woensdag 1 juli 2020

Bắc Kinh khẩn cấp ra luật an ninh quốc gia cho Hồng Kông + vụ bắt giữ đầu tiên + Mỹ bắt đầu dỡ bỏ quy chế đặc biệt cho Hồng Kông

Bắc Kinh khẩn cấp ra luật an ninh quốc gia cho Hồng Kông

Đăng ngày: Sửa đổi ngày: 
Cờ Trung Quốc-Hồng Kông được những người thân Bắc Kinh trương lên chào mừng Hoa Lục thông qua, ban hành luật an ninh cho đặc khu hành chính ngày 30/06/2020.
Cờ Trung Quốc-Hồng Kông được những người thân Bắc Kinh trương lên chào mừng Hoa Lục thông qua, ban hành luật an ninh cho đặc khu hành chính ngày 30/06/2020. REUTERS - TYRONE SIU
Trọng Thành
Hôm nay, 30/06/2020, Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội Trung Quốc đã thông qua luật liên quan đến an ninh quốc gia cho Hồng Kông. Luật được ban hành ngay trước ngày kỉ niệm 23 năm Hồng Kông được Anh trao lại cho Trung Quốc, ngày 01/07/1997.
Đối với Bắc Kinh, luật cho phép bảo vệ Hồng Kông chống lại các hoạt động « lật đổ », « ly khai », « khủng bố ». Đối với giới bảo vệ nhân quyền, với luật này, Bắc Kinh có thể thẳng tay đàn áp mọi hình thức đối lập về chính trị tại cựu thuộc địa Anh Quốc.
Luật an ninh quốc gia cho Hồng Kông được soạn thảo chỉ trong vòng sáu tuần. Hơn 7 triệu người Hồng Kông không hề hay biết về nội dung của luật. Việc thông qua luật liên quan đến Hồng Kông, nhưng hoàn toàn không có sự tham gia của cơ quan lập pháp Hồng Kông. Đây là điều chưa từng có.
 Lãnh đạo đặc khu Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) giữ im lặng vào thời điểm luật được Quốc Hội Trung Quốc thông qua, trong lúc các đảng phái, báo chí thân Bắc Kinh ở Hồng Kông, cũng như rất nhiều báo địa phương khác, đồng loạt đăng tải thông tin này.
Đối lập Hồng Kông lo sợ trước viễn cảnh luật về an ninh quốc gia nói trên sẽ được sử dụng để bóp nghẹt mọi tiếng nói phản kháng, chà đạp các quyền tự do cơ bản và quy chế bán tự trị mà đặc khu Hồng Kông đang được hưởng. 
Từ Bắc Kinh, thông tín viên Stéphane Lagarde tường trình : 
 Theo báo South China Morning Post, trong vòng chưa đầy 15 phút đồng hồ, 162 thành viên của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội Trung Quốc đã hoàn toàn nhất trí thông qua dự thảo luật, trong lần xem xét thứ hai. Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội là cơ quan lập pháp có thẩm quyền cao nhất. 
Trước đó, Quốc Hội Trung Quốc đã họp ít nhất hai lần, trong hai tuần lễ, để hoàn tất việc biên soạn dự luật, bị Washington và Bruxelles, cũng như những người tranh đấu cho dân chủ tại Hồng Kông lên án. Tuy nhiên, đối với các phương tiện truyền thông Nhà nước Trung Quốc, luật này là biện pháp rất cần thiết để « bảo vệ an ninh quốc gia tại đặc khu hành chính Hồng Kông ». 
Ông Wu Qiang, một nhà bình luận chính trị ở Bắc Kinh, giải thích : « Nếu như các đại biểu Quốc Hội quyết định họp lại một cách gấp gáp như vậy, rõ ràng là vì Bắc Kinh đang sốt ruột. Luật sẽ có hiệu lực ngay sau cuộc bỏ phiếu này. Mục tiêu là để kịp ngăn chặn các phản kháng trước dịp 23 năm ngày Hồng Kông được trao lại cho Trung Quốc.
Và một mặt nào đó, đối với chính quyền Trung Quốc, với việc thông qua luật về an ninh quốc gia này, coi như là ‘‘Hồng Kông trở về với Trung Quốc lần thứ hai’’. Luật cho phép chính quyền trung ương gia tăng quyền lực, với việc thiết lập một cơ quan phụ trách an ninh, các tòa án đặc biệt, cũng như một ủy ban an ninh quốc gia. Bộ luật này rất quan trọng với chính quyền Trung Quốc. 
Hiện tại, mới chỉ có một vài đại biểu Hồng Kông trong Quốc Hội Trung Quốc có điều kiện đọc được văn bản này, theo báo South China Morning Post. Đối với các dân biểu khác, dự kiến sẽ có một buổi thông tin về luật vào hôm nay, trước khi thảo luận về việc đưa các biện pháp mới này vào phụ lục III của « Luật Cơ bản », tên gọi chính thức của Hiến pháp Hồng Kông ». 
Đảng Demossito giải thể do sợ bị luật an ninh nhắm đến
Theo AFP, chỉ vài giờ sau khi luật an ninh quốc gia áp dụng cho Hồng Kông được Trung Quốc thông qua, đảng Demossito đã tuyên bố giải thể do lo ngại bị luật mới nhắm đến. Trước đó, bốn nhà lãnh đạo trẻ của đảng là Hoàng Chi Phong (Joshua Wong), Chu Đình (Agnes Chow), La Quán Thông (Nathan Law) và Jeffrey Ngo, đã từ chức.
Sau Nhật Bản, Liên Hiệp Châu Âu lấy làm tiếc về việc Trung Quốc thông qua luật an ninh Hồng Kông và lo ngại về những hậu quả của đạo luật mới này đối với đặc khu hành chính. Trong khi đó, Đài Loan cảnh báo công dân về những rủi ro có thể xảy ra khi đến Hồng Kông, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân đặc khu hành chính.

Cảnh sát Hồng Kông thông báo vụ bắt giữ đầu tiên chiếu theo luật an ninh quốc gia

Đăng ngày: Sửa đổi ngày: 
Người đân đặc khu biểu tình chống luật an ninh mới Bắc Kinh áp đặt ở Hồng Kông, ngày 01/07/2020.
Người đân đặc khu biểu tình chống luật an ninh mới Bắc Kinh áp đặt ở Hồng Kông, ngày 01/07/2020. DALE DE LA REY / AFP
Thanh Phương
Hôm nay, 01/07/2020, ngày cựu thuộc địa Anh Quốc được trao trả cho Trung Quốc, cảnh sát Hồng Kông thông báo vụ bắt giữ đầu tiên trong khuôn khổ luật an ninh quốc gia vừa được thông qua.
Trên mạng Twitter, cảnh sát Hồng Kông cho biết một người đàn ông có mang theo lá cờ biểu tượng cho nền độc lập của Hồng Kông đã bị bắt tại khu Causeway Bay hôm nay, vì bị xem là vi phạm luật an ninh quốc gia mới. Cảnh sát Hồng Kông nhấn mạnh đây là vụ bắt giữ đầu tiên kể từ khi luật này có hiệu lực. Luật vừa được chủ tịch Tập Cận Bình ký ban hành sau khi được Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội Trung Quốc thông qua hôm qua.
Mặc dù có lệnh  cấm tập hợp, hôm nay, một nhóm người biểu tình đã tập trung tại khu Causeway Bay. Theo hãng tin AFP, cảnh sát Hồng Kông đã dùng vòi rồng để giải tán nhóm người này.
Hôm nay, trong buổi lễ đánh dấu 23 năm ngày Hồng Kông được trao lại cho Bắc Kinh, trưởng đặc khu hành chính Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) cho rằng luật an ninh quốc gia là « sự kiện quan trọng nhất » đối với Hồng Kông kể từ năm 1997. Nhưng phe dân chủ Hồng Kông lo ngại là luật này sẽ triệt tiêu các quyền tự do và nền tự trị mà đặc khu này vẫn được hưởng theo quy chế « một quốc gia, hai chế độ ».
Cụ thể nội dung luật này là như thế nào, thông tín viên RFI trong khu vực Stéphane Lagarde tường trình :
Với luật an ninh quốc gia áp đặt lên Hồng Kông, thế giới biết được là 1 tỷ 400 triệu người dân Trung Quốc sống trong một chế độ như thế nào. Văn bản luật, được công bố ngay trước nửa đêm qua, bao gồm 6 chương, 66 điều khoản, quy định 4 nhóm tội danh mà dân Hồng Kông mới biết khi vừa thức giấc sáng nay : hoạt động lật đổ, ly khai, khủng bố và cấu kết với các thế lực nước ngoài. Đó là những tội danh rất mơ hồ, để có thể áp dụng rộng rãi, nhưng cảnh sát Hồng Kông đã cụ thể hóa luật này ngay từ hôm nay, thứ Tư.
Các thông báo bằng tiếng Quan Thoại, tiếng Quảng Đông và tiếng Anh đã được phổ biến rộng rãi trên các mạng xã hội : « Chú ý, những ai mang theo cờ, hô các khẩu hiệu, giương các biểu ngữ hay có ý định ly khai, lật đổ sẽ đều bị xem là vi phạm luật an ninh quốc gia ». Những người phạm tội nặng nhất có thể lãnh án tù chung thân. Luật quy định những hình phạt đặc biệt, cấp thẩm quyền xét xử đặc biệt. Theo lời một quan chức cao cấp của Trung Quốc, đối với những vụ án « phức tạp », các nghi can sẽ bị đem sang Hoa lục để xét xử. Nhưng quan chức này không nói rõ thế nào là vụ án « phức tạp ». 

Mỹ bắt đầu dỡ bỏ quy chế đặc biệt cho Hồng Kông

Đăng ngày: Sửa đổi ngày: 
Một góc đặc khu hành chính Hồng Kông nhìn từ ngoài vịnh, ngày 29/06/2020.
Một góc đặc khu hành chính Hồng Kông nhìn từ ngoài vịnh, ngày 29/06/2020. REUTERS - TYRONE SIU
Trọng Thành
Để trả đũa việc Bắc Kinh ra luật về an ninh Hồng Kông, chính quyền Mỹ kể từ ngày 29/06/2020, bắt đầu dỡ bỏ quy chế đặc biệt dành cho đặc khu, trước hết với việc đình chỉ xuất khẩu sang Hồng Kông các vũ khí, thiết bị quân sự và các công nghệ lưỡng dụng, có thể sử dụng cho mục tiêu dân sự và quốc phòng.  
Theo AFP, trước ngày Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội Trung Quốc thông qua luật an ninh cho Hồng Kông (30/06), ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm qua ra thông báo cho biết bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ sẽ không cho phép bán các phương tiện phòng vệ, các thiết bị quân sự, sang Hồng Kông, tương tự như với Trung Quốc. Theo lãnh đạo ngoại giao Mỹ, Washington cũng sẽ có các biện pháp để giới hạn việc xuất khẩu các công nghệ quốc phòng và các công nghệ lưỡng dụng, tương tự như với Trung Quốc. 
Ngoại trưởng Mỹ giải thích: « Việc Đảng Cộng Sản Trung Quốc phủ nhận các quyền tự do của Hồng Kông bắt buộc chính quyền Donald Trump phải xem xét lại chính sách đối với vùng lãnh thổ này ». Ông Pompeo cho biết chính quyền Mỹ đang xem xét các biện pháp khác. 
Hồi tháng trước, tổng thống Mỹ đã đưa ra cảnh báo rút Quy chế đặc biệt của Hồng Kông, nếu chính quyền Trung Quốc ra luật an ninh quốc gia, can thiệp trực tiếp vào đặc khu, từ bỏ nguyên tắc « Một quốc gia, hai chế độ », quay lưng lại với các cam kết quốc tế của Bắc Kinh về Hồng Kông.
Phản ứng lại quyết định của Mỹ, hôm nay, 30/06, người phát ngôn bộ Ngoại Giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên (Zhao Lijian) khẳng định «  Hoa Kỳ sẽ không bao giờ có thể cản trở được Trung Quốc thúc đẩy việc cải thiện nền lập pháp Hồng Kông về phương diện an ninh quốc gia ». Bắc Kinh cũng đe dọa sẽ có cách trả đũa. 
Trả lời Reuters, cựu tổng lãnh sự Hoa Kỳ tại Hồng Kông, ông Kurt Tong cho biết hiện tại quyết định trừng phạt nói trên không ảnh hưởng nhiều đến quan hệ thương mại của Mỹ với Hồng Kông, bởi kinh tế Hồng Kông về cơ bản là một nền kinh tế dựa vào dịch vụ hơn là sản xuất.
Theo giới chuyên gia, việc tước bỏ hoàn toàn Quy chế đặc biệt với Hồng Kông là một quyết định rất khó khăn, bởi cũng sẽ mang lại các tổn thất lớn cho chính nước Mỹ. Hiện tại, khoảng 1.300 công ty Hoa Kỳ hoạt động tại Hồng Kông, trong đó có nhiều tập đoàn tài chính lớn, và 85.000 công dân Mỹ sinh sống tại đặc khu hành chính này. 
Gepost door op Geen opmerkingen:

Virus corona và những tranh cãi khoa học gây bão trên thế giới

Virus corona và những tranh cãi khoa học gây bão trên thế giới

Đăng ngày: Sửa đổi ngày: 
Người dân xếp hàng chờ xét nghiệm tại Bắc Kinh ngày 30/06/2020 sau khi dịch virus corona lại bùng phát ở Trung Quốc.
Người dân xếp hàng chờ xét nghiệm tại Bắc Kinh ngày 30/06/2020 sau khi dịch virus corona lại bùng phát ở Trung Quốc. © REUTERS/Thomas Peter
Thụy My
Nguồn gốc con virus corona, hiệu quả của phương thức Raoult, vai trò của nicotine và thanh hao hoa vàng (Artemisia annua). Đó là bốn chủ đề tranh cãi gây chia rẽ trong cộng đồng khoa học, được Les Echos ngày 29/06/2020 tổng hợp.

1/ Virus corona chủng mới xuất phát từ một phòng thí nghiệm Trung Quốc ?

Liệu con virus được đặt tên là SARS-CoV-2 đã được tạo ra hoặc chọn lọc ra trong phòng thí nghiệm ? Một bài báo ngày 26/01 trên Washington Times đã khuấy động dư luận khi đưa ra giả thiết này. Theo đó các nhà nghiên cứu của Viện vi trùng học Vũ Hán, nơi lưu giữ một số virus thuộc loại nguy hiểm nhất thế giới, đã cố tình chuyển đổi gien một con virus corona có ở loài dơi, để có thể lây nhiễm sang người một cách hiệu quả.
Vụ này còn trở thành vấn đề ngoại giao khi ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hồi đầu tháng Năm khẳng định đang có trong tay « một số  bằng chứng đáng kể » là virus thoát ra từ phòng thí nghiệm Vũ Hán nói trên. Sau đó tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ đánh thuế trừng phạt, cáo buộc Trung Quốc là nguyên nhân vụ « sát nhân hàng loạt trên toàn thế giới ».
Nhà nghiên cứu Vincent Maréchal thuộc Trung tâm miễn dịch và bệnh nhiễm của trường đại học Sorbonne cho biết : « Không có một yếu tố khoa học nào xác nhận giả thiết có việc chọn lọc trong phòng thí nghiệm từ các nguồn virus có sẵn ». Ngược lại, ngày càng có nhiều biện luận nghiêng về phía xuất xứ tự nhiên, trong đó có sự thiếu vắng các dấu hiệu virus SARS-CoV-2 được gắn các đoạn gien khác vào. Trong khi đó, virus này được hàng trăm phòng thí nghiệm giải mã. Cộng đồng khoa học cho rằng nếu có sự thao túng thì đã được nhận ra.
Ngoài ra, dòng virus corona có tiếng là rất khó đổi mã di truyền. Đó là các virus ARN, mà kỹ thuật chuyển đổi gien vẫn chưa hoàn thiện. Nhiều công trình nghiên cứu thiên về khả năng xuất xứ tự nhiên. Một báo cáo ngày 08/06 chẳng hạn, cho thấy cấu trúc một protein chính để nhân lên của SARS-CoV-2 rất giống với một loại virus corona trên loài dơi.
Như vậy giả thiết việc con virus này truyền sang người từ chợ động vật hoang dã Vũ Hán là đáng tin cậy. Ông Vincent Maréchal kết luận : « Sự tình cờ trong chọn lọc tự nhiên đã giúp cho con virus vượt qua rào cản giống loài, thông qua những vật trung chuyển như con tê tê ».

2/ Cây thanh hao hoa vàng, phép lạ chống Covid-19 ?

Từ tháng Ba, tổng thống Madagascar, Andy Rajoelina đã quảng bá cho phương thuốc thảo dược này. Madagascar là nước chủ yếu trên thế giới sản xuất thanh hao hoa vàng, các hãng dược chiết xuất từ cây này một hoạt chất được công nhận là hiệu quả để chống bệnh sốt rét. Thanh hao hoa vàng phổ biến đến nỗi thuốc sắc từ chúng, Covid Organics, do Viện nghiên cứu ứng dụng quốc gia sản xuất, đã được phân phối rộng rãi ở châu Phi, chủ yếu cho dân nghèo.
Một số người cho rằng thảo dược này có hiệu quả : tỉ lệ lây nhiễm tại các nước châu Phi thấp. Nhưng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngay từ năm 2019 đã phản đối việc sử dụng thanh hao hoa vàng dù dưới dạng trà dược thảo hay dạng bột, vì chưa chắc có lợi.
Trong thông cáo ngày 20/06, Viện hàn lâm y học nhận xét « thiếu dữ liệu về các phân tử trong thanh hao hoa vàng khô do Madagascar sản xuất », và « không có các nghiên cứu chứng minh tính chất kháng virus », đồng thời khuyến cáo không sử dụng trà thảo dược từ loại cây này.
Tuy vậy, việc nghiên cứu vẫn được tiến hành. Ngày 08/04, viện trưởng Viện Max-Planck de Potsdam của Đức, ông Peter Seeberger, loan báo hợp tác với công ty Mỹ ArtemiLife và các nhà nghiên cứu Đan Mạch để thử nghiệm tinh chất thanh hao hoa vàng.
Theo ông, virus gây bệnh Covid-19 cùng loài với virus corona gây dịch SARS, mà thanh hao hoa vàng tỏ ra hiệu quả với SARS, nên tinh chất loại cây này cần được hợp tác quốc tế thử nghiệm để chống virus corona chủng mới. Nhiều tờ báo cho biết nhóm nghiên cứu có thể loan báo tinh chất này hiệu quả với Covid-19 trong phòng thí nghiệm. Nhưng dù điều này là đúng, vẫn phải thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận.

3/ Tỉ lệ tử vong ở Marseille thấp hơn Paris gấp năm lần ?

Sự khác biệt lớn về tỉ lệ tử vong, đặc biệt là tại Marseille so với các vùng khác của nước Pháp, được phe ủng hộ cách chữa trị bằng chloroquine theo « phương pháp Raoul » nhấn mạnh. Vị giáo sư nổi tiếng ở Marseille phối hợp giữa hydroxychloroquine với kháng sinh azitromycine và chất kẽm.
Truyền thông đưa tin rộng rãi về con số do cơ quan y tế công của Pháp đưa ra vào cuối tháng Năm : số tử vong trung bình trên 1.000 người dân tại Pháp (không kể các viện dưỡng lão) là 270. Tỉ lệ này ở Paris là 740, vùng Haut-de-Seine là 607, nhưng ở Marseille chỉ có 147, trong khi ba vùng này có các tính chất dịch tễ như nhau.
Có nhiều giải thích cho sự khác biệt này. Những người ủng hộ giáo sư Didier Raoult coi đó là bằng chứng cho phương thức phối hợp ba loại thuốc. Họ nhấn mạnh, nếu sử dụng ngay từ khi mới xuất hiệu các triệu chứng đầu tiên, thì tỉ lệ tử vong trên 1.000 người chỉ là 16.
Số khác cho rằng đó là nhờ hiệu quả của chiến dịch xét nghiệm. Từ tháng Ba, viện nghiên cứu của giáo sư Raoult đã tổ chức xét nghiệm đến 3.000 cuộc/ngày. Vào lúc cao điểm dịch giữa tháng Tư, có 2,5% dân số Marseille đã được xét nghiệm, trở thành thành phố « được xét nghiệm nhiều nhất thế giới », theo ông Didier Raoult. Trong khi đó, các phòng thí nghiệm vùng Bas-Rhin, một trong những vùng bị virus hoành hành nhiều nhất, chỉ làm có 265 xét nghiệm một tuần.
Ngoài ra, số liệu tử vong được công bố theo vùng chứ không theo cấp hành chính thấp hơn. Đối với Paris, cũng tương đương cấp vùng, thì không có vấn đề gì. Ngược lại với Marseille thì phải phối hợp các nguồn, và tỉ lệ công bố chỉ mang tính ước lượng. So sánh với vùng Bouches-du-Rhône (mà Marseille là thủ phủ), thì tỉ lệ tử vong của thủ đô nước Pháp rốt cuộc « chỉ » cao hơn 3,3 lần. Khác biệt còn do các vùng không cùng ảnh hưởng cùng một thời điểm và theo cùng một cách thức.

4/ Chất nicotine bảo vệ bệnh nhân virus corona dạng nặng ?

Đó là một nghịch lý đã khiến các nhà nghiên cứu phải nhanh chóng lưu tâm : tại Trung Quốc, tỉ lệ người nghiện thuốc lá trong số người dương tính với Covid là 12,6%, chỉ bằng phân nửa số người nghiện thuốc trên toàn quốc (28%). Quan sát này được The New England Journal of Medicine công bố vào cuối tháng Ba và tiếp theo là nhiều báo khác.
Tại Pháp, cơ quan quản lý các bệnh viện Paris xác nhận hiện tượng này, với tỉ lệ 8,5% người hút thuốc lá trong số các bệnh nhân bị nhiễm, trong khi người nghiện thuốc chiếm 25,4% dân số. Tuy nhiên, các nhà dịch tễ học tỏ ra thận trọng trước nhận định thuốc lá đóng vai trò bảo vệ bệnh nhân Covid-19.
Trước hết là tuổi của những người nhập viện : đa số bệnh nhân bị Covid-19 thể nặng đều trên 65 tuổi, trong khi càng lớn tuổi người ta càng hút thuốc ít hơn. Tại Pháp chẳng hạn, người trên 65 tuổi hút thuốc 2,5 lần ít hơn so với dân số tính chung.
Một lý do khác là các tiêu chí không rõ ràng. Một số nghiên cứu xếp những người hút dưới 30 gói thuốc một năm như là người không hút thuốc, và đa số không quan tâm đến thuốc lá điện tử, trong khi loại này làm giảm khả năng miễn dịch. Trong một phân tích vào tháng Năm về quan hệ giữa việc hút thuốc lá, chất nicotine và Covid-19, cơ quan y tế công của Pháp tỏ ra thận trọng : « Trong giai đoạn này, tác động được cho là bảo vệ của chất nicotine chỉ mới là giả thuyết ».
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu vẫn bắt tay vào việc để khai thác hướng này, với giả thiết về mặt sinh lý, nicotine có thể làm cho virus khó xâm nhập vào phổi hơn. Ý tưởng này không phải là huyễn hoặc : virus corona chủng mới tấn công vào tế bào bằng cách bám vào các thụ cảm ACE2 của tế bào phổi. Trong khi các công trình được công bố năm 2018 đã kết luận rằng người nghiện thuốc có ít thụ cảm này hơn. Tuy nhiên, từ đó đến nay lại có những nghiên cứu khẳng định ngược lại. Do đó, chưa có gì là chắc chắn.
Gepost door op Geen opmerkingen:

Báo động đỏ kinh tế toàn cầu suy sụp + Virus corona : Thế giới lo ngại tái diễn khủng hoảng tài chính 2008

Báo động đỏ kinh tế toàn cầu suy sụp

Đăng ngày: Sửa đổi ngày: 

Phần âm thanh 09:29

Ảnh minh họa: Khu trung tâm tài chính City-Luân Đôn, Anh Quốc, ngày 09/03/2020.
Ảnh minh họa: Khu trung tâm tài chính City-Luân Đôn, Anh Quốc, ngày 09/03/2020. REUTERS - Henry Nicholls
Thanh Hà
Thế giới đang đứng trước một cuộc « khủng hoảng với những tác động tai hại hơn mọi dự báo », « đà phục hồi chậm hơn so với mong đợi » và dịch Covid-19 đẩy toàn cầu vào một môi trường « đầy bất trắc ».
Tại Việt Nam, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi khai mạc hội nghị ASEAN trực tuyến đã không mấy lạc quan khi tuyên bố đại dịch đã làm tiêu tan những thành tích tăng trưởng mà các nước trong vùng Đông Nam Á đã tích lũy được trong nhiều năm.
Từ Tổ Chức Hợp Tác và Phát Triển Kinh Tế (OCDE) đến Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) hay Ngân Hàng Phát Triển Châu Á (ADB) đều rất bi quan về viễn cảnh tăng trưởng của thế giới cho giai đoạn 2020 và 2021.
Virus corona tai hại hơn Lehman Brothers
« Covid-19 cuốn trôi 12.000 tỷ đô la của cải trên thế giới ». IMF trong báo cáo công bố hôm 24/06/2020 báo động virus corona tác động đến tất cả mọi khu vực địa lý trên toàn cầu. GDP của thế giới thấp hơn đến 4,9 % so với hồi năm 2019. Để so sánh, vẫn Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế chỉ ra rằng, trong trận đại hồng thủy tài chính hồi năm tháng 9/2008 với vụ ngân hàng Mỹ Lehman Brothers vỡ nợ, chỉ có 0,1 % GDP toàn cầu tan biến.
Khác biệt quan trọng giữa vụ ngân hàng Mỹ phá sản và đại dịch Covid-19 lần này là tất cả các đầu máy kinh tế của thế giới hồi 2008/2009 đã không bị « hỏng » hay « đóng băng » cùng một lúc như dưới tác động của virus corona.
Nhìn vào những cột trụ kinh tế của thế giới, Trung Quốc là một ngoại lệ « may mắn » với dự báo tăng trưởng đang từ 6,9 năm ngoái rơi xuống còn 1 % dưới tác động của một loại siêu vi chủng mới xuất phát từ Vũ Hán. Trong khi đó, từ Mỹ đến châu Âu hay Nhật Bản, GDP không tăng mà lại giảm.
Tăng trưởng của Hoa Kỳ là âm 8 % trong năm nay. Tổng sảm phẩm nội địa tại 19 nước sử dụng đồng tiền chung châu Âu giảm hơn 10 %. Pháp bị nặng hơn so với mức trung bình của euro zone (-12,5 %).
Trước IMF hơn một chục ngày, báo cáo của Tổ Chức Hợp Tác và Phát Triển Kinh Tế, trụ sở tại Paris, đã đưa ra những kết luận tương tự : Pháp là một trong những quốc gia bị Covid-19 tấn công mạnh nhất về mặt kinh tế. Tổng sản phẩm nội địa của Pháp giảm 11,4 % trong năm nay, với điều kiện Paris tránh được « làn sóng thứ hai » của Covid-19.
6 % GDP của 37 nước thành viên OCDE có nguy cơ bị « bốc hơi » vì virus corona và tệ hơn nữa là nếu dịch tái phát, để rồi một phần các sinh hoạt lại bị « đóng cửa » như hồi mùa xuân vừa qua, thiệt hại ước tính sẽ lên tới 7,6 %.
Trả lời trên kênh truyền hình France 24 kinh tế trưởng tại OCDE Laurence Boonegiải thích, các dự báo đều bi quan bởi thế giới đang đứng trước nhiều ẩn số : đầu tiên hết là ẩn số chung quanh siêu vi SARS-CoV-2. Chính vì vậy mà Tổ Chức Hợp Tác và Phát Triển Kinh Tế đã phác họa ra hai kịch bản khác nhau :
"Có hai điểm nổi bật : thứ nhất là khủng hoảng chúng ta đang trải qua lớn gấp đôi so với biến cố hồi 2008-2009 và thứ nhì, đây là lần đầu tiên toàn cầu bị tấn công cùng lúc, không một khu vực nào được yên ổn. Chúng ta đang đứng trước nhiều bất trắc, cho nên tổ chức OCDE lập ra hai kịch bản để tìm cách đối phó hiệu quả nhất".
Vắc-xin, điều kiện tiên quyết để phục hồi kinh tế như xưa ?
Trong 60 năm hoạt động, OCDE lần đầu tiên ghi nhận trong thời bình mà nhân loại lại bị « nghèo đi » và Covid-19 gây trở ngại cho tiến trình « hội nhập kinh tế của thế giới », kèm theo đó là những tác động tai hại về mặt xã hội. Mức đo lường đầu tiên là nạn thất nghiệp. Khủng hoảng về y tế lần này đẩy tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ lên đến 10 % trong vòng vài tuần lễ. Với tại Anh Quốc hay Pháp, OCDE dự phóng sẽ có đến 15 % dân số trong tuổi lao động bị gạt ra ngoài. Tại Tây Ban Nha, 1 người trong tuổi lao động trên 5 không có việc làm.
