donderdag 30 juli 2026

Sơ đồ thiết kế Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn năm 1896

 Sơ đồ thiết kế Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn năm 1896


 
 
 




Đây là trang đầu của bài báo trên tạp chí kỹ thuật nổi tiếng của Pháp Le Génie Civil, số ra Thứ Bảy, ngày 2 tháng 5 năm 1896. Bài viết có tiêu đề:
Les Flèches Métalliques de la Cathédrale de Saïgon
Các tháp nhọn bằng kim loại của Nhà thờ Chính tòa Sài Gòn.
phần mở đầu của bài báo: "Ngày nay kim loại đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều loại công trình như khung nhà, cầu, nhà ga, nhà kho, nhà triển lãm và rất nhiều công trình khác." "Nhờ sự phát triển của kỹ thuật luyện kim và chế tạo cơ khí, người ta có thể xây dựng những kết cấu ngày càng cao hơn, nhẹ hơn và bền hơn so với trước đây." "Một trong những ví dụ tiêu biểu là các tháp nhọn mới của Nhà thờ Chính tòa Sài Gòn, do kỹ sư M. Michelin thiết kế theo yêu cầu của Sở Nghệ thuật và Chế tạo (Arts et Manufactures)."
Bài báo tiếp tục:
Toàn bộ kết cấu được chế tạo hoàn chỉnh tại Pháp trước khi vận chuyển sang Đông Dương. Tất cả các bộ phận được đánh số và lắp ráp ngay tại công trường giống như việc lắp ghép một bộ kết cấu thép tiền chế.
Đây là một chi tiết rất quan trọng vì chứng minh rằng:
tháp nhọn nhà thờ Đức Bà Saigon không xây từng viên gạch lên cao hay xài khung gỗ, mà là khung thép chế tạo sẵn, sau đó dựng lên trên hai tháp gạch hiện hữu, chứng tỏ sự phát triển kỹ thuật thi công của thời đại ứng dụng vào nhà thờ.
Nội dung cho biết:
khung thép có dạng nhiều tầng, phía dưới là bệ đỡ lớn, phía trên thu nhỏ dần, các thanh thép tạo thành hệ giằng chéo để chống lực gió, toàn bộ được liên kết bằng đinh tán (rivets).
Bài báo cho biết:
Tấm lợp của tháp được làm hoàn toàn bằng kim loại (kẽm). Các tấm kim loại được: chia thành nhiều dải, ghép chồng mí lên nhau
và liên kết bằng các nẹp đồng.
Mục đích là:
chống nước mưa, thiết kế cho phép kim loại giãn nở khi nhiệt độ thay đổi, tránh nứt hoặc cong vênh. Các dải kim loại được cố định sao cho vẫn có thể giãn nở tự do theo sự thay đổi nhiệt độ mà không làm hỏng lớp mái. Đây là một kỹ thuật rất hiện đại đối với cuối thế kỷ XIX.
Hệ thống thoát nước
Bài báo giải thích:
Các mối nối đều được thiết kế để: dẫn nước mưa xuống dưới,
ngăn nước thấm vào khung thép.
Các gờ nổi trên mái cũng có nhiệm vụ: tăng độ cứng, phá dòng nước, giảm hiện tượng nước chảy thành dòng lớn.
Hệ thống thông gió
Một đoạn rất quan trọng của bài báo:
Khoảng hai phần ba chiều cao của tháp được bố trí bốn cửa thông gió bằng kim loại dập.
Các cửa này dùng để: lưu thông không khí trong lòng tháp, giảm hơi ẩm, giữ cho khung thép luôn khô ráo. Ngoài ra còn có: khe thông gió giữa lớp mái và kết cấu, các lỗ thoát khí tại phần đỉnh.
Điều này cho thấy người Pháp đã tính đến vấn đề ăn mòn kim loại trong khí hậu nhiệt đới.
Cách chống tiếp xúc giữa thép và đá:
Để tránh hiện tượng: thép tiếp xúc trực tiếp với đá, nước đọng gây gỉ, người ta đặt: các lớp đệm, các tấm chì, các lớp cách ly giữa khung thép và khối xây. Đây là biện pháp chống ăn mòn rất phổ biến trong kỹ thuật Pháp thời kỳ đó.
Tính toán chịu tải
Bài báo cho biết:
Trước khi dựng tháp, kỹ sư đã tính toán: tải trọng bản thân, tải trọng gió, tải trọng trong quá trình thi công.
Đặc biệt, tác giả nhấn mạnh:
Phải giả định nhiều trường hợp chịu gió khác nhau để xác định độ ổn định của toàn bộ kết cấu.
Điều này cho thấy hai tháp được thiết kế như một kết cấu thép độc lập, chứ không chỉ là phần trang trí.
Quá trình lắp dựng
Bài báo mô tả khá chi tiết:
Các bộ phận được:
đưa lên bằng palăng,
lắp ghép từng tầng,
sau đó dựng tiếp tầng kế tiếp.
Các sàn thao tác tạm được lắp quanh tháp để công nhân làm việc.
Lắp các chóp tháp
Bài báo viết:
Việc đặt các chóp tháp là công đoạn nguy hiểm nhất và khó khăn nhất. Để thực hiện: Họ sử dụng hai cột nâng, hệ thống dây kéo, và hệ giàn giáo đặc biệt.
Nhờ vậy toàn bộ chóp được đặt đúng vị trí. Tiến độ thi công. Đây là đoạn rất quan trọng.
Bài báo viết:
Nhờ các biện pháp tổ chức này, việc lắp dựng diễn ra nhanh hơn nhiều so với dự kiến.
Tác giả cho biết:
Công trình khởi công ngày 20 tháng 12 năm 1894.và được hoàn thành hoàn toàn vào ngày 6 tháng 2 năm 1895.
Như vậy:
thời gian thi công chỉ khoảng 48 ngày,
bao gồm dựng toàn bộ hai tháp thép.
Theo tờ Le Génie Civil, số ra Thứ Bảy, ngày 2 tháng 5 năm 1896.
Cách đây: 129 năm.
Một số bài viết liên quan.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten