Tại Canberra, ngày 15/03/2018, tức là hai ngày trước khi diễn ra Thượng đỉnh Úc-ASEAN ở Sydney, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và thủ tướng Malcom Turnbull đã ký hiệp định nâng quan hệ giữa Việt Nam và Úc lên mức Đối tác Chiến lược. Việc nâng cấp quan hệ song phương diễn ra trong bối cảnh Hà Nội và Canberra đều quan ngại trước những hành động của Trung Quốc nhằm áp đặt chủ quyền ở Biển Đông.
Kể từ nay là đối tác chiến lược, quan hệ Việt – Úc sẽ thay đổi như thế nào, đặc biệt là về mặt quốc phòng. Từ Sydney, nhà báo Lưu Tường Quang trả lời RFI Việt Ngữ :
RFI : Thưa ông Lưu Tường Quang, trước hết, theo ông, việc Việt Nam nâng cấp quan hệ với Úc lên mức « đối tác chiến lược » có ý nghĩa như thế nào ?
Nhà báo Lưu Tường Quang : Tất nhiên đây là một biến chuyển có ý nghĩa quan trọng, sau một quá trình khá dài. Từ năm 2009, hai bên đã ký kết thỏa hiệp để tạo « quan hệ toàn diện », rồi đến tháng 03/2015, khi thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đi thăm Canberra, hai nước đã đồng ý nâng quan hệ lên mức « toàn diện tăng cường », để chuẩn bị cho bước hiện nay là « đối tác chiến lược ».
Sau 2 năm thương thuyết, từ năm 2015 đến 2017, thủ tướng Malcom Turnbull khi đi thăm Việt Nam và dự thượng đỉnh APEC ở Đà Nẵng tháng 11/2017, đã gặp thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và hai bên đã loan báo quan hệ song phương sẽ được nâng cấp lên quan hệ « đối tác chiến lược ». Điều này phản ánh lòng tin cậy, sự chia sẻ về tầm nhìn trong vấn đề hòa bình và an ninh khu vực, và đặc biệt là Biển Đông, một vấn đề quan trọng đối với cả Việt Nam lẫn Úc.
Trong vấn đề này, quan điểm của Úc không khác gì quan điểm của Việt Nam. Do Úc là đồng minh của Hoa Kỳ, cho nên quan điểm của Úc cũng mạnh mẽ không khác gì quan điểm của Hoa Kỳ. Nói một cách tổng quát, khi đã có đối tác chiến lược rồi, thì tất nhiên sự liên hệ giữa hai bên được nâng lên cấp cao hơn.
RFI : Cụ thể hơn thì một khi đã là đối tác chiến lược thì quan hệ song phương Úc Việt sẽ như thế nào ?
Nhà báo Lưu Tường Quang : Chúng ta cần trở lại quá khứ một chút. Khi Việt Nam và Úc đã có quan hệ toàn diện vào năm 2009, thì đến năm 2012 đã có một thể thức họp ở cấp thứ trưởng Quốc Phòng và Ngoại Giao giữa hai bên. Ví dụ như vào năm 2012, phái đoàn Việt Nam gồm thứ trưởng Ngoại Giao Phạm Quang Vinh và thứ trưởng Quốc Phòng Nguyễn Chí Vịnh đã sang họp với hai người đương nhiệm của Úc.
Bây giờ, khi quan hệ đã được nâng lên cấp đối tác chiến lược rồi, theo như thường lệ của nước Úc đối với các nước khác, hội nghị gọi là « ngoại giao và chiến lược quốc phòng » sẽ được nâng cấp lên hàng bộ trưởng. Nước Úc hàng năm vẫn có hội nghị « 2+2 » này với Indonesia, Nhật Bản, Hoa Kỳ.
Đó chỉ là một phần thôi. Thật ra ngay từ trước khi nângcấp lên mức đối tác chiến lược và đặc biệt là sau khi nâng đối tác chiến lược, vấn đề quan trọng là nước Úc sẽ tiếp tục tham gia huấn luyện những đơn vị của Việt Nam, để Việt Nam có thể hội nhập cộng đồng quốc tế, trong vai trò lực lượng giữ gìn hòa bình của Liên Hiệp Quốc. Cụ thể là trong tương lai, Việt Nam sẽ tham gia duy trì hòa bình ở Sudan cho một đơn vị mà chính nước Úc đã huấn luyện về Anh ngữ và chuyên môn. Khi đến làm việc tại Nam Sudan, đơn vị này cũng đã được phi cơ vận tải của Không lực Hoàng gia Úc chuyên chở.
Tôi chỉ nêu ra hai ví dụ như vậy, nhưng trên thực tế, như thủ tướng Malcom Turnbull đã nói, quan hệ chiến lược giữa Việt Nam là quan trọng về tầm nhìn và sự hợp tác an ninh và quốc phòng. Đó cũng là quan điểm của thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.
RFI : Vào năm ngoái, khi công bố sách trắng về quốc phòng, Úc đã khẳng định Việt Nam là một đối tác quan trọng trong việc gìn giữ hòa bình và an ninh khu vực trong số các nước ASEAN. Vì sao Việt Nam lại được xem là quan trọng như vậy ?
Nhà báo Lưu Tường Quang : Đúng vậy. Vào tháng 11/2017, Úc đã công bố sách trắng về chính sách ngoại giao và quốc phòng. Đặc biệt, tuy không nêu đích danh Trung Quốc, nhưng sách trắng đã ám chỉ rất nhiều về chính sách cứng rắn, xác quyết chủ quyền một cách thô bạo bất hợp pháp: tuyên bố chủ quyền đường lưỡi bò 9 đoạn, biến đá thành đảo, thiết lập những cơ sở quân sự trên đó.
Gần đây nhất, trước thượng đỉnh ASEAN – Úc, bà Ngoại trưởng Julie Bishop trong một bài diễn văn đã nói rằng, thế giới này cần phải có một cách hành xử quy định bởi luật quốc tế, để các quốc gia lớn không thể ăn hiếp các quốc gia nhỏ. Bà không nói tên Trung Quốc, nhưng ai cũng hiểu là bà muốn nói đến nước này. Rõ ràng là nước Úc đang tích cực vận động với ASEAN, để ASEAN nhìn nhận Trung Quốc là nước phá rối, không tuân thủ luật lệ quốc tế, để củng cố vai trò của nước Úc trong vấn để Biển Đông. Vì lý do đó, tôi nghĩ rằng việc Việt Nam là Úc nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược là rất quan trọng. Úc có quan hệ rất chặt chẽ và quan trọng với Indonesia, có chính sách rất gần gũi với Singapore. Việt Nam cũng quan trọng (đối với Úc), nhưng không quan trọng hơn, cũng như không kém quan trọng hơn các thành viên khác của ASEAN.
RFI : Với việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược này, thì Việt Nam có thể dựa nhiều hơn vào Úc để đối phó với Trung Quốc ở Biển Đông ?
Nhà báo Lưu Tường Quang : Chúng ta phải đặt trong hai bối cảnh khác nhau. Thứ nhất, trong vấn đề Biển Đông, nước Úc luôn hợp tác với Hoa Kỳ, Nhật và Ấn Độ, thường được gọi là « liên minh dân chủ kim cương », mà phần lớn là do sự đe dọa của Trung Quốc, mặc dù không nói ra. Tuy không có lập trường rõ rệt như vậy, nhưng trong thầm kín, Việt Nam vẫn muốn có sự ủng hộ của Mỹ, Úc, Ấn Độ và Nhật Bản để đối trọng với áp lực của Trung Quốc. Vì lý do đó, về mặt chính thức, Việt Nam giữ một thái độ im lặng hơn, hay là đánh đu giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng một cách trực tiếp hay gián tiếp, việc Úc có quan hệ chiến lược với Việt Nam sẽ phần nào giúp cho Việt Nam về phương diện ngoại giao.
Nên nhớ rằng trong các cuộc thảo luận giữa ông Malcom Turnbull với ông Nguyễn Xuân Phúc, cũng như trong khuôn khổ đối tác chiến lược, hai bên đã đồng ý sẽ hỗ trợ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế, cũng như hỗ trợ lẫn nhau trong các công tác quan trọng trong việc bảo vệ hòa bình, an ninh khu vực và thế giới. Việt Nam hiện chưa thể có một quan hệ chiến lược với Hoa Kỳ được, nên việc có được quan hệ chiến lược với Úc là một điều đáng kể.
RFI : Riêng về quan hệ quân sự và quốc phòng Việt Nam - Úc sẽ có những thay đổi như thế nào với việc nâng cấp lên đối tác chiến lược ?
Nhà báo Lưu Tường Quang : Về quốc phòng, Úc đã một có sáng kiến từ giữa thập niên 1990. Tôi biết điều này khá rõ là vì một trong những bộ trưởng Úc mà tôi từng có cơ hội làm việc là nghị sĩ Robert Ray mà sau này là bộ trưởng Quốc Phòng trong chính phủ Lao động. Trong nhiều lần phát biểu cũng như khi nói chuyện riêng với tôi, ông đều nghĩ đến chuyện cải thiện quan hệ quốc phòng với Việt Nam. Chính ông là người đã đề nghị trước hết là mở văn phòng tùy viên quân lực Úc tại đại sứ quán Úc tại Hà Nội vào năm 1999. Sau đó, Việt Nam đã cử tùy viên quân lực sang Úc vào năm 2000.
Cho nên, sự hợp tác về quốc phòng ngày càng tiến triển rất rõ rệt, nhất là sau khi Việt Nam có ý định tham gia lực lượng bảo vệ hòa bình của Liên Hiệp Quốc. Ngoài việc huấn luyện các sĩ quan Việt Nam tại trường võ bị quốc gia của Úc, nước Úc còn đã lập ra nhiều lớp Anh ngữ tại Việt Nam cũng như tại Úc để huấn luyện cho quân đội Việt Nam về phương diện kỹ thuật cũng như về ngôn ngữ.
Khoảng năm 2010, bộ trưởng Quốc Phòng Úc thời đó là ông Stephen Smith đã sang Việt Nam và nói chuyện với ông Phùng Quang Thanh để đưa ra một chương trình huấn luyện quân sự cho các đơn vị quân đội Việt Nam. Từ những tiến triển cụ thể như vậy, sự hợp tác trở nên chặt chẽ hơn.
Trong quan hệ đối tác chiến lược, có lòng tin, có sự chia sẻ về tầm nhìn về tương lai, về ổn định và an ninh khu vực, cho nên sự hợp tác về quốc phòng sẽ trở nên dễ dàng hơn và thường xuyên hơn. Ví dụ như các tàu chiến của Úc đã từng thăm viếng các cảng của Việt Nam (Sài Gòn, Đà Nẵng, Hải Phòng). Sự hiện diện của tùy viên quân lực của hai bên làm cho liên lạc dễ dàng hơn và hợp tác quốc phòng sẽ tiếp tục phát triển cùng với sự hợp tác về chính trị, kinh tế và thương mại.
Bản quyền hình ảnhMARK GRAHAMImage caption Thủ tướng Malcolm Turnbull tiếp người tương nhiệm Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Phúc trong chuyến thăm cấp nhà nước
Nhân chuyến thăm Úc của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc để ký kết thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược, một nhà quan sát nói Việt Nam "đang được các nhà đầu tư yêu mến".
Giao thương Úc - Việt trong năm 2017 đạt con số kỷ lục 6,45 tỷ USD, tăng 200 lần so với con số 32,3 tỷ năm 1990, theo Veeramalla Anjaiah viết trên Eurasia Review 19/03.
Được biết, bên cạnh các hoạt động thương mại, trao đổi giáo dục, và hợp tác quân sự cũng tăng đều, và chính phủ Úc vẫn có đối thoại nhân quyền hàng năm với Việt Nam.
Veeramalla Anjaiah viết Úc đã thành đối tác thương mại thứ 15 của Việt Nam.
"Có một chính phủ mang đầu óc cải cách, Việt Nam đang là điểm đến được các nhà đầu tư yêu mến." Úc xem xét khả năng 'gia nhập ASEAN' Đô đốc Harris 'không ưa TQ' làm đại sứ Mỹ ở Úc Đoàn TQ đuổi Đài Loan khỏi hội nghị ở Úc
Hiện Úc đã đầu tư 1,82 tỷ đô la Mỹ vào Việt Nam và trao cho nước này 84 triệu đô la Úc tiền ODA.
Nhưng tác giả Veeramalla Anjaiah đánh giá trong lĩnh vực giáo dục, hai nước gặt hái nhiều nhất, với khoảng 25 nghìn sinh viên Việt Nam đang du học tại Úc và 1500 sinh viên Úc học ở Việt Nam.
Bản quyền hình ảnhHOANG DINH NAMImage captionĐại học RMIT của Úc tại Việt Nam Bản quyền hình ảnhHOANG DINH NAMImage caption Giáo dục là lĩnh vực phát triển mạnh nhất trong quan hệ Úc với VN Đài SBS của Úc thì cho hay số sinh viên Việt Nam du học Úc vào năm 2017 là hơn 23 nghìn, đông thứ nhì sau số sinh viên Việt Nam học ở Mỹ.
Từ tháng 3/2017, Úc cho thực hiện chương trình "Thị thực Lao động Kết hợp Kỳ nghỉ" (visa subclass 462), cho phép công dân Việt Nam, từ 18 đến 30 tuổi, đến Australia trong thời hạn một năm để làm việc ngắn hạn và học tập.
Chương trình này cũng cho phép các công dân trẻ tuổi Australia đến Việt Nam làm việc và du lịch.
Mối quan tâm về an ninh Biển Đông và tự do hàng hải trong vùng cũng thúc đẩy Việt Nam và Úc lại gần nhau.
Cũng trong chuyến thăm chính thức Australia của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) tuyên bố khai trương Cơ quan thường trú tại Úc.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull hôm 10/11/2017.