Laurence Boone, nhà kinh tế trưởng của tổ chức OCDE cho biết tiếp :
"Điều khiến chúng tôi lo ngại hơn cả, là các biện pháp phong tỏa đã được dỡ bỏ, kinh tế được mở cửa trở lại, nhưng chúng ta vẫn chưa có vác-xin, chưa có thuốc trị virus corona. Điều đó có nghĩa là nhiều lĩnh vực kinh tế chưa hoặc không thể nào hoạt động bình thường trở lại như trước mùa dịch. Tôi muốn nói đến ngành du lịch và tất cả những dịch vụ liên quan, như nhà hàng, khách sạn, các bảo tàng, các địa điểm giải trí, các chương trình lễ hội, các sự kiện thể thao ...
Tác động kèm theo là sẽ có nhiều hãng bị phá sản, nhiều người bị thất nghiệp. Đây chính là những lĩnh vực cần được chính phủ hỗ trợ. Sự giúp đỡ đó phải đi theo hai hướng : một là giúp các công ty bị nạn tái cơ cấu lại và có thể là chuyển hướng hoạt động ; và hai là tạo điều kiện cho người thất nghiệp dễ hội nhập trở lại vào thị trường lao động. Tuy nhiêu cả hai hướng đi này đều đòi hỏi thời gian và chắc chắn là giai đoạn chuyển tiếp đó sẽ rất đau đớn. Thời gian tới đây sẽ không đơn giản chút nào.
Tan biến những nỗ lực của ASEAN
Nhìn sang châu Á, theo báo cáo của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, nhóm 5 nước ASEAN bao gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan vốn rất năng động sẽ trông thấy GDP bị giảm đi mất 2 %.
« Tăng trưởng bị suy yếu, đà phục hồi chậm chạp » là đánh giá của Ngân Hàng Phát Triển Châu Á (ADB) trong báo cáo được cập nhật hồi tháng 6/2020, GDP tại các quốc gia trong vùng châu Á Thái Bình Dương đang từ 5,4 % năm 2019  rơi xuống còn 0, 1% trong năm nay.Mới hai tháng trước đó, ADB còn tự tin cho rằng GDP của các nước trong vùng vẫn giữ được ở mức hơn 2 %.
ADB cũng lưu ý rằng, đối với các quốc gia mà ngành du lịch đem về một nguồn thu nhập lớn, các nền kinh tế càng tập trung vào các dịch vụ giải trí, nhà hàng ... tác động của Covid-19 càng « tai hại hơn ».
Câu hỏi cuối cùng là cần phải làm những gì để thoát ra khỏi bức tranh kinh tế ảm đạm đó ? Họp báo tại Manila hôm 20/05/2020, nhà kinh tế trưởng Ngân Hàng Phát Triển Châu Á Yasuyuki Sawada cho rằng « hơn bao giờ hết chính phủ cần can thiệp để hạn chế những tác động tiêu cực cả về mặt kinh tế lẫn xã hội ». Tuy nhiên, chính sách can thiệp đó phải đi theo các hướng nào ? Nhà kinh tế trưởng Tổ Chức Hợp Tác và Phát Triển OCDE, bà Laurence Boone phần nào vừa trả lời cho câu hỏi này đồng thời bà cho rằng virus corona đã để lại ít nhất là ba bài học quý giá : 
“Đã có nhiều mối căng thẳng trong trao đổi mậu dịch trước khi dịch Covid-19 bùng nổ. Chúng ta đã thấy chính những rào cản thuế quan đã đặt ra nhiều vấn đề, thí dụ như thiếu hụt loại giấy để sản xuất khẩu trang y tế. Chuỗi sản xuất của thế giới đã thực sự trong thế bị động. Chúng ta bắt buộc phải tự hỏi cần làm những gì để giao thương và các chuỗi cung ứng hoạt động một cách hiệu quả hơn, công bằng hơn. Theo tôi, chúng ta có thể rút ra được ba bài học chính, đó là thứ nhất, cần đa dạng hóa các nguồn cung cấp nguyên và nhiên liệu, tránh đế một sản phẩm chỉ tùy thuộc vào một hay hai nhà cung ứng.
Bài học thứ hai là chúng ta đã ỷ lại và lơ là với việc tích lũy những kho hàng cần thiết và ở đây đặt ra vấn đề an ninh quốc gia. Bài học thứ ba là đối với một số lĩnh vực, chúng ta cần có những nhà máy và đơn vị sản xuất ngay tại chỗ, có nghĩa là ngay trên lãnh thổ quốc gia hoặc ở ngay trong khối Liên Hiệp Châu Âu.
Bất luận là Âu hay Á, việc cả thế giới đã lần lượt và ít nhiều phải tạm đóng cửa các sinh hoạt trong một thời gian đã để lại những vết hằn và những món nợ khổng lồ. Hoạt động trong một số lĩnh vực, như trong ngành hàng không, khó có thể trở lại như xưa, cho tới khi nào giới y khoa tìm ra được thuốc trị và vắc-xin ngừa virus corona.
Trước mắt, cả IMF lẫn OCDE đều không loại trừ kịch bản đen tối nhất đó là dịch Covid-19 tái phát.
http://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20200630-b%C3%A1o-%C4%91%E1%BB%99ng-%C4%91%E1%BB%8F-kinh-t%E1%BA%BF-to%C3%A0n-c%E1%BA%A7u-suy-s%E1%BB%A5p

