Trong vũ trụ non trẻ, một lỗ đen duy nhất đang tỏa sáng lấn át mọi vật thể khác mà chúng ta có thể quan sát được.
Các nhà thiên văn học đã xác định quasar J0529 - 4351 là vật thể sáng nhất từng được ghi nhận, một ngọn hải đăng phi thường được cung cấp năng lượng bởi một lỗ đen siêu nặng đang lớn lên với tốc độ đáng kinh ngạc. Ánh sáng mà Trái Đất nhận được ngày nay đã bắt đầu hành trình của nó cách đây 12 tỷ năm, nghĩa là chúng ta đang nhìn thấy quasar này như khi vũ trụ mới chỉ chưa đầy 2 tỷ năm tuổi.
Ở trung tâm là một lỗ đen có khối lượng ước tính từ 17 đến 19 tỷ lần khối lượng Mặt Trời, được bao quanh bởi một đĩa bồi tụ cực nóng, quay rất nhanh gồm khí đang rơi vào. Đĩa bồi tụ này rộng khoảng 7 năm ánh sáng và phát ra năng lượng tương đương khoảng 500 nghìn tỷ Mặt Trời, lấn át hoàn toàn ánh sáng của toàn bộ thiên hà chủ.
Độ rực rỡ của nó đã đánh lừa các khảo sát ban đầu, bao gồm Schmidt Southern Sky Survey năm 1980, khi cho rằng, vật thể này là một ngôi sao ở gần chúng ta. Chỉ đến những quan sát gần đây, sử dụng kính thiên văn 2,3 mét tại Đài quan sát Siding Spring và quang phổ độ phân giải cao từ thiết bị X-shooter trên Kính thiên văn Rất Lớn (VLT) của ESO, bản chất thực sự và độ sáng kỷ lục của nó mới được hé lộ.
Quasar này dường như đang ăn ngấu nghiến vật chất và chạm rất gần tới giới hạn Eddington, nơi áp suất bức xạ hướng ra ngoài gần như cân bằng với lực hấp dẫn kéo vào trong. Trạng thái cân bằng mong manh này khiến J0529–4351 trở thành một phòng thí nghiệm tự nhiên hiếm có để nghiên cứu cách các lỗ đen lớn nhất vũ trụ có thể phát triển nhanh chóng như thế nào trong buổi bình minh của vũ trụ.
Trong tương lai, các quan sát bằng thiết bị GRAVITY+ được nâng cấp và Kính thiên văn Cực Lớn (ELT) của ESO được kỳ vọng sẽ thăm dò các vùng bên trong của quasar với độ chi tiết chưa từng có, có khả năng biến vật thể này thành chuẩn mực cho việc hiểu hơn sự tăng trưởng của lỗ đen, phản hồi năng lượng mạnh mẽ và quá trình đồng tiến hóa giữa các thiên hà sơ khai và “động cơ” trung tâm của chúng.
Nội dung của bài viết được trích dẫn từ nghiên cứu: Christian Wolf et al., “The fastest-growing black hole known to date,” Nature Astronomy (2024)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten