Con Đường Tơ Lụa Mới và ý đồ bành trướng của Trung Quốc chia rẽ châu Âu

Trọng Nghĩa Đăng ngày 08-01-2018 Sửa đổi ngày 08-01-2018 16:59

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại Đại Minh Cung (Daminggong Palace) ở thành phố Tây An, ngày 08/01/2018.ludovic MARIN / AFP

Ngay từ trước khi tổng thống Pháp Emmanuel Macron đến Trung Quốc trong chuyến công du ba ngày, chính thức mở ra từ ngày 08/01/2018, giới quan sát đã khẳng định rằng một trong những trọng tâm của chuyến thăm sẽ là đề án Con Đường Tơ Lụa Mới của Trung Quốc, được xem là « hồ sơ quan hệ quốc tế quan trọng nhất thế giới trong những năm sắp tới ».

Theo các nhà phân tích, ý hướng bành trướng của Trung Quốc thể hiện trong đề án này đang gây chia rẽ tại châu Âu, và mọi người đang chờ xem quan điểm của Pháp, đầu tầu đang lên của châu Âu, sẽ ra sao.
Trả lời phỏng vấn của hãng tin Pháp AFP ngày 07/01, ông Barthélemy Courmont, chuyên gia về châu Á thuộc trung tâm tham vấn IRIS tại Paris không ngần ngại cho rằng đề án Con Đường Tơ Lụa Mới của Trung Quốc sẽ là hồ sơ quan trọng nhất trong chuyến công du lần này của tổng thống Pháp.
Dưới tên gọi « Một vành đai, một con đường », dự án của Trung Quốc, được chính ông Tập Cận Bình loan báo vào năm 2013, là một kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng khổng lồ, bao gồm một tuyến đường bộ xuyên qua vùng Trung Á và Nga, cũng như một tuyến đường biển cho phép Trung Quốc tiếp cận châu Phi và châu Âu qua ngả Biển Đông và Ấn Độ Dương. Chương trình trị giá khoảng 1.000 tỷ đô la này liên can đến 65 quốc gia, chiếm 60% dân số và khoảng một phần ba GDP của thế giới.
Con Đường Tơ Lụa Mới của Trung Quốc đã được đón nhận ở châu Âu với nhiều nghi ngại. Ông Bogdan Goralczyk, giám đốc Trung Tâm Châu Âu tại Vacxava, nguyên đại sứ Ba Lan ở châu Á, ghi nhận là ý hướng bành trướng và quyết tâm của Bắc Kinh trong việc thể hiện ý hướng này « đã làm dấy lên sự chia rẽ sâu sắc ở châu Âu ».
Tại một số quốc gia Trung và Đông Âu, các khoản đầu tư của Trung Quốc đã được nhiệt tình chào đón. Nhân một hội nghị thượng đỉnh vào cuối tháng 11/2017 ở Budapest, thủ đô Hungary, tập hợp Trung Quốc và 16 quốc gia ở miền Trung và Đông Âu, cùng với vùng Balkan, trong đó có cả những nước không phải là thành viên Liên Hiệp Châu Âu, thủ tướng Hungary Viktor Orban đã công khai khẳng định : « Một số người cho rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc và châu Á là một mối đe dọa, nhưng chúng tôi lại thấy đó là một cơ may to lớn ».
Nhân hội nghị đó, Bắc Kinh đã loan báo đầu tư gần ba tỷ euro cho nhiều dự án, chẳng hạn như kế hoạch xây dựng tuyến đường sắt giữa Beôgrad và Budapest.
Thế nhưng, ở Tây Âu, đặc biệt là ở các quốc gia phía Bắc, nhiều nước không che giấu mối quan ngại. Một quan chức ngoại giao phương Tây cấp cao tự hỏi : « Phải chăng "Con Đường Tơ Lụa Mới" chỉ là một khẩu hiệu sexy gợi cảm để che giấu tham vọng thống trị thế giới » của Trung Quốc ?
Trong một bài báo công bố tại Đức, cựu thủ tướng Đan Mạch Anders Fogh Rasmussen lo ngại rằng châu Âu sẽ chỉ tỉnh mộng « khi đã quá trễ để thấy rằng toàn bộ cơ sở hạ tầng ở Trung và Đông Âu sẽ phụ thuộc vào Trung Quốc ». Ông Rasmussen cũng nhắc lại rằng chính Hy Lạp vào tháng 06/2017, đã ngăn chặn một tuyên bố chung lên án Trung Quốc vi phạm nhân quyền, trong bối cảnh cảng Piraeus, một trong hải cảng quan trọng nhất thế giới đã được Hy Lạp giao cho Trung Quốc kiểm soát vào năm 2016.
Một số nước châu Âu khác, trong đó có Pháp và Đức, thì giữ thái độ thận trọng trước việc các dự án của Trung Quốc vẫn thiếu minh bạch, và hàm chứa những hệ quả địa chiến lược dài hạn.
Ngay cả Đức,vốn sẵn sàng nhận đầu tư Trung Quốc, cũng bày tỏ sự dè dặt. Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel vào tháng 08/2017, từng ghi nhận : « Nếu châu Âu không phát triển một chiến lược chống lại, thì sẽ bị Trung Quốc chia rẽ ».
Paris cũng có quan điểm dè dặt như Berlin. Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian, hôm 04/01/2018, đã xác định rằng Pháp không hề muốn cản đường Trung Quốc, nhưng thấy là « cần thiết lập một quan hệ đối tác win-win, cả hai bên đều có lợi, chứ không phải là "chỉ có một bên có lợi hai lần" ».

http://vi.rfi.fr/chau-a/20180108-con-duong-to-lua-moi-va-y-banh-truong-cua-trung-quoc-chia-re-chau-au

Ý đồ bành trướng của Trung Quốc làm chi phí quân sự châu Á tăng vọt

Trọng Nghĩa Đăng ngày 10-02-2016 Sửa đổi ngày 10-02-2016 16:29

Ảnh chụp bố phòng của Trung Quốc tại Đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef, đá ngầm Vĩnh Thử theo tiếng Trung Quốc, Kagitingan theo Philippines), Trường Sa từ máy bay do thám Hoa Kỳ P-8A Poseidon, ngày 21/05/2015.Reuters

Trong năm 2015, châu Á nổi lên thành khu vực duy nhất trên thế giới có chi phí quân sự gia tăng. Bản báo cáo thường niên "Cán Cân Quân Sự 2016 -Military Balance 2016" của Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc tế IISS tại Luân Đôn công bố hôm 09/02/2016 đã nhận định như trên. Theo định chế này, nguyên do chủ yếu đến từ ngân sách quân sự ngày càng lớn của Trung Quốc.

Theo IISS, trong năm 2015, chi tiêu quốc phòng chung trên toàn cầu đã giảm 4,2%, thế nhưng châu Á lại đi ngược xu hướng đó, với chi phí quân sự tăng lên, trong đó Trung Quốc dẫn đầu với đà tăng 11% trong ngân sách quân sự. Philippines, một trong những nước bị Trung Quốc chèn ép tại Biển Đông, cũng đôn ngân sách quốc phòng lên cao với mức 10%, cho dù về giá trị tuyệt đối chi phí của Manila chẳng thấm vào đâu so với Bắc Kinh.
Theo phân tích của Viện IISS, Trung Quốc là nước « thống trị » khu vực về chi tiêu quân sự, với ngân sách lên đến khoảng 356 tỷ đô la, chiếm 40% tổng số tiền châu Á chi cho quốc phòng. Bắc Kinh đã tiếp tục nâng cấp các thiết bị quân sự của mình một cách có hệ thống, và các đơn vị  hải - lục - không quân Trung Quốc hoạt động mạnh mẽ hơn.
Mục tiêu của Trung Quốc đã được Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế xác định trong bài giới thiệu bản báo cáo Cán Cân Quân Sự 2016 : « Trong năm 2015, Trung Quốc áp dụng một thái độ ngày càng quyết đoán liên quan đến chủ quyền lãnh thổ tại Biển Hoa Đông và Biển Đông ».
Một cách cụ thể, bản báo cáo nhắc lại việc Trung Quốc bồi đắp 7 bãi đá hay rạn sạn hô mà họ hiện chiếm đóng tại vùng quần đảo Trường Sa, đồng thời tiếp tục việc mở rộng đảo Phú Lâm tại quần đảo Hoàng Sa.

IISS khẳng định : « Có một khía cạnh quân sự hiển nhiên trong các hoạt động này ». Bắc Kinh đã thiết lập một phi đạo dài 3km trên Đá Chữ Thập (Trường Sa), có khả năng hỗ trợ các phi vụ quân sự trong vùng. Vào tháng Bảy năm 2015, một bãi đỗ và một phi đạo đã được xây thêm, cùng với bãi đáp trực thăng, ăng-ten thông tin liên lạc vệ tinh và những công trình trông giống như tháp ra-đa được ghi nhận trong các bức ảnh vệ tinh. Một phi đạo khác được xây trên Đá Gạc Ma, cùng với một hải cảng và đài quan sát. Có thể là một phi đạo thứ ba đã được xây dựng trên đảo Đá Xu Bi.
Đối với IISS, đã có nhiều suy đoán theo đó các phi trường mới trên các đảo nhân tạo, cộng thêm với các trạm ra -đa, sẽ được Trung Quốc dùng vào việc buộc nước khác chấp nhận một vùng phòng không, ít ra là trên một phần của Biển Đông.
Một số nhà phân tích đã lồng các nỗ lực xây dựng của Trung Quốc vào trong một kế hoạch rộng lớn hơn nhắm tới các mục đích chiến lược lâu dài, đặc biệt là bảo vệ các tuyến đường biển của Trung Quốc, các tuyến đường quá cảnh và rất có thể là để tạo ra một khu vực triển khai các tàu ngầm tên lửa của Trung Quốc.
Tất cả những hoạt động kể trên đã kéo chi phí quốc phòng Trung Quốc tăng vọt, với hệ quả là các nước châu Á bị Trung Quốc lấn lướt phải chạy theo.
Theo ghi nhận của IISS, như vậy là trong năm 2015, tốc độ tăng chi tiêu quốc phòng của châu Á đã vượt qua mức của toàn thể các nước châu Âu trong NATO vào năm 2012. Và hiện nay, chi phí quốc phòng của châu Á cao hơn khoảng gần 100 tỷ đô la so với toàn bộ các thành viên châu Âu của NATO gộp lại.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20160210-y-do-banh-truong-cua-trung-quoc-lam-chi-phi-quan-su-chau-a-tang-vot

Thứ năm 04 Tháng Chín 2014

Du lịch Hoàng Sa: Trung Quốc thực hiện ý đồ bành trướng ở Biển Đông

Tàu du lịch Trung Quốc rời cảng Tam Á (Sanya), để đi thăm các đảo nhỏ ở Hoàng Sa - sanyatourism.com

Đức Tâm

Tàu đánh cá, tàu ngư chính, kiểm ngư, rồi giàn khoan và giờ đây là du lịch bằng thuyền tới quần đảo Hoàng Sa : Trung Quốc dùng mọi phương tiện để thực hiện tham vọng bành trướng lãnh thổ ở Biển Đông. Tân Hoa Xã, ngày 02/09/2014, cho biết, tàu du lịch Trung Quốc "Coconut Princess" đã rời cảng Tam Á (Sanya), cực nam đảo Hải Nam, để tới quần đảo Tây Sa, (tức Hoàng Sa).

Chuyến du lịch kéo dài bốn ngày, ba đêm và đi qua hơn bốn chục đảo nhỏ, bãi đá. Trước đó, Bắc Kinh đưa tin là do chương trình thành công, nhà tổ chức du lịch bằng thuyền tới Hoàng Sa đã cải tiến các hoạt động để rút ngắn thời gian đi biển. Trung Quốc bắt đầu đưa du khách tới Hoàng Sa từ tháng 04/2013 và Công ty hàng hải Eo biển Hải Nam đã chuyên chở hơn 3000 du khách từ đảo Hải Nam tới quần đảo Hoàng Sa.
Cho đến nay, công ty này chỉ có mỗi tàu Coconut Princess, phục vụ tuyến Hải Nam- Hoàng Sa, được tổ chức hàng tháng hoặc hai tháng một lần, và mỗi lần chở khoảng 200 du khách. Ban đầu, điểm xuất phát là thành phố Hải Khẩu (Haikou) thủ phủ tỉnh Hải Nam và hành trình tới quần đảo Hoàng Sa mất khoảng 20 tiếng. Từ ngày 02/09, tàu xuất phát từ cảng Tam Á và chỉ mất 12 giờ để tới Hoàng Sa.
Trong chuyến đi, du khách tới tham quan Cồn Quan sát (Trung Quốc gọi là Ngân Tự - Yinyu và tên quốc tế Observation Bank), đảo Toàn Phú (Quanfu), đảo Áp Công (Yagong), tất cả đều nằm trong nhóm đảo Lưỡi Liềm (Vĩnh Nhạc quần đảo – Crescent Group), thuộc quần đảo Hoàng Sa.
Mặc dù truyền thông Trung Quốc nhấn mạnh tới khía cạnh du lịch, nhưng theo giới quan sát, hiển nhiên, hoạt động này của Bắc Kinh mang tính chính trị. Quần đảo Hoàng Sa là nơi tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tháng Giêng năm 1974, Trung Quốc đã đánh chiếm quần đảo này từ tay chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Khi thường xuyên đưa du khách tới Hoàng Sa, Trung Quốc muốn củng cố đòi hỏi chủ quyền, khẳng định là Bắc Kinh quản lý tuyệt đối toàn bộ vùng này. Các tàu du lịch cung cấp thức ăn và chỗ ở cho du khách mà không cần phải xây dựng hạ tầng cơ sở trên những hòn đảo tại đây.
Sự hiện diện của các tàu du lịch tạo cớ cho Trung Quốc điều các tàu tuần tra phi quân sự đến những vùng đang có tranh chấp. Bắc Kinh vốn thường xuyên dùng tàu ngư chính, kiểm ngư, trên danh nghĩa là tàu dân sự, để khẳng định các đòi hỏi chủ quyền ở những vùng biển tranh chấp. Mặt khác, tàu du lịch, không vũ trang, không thể trở thành mục tiêu tấn công của những nước đang có tranh chấp với Trung Quốc.
Năm ngoái, khi Trung Quốc tổ chức tuyến du lịch tới Hoàng Sa, chính quyền Việt Nam đã phản đối mạnh mẽ. Bắc Kinh bỏ ngoài tai. Trung Quốc không thừa nhận đòi hỏi chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa và cho rằng hoạt động du lịch trong khu vực không liên quan gì đến nước thứ ba.
Lần này cũng tương tự. Hôm nay, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam nhắc lại điệp khúc : « Việt Nam có chủ quyền không tranh cãi đối với quần đảo Hoàng Sa. Việc Trung Quốc khai thác du lịch ở khu vực này là vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam » v.v và v.v.
Một chỉ dấu khác cho thấy ý đồ chính trị của Trung Quốc trong việc tổ chức du lịch Hoàng Sa : Theo báo International Herald Tribune, trong những chuyến du lịch đầu tiên, Bắc Kinh chỉ chấp nhận công dân Hoa lục, người ngoại quốc hoặc người Trung Quốc ở Hồng Kông, Macao cũng bị gạt mà không có giải thích. Ngoài ra, trong số 200 hành khách của chuyến thứ nhất, thì số quan chức chính quyền đông hơn du khách.
Trung Quốc không phải là nước duy nhất nhìn thấy tiềm năng du lịch kết hợp với việc củng cố quyền kiểm soát tại các vùng có tranh chấp. Philippines đã tính tới việc tổ chức du lịch quần đảo Trường Sa. Còn Việt Nam, trong thời gian qua, đã tổ chức một số chuyến cho quan chức và khách mời đi thăm hỏi binh sĩ trên các đảo ở Trường Sa mà Việt Nam quản lý.

TAGS: CHÂU Á - VIỆT NAM - BIỂN ĐÔNG - PHÂN TÍCH - TRUNG QUỐC

http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20140904-to-chuc-du-lich-hoang-sa-trung-quoc-thuc-hien-y-do-banh-truong-o-bien-dong