Virus corona : Thế giới lo ngại tái diễn khủng hoảng tài chính 2008 

Đăng ngày: Sửa đổi ngày: 
Một nhân viên trên sàn chứng khoán New York (NYSE), Hoa Kỳ, ngày 27/02/2020
Một nhân viên trên sàn chứng khoán New York (NYSE), Hoa Kỳ, ngày 27/02/2020 REUTERS/Brendan McDermid/File Photo
Thanh Phương
Từ đầu năm đến nay, chỉ số các thị trường chứng khoán lớn ở châu Âu đã sụt khoảng 20% do tác động kép của dịch Covid-19 và tình trạng giá dầu tuột dốc.
Dịch viêm phổi do virus corona hiện đang làm tê liệt một phần của nền kinh tế thế giới, trong đó có Trung Quốc, quốc gia chiếm 20% GDP toàn cầu, có nước Ý, một thành viên của nhóm G7, nhóm các nước công nghiệp hàng đầu thế giới. Ấy là chưa kể nước Pháp, cường quốc kinh tế đứng hàng thứ 6 thế giới, cũng có thể sẽ bị giống như Ý.
Do mối lo ngại dịch bệnh này sẽ gây tác hại lâu dài lên nền kinh tế thế giới, mà ngày 09/03/2020 đã trở thành ngày thứ Hai đen đối với các thị trường chứng khoán trên toàn cầu.
Chỉ số thị trường Franforct đã sụt giảm đến 7,94%, mức sụt giảm mạnh nhất kể từ đợt tấn công khủng bố 11/09/2001 tại Hoa Kỳ. Thị trường Luân Đôn cũng bị mất 7,69%, còn Paris mất đến 8,39%, nặng nhất kể từ năm 2008, tức là năm xảy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Trước tình hình này, theo hãng tin AFP, hôm nay, các lãnh đạo châu Âu sẽ họp với nhau từ xa để phối hợp hành động đối phó với ảnh hưởng của dịch bệnh. Ngân hàng Trung ương châu Âu vào thứ Năm tới sẽ đề ra các biện pháp để hỗ trợ nền kinh tế của nước khu vực đồng euro.
Theo lời nhà phân tích người Nhật Kiyoshi Ishigane được hãng tin Bloomberg trích dẫn, các thị trường tài chính trông chờ rất nhiều vào các biện pháp của châu Âu huy động ngân sách để kích thích tiêu dùng và hỗ trợ kinh tế.
Mối lo ngại tái diễn khủng hoảng tài chính nay đã lan ra toàn cầu, chứ không phải riêng châu Âu, bằng chứng là hôm qua, chỉ số của thị trường chứng khoán New York đã sụt 8% vào đầu buổi chiều, theo chân các thị trường châu Á và vùng Vịnh. Cho nên hôm qua, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF đã kêu gọi phải có một đối sách phối hợp ở cấp độ thế giới để ngăn chận khủng hoảng tài chính 2008 tái diễn.
Nhưng dịch Covid-19 không phải là nguyên nhân duy nhất khiến các thị trường chứng khoán toàn cầu chao đảo, mà bên cạnh đó còn có tình trạng giá dầu tuộc dốc trong những ngày qua. Hôm qua, giá dầu ở Luân Đôn cũng như ở New York đã sụt đến 25%, mức sụt giảm nặng nhất kể từ chiến tranh vùng Vịnh năm 1991
Bình thường trong tình hình như vậy thì các nước xuất khẩu dầu hỏa sẽ tìm cách giảm bớt sản lượng để nâng giá dầu lên trở lại. Thế nhưng, trong cuộc hôm thứ sáu tuần trước với Tổ chức các nước xuất khẩu dầu hỏa OPEC, nước Nga, quốc gia sản xuất dầu đứng hàng thứ hai thế giới hiện nay, đã không chấp nhận đề nghị của Ả Rập Xê Út cắt giảm sản lượng 1,5 triệu thùng mỗi ngày. Bất đồng này đã khiến giá dầu sụt 10% ngay ngày hôm đó.
Theo nhà phân tích Jeffrey Halley, được hãng tin AFP trích dẫn, Ả Rập Xê Út dường như muốn trừng phạt nước Nga cho nên đã quyết định « phá giá » dầu. Còn nước Nga, tự tin vì đang có nguồn dự trữ tài chính dồi dào, kiên quyết không chịu thua Ả Rập Xê Út, tuyên bố sẵn sàng để cho giá dầu tiếp tục tuột dốc.
Nhà phân tích Josh Mahony cho rằng thị trường dầu hỏa sẽ tiếp tục ở mức thấp trong những tháng tới, nhất là vì, do tác động của dịch Covid-19 lên tăng tưởng kinh tế thế giới, nhu cầu về dầu hỏa trên toàn cầu sẽ bớt đi. Hôm qua, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo năm nay nhu cầu dầu hỏa của thế giới sẽ sụt giảm lần đầu tiên từ năm 2009, cụ thể là mỗi ngày sẽ giảm 90 ngàn thùng so với năm 2019. Tổ chức này không loại trừ kịch bản xấu nhất, đó là nhu cầu dầu hỏa sụt đến 730 ngàn thùng/ngày, nếu các vùng bị dịch mất nhiều thời gian hơn để phục hồi và dịch bệnh lan rộng hơn nữa trên thế giới.
Gepost door op Geen opmerkingen:
Abonneren op: Posts (Atom)