Việt - Nga thắt chặt quan hệ
Lê Hồng Hiệp
Nghiên cứu sinh Tiến sỹ
Cập nhật: 09:35 GMT - chủ
nhật, 10 tháng 11, 2013
Tổng thống Putin gặp Chủ tịch Trương Tấn Sang ở hội nghị Apec
tháng 10 năm nay
Chuyến thăm ngày 12/11 của Tổng thống Nga Vladimir
Putin là chuyến thăm chính thức lần thứ 3 của Putin tới Việt Nam.
Việt Nam cũng là quốc gia thứ hai ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương mà ông
viếng thăm sau khi quay lại làm chủ điện Kremlin trong vai trò tổng thống vào
tháng 3 năm ngoái. Chuyến thăm này một lần nữa cho thấy mối quan hệ “đối tác
chiến lược toàn diện” ngày càng chín muồi giữa hai nước.Sau một giai đoạn trầm lắng thời kỳ những năm 1990 chủ yếu do các vấn đề nội bộ của Nga sau khi Liên Xô tan rã và việc Kremlin tái định hướng chính sách đối ngoại hướng sang phương Tây, quan hệ hai nước đã lấy lại động lực vốn có với việc Nga trở thành đối tác chiến lược đầu tiên của Việt Nam vào năm 2001. Năm ngoái, quan hệ đối tác này được nâng cấp lên tầm “chiến lược toàn diện” nhằm phản ánh sự phát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu của mối quan hệ trong thời gian gần đây.
Mối quan hệ đối tác song phương giờ đây bao gồm các cơ chế được thể chế hóa nhằm thúc đẩy hợp tác trên mọi lĩnh vực. Đáng chú ý nhất là việc thường xuyên trao đổi các chuyến thăm cấp cao, cuộc họp thường niên của Ủy ban liên chính phủ về hợp tác kinh tế - thương mại, khoa học và công nghệ, tham vấn chính trị và đối thoại chiến lược, cũng như việc phối hợp thường xuyên trong các tổ chức và diễn đàn quốc tế.
Khía cạnh nổi bật nhất của mối quan hệ ngày càng chín muồi này chính là lĩnh vực hợp tác quốc phòng. Nga hiện nay là nguồn cung cấp vũ khí và công nghệ quân sự chính cho Việt Nam, chiến hơn 80% giá trị vũ khí và thiết bị quân sự mà Việt Nam đã nhập khẩu trong giai đoạn 1990-2010.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm Nga hồi tháng
Năm
Nga và Việt Nam cũng được cho là đang hoàn thiện một hiệp định hợp tác quân sự nhằm chính thức hóa mối hợp tác quốc phòng giữa hai nước. Bên cạnh quan hệ quân sự, hai nước cũng đang thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quan trọng khác, như thăm dò và khai thác dầu khí cũng như năng lượng hạt nhân. Ví dụ, Nga đã được Việt Nam chọn làm đối tác cung cấp các khoản vay cũng như công nghệ nhằm giúp Việt Nam xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Ninh Thuận trong thời gian tới.
Đối tác chủ chốt
Một số yếu tố thuận lợi đã góp phần thúc đẩy quan hệ Việt – Nga thời gian qua. Thứ nhất, nền tảng vững chắc và lâu dài của mối quan hệ từ thời Chiến tranh Lạnh đã mang lại một mức độ tin cậy lẫn nhau cao giữa hai nước. Trong khi Việt Nam coi Nga là một cường quốc lớn trong một thế giới đa cực và là một đối tác ngoại giao quan trọng, thì Nga với chiến lược “xoay trục”sang châu Á của riêng mình cũng coi Việt Nam là một đối tác chủ chốt nhằm mở rộng tầm với của mình tại khu vực Đông Nam Á.
Tượng Lenin ở Hà Nội nhắc nhở quá khứ hữu nghị thời Liên Xô
cũ
Thứ hai, do một phần lớn các nhà hoạch định chính sách cấp cao ở nhiều bộ ngành khác nhau của Việt Nam hiện nay từng được đào tạo tại Liên Xô những năm 1980, sự gắn kết cá nhân này có xu hướng khiến họ có thiện cảm với Nga cũng như vai trò quốc tế của nước này, qua đó khuyến khích họ coi Nga như một đối tác quan trọng được yêu thích của Việt Nam.
"Nền tảng kinh tế yếu của mối quan hệ cho thấy quan hệ song phương vẫn còn khập khiễng và chưa thể hiện đầy đủ ý nghĩa chiến lược thực sự của mối quan hệ này đối với cả hai nước."
Chính vì vậy, quan hệ Việt – Nga nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục phát triển trong thời gian tới. Mặc dù hợp tác chính trị và quân sự vẫn sẽ là điểm nhấn chủ yếu của mối quan hệ, chính lĩnh vực kinh tế mới là nơi nhiều khả năng chứng kiến những bước phát triển mạnh nhất trong tương lai. Hiện nay, quan hệ kinh tế song phương không đáng kể vẫn là một sự thất vọng lớn đối với cả hai bên. Ví dụ, năm 2012, thương mại hai chiều mới đạt 2,45 tỉ đôla, trong khi tổng vốn FDI đăng ký của Nga tại Việt Nam đến năm ngoái mới chỉ đạt hơn 1 tỉ đôla.
Hiện chính phủ hai nước đã cam kết nỗ lực đưa kim ngạch thương mại hai chiều lên mức 7 tỉ đôla năm 2015 và 10 tỉ đôla vào năm 2020. Trong bối cảnh đó, Việt Nam và Liên minh Thuế quan Belarus, Kazakhstan và Nga gần đây đã khởi động đàm phán một Hiệp định Thương mại Tự do (FTA). Nếu thành công, hiệp định này sẽ đóng góp không nhỏ cho việc đạt được các mục tiêu trên cũng như góp phần thúc đẩy các mối quan hệ đầu tư song phương.
Quan hệ “đối tác chiến lược toàn diện” giữa Việt Nam và Nga sẽ tiếp tục phát triển, mà chuyến thăm của ông Putin tới Hà Nội sắp tới chỉ là một trong nhiều minh chứng. Tuy nhiên, nền tảng kinh tế yếu của mối quan hệ cho thấy quan hệ song phương vẫn còn khập khiễng và chưa thể hiện đầy đủ ý nghĩa chiến lược thực sự của mối quan hệ này đối với cả hai nước.
Lê Hồng Hiệp là giảng viên tại khoa Quan hệ quốc tế, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TPHCM, và là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Australia, Canberra.
Thêm về tin này
Chủ đề liên quan
"Lòng tin" giữa hai nước Việt-Nga
Cập nhật: 08:56 GMT - thứ
hai, 11 tháng 11, 2013
Media Player
Tiến sỹ Sokolov nói về "lòng tin" giữa hai nước
Việt-Nga.
Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash
Player mới nhất để nghe/xem.
Ngày thứ Ba 12/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt đầu
chuyến thăm nhà nước tới Việt Nam nhằm thúc đẩy quan hệ chiến lược
song phương.
Nhân sự kiện này, BBC đã hỏi chuyện Tiến sỹ Anatoly Sokolov, chuyên
gia về Việt Nam tại Viện Đông phương học, Viện Hàn lâm Khoa học Nga.Theo ông Sokolov, từ cuối thế kỷ 19, giữa hai bên đã có những liên hệ đầu tiên.
"Nhân dân Nga và Việt Nam đều trải qua các cuộc chiến tranh nặng nề. Chiến tranh luôn luôn khiến con người ta cho thấy bản chất thật của mình, chứng tỏ mình, và có lẽ điều đó đã gắn kết hai nước chăng?"
Geen opmerkingen:
Een reactie posten