh vua Hàm Nghi gợi những mảng mầu tranh Paul Gauguin, rất gần. Gauguin cũng ‘nổi loạn’, cũng bị sách nhiễu.
Ở Marquis, các viên chức thuộc địa thậm chí còn tìm cách phạt Gauguin vì chạy chiếc xe hỏng một đèn chiếu hậu. Dù ở đảođó là chiếc xe duy nhất.
Ngày 11/09/2001, tháp đôi Trung tâm giao dịch World Trade Centrer New York bị khủng bố đánh sập. 2750 người chết, thế giới bước vào khúc ngoặt chiến tranh.
Giữa hai triệu tấn gạch vữa đổ nát và hơi thở Thần Chết ‘sức hút nghệ thuật’ vẫn sống. Bức tượng ‘Người trầm tư’ của Auguste Rodin bị đánh cắp. Hai tác phẩm còn lại của Rodin, dù hư hại, biến dạng vẫn được lưu giữ trong bảo tàng mới khánh thành.
Nóng nảy, có một cuộc đời sóng gió, song Auguste Rodin là khuôn mặt nghệ thuật Pháp trên thế giới. Tác phẩm Rodin có mặt ở Lâu đài Westminster nước Anh, bảo tàng Hoa Kỳ Metropolitan có phòng riêng về tác phẩm của Rodin.
Bản quyền hình ảnhHam Nghi
Image caption Chân dung tự họa do chính vua Hàm Nghi vẽ và ký tên
Hàm Nghi là học trò của Auguste Rodin. Một câu chuyện cổ tích ly kỳ nữa.
Amandine chỉ cho tôi xem bức tượng ‘Eve’, như tên người đàn bà ăn trái cấm và dòng chữ khắc chìm '1925', năm đúc tác phẩm và chữ ký bằng Hán tự 春子 ‘Tử Xuân’ (Nghệ danh của vua Hàm Nghi).
Sinh thời, nghệ sĩ vẫn phong cách của các nghệ nhân Á Đông, là không ký tên cho những tác phẩm của mình. Chỉ khi nào thật bằng lòng, Hàm Nghi mới làm việc đó.
Loại hình nghệ thuật điêu khắc, với sự nhào nặn của người thầy được coi là ‘cha đẻ tạo hình hiện đại’ Auguste Rodin bắc cầu cho ‘Hoàng tử An Nam’ một bến bờ khoáng đạt.
Nghệ sĩ như đoạn tuyệt vấn vương một ‘Tống biệt hành’ (Tâm Thâm) như trong các họa phẩm, đoạn tuyệt u uẩn, chia tay sắc mầu nặng của nham thạch trào trên khung vải.
Cơn lạnh chiều nao đổ bóng thầmTiếng Đời, tiến vọng, tiếng hờn câm...Một thế giới ngược lại với cay đắng cõi thực, bỏ lại sau âm thanh nặng nề, âm vực trầm của tiếng contrebass.
Tác phẩm điêu khắc của ông là tình yêu con người, sự nhạy cảm, quyến luyến với nguyên mẫu.
Ở đó cuộc đời với hơi thở nồng nàn, với vẻ đẹp thân thể người thiếu nữ e ấp hay những người thân bao bọc, chia sẻ với ông trên biển sóng cuộc đời. Cất cánh với không gian ba chiều là một Hàm Nghi mạnh mẽ.

Định mệnh bi ai

Bản quyền hình ảnhpham cao phong
Image caption Bức Le Vieil Olivier
Định mệnh bi ai và cả bóng mát, những giằng xé ăn sâu thân xác và may mắn gặp được người sĩ quan mang dòng máu quý tộc de Viala mà Hàm Nghi trở thành bất tử? Những người cao cả vốn tử tế, nhân đạo. Họ không mang cái tôi và chức quyền áp đảo người khác. Cả Auguste Rodin.
Họ đã ôm lấy ‘Hoàng tử An nam’ cô độc, tuyệt vọng và cho chúng ta hôm nay một người nghệ sĩ. Một nghệ sĩ hiếm hoi trên mảnh đất có nhiều nhà cách mạng, vắng thi ca, quạnh hưu điêu khắc, hội họa tử tế.
Amandine thổ lộ có danh sách và hình chụp trên một trăm tác phẩm của nghệ sĩ Hàm Nghi.
Lần gặp trước, tôi đã nói đùa rằng khối lượng đồ sộ tư liệu của chị có thể viết thành ba quyển sách. Amandine cười, tán thành. Lần này Amandine cho biết, khoảng một năm nữa hy vọng sẽ ra mắt công trình đầu tiên.
"Còn những họa phẩm và điêu khắc, chắc Amandine không nỡ giam cầm lâu hơn nữa với công chúng mong muốn được chiêm ngưỡng những tác phẩm của vua Hàm Nghi?".
Amandine gật đầu, nở một nụ cười. Amandin hy vọng có những tổ chức hay địa điểm xứng đáng nào đó cùng làm việc đó.
Gặp lại Amandine lần này tôi cũng muốn kết thúc những sai sót mà hai bản Wikipedia tiếng Anh, tiếng Việt viết về ngày mất của vua Hàm Nghi.
Amandine Dabat nói với tôi, phía gia đình vẫn giữ những chứng chỉ liên quan đến ngày mất, cũng như dòng chữ được khắc trên bia mộ ông tại làng Thonac là một bằng chứng. Năm mất chính xác của ngài phải là 1944, ở tuổi 72.
Wikipedia bản tiếng Pháp ghi đúng, hai bản kia đều ghi sai là năm 1943. Phần lớn các tư liệu tiếng Việt đều mắc sai sót này.
Hôm nay Amadine đeo chiếc khánh đá ngọc bích, một trong những kỷ vật cá nhân ít ỏi Hoàng đế bị phế truất mang theo trên tàu ‘Sao chổi’ rời đất Việt đến nơi lưu đầy. Chiếc khánh nặng, chứa cả một thế kỷ lịch sử biến động, huyền ảo.
Tôi như gặp lại 'Hoàng tử An Nam' trong bức tự họa ngài vẽ năm 1896.
Kỹ thuật minh họa với hàng nghìn nét bút nhỏ đan quyện vào nhau này chiếm lĩnh hầu hết các tạp chí, sách tranh những thế kỷ trước. Kỹ thuật truyền thụ, sao chép sự kiện bằng tranh này vốn là tiền đề nhiếp ảnh phóng sự.

Bản quyền hình ảnhPham Cao Phong
Image caption Chữ ký của vua Hàm Nghi ở bức tượng Eve
Những hải trình đi tìm miền đất mới hay các cuộc chiến tranh không thiếu đóng góp của những người họa sĩ với những bức tranh chân thực phong cách như vậy.
Nghệ sĩ Hàm Nghi thật đặc sắc với kiểu vẽ này. Những nét chì thể hiện còn sống động và bí ẩn hơn bức ảnh do nhiếp ảnh gia Geiser chụp tại Alger năm 1891.
Ông bước ra từ mầu vàng của thời gian, nét xước của bức họa.
Không xa phòng tranh là dòng sông Seine. Hàm Nghi gầy gò, vùng vằng không chịu học bài đang xé giấy gập một chiếc thuyền thả xuống dòng nước tinh nghịch trong ánh mắt trời lấp lánh. Chàng sĩ quan Viala nhảy lên bẻ một cành cây, đẩy chiếc thuyền giấy xuôi theo dòng chảy.
Chòm sao ‘Gấu nhỏ’ hình cánh diều đưa ước mơ người nghệ sĩ nước Nam cùng chiếc thuyền mỏng manh vượt lên những ngọn sóng đổ ra biển.
Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả hiện sống tại Paris, Pháp.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan