Thứ ba, 10/3/2015 | 16:00 GMT+7

Châu Á củng cố năng lực quốc phòng trước áp lực từ Trung Quốc

Nhiều nước láng giềng châu Á của Trung Quốc đang tập trung phát triển quân đội bằng cách đầu tư thêm vũ khí, thiết lập những quân đoàn mới trước những động thái quân sự của quốc gia này.

• Trung Quốc vượt mặt Mỹ về số lượng tàu ngầm  /  Trung Quốc tính đóng thêm ba tàu sân bay

Ngân sách quốc phòng Trung Quốc qua các năm từ 2000 đến 2014. Đồ họa: VOA

Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), trong năm 2013, Trung Quốc chi tiêu cho quốc phòng nhiều gấp 5 lần 10 nước Đông Nam Á cộng lại, chủ yếu đầu tư vào chiến đấu cơ tàng hình, tàu sân bay và các trang thiết bị tiên tiến. Ngân sách quân sự hàng năm của Bắc Kinh liên tục tăng khoảng 10% trong suốt hai thập kỷ qua.

Dự toán ngân sách quốc phòng Trung Quốc trong năm 2015 sẽ đạt mức 144 tỷ USD, tăng 10,1% so với năm ngoái. Quốc gia này hiện có mức chi tiêu quân sự lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ.

Bên cạnh đó, Trung Quốc thường xuyên dựa vào sức mạnh quân đội có phần vượt trội của mình để gây hấn, thể hiện thái độ hung hăng trong tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, Hoa Đông hay xung đột biên giới với Ấn Độ.

Để không bị tụt hậu, các nước châu Á buộc phải thực hiện những chiến lược nhằm cải thiện năng lực quân sự của mình.

Châu Á nâng cao sức mạnh quân đội

Biểu đồ so sánh mức chi tiêu quân sự giữa khối ASEAN và Trung Quốc trong giai đoạn từ 1989-2013. Đồ họa: IPR

Theo Wall Street Journal (WSJ), Ấn Độ đang thiết lập một binh đoàn miền núi đóng quân dọc theo đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc trên dãy Himalaya. New Delhi cũng tiến hành thử nghiệm tên lửa đạn đạo với tầm bắn đạt gần 5.000 km, có thể tấn công thẳng vào lòng Trung Quốc. Hồi tháng một, Ấn Độ lần đầu bắn thử một tên lửa từ bệ phóng di động trên một hòn đảo ngoài khơi bờ biển phía đông bắc nước này.

Phi cơ chống ngầm Boeing P-8I và máy bay vận tải quân sự Lockheed Martin C-130J do Mỹ sản xuất cũng xuất hiện trong lễ diễu binh kỷ niệm Ngày Cộng hòa của Ấn Độ diễn ra hồi tháng một. Sự kiện này có sự tham gia của Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Trong khi đó, quân đội Nhật Bản lại đang xây dựng đơn vi tác chiến đổ bộ đầu tiên của mình để bảo vệ quần đảo Điếu Ngư/Senkaku, tranh chấp với Trung Quốc trên biển Hoa Đông, song song với việc bổ sung 42 chiến đấu cơ tàng hình F-35 Thần Sấm II. Nhật Bản cũng tăng ngân sách quốc phòng thêm 2% lên mức 42 tỷ USD, áp dụng trong năm tài khóa tới đây, bắt đầu từ ngày 1/4.

Hà Nội mới đây nhận chiếc tàu ngầm Kilo thứ 3 trong số 6 chiếc đặt hàng của Moscow. Tổng giá trị lên tới 2 tỷ USD. Việt Nam tiếp tục ký hợp đồng mua thêm 6 tàu chiến lớp Gepard của Nga, đồng thời mở rộng phi đội máy bay chiến đấu phản lực Sukhoi lên 36 chiếc.

Philippines đã đặt hàng nhiều chiến đấu cơ của Hàn Quốc, trị giá khoảng 410 triệu USD, đồng thời dành ra gần 1,8 tỷ USD để mua sắm, cải tiến các khí tài hạng nặng trong hai năm tới.

Malaysia cũng không kém cạnh khi mua thêm một loạt máy bay chiến đấu mới. Ngoài ra, nước này vừa nhận hai chiếc tàu ngầm đầu tiên trong lô đặt hàng từ Pháp với giá khoảng 2,2 tỷ USD.

Indonesia thì có kế hoạch triển khai một số tàu ngầm mới mua của Hàn Quốc và trực thăng vũ trang Apache tới gần các quần đảo mà họ cho rằng dễ bị Trung Quốc xâm phạm.

Mỹ luôn khuyến khích các đồng minh châu Á, đặc biệt là Nhật Bản, tiếp tục củng cố năng lực quân đội bởi quá trình này sẽ góp phần làm giảm áp lực đè nặng lên Washington.

Giới chuyên gia nhận định các lực lượng quân đội ngày càng phát triển mạnh mẽ trong khu vực sau cùng sẽ có khả năng thay đổi những toan tính chiến lược của Bắc Kinh, khiến nước này trở nên nhiệt thành hơn trong các thỏa thuận hòa giải.

"Điều Trung Quốc không bao giờ mong muốn là tự cô lập chính mình bằng hàng ngũ quân đội hiện đại", ông Richard Javad Heydarian, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học De La Salle, Manila, Philippines, bình luận. Trong bối cảnh các quốc gia láng giềng ráo riết nâng cao sức mạnh quân đội, "Trung Quốc trong tương lai chắc chắn sẽ phải đối mặt với những mối rủi ro lớn hơn bởi xung đột leo thang hay sự phản kháng không mong muốn từ các nước khác", ông Heydarian nhấn mạnh.

Tín hiệu cảnh báo

Quân đội Nhật Bản và Mỹ trong một cuộc tập trận chung. Ảnh: Kyodo News

Theo WSJ, quá trình củng cố năng lực quân đội này cho thấy các nước châu Á vẫn đề cao cảnh giác, tập trung đầu tư cho kế hoạch phòng bị dài hạn nhằm đối phó với những xung đột tiềm tàng với Trung Quốc, dù gần đây Bắc Kinh áp dụng chiến lược ngoại giao hòa hoãn và tấn công quyền rũ về kinh tế.

Trung Quốc năm ngoái cam kết chi 40 tỷ USD thành lập quỹ Con đường Tơ lụa để cấp vốn cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, khai thác tài nguyên nhằm thúc đẩy hợp tác, tạo ra mối liên kết bền chặt hơn giữa các nước Trung Á, đầu tư 8 tỷ USD vào Myanmar hay cho một số nước Đông Nam Á vay 20 tỷ USD.

Nhiều nước thể hiện thái độ đón nhận tích cực trước những chương trình kiến thiết, viện trợ từ Bắc Kinh. Tuy nhiên, tâm thế cảnh giác, đề phòng vẫn luôn hiện hữu.

Những hàng xóm nhỏ bé của Trung Quốc chắc chắn không mong một cuộc đối đầu quân sự nghiêm trọng nổ ra nhưng động thái tăng cường sức mạnh quân đội sẽ như một tín hiệu để Bắc Kinh cân nhắc kỹ lưỡng hơn mỗi khi muốn phô diễn "cơ bắp", cây bút Trefor Moss từ WSJ đánh giá.

"Tối thiểu, chúng ta cần làm suy giảm khả năng hành động mà không bị trừng phạt của Trung Quốc", một quan chức quốc phòng Philippines cho biết, nhắc lại sự kiện năm 2012 khi Bắc Kinh chiếm đóng bãi cạn đang tranh chấp Scarborough.

Quốc gia	Các hợp đồng thu mua vũ khí mới nhất
Ấn Độ	126 chiến đấu cơ Rafale (Pháp) 22 trực thăng tấn công AH-64E Apache (Mỹ) 8 máy bay giám sát hàng hải P-8I Poseidon (Mỹ)
Indonesia	3 tàu ngầm lớp Chang Bogo (Hàn Quốc) 24 chiến đấu cơ F-16 (Mỹ) 16 máy bay phản lực Sukhoi Su-27/Su-30 (Nga) 8 máy bay trực thăng tấn công AH-64E Apache (Mỹ)
Nhật Bản	4 tàu khu trục chở trực thăng (Nhật Bản) 42 chiến đấu cơ tàng hình F-35 Thần Sấm II (Mỹ) 17 máy bay hai động cơ độc lập V-22 Osprey (Mỹ)
Malaysia	2 tàu ngầm Scorpene (Pháp) 6 tàu khu trục nhỏ Gowind (Pháp)
Philippines	12 chiến đấu cơ/máy bay huấn luyện FA-50 (Hàn Quốc) 2 tàu chiến lớp Hamilton (Mỹ)
Việt Nam	6 tàu ngầm lớp Kilo (Nga) 6 tàu chiến lớp Gepard (Nga) 36 chiến đấu cơ Sukhoi Su-30 (Nga)

Vũ Hoàng (theo Wall Street Journal)

Biển Đông

• Trung Quốc đối đáp chỉ trích của Obama về Biển Đông (11/4)  0
• Trung Quốc công khai mục đích quân sự ở đảo nhân tạo trên Biển Đông (9/4)  0
• Trung Quốc đẩy nhanh bồi đắp ở Đá Vành Khăn (9/4)  4
• Mỹ lo ngại về quy mô bồi đắp của Trung Quốc ở Biển Đông (8/4)  0
• Philippines, Trung Quốc chỉ trích lẫn nhau về việc xây dựng ở Biển Đông (28/3)

http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/phan-tich/chau-a-cung-co-nang-luc-quoc-phong-truoc-ap-luc-tu-trung-quoc-3151242.html

Thứ năm, 5/3/2015 | 14:29 GMT+7

|

Thứ năm, 5/3/2015 | 14:29 GMT+7

Vì sao Trung Quốc không ngừng tăng ngân sách quốc phòng

Bất chấp tình hình kinh tế khó khăn, dự toán ngân sách quốc phòng Trung Quốc vẫn duy trì mức phát triển hai con số.

• Trung Quốc tăng 10% ngân sách quốc phòng  /  Ba điểm yếu nghiêm trọng của quân đội Trung Quốc

Ngân sách quốc phòng Trung Quốc vẫn tăng 10% trong năm 2015, bất chấp nền kinh tế đang chững lại. Ảnh minh họa: Reuters

Dự toán ngân sách quốc phòng của Trung Quốc trong năm 2015 sẽ đạt mức 144 tỷ USD, tăng 10,1% so với năm ngoái, Xinhua dẫn báo cáo ngân sách chính phủ hôm nay cho biết. Quốc gia này hiện đang có mức chi tiêu quân sự lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ.

Hãng thông tấn nhà nước cũng cho hay đây là mức tăng trưởng kinh phí quốc phòng thấp nhất trong 5 năm trở lại đây, do nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối diện với nguy cơ giảm tăng trưởng.

Theo báo cáo chính phủ công bố sáng nay, mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong năm 2015 sẽ giảm xuống mức 7%, thấp hơn so với tốc độ tăng trưởng 7,4% trong năm 2014.

Tuy nhiên, giới phân tích nhận định rằng, việc Bắc Kinh vẫn duy trì mức độ tăng trưởng ngân sách quốc phòng trên hai con số trong bối cảnh kinh tế khó khăn, cho thấy quyết tâm hiện đại hóa quân đội của giới lãnh đạo nước này.

"Tại Trung Quốc, tăng trưởng dự toán quốc phòng luôn lớn hơn tăng trưởng kinh tế. Nhưng sự khác biệt lớn như thế này cho thấy giới lãnh đạo Trung Quốc muốn tăng chi tiêu quân sự bất kể thế nào đi chăng nữa", New York Times dẫn lời ông Richard Bitzinger, chuyên gia nghiên cứu quân sự Trung Quốc thuộc Viện nghiên cứu Rajaratnam, Đại học Quốc gia Singapore, cho biết.

Chuyên gia phân tích Phillip Saunders thuộc Đại học Quốc phòng Washington cho rằng việc so sánh hai số liệu trên rất quan trọng, bởi điều này cho thấy địa vị của quân đội trong hệ thống chính trị Trung Quốc, nếu giành được nhiều sự ủng hộ và nguồn lực hơn các cơ quan khác. Trước đây, chi phí quốc phòng từng có thời kỳ thấp hơn chi phí an ninh nội địa.

Mặt khác, chi tiêu quân sự thực tế của Trung Quốc được cho là lớn hơn dự toán công khai từ 40% đến 55%. Theo tính toán của Công ty tư vấn quân sự IHS Jane's, chi tiêu quân sự thực tế của nước này năm 2014 đạt mức 148 tỷ USD, trong khi con số công bố chỉ có hơn 130 tỷ USD.

"Đây là bởi dự toán ngân sách quốc phòng không bao gồm các chi phi nhập khẩu, nghiên cứu vũ khí công nghệ cao, quỹ hưu trí và kinh phí duy trì lực lượng chống hạt nhân", bình luận viên Charles Clover của Financial Times cho hay.

Cùng với việc Trung Quốc nỗ lực tạo dựng địa vị một siêu cường quốc đang trỗi dậy, Bắc Kinh sẽ tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống vũ khí công nghệ cao. Theo kế hoạch cải cách quân sự toàn diện công bố năm 2013, nước này sẽ tập trung hiện đại hóa hải quân và không quân, hai lực lượng chủ đạo trong chiến tranh hiện đại.

"Hiện đại hóa quân đội và chế tạo vũ khí trang bị tiên tiến là lĩnh vực trọng điểm mà Trung Quốc nhấn mạnh và tăng cường đầu tư", chuyên gia Saunders nhận định. "Ngoài ra, quân Giải phóng Trung Quốc cũng nhấn mạnh tăng cường huấn luyện phố hợp và tập trận thật để nâng cao khả năng có thể chiến thắng của quân đội".

Trong khi đó, giới chức Trung Quốc cho rằng chi tiêu quốc phòng của nước này không thấm vào đâu nếu so với Mỹ và chính sách quốc phòng của Bắc Kinh là mang tính phòng thủ, trong khi nền quân sự còn nhiều hạn chế. Dự toán quốc phòng Mỹ năm tài khóa 2015-2016 là 585 tỷ USD.

"Bài học lịch sử của chúng tôi cho thấy, lạc hậu sẽ bị đánh, điều này chúng tôi sẽ không bao giờ quên. Đất nước của chúng tôi cần hiện đại hóa, một trong những nội dung quan trọng là hiện đại hóa quốc phòng", bà Phó Doanh, người phát ngôn của Quốc hội Trung Quốc, hôm qua cho biết. "Trình độ quân bị tổng thể của chúng tôi vẫn còn hạn chế, cần thêm thời gian".

Cùng chung quan điểm trên, thiếu tướng về hưu Từ Quang Dụ cho rằng mức độ tăng trưởng chi tiêu quốc phòng hai con số vẫn sẽ tiếp tục trong nhiều năm sau. Ông Từ hiện là cố vấn cao cấp của Hiệp hội Kiểm soát và Cắt giảm Quân sự Trung Quốc.

"Chi tiêu quân sự tính theo đầu người của Trung Quốc còn rất thấp, thấp hơn nhiều so với Nhật Bản và Mỹ. Vì vậy, mức tăng trưởng kinh phí quốc phòng cao có thể sẽ tiếp tục trong vòng 10 năm, thậm chí là lâu hơn thế", tướng Từ nói. "Tôi dự đoán, sẽ đến khi chi tiêu theo đầu người đạt bằng mức của Nhật Bản".

Các nước láng giềng lo ngại

Trung Quốc không ngừng hiện đại hóa quân đội và có các hành vi gây hấn trên vấn đề chủ quyền, khiến các nước láng giềng lo ngại. Trong ảnh là binh sĩ Philippines di chuyển qua một phương tiện tấn công đổ bộ của quân đội Mỹ trong cuộc tập trận CARAT. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, việc quân đội Trung Quốc không ngừng được hiện đại hóa khiến Mỹ và các nước láng giềng có tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh ngày càng lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh nước này có hàng loạt hành động gây hấn trong thời gian qua.

Cuối năm 2013, Trung Quốc đơn phương thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) trên biển Hoa Đông, bao gồm quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư tranh chấp với Nhật Bản. Giữa năm 2014, nước này còn hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 nằm sâu trong vùng biển của Việt Nam, đồng thời cũng đang tiến hành xây đảo trái phép tại Biển Đông.

"Các nước láng giềng đang cảm nhận mối uy hiếp gia tăng từng năm từ sức mạnh của quân đội Trung Quốc", ông Tất Thành Võ, tổng biên tập tạp chí quân sự Công nghệ Mũi nhọn của Đài Loan, bình luận.

Theo Wall Street Journal, Ấn Độ đang thiết lập một binh đoàn miền núi đóng quân dọc theo đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc trên dãy Himalaya. New Delhi cũng tiến hành thử nghiệm tên lửa đạn đạo với tầm bắn đạt gần 5.000 km, có thể tấn công thẳng vào lòng Trung Quốc. 

Trong khi đó, Nhật Bản lại đang thúc đẩy tiến trình sửa đổi Hiến pháp Hòa bình, để chuyển Lực lượng Phòng vệ thành quân đội chính quy và  tăng ngân sách quốc phòng thêm 2%, áp dụng trong năm tài khóa tới đây, bắt đầu từ ngày 1/4. Tokyo cũng xây dựng đơn vị tác chiến đổ bộ đầu tiên của mình để bảo vệ quần đảo tranh chấp với Trung Quốc trên biển Hoa Đông.

Philippines đã đặt hàng nhiều chiến đấu cơ của Hàn Quốc, trị giá khoảng 410 triệu USD, đồng thời dành ra gần 1,8 tỷ USD để mua sắm, cải tiến các khí tài hạng nặng trong hai năm tới.

Tuy không có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc tại Thái Bình Dương, Mỹ vẫn tuyên bố có lợi ích tại đây với nhu cầu duy trì ổn định và tự do hàng hải tại khu vực. Với chiến lược xoay trục về châu Á, Washington tăng cường hợp tác trên mọi mặt với khu vực, đồng thời ủng hộ nỗ lực củng cố quân sự của đồng minh, nhằm ngăn chặn sự cạnh tranh của Bắc Kinh với địa vị chủ đạo của mình tại đây.

Giới quân sự Mỹ đặc biệt theo sát những thay đổi của quân đội Trung Quốc, đồng thời thường xuyên yêu cầu Bắc Kinh minh bạch hóa chi tiêu quân sự. "Cần tăng cường đối thoại với quân đội Trung Quốc và yêu cầu họ minh bạch hóa, để tránh những phán đoán sai lầm giữa Bắc Kinh với Mỹ, cũng như đồng minh của Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương", tướng Vincent Brooks, tư lệnh Lục quân Mỹ tại Thái Bình Dương, cho biết.

Tướng Brooks cũng cho rằng, việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự là điều có thể dự đoán được khi nền kinh tế của nước này phát triển nhanh chóng, nhưng một số quốc gia trong khu vực Thái Bình Dương coi các hành động khẳng định chủ quyền của Bắc Kinh là "khiêu khích và mang tính can thiệp".

"Tốc độ tăng trưởng chi phí quân sự nhanh chóng của Trung Quốc không khiến người ta lo lắng, trừ phi chúng tôi phát hiện ra Trung Quốc dùng nguồn kinh phí không ngừng gia tăng đó cho các hành động khiêu khích", tướng Brooks kết luận.

Đức Dương 

http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/phan-tich/vi-sao-trung-quoc-khong-ngung-tang-ngan-sach-quoc-phong-3153441.html