Courtesy of VGP
Việt Nam và Australia nhất trí nâng cấp quan hệ hai nước lên đối tác chiến lược.
Đây là quyết định đượcThủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull đưa ra tại buổi hội đàm ngày 10/11. Hai nhà lãnh đạo bày tỏ sự hài lòng về những bước phát triển trong quan hệ Việt Nam-Australia kể từ khi ký Tuyên bố chung về Đối tác toàn diện tăng cường vào năm 2015.
Hai ông đã giao cho Bộ ngoại giao ký kết văn kiện đối tác chiến lược trong thời gian tới.
Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đề nghị phía Australia mở rộng các hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo, năng lượng, khai khoáng, cơ sở hạ tầng, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm. Ngoài ra, ông Phúc cũng nói là mong Australia tăng mức đầu tư vào Việt Nam, tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ở Australia và tiếp tục duy trì viện trợ phát triển chính thức ODA.
Về vấn đề Biển Đông, hai ông hi vọng sẽ sớm đạt được Bộ quy tắc ứng xử giữa các bên trên biển Đông (COC). Đồng thời hai nhà lãnh đạo cũng thống nhất về tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh và tự do hàng hải và hàng không ở khu vực; giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp.
Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Australia đạt 5,2 tỷ đô la vào năm 2016. Australia hiện là bạn hàng thương mại thứ 7 của Việt Nam.
Việc Trung Quốc xây dựng ở Trường Sa làm nhiều nước lo ngại
Việt Nam và Philippines tuyên bố sẽ tiến tới xây dựng quan hệ Đối tác Chiến lược.
Manila mới chỉ có quan hệ Đối tác Chiến lược với Mỹ và Nhật Bản.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh vừa có chuyến thăm tới Manila từ 29 đến 30/1.
Ông đã gặp Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario.
Thông cáo hai bên nói: “Hai bộ trưởng đã thảo luận về lộ trình và thống nhất những nội hàm cơ bản để tiếp tục trình lên lãnh đạo cấp cao hai nước xem xét, tiến tới xây dựng quan hệ Đối tác Chiến lược nhân chuyến thăm cấp cao trong thời gian tới.”
Mặc dù hai nước không nhắc đến Trung Quốc, nhưng việc xích lại gần nhau diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc mấy năm gần đây có động thái cứng rắn tại Biển Đông.
Quan hệ Đối tác Chiến lược sẽ thúc đẩy liên lạc giữa hai quân đội thông qua việc tuần tra chung, đào tạo và diễn tập.
Trung Quốc đã bắt đầu việc xây dựng trên sáu bãi đá ngầm mà nước này chiếm tại quần đảo Trường Sa.
Có thông tin nói Trung Quốc đang xây cảng, một sân bay cùng thiết bị liên lạc.
Hồi tháng 12, Philippines nói Việt Nam 'giúp giữ hòa bình' ở Biển Đông bằng việc ủng hộ vụ kiện Trung Quốc tại Tòa Trọng tài LHQ.
Tòa Trọng tài LHQ hiện đang thụ lý vụ kiện của Philippines đối với đường chủ quyền chín đoạn, còn gọi là đường lưỡi bò, của Trung Quốc tại Biển Đông. Về phần mình, Bắc Kinh từ chối không tham gia vụ kiện với lý do vụ này thiếu tính pháp lý.
Việt Nam cho biết đã trình bày với Tòa trọng tài lập trường, quan điểm của mình đối với vụ kiện và đề nghị Tòa trọng tài quan tâm đến các quyền và lợi ích pháp lý của Việt Nam.
Việt Nam và Nga hôm qua ra tuyên bố chung để khẳng định hai nước sẽ tiếp tục củng cố mối quan hệ chiến lược toàn diện.
Tin của Việt Nam News và Russia News tường thuật rằng trong chuyến đi Moscova, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thảo luận với Tổng Thống Vladimir Putin và Thủ Tướng Dimitry Medvedev, cũng như Chủ tịch Hội đồng Liên bang, tức Thượng Viện Nga, và quyền Chủ tịch quốc hội Nga Ivan Melnikov.
Lãnh đạo hai nước tái khẳng định chính sách cổ vũ cho mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện và nhấn mạnh vai trò phối hợp của Uỷ Ban liên chính phủ Việt-Nga trong các lãnh vực kinh tế, thương mại, và hợp tác công nghệ.
Hai bên bày tỏ hài lòng về tiến bộ trong các cuộc thương thuyết để đi tới một hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Hải Quan, gồm Nga, Belarus và Kazakhstan, theo dự kiến sẽ được ký kết vào năm tới.
Bản tin của VNExpress hôm thứ Tư tường thuật rằng trong cuộc gặp gỡ Tổng Thống Nga ở Sochi, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng “khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam là luôn coi trọng, muốn củng cố, thúc đẩy hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Nga”, và cho biết mục tiêu chính của chuyến công du Nga là “nhằm chuẩn bị các biện pháp để nâng quan hệ lên tầm cao mới.”
Vẫn theo bản tin này, vấn đề Biển Đông đã được ông Nguyễn Phú Trọng đề cập tới trong cuộc gặp Thủ Tướng Medvedev. Ông Medvedev cho rằng tranh chấp trên biển cần phải được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.
Dịp này, ông Nguyễn Phú Trọng đã ngỏ lời mời Tổng Thống Nga Ông Putin tới thăm Việt Nam vào một thời điểm thích hợp, và Tổng Thống Nga đã nhận lời mời này.
Nguồn: Vietnam News/Asia News Network, Russia News
Tư lệnh Mỹ : Việt Nam có thể trở thành đối tác chiến lược
Trọng Nghĩa (RFI) - Bên lề một hội thảo tại Philippines vào hôm qua, 23/05/2014, Tư lệnh lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương không loại trừ khả năng Việt Nam trở thành đối tác chiến lược của Mỹ. Trước tình hình căng thẳng tại Biển Đông với tàu công vụ Việt Nam hàng ngày trực diện với tàu tuần duyên và chiến hạm Trung Quốc ở vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam nơi Bắc Kinh hạ đặt giàn khoan HD-981, Đô đốc Samuel Locklear đã không khỏi lo ngại về nguy cơ tính toán sai lầm khiến xung đột võ trang nổ ra.
Đô đốc Mỹ Samuel Locklear III gặp Tư lệnh quân đội Philippines Jessie Dellosa tại Manila - REUTERS /Cheryl Ravelo
Phát biểu với báo chí sau cuộc hội thảo về an ninh châu Á mở ra trong khuôn khổDiễn đàn Kinh tế Thế giới - Khu vực Đông Á tại Manila, người chỉ huy quân đội Mỹ ở vùng Thái Bình Dương đã bày tỏ thái độ "hết sức quan ngại" về nguy cơ xung đột võ trang nổ ra ngoài Biển Đông Việt Nam và Trung Quốc. Ông nói: "Tôi cho rằng rủi ro đến từ tính toán sai lầm rất cao, và tôi kêu gọi Việt Nam và Trung Quốc cùng tự kiềm chế".
Trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng lộ rõ ý đồ dùng sức mạnh chèn ép các nước trong khu vực dám tranh chấp chủ quyền Biển Đông với Trung Quốc, giới chuyên gia phân tích thường cho rằng các nước nhỏ trong vùng - như Việt Nam chẳng hạn - có thể tìm cách tăng cường quan hệ an ninh với Mỹ.
Theo báo chí Philippines, trả lời câu hỏi cụ thể về triển vọng thiết lập quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, Đô đốc Locklear không trả lời thẳng, nhưng xác nhận rằng Việt Nam nằm trong danh sách một số nước mà Hoa Kỳ muốn tăng cường quan hệ: "Mỹ đang tiếp tục tăng cường các liên minh và quan hệ đối tác chiến lược và hiện càng lúc càng có thêm các đối tác... Chúng tôi luôn hướng tới việc thăm dò cơ hội để mở rộng quan hệ đối tác của chúng tôi với các nước như Việt Nam, nhưng Việt Nam chỉ là một trong số các quốc gia đó".
Hoa Kỳ đã nâng cấp quan hệ với Việt Nam lên hàng đối tác toàn diện nhân chuyến công du Washington của Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang vào năm ngoái 2013.
Quan hệ này chưa phải là đối tác chiến lược, vì theo chuyên gia Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Úc, đối với Mỹ, nội dung của một quan hệ "đối tác chiến lược" phải nhấn mạnh đến hợp tác an ninh và quốc phòng, trong khi Việt Nam mới chỉ được công nhận là một đối tác chiến lược "tiềm tàng" của Mỹ vào năm 2010.
Vào khi ấy, giới phân tích đã cho rằng sở dĩ Việt Nam chỉ muốn quan hệ Mỹ-Việt dừng lại ở mức được chính thức gọi là "đối tác toàn diện", đó là vì không muốn làm Trung Quốc phiền lòng. Trên danh xưng, quan hệ Việt-Trung được xếp ở mức cao hơn vì có thêm từ ngữ "chiến lược".
Tuy vậy, thực tế đang diễn ra cho thấy là "quan hệ đối tác toàn diện chiến lược" giữa Việt Nam và Trung Quốc không hề cấm cản Bắc Kinh dùng sức mạnh đưa giàn khoan vào cắm trong vùng biển của Việt Nam mà họ đơn phương cho là của họ.
Thiết lập mối quan hệ đối tác chiến lược đặc biệt, đó là mong muốn của Paris và Tokyo nhân chuyến viếng thăm của hai vị Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao Nhật Bản ngày 09/01/2014. Gọi là đặc biệt vì cho đến nay Pháp chỉ mới có mối quan hệ tương tự với Nga. Sau khi thăm Madrid hôm qua, hai Bộ trưởng Nhật đến Paris để tìm kiếm hỗ trợ của Pháp trên trường quốc tế, nhằm đối phó với kình địch Trung Quốc.
Các cuộc thảo luận giữa đôi bên sáng nay chủ yếu tập trung cho việc hợp tác trong các cuộc khủng hoảng quốc tế, nhất là tại châu Phi. Nhật Bản cam kết tham gia vào hồ sơ Mali với ngân sách 735 triệu euro, can thiệp trên nhiều lãnh vực. Tokyo cũng ủng hộ quan điểm chính trị của nước Pháp trong các cuộc khủng hoảng châu Phi, và trên hồ sơ này Paris hy vọng có được hỗ trợ về tài chính.
Điểm mới trong lãnh vực kinh tế và thương mại liên quan đến các thiết bị quân sự. Các nhà ngoại giao Pháp nhấn mạnh, đó là vì chính sách mới của Nhật mở ra viễn tượng mới về mặt này. Ý định sửa đổi Hiến pháp hòa bình của Thủ tướng Shinzo Abe khiến quân đội Nhật phải tăng cường sức mạnh, và như vậy Tokyo cũng cần mua thiết bị quân sự của Pháp.
Nhật Bản cảm thấy bị đe dọa bởi chính sách bành trướng của Trung Quốc, do Bắc Kinh tỏ ra rất hiếu chiến trong cuộc xung đột chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Nhưng quan điểm dân tộc chủ nghĩa của ông Shinzo Abe - chẳng hạn chuyến viếng thăm đền Yasukuni của ông, đã không đi theo hướng hòa dịu, đến nỗi đồng minh Hoa Kỳ cũng phải kêu gọi Tokyo kềm chế.
Về phía Pháp thì quan điểm rất rõ ràng. Không có việc lên mặt khuyến cáo, cũng như không đứng về phía nào trong cuộc tranh chấp giữa Tokyo và Bắc Kinh, vì Nhật Bản và Trung Quốc đều là đối tác quan trọng.
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đang đi thăm Pháp trong nỗ lực nâng cao quan hệ giữa hai nước và kêu gọi doanh nghiệp Pháp gia tăng đầu tư vào Việt Nam.
Thông tấn xã Việt Nam loan tin rằng ông Nguyễn Tấn Dũng có bài phát biểu quan trọng tại Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI) ở Thủ đô Paris. Ông Dũng nêu rõ quan điểm của Việt Nam là “nhằm hiện thực hóa quan hệ Đối tác chiến lược Việt - Pháp trong tổng thể phát triển hài hòa với các cặp quan hệ Pháp với ASEAN và Việt Nam với Liên hiệp châu Âu.”
Sáng thứ Tư, trong cuộc đối thoại với đại diện các tập đoàn Pháp tại trụ sở của MEDEF, tổ chức của giới chủ doanh nghiệp Pháp, Thủ tướng Dũng kêu gọi các doanh nghiệp Pháp tăng cường đầu tư vào Việt Nam, ở các lĩnh vực như năng lượng, cơ sở hạ tầng giao thông, hệ thống siêu thị.
Bộ trưởng Ngoại thương Pháp Nicole Bricq tham dự cuộc đối thoại cũng nói rằng trao đổi mậu dịch và đầu tư của Pháp chưa xứng với tầm mức quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước.
Bà Bricq nói mục tiêu của chính phủ Pháp là tăng gấp đôi thị phần của các công ty Pháp ở Việt Nam và tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp Pháp đầu tư vào Việt Nam, đặc biệt là các tập đoàn Pháp tham gia vào dự án xây dựng hai nhà máy điện hạt nhân đầu tiên do Nga và Nhật xây dựng.
Bản tin của đài RFI của Pháp cho hay trong lúc ông Nguyễn Tấn Dũng đối thoại với các doanh nghiệp Pháp, đại diện của tổ chức Phóng viên không biên giới đã tìm cách đến trụ sở MEDEF trao cho phái đoàn Việt Nam bản kiến nghị đòi trả tự do cho các blogger Việt Nam, nhưng không được vào bên trong để tiếp xúc với một thành viên nào của đoàn thủ tướng Việt Nam.
Cách không xa trụ sở của tổ chức MEDEF, một nhóm khoảng 60 người Việt biểu tình lên án tình trạng đàn áp nhân quyền ở Việt Nam.
Đến Việt Nam từ hôm qua trong khuôn khổ vòng công du châu Á, Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius vào hôm nay 04/08/2013 đã có cuộc tiếp xúc với đồng nhiệm Phạm Bình Minh tại Hà Nội. Theo báo chí Việt Nam, trong cuộc hội đàm, hai bên đã đánh giá cao đà phát triển trong quan hệ song phương trên mọi lãnh vực. Một trong những ưu tiên của Việt Nam trong quan hệ với Pháp là đạt đến một thỏa thuận đối tác chiến lược song phương.
Trên hồ sơ này, bản tin trên trang thông tin điện tử của chính phủ Việt Nam nói rõ : « Theo tinh thần Thông cáo chung giữa Bộ Ngoại giao hai nước nhân chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh (tháng 3/2013), hai bên đã trao đổi và thống nhất về cơ bản nội hàm và lộ trình nâng cấp quan hệ song phương lên đối tác chiến lược trong thời gian tới ».
Trong bài trả lời phỏng vấn của báo Tuổi trẻ ngày 02/08, trước lúc ghé Việt Nam, Ngoại trưởng Pháp đã xác nhận rằng chuyến thăm Việt Nam lần này cũng là dịp để đề cập với giới lãnh đạo Việt Nam “về việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước và tăng cường hợp tác song phương trên tất cả lĩnh vực”.
Ông Laurent Fabius nói rõ : “Đối với Pháp, VN là một đối tác chính trị quan trọng, một nền kinh tế năng động đối với châu Âu và là một thành viên tích cực của khối Pháp ngữ”, có quan hệ hợp tác nhiều mặt với Pháp, do đó, Paris mong muốn rằng “thông qua việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, hai bên sẽ có thể tăng cường theo chiều sâu những lĩnh vực hợp tác đó và tạo nên một động lực mới cho mối quan hệ của hai nước”.
Xin nhắc lại là ý tưởng về việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với Pháp đã được nêu lên từ nhiều năm nay. Giáo sư Carlyle Thayer, chuyên gia về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Úc, từng nêu lên hai sự kiện : Ngày 26 Tháng Bảy năm 2010 nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Hervé Morin – theo tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam – đã khẳng định « Pháp mong muốn phát triển quan hệ đối tác chiến lược với Việt Nam và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong an ninh quốc phòng ... ». Sau đó, ngày 04/05/2011, trong chuyến thăm Pháp, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam Hoàng Tuấn Anh khẳng định rằng Việt Nam « luôn luôn mong muốn thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với Pháp ». Vào khi ấy bộ Ngoại giao Việt Nam đưa tin là Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pháp lúc ấy là Alain Juppé đã « hoan nghênh và cho biết sẽ quyết tâm thực hiện ý tưởng này ».
Đầu năm nay, khi tiếp xúc với Thủ tướng Pháp Jean-Marc Ayrault hôm 04/02/2013 bên lề lễ hỏa táng cựu Vương Cam Bốt Norodom Sihanouk tại Phnom Penh, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh rằng năm 2013 là thời điểm quan trọng và đầy ý nghĩa để hai nước hướng tới nâng cấp quan hệ song phương lên đối tác chiến lược, đúng vào dịp kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Hiện nay, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 4 trong số 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc là Nga, Trung Quốc, Anh, và gần đây nhất là Mỹ, với thỏa thuận đối tác toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ được loan báo nhân chuyến công du Washington của Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang.
Hồ sơ Biển Đông đương nhiên cũng được nêu lên trông cuộc họp Việt Pháp hôm nay. Báo chí Việt Nam cho biết : « Phía Pháp ủng hộ việc giải quyết tranh chấp tại Biển Đông một cách hòa bình, trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển tại khu vực có ý nghĩa quan trọng này ».
Riêng vấn đề nhân quyền tại Việt Nam đã được ông Fabius nhắc qua trong bài trả lời báo Tuổi Trẻ : « Tôi cũng chú trọng đến tầm quan trọng của việc duy trì một cuộc đối thoại thẳng thắn và trân trọng về các vấn đề liên quan đến điều hành tốt, quyền tự do ngôn luận và nhà nước pháp quyền ».
Tại Hà Nội, theo chương trình dự kiến của chuyến thăm, sẽ kéo dài đến ngày mai 05/08/2013, ngoài cuộc tiếp xúc với Ngoại trưởng Việt Nam, ông Fabius còn gặp Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Nguyễn Phú Trọng cũng như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng. Trước lúc đến Việt Nam, Ngoại trưởng Pháp còn ngỏ ý muốn gặp gỡ đại diện giới doanh nghiệp cũng như xã hội dân sự.
JAKARTA, Indonesia (NV) -Chủ tịch nước CSVN Trương Tấn Sang cầm đầu một phái đoàn đến Indonesia hôm Thứ Năm bắt đấu cuộc thăm viếng để nâng mối quan hệ nhiều mặt giữa hai nước lên thành “đối tác chiến lược”.
Chủ tịch nước CSVN Trương Tấn Sang (thứ hai bên trái) cùng vợ chụp hình chung với tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono và vợ ông này trong buổi tiếp đón tại dinh tổng thống ở Jakarta hôm Thứ Năm 27/6/2013. (Hình: ADEK BERRY/AFP/Getty Images)
Chuyến thăm 3 ngày của ông Trương Tấn Sang, khởi đầu tư 27 tháng 6, 2013, được báo chí nhà nước mô tả là “nhằm khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam coi trọng tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác toàn diện với Indonesia, đối tác truyền thống và quan trọng của Việt Nam trong Asean".
Các lãnh tụ Hà Nội những ngày gần đây chia nhau đến các nước Đông Nam Á và Bắc Kinh vận động ngoại giao trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền biển đảo với Trung Quốc căng thẳng và nền kinh tế nhiều khó khăn.
Theo bản tin Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN), trên căn bản hai nước có truyền thống hợp tác toàn diện từ 60 năm qua “hai nhà lãnh đạo đã chính thức tuyên bố nâng cấp quan hệ Việt Nam-Indonesia thành đối tác chiến lược nhằm đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới...”
Không thấy loan báo một hiệp định quan trọng nào được ký kết trong dịp này, theo tin TTXVN, ngoài Hiệp định tương trợ pháp lý về hình sự, Hiệp định về dẫn độ và bản ghi nhớ về hợp tác hàng hóa, nông sản giữa hai nước. Tháp tùng ông Sang có đại diện nhiều bộ, ngành gồm cả quốc phòng.
Hồi cuối tháng 5 vừa qua, Indonesia đã đưa máy bay vận tải quân sự tầm trung CN-295 đi vòng vòng chào hàng nhiều nước Đông Nam Á trong đó có cả Việt Nam. Hà Nội có vẻ chú ý đến loại máy bay này nên Bộ Quốc Phòng CSVN đã gửi một tướng lãnh cầm đầu phái đoàn đến Indonesia để tìm hiểu thêm về kỹ nghệ hàng không và loại máy bay nói trên.
Việt Nam tỏ ý chú trọng đến phi cơ vận tải quân sự CN-295 của Indonesia hơp tác với tập đoàn EADS Âu châu sản xuất. (Hình: Internet)
Ông Trương Tấn Sang đi Indonesia khi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa kết thúc chuyến thăm viếng Thái Lan ký kết văn bản “thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược”. Ông Trương Tấn Sang cũng mới ở Bắc Kinh các ngày từ 19 đến 21 tháng 6, 2013 ký nhiều văn bản hợp tác.
Chuyến đi của các ông Trương Tấn Sang tới Indonesia và Nguyễn Phú Trọng tới Thái Lan chỉ diễn ra ít ngày trước khi có cuộc họp ASEAN cấp ngoại trưởng ngày 30 tháng 6, 2013 và Diễn Đàn Khu Vực ASEAN và các đối tác diễn ra tại Brunei ngày 2 tháng 7, 2013.
Việt Nam cũng như Philippines muốn các nước ASEAN đồng thuận về một lập trường chung trong vấn đề tranh chấp biển Đông đối phó với chủ trương bá quyền bành trướng của Trung Quốc. Hai ông Sang và Trọng có đề cập các vấn đề này trong chuyến thăm viếng hay không, không thấy các bản tin chính thức nói ra.
Trong nỗ lực cải thiện và đa phương hóa quan hệ ngoại giao, Hà Nội đã thiếp lập quan hệ “đối tác chiến lược” với một số nước lớn nhưng không nhiều với các nước cùng khối ASEAN. Hiện mới vừa đạt thỏa thuận với Thái Lan và Indonesia, từng bàn thảo với Singapore nhưng chưa đến kết quả.
Tuy tranh chấp chủ quyền biển đảo với Trung Quốc nhưng cũng là 'đối tác chiến lược” với Bắc Kinh.
Bản quyền hình ảnh MARK GRAHAM 
Bản quyền hình ảnh HOANG DINH NAM 
Bản quyền hình ảnh HOANG DINH NAM 
Nghe trực tiếp (Chỉ trong giờ phát thanh: 8-8:30 và 10-11 giờ tối VN)
