Cuba và Mỹ làm hòa : Venezuela rầu rĩ + Phe Cộng Hòa Mỹ chia rẽ

Cuba và Mỹ làm hòa : Venezuela rầu rĩ
Việc Mỹ và Cuba bình thường hóa quan hệ ngoại giao được nhiều nước trên thế giới hoan nghênh, thế nhưng nó có thể gây lo ngại cho một số nước trong đó có Venezuela, đồng minh hàng số một của Cuba. Đó là nội dung được đăng tải trên nhật báo Le Figaro với dòng tựa đáng chú ý : « Venezuela, nước chịu thua thiệt của sự tan băng trong quan hệ Cuba-Mỹ ».
Trong khi quan hệ Cuba và Mỹ khởi sắc thì quan hệ giữa Venezuela và Mỹ lại đang chạm đỉnh căng thẳng. Mới thứ hai rồi, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã kí một đạo luật vừa được lưỡng viện thông qua về việc tiến hành phong tỏa tài khoản ngân hàng và từ chối cấp visa cho đại diện của chính quyền Venezuela. Ngay lập tức, Tổng thống Venezuela, Nicolas Maduro, đã đáp trả bằng cách kêu gọi công dân Venezuela xé bỏ hộ chiếu có dấu visa của Mỹ.
Nhìn về quan hệ giữa Venezuela và Cuba, tờ báo nhắc lại rằng, từ sau khi Liên Xô sụp đổ và nhất là từ đầu những năm 2000, quan hệ Cuba và Venezuela không ngừng được thắt chặt sau khi ông Hugo Chavez lên làm Tổng thống tại Venezuela. Cuba được hưởng giá dầu ưu đãi đặc biệt của Venezuela. Rất nhiều người Cuba đến làm việc ở Venezuela, ngay cả làm việc trong quân đội và các bộ của nước này. Đến mức mà phe đối lập tại Venezuela gọi làn sóng đó là « sự Cuba hóa » trong chính quyền Venezuela.
Hiện tại, kinh tế Venezuela đang hết sức khó khăn. Nếu giá dầu ở mức 100 đô la/thùng, thì nước này đã gặp khó khăn về tài chính, huống chi hiện tại giá dầu của nước này chỉ trên dưới có 60 đô la/thùng. Thượng đỉnh Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (APEC) hồi cuối tháng rồi lại không chịu cho giảm lượng khai thác để kích thích giá. Bởi vậy mà, sắp tới Venezuela chắc chắn sẽ phải cắt giảm chi tiêu công, giảm phúc lợi xã hội, và giảm cả những khoản giúp đỡ Cuba.
Nếu Venezuela ngừng hỗ trợ thì Cuba sẽ lại rơi vào cảnh những năm 1990 khi Liên Xô ngừng hỗ trợ. Bởi thế, Cuba đã biết tìm cách đa dạng hóa các đồng minh bằng chính sách tăng cường ngoại giao và mở cửa kinh tế. Cuba đã ký nhiều hợp đồng khí đốt và xây dựng lớn với hai nước đầu tàu trong các nước mới nổi là Trung Quốc và Braxin. Cuba hiện là chủ tịch nhóm CELAC (Cộng đồng các nước Châu Mỹ và Caraibes). Từ hai năm nay, Cuba là nơi trung gian đàm phán giữa chính phủ Colombia và phiến quân Farc.
Trong bối cảnh đó, đà thu hút đầu tư nước ngoài để phát triển của Cuba bị chặn lại bởi các lệnh cấm vận của Mỹ. Bởi thế, việc xích lại gần với Mỹ là « một tin tốt lành » cho Cuba, nhưng lại « gây sốc » cho anh bạn đồng minh Venezuela. Thế nhưng, Le Figaro kết luận một cách mỉa mai : Trên mặt trận ngoại giao thì đừng nghĩ đến đồng minh mà hãy tập trung vào lợi ích.
Cuba và Mỹ làm hòa : Phe Cộng Hòa chia rẽ
Cũng liên quan đến hồ sơ bình thường quan hệ ngoại giao giữa Cuba và Mỹ, nhật báo Le Monde nhìn vào nội bộ nước Mỹ với bài phân tích : «Việc xích lại gần Cuba làm chia rẽ người của Đảng Cộng Hòa ».
Quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Cuba có lẽ không chỉ mang đến cho Tổng thống Obama thắng lợi về mặt ngoại giao mà còn thắng lợi ngay ở trên trường chính trị bên trong nước Mỹ. Số là Đảng Cộng Hòa là đảng có nhiều nghị sĩ gốc Cuba nhất ở lưỡng viện. Mà người Cuba tại Mỹ thì có người phản đối, có người ủng hộ việc Mỹ xích lại gần Cuba, bởi thế các nghị sĩ Cộng Hòa có thể ít nhiều bị chi phối.
Le Monde dẫn ra một số gương mặt cộm cán thuộc Đảng Cộng Hòa, những người muốn ra tranh cử Tổng thống vào năm 2016, cho thấy họ bị chia rẽ sâu sắc về hồ sơ bình thường quan hệ với Cuba. Chẳng hạn như thượng nghị sĩ đại diện cho bang Florida, ông Marco Rubio, là người Mỹ gốc Cuba. Ông này đã không ngần ngại lên tiếng chỉ trích quyết định của Tổng thống Obama, và tuyên bố sẽ làm hết sức mình để ngăn chặn việc bình thường quan hệ với Cuba, nhất là ngăn chặn việc tháo dỡ lệnh cấm vận đối với nước này.
Trong khi đó, một thượng nghị sĩ có máu mặt khác cũng thuộc Đảng Cộng Hòa, ông Rand Paul, thì cho rằng nên thay đổi cách tiếp cận trong hồ sơ Cuba khi tuyên bố : « Hãy nhấn chìm chính quyền nhà Castro bằng iPhone, Ipad, bằng xe hơi và bằng các ngành công nghệ Mỹ…Hãy dấy lên một trận sóng thần thương mại để lùa cả nhà Castro xuống biển ».
Le Monde cho hay, lập luận dựa vào lợi ích kinh tế này đang chiếm ưu thế tại Mỹ, nhất là trong giai đoạn nền kinh tế Cuba mới mở cửa còn quá nhiều tiềm năng để khai thác, trong giai đoạn kinh tế Mỹ chưa hết khó khăn. Và hồ sơ Cuba cũng sẽ ảnh hưởng đến bầu cử tại Mỹ bởi vì, theo Le Monde, tại Mỹ số lượng người Mỹ gốc Cuba phản đối chính quyền Castro đăng ký tham gia bỏ phiếu thường thấp hơn số người Mỹ gốc Cuba ủng hộ chính sách xích lại gần hơn với La Havana.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20141223-thai-lan-muoi-nam-sau-song-than-2004/

Thứ năm 11 Tháng Bẩy 2013

Cuba tránh khiêu khích Mỹ trong vụ Snowden

Một chuyến bay đi Cuba chuẩn bị khởi hành từ sân bay Sheremetyevo Matxcơva ngày 24/6/2013.

REUTERS/Maxim Shemetov

Trọng Nghĩa

Cuba “ủng hộ” các đồng minh chính trị muốn cấp quy chế tỵ nạn cho cựu kỹ thuật viên tình báo Mỹ Edward Snowden. Tuy nhiên, theo hầu hết các chuyên gia phân tích được hãng tin Pháp AFP tham khảo, hậu thuẫn của La Habana chỉ thể hiện trên mặt ngôn từ, chứ quốc gia này có vẻ rất thận trọng, không muốn đi xa hơn để khỏi tác hại đến triển vọng cải thiện bang giao với Washington.

Trả lời AFP, ông Michael Shifter, Chủ tịch nhóm tư vấn Mỹ Interamerican Dialogue nhận định là La Habana « đã bị đủ các vấn đề với Washington, cho nên không cần tạo thêm chuyện nữa, mà lại là một chuyện lớn như vụ này”.
Nhà phân tích này còn lưu ý : "Thậm chí cho phép Snowden sử dụng La Habana làm nơi quá cảnh cũng là điều nguy hiểm". Theo ông, cái tối thiểu mà Cuba có thể làm được thì đã được thực hiện hôm Chủ nhật, 07/07, với việc Chủ tịch Cuba Raul Castro "bày tỏ tình đoàn kết" với Venezuela, Bolivia và Nicaragua, ba nước sẵn sàng cấp quy chế tỵ nạn cho Snowden.
Anya Landau French, biên tập viên của blog The Havana Note đồng thời là chuyên gia nghiên cứu quan hệ Mỹ-Cuba còn khẳng định thêm : "Tôi không nghĩ rằng chúng ta sắp sửa thấy Edward Snowden tại La Habana".
Đối với giới quan sát, Cuba đang phải chịu muôn vàn khó khăn do chính sách cấm vận ngặt nghèo mà nước láng giêng hùng mạnh phương Bắc áp đặt trên họ từ năm 1962 đến nay. Chính sách này đang có dấu hiệu được giảm nhẹ, và La Habana đang hy vọng trước mắt là được Mỹ xóa tên khỏi ‘danh sách đen’ của các quốc gia hỗ trợ khủng bố, bao gồm cả Iran, Sudan và Syria.
Việc được rút tên ra khỏi danh sách đó có thể cho phép Cuba tiếp nhận trợ giúp từ các định chế tài chính quốc tế khác nhau, giúp họ cứu vãn một nền kinh tế đang kiệt sức. La Habana đã bị Washington ghi vào sổ đen kể trên từ năm 1982.
Trong bối cảnh đó, Cuba được cho là sẽ cố tránh gây hiềm khích với Hoa Kỳ, nhất là khi - theo ghi nhận của chuyên gia Anya Landau French – báo cáo mới nhất của Bộ Ngoại giao Mỹ từng xác định rằng Cuba đã cam đoan là sẽ không tiếp nhận thêm những người Mỹ "đào thoát" khỏi Hoa Kỳ. Đối với chuyên gia này, "Tiếp nhận Snowden, dù chỉ quá cảnh, sẽ là một hành động vi phạm lời cam đoan đó".
Ông Paul Webster Hare, cựu đại sứ Anh tại Cuba, hiện là giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Boston (Mỹ) khẳng định : "Cuba biết rõ hơn bất kỳ ai rằng việc cho ông Snowden tỵ nạn có thể mang lại cho họ một sự hài lòng chính trị trong ngắn hạn, nhưng rốt cuộc, điều đó sẽ tác hại xấu đến ngành ngoại giao trong nhiều năm trời".
Riêng đối với ông Arturo Lopez-Levy, một nhà nghiên cứu người Cuba tại Đại học Denver (Hoa Kỳ), thì "Thái độ ếm mình của Cuba trong vụ Snowden cho thấy ưu tiên ngoại giao của Chủ tịch Cuba Raul Castro : Phát huy một môi trường thuận lợi cho cải cách kinh tế và chính trị ở Cuba".
Theo nhà phân tích này, Cuba không muốn vụ Snowden phá hoại triển vọng tiến bộ thực sự trong quan hệ với Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Obama.
Nhìn chung, theo ông Lopez-Levy, chế độ La Habana đã phải đi giây : "Một mặt, Cuba không muốn lợi dụng lúc Hoa Kỳ gặp khó khăn để ghi điểm trên bình diện ý thức hệ, nhưng một mặt khác, Cuba lên tiếng ủng hộ các đồng minh của minh. Đây là một thế cân bằng khó khăn, nhưng trước mắt, Cuba đã duy trì được."

http://www.viet.rfi.fr/quoc-te/20130711-cuba-tranh-khieu-khich-my-trong-vu-snowden