Bài phóng sự lấy tựa đề khá hấp dẫn như của một tiểu thuyết « Quý bà, nhà sư và viên tướng ». Tuy nhiên đó chính là ba nhân tố tiêu biểu cho bức tranh toàn cảnh chính trị xã hội Miến Điện trong tiến trình chuyển biến dân chủ.
Tờ báo ghi nhận, « trong 3 năm mở cửa, Miến Điện đã đi được một chặng đường dài và có vẻ như đang là miền đất hứa mới ở châu Á đối với các nước phương Tây ? Tuy nhiên đất nước vẫn bị ảnh hưởng bởi các vụ bạo lực tôn giáo và xung đột sắc tộc. Tương lai chính trị của nhà đối lập Aung San Suu Kyi vẫn còn bất trắc.
Tác giả bài viết ví Miến Điện như một dòng sông dài chảy ngược, tuy nhiên chặng đường của đất nước đi qua từ năm 2011 đến nay quả thực là ấn tượng. Tất cả bắt đầu từ việc trả tự do cho bà Aung San Suu Kyi hồi tháng 11 năm 2010, rồi đến việc cựu tướng quân Thein Sein được bầu làm tổng thống, lãnh đạo chính phủ chuyển từ tập đoàn quân sự sang dân sự và bắt tay vào một loạt cải cách sâu rộng.
Nhà phân tích chính trị Romain Caillaud của Vriens& Partner được Libération trích dẫn đã nhận xét « Trong vòng ba năm, đất nước này đã chuyển từ chế độ tập đoàn quân sự sang một thể chế gần như lập hiến. Đây là điều không thể tượng được trước đó không lâu. Phạm vi tiến bộ rất lớn, các quyền tự do công dân ở Miến Điện còn nhiều hơn cả Việt Nam và báo chí được tự do hơn cả ở Malaysia hay bằng với Singapore ».
Ngay lập tức sau những tiến bộ như vậy, Miến Điện trở thành một đất nước có thể giao du được. Các nước phương Tây khám phá trở lại lợi ích chiến lược của đất nước năm lọt giữa hai cường quốc châu Á là Ấn Độ và Trung Quốc. Miến Điện trở thành miền đất hứa về kinh tế trong vùng. Các trừng phạt quốc tế được gỡ bỏ gần hết, uy tính chính trị của đất nước lên cao, năm 2014, Miến Điện nắm chức chủ tịch Asean.
Con đường dân chủ vẫn còn nhiều cản trở
Đó là về những thành quả bước đầu trong tiến trình dân chủ hoá đất nước. Tuy nhiên tác giả bài phóng sự nhận thấy một điều là từ vài tháng qua, sự hưng phấn của đất nước đã bắt đầu lắng xuống phần nào.
Làn sóng các nhà đầu tư đô xô đi tìm vàng ở Miến Điện đã vấp phải những trở ngại đầu tiên. Đó là lỗ hổng pháp lý rất lớn và hệ thống hạ tầng cơ sở thiếu thốn. Về mặt chính trị, mặc dù lùi lại sau hậu trường nhưng giới quân nhân vẫn nắm quyền chỉ huy. Trong lúc này, đất nước Miến Điện lại càng thêm suy yếu bởi đám cháy xung đột tôn giáo, giữa người Hồi giáo và người Phật giáo, dường như không thể dập tắt được bởi sự trỗi dậy ngày càng mạnh của những phần từ Phật giáo cực đoan.
Trong đó nổi lên một nhà sư Ashin Wirathu ở thành phố Mandalay, người rất có ảnh hưởng trong cộng đồng Phật giáo nhưng lại có đầu óc cực đoan đến mức ông bị gán cho cái biệt danh « Bin Laden Miến Điện ». Nhà sư này, qua mạng xã hội, không ngừng tố cáo sự đe doạ của người Hồi giáo. Ông coi người Hồi giáo là « nhân tố gây rối loạn » đất nước. Ông chủ trương một thứ chủ nghĩa Aparthei mới ở Miến Điện, theo đó « nếu Miến Điện muốn được sống thanh bình thì người Phật giáo và Hồi giáo phải sống cách ly nhau ».
Hồi năm 2003, chính quyền quân sự đã kết án nhà sư cực đoan này 25 năm tù vì tội kích động hận thù. Ông được trả tự do trong làn sóng ân xá tù chính trị hồi năm 2012. Giờ đây, nhà sư này cùng với các đồng môn của mình liên tiếp đưa ra những tuyên bố đầy kỳ thị người Hồi giáo. Có điều là những phát ngôn cự đoan lại rất có ảnh hưởng trong dân chúng và đó chính là mồi lửa để thổi nên đám cháy xung đột sắc tộc tôn giáo.
Tương lai chính trị của Aung San Suu Kyi vẫn còn nhiều bất ổn
Theo tác giả bài báo, những vụ bạo lực xung đột cộng đồng tôn giáo trở thành những cái ổ gà trên con đường trở thành tổng thống của bà Aung San Su Kyi, biểu tượng sống cho nền dân chủ của Miến Điện.
Chính vì thế mà người ta thấy nhà đối lập số 1 của Miến Điện tỏ ra dất kín đáo về chủ đề này. Hình ảnh của nhà dân chủ hàng đầu này gần đây cũng bị sứt mẻ ít nhiều bởi chủ trương chính trị thực tế. Hồi đầu năm nay, nhiều người tỏ ra bất ngờ khi thấy bà Aung San Su Kyi ngồi sát cánh với các tướng lĩnh quân đội trong buổi lẽ diễu binh tại nay Pyi Daw. Ít hôm sau, trên đài BBC bà lại có phát biểu được cho là vụng về khi nói « tôi yêu quân đội ».
Trong đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ bắt đầu xuất hiện chỉ trích bà nhiều điều về phong cách lãnh đạo độc đoán. Tóm lại bà Aung San Suu Kyi, theo tác giả, là một nhà đối lập mẫu mực, nhưng không hẳn đã đủ trang bị để nắm quyền điều hành đất nước. Hơn thế nữa phe cánh quân đội vẫn còn rất mạnh chưa muốn rời bỏ hoàn toàn quyền lực khi chưa bảo đảm thể chế mới sẽ không lật lại hồ sơ của họ dưới thời độc tài quân sự.
Tương lai chính trị của bà Aung San Suu Kyi vẫn còn phụ thuộc vào Hiến pháp cụ thể là phụ thuộc vào giới quân nhân có thiện ý chấp thuận sửa đổi văn kiện đó hay không. Cho đến giờ, Hiến pháp Miến Điện vẫn cấm một ứng viên tổng thống có chồng và con cái có quốc tịch nước ngoài. Trong khi đó bà Aung San Suu Kyi có chồng là người Anh đã mất năm 1999, các con bà vẫn mang quốc tịch Anh. Tác giả bài viết đặt câu hỏi : Nếu trong cuộc tuyển cử năm 2015 đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ giành thắng lợi, đây là điều rất có thể, điều gì sẽ xảy ra khi người đứng mũi chịu sào của đảng vẫn phải ở bên ngoài cánh cửa quyền lực.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten