Hôm 19/12, Tòa Bạch Ốc cho biết đã bắt đầu rút quân đội Mỹ ra khỏi Syria, theo hãng tin Reuters.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Sarah Sanders hôm 19/12 nói: “Chúng tôi đã bắt đầu đưa quân đội Hoa Kỳ về nước trong khi chúng tôi chuyển sang giai đoạn tiếp theo của chiến dịch này.”
Bà nói thêm: “Hoa Kỳ và các đồng minh của chúng tôi sẵn sàng tái tham gia ở tất cả các cấp để bảo vệ lợi ích của Mỹ bất cứ khi nào cần thiết, và chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác để tấn công cứ địa của bọn khủng bố Hồi giáo cực đoan, cắt đứt các đường tài trợ và hậu thuẫn của bọn chúng.”
Sáng thứ Tư 19/12, Tổng thống Donald Trump viết trên Twitter: “Chúng tôi đã đánh bại Nhà nước Hồi giáo (ISIS) ở Syria, đó là lý do duy nhất chúng tôi có mặt ở đó trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump.”
Một quan chức Lầu Năm Gốc nói với CNN hôm thứ Tư rằng kế hoạch đang được tiến hành cho một cuộc rút quân “toàn bộ” và “nhanh chóng” ra khỏi Syria.
Mỹ hiện có khoảng 2.000 binh sĩ tại Syria, chủ yếu thực hiện nhiệm vụ huấn luyện cho lực lượng địa phương để chiến đấu chống ISIS. Lực lượng Dân chủ Syria do người Kurd lãnh đạo được Mỹ hậu thuẫn đã có một số thành công gần đây trong việc chống lại nhóm khủng bố và chiếm được thị trấn lớn cuối cùng do ISIS nắm giữ ở phía đông sông Euphrates.
Mỹ hiện có 5.000 binh sĩ trú đóng ở Iraq và sẵn sàng tiến hành các cuộc tấn công sang Syria nếu cần thiết. Trong vài tuần qua, liên minh chống ISIS do Mỹ đứng đầu đã thực hiện hàng trăm cuộc không kích và pháo binh nhắm vào ISIS ở Syria.
Biểu tình trước Tòa Án Tối Cao sau phán quyết chấp thuận sắc lệnh cấm nhập cảnh của tổng thống Mỹ, Washington, ngày 26/06/2018Mark Wilson/Getty Images/AFP
Vào hôm qua, 26/06/2018, với 5 phiếu thuận và 4 phiếu chống, Tòa Án Tối Cao Liên Bang Hoa Kỳ đã tán đồng sắc lệnh của tổng thống Donald Trump, cấm nhập cảnh đối với công dân 6 quốc gia, bao gồm các nước Yemen, Syria, Libya, Iran, Somalia và Bắc Triều Tiên. Một số lãnh đạo Venezuela cũng bị cấm cửa.
Tối Cao Pháp Viện Mỹ cho rằng tổng thống Trump chỉ sử dụng quyền của ông một cách chính đáng, và chính phủ đã đưa ra lý lẽ đầy đủ về an ninh quốc gia. Quyết định này kết thúc một quá trình kiện cáo kéo dài, và là một thắng lợi mang tính biểu tượng cao đối với tổng thống Mỹ.
Thông tín viên RFI Anne Corpet, tường thuật từ Washington: "Quyết định của Tòa án vang lên như một sự phục hận đối với tổng thống Mỹ đã bị buộc phải lùi bước trên chính sách chia cắt gia đình nhập cư. Bây giờ ông Trump cảm thấy vững tin hơn trong việc áp đặt chế độ kiểm tra nghiêm khắc ở biên giới. Trong một tuyên bố đắc thắng, chủ nhân Nhà Trắng đã lợi dụng cơ hội để chê bai Châu Âu. Ông nói : “Liên Hiệp Châu Âu đang họp vào lúc này để siết chặt thêm chính sách nhập cư vì họ bị quá tải, quá tải. Và phải nói nhiều nước không còn như lúc trước. Nhưng ngày hôm nay, chúng ta đã giành được thắng lợi, một thắng lợi lớn mà đất nước đang cần. Đây là một thắng lợi lớn đối với đất nước.” Tổng thống đã phải sửa đổi sắc lệnh của ông đến 3 lần, giảm nhẹ câu chữ để Tư Pháp thông qua. Nhưng phía đảng Dân Chủ vẫn bàng hoàng. Corey Brocker, thượng nghị sĩ bang New Jersey khẳng định : “Tôi vẫn không đồng ý với sắc lệnh và việc Tòa Án Tối Cao thông qua. Khi ông Trump nói là cấm cửa những người đến từ những quốc gia Hồi Giáo thì đó là một sự phá hoại về mặt đạo đức. Tôi sẽ làm tất cả những gì có thể làm để bảo vệ những giá trí của chúng ta”. Có điều là không ai có thể kháng cáo nữa, sau quyết định của cấp cao nhất của ngành Tư Pháp. Chỉ có Tòa Án Tối Cao mới có thể bãi bỏ phán quyết mà chính Tòa Án đưa ra. Và điều này chỉ có thể xẩy ra trong trường hợp thay đổi đa số trong một định chế mà các thẩm phán giữ chức suốt đời. Một tòa án buộc chính quyền đoàn tụ các gia đình bị chia cắt
Theo tin AFP, một tòa án ở San Diego, vào hôm qua, 26/06/2018 đã ra lệnh đoàn tụ các gia đình người nhập cư đã bị cảnh sát di trú chia cắt. Chính sách không khoan nhượng của tổng thống Trump cũng đã bị lên án nhân dịp này.
Theo quyết định của tòa án nói trên, những trẻ em dưới 5 tuổi phải được đoàn tụ với cha mẹ trong vòng 14 ngày, những trẻ em khác thì trong vòng 30 ngày.
Hiệp hội bảo vệ quyền công dân ACLU đã đệ đơn kiện cảnh sát di trú. Thẩm phán tòa án đã yêu cầu họ “làm mọi cách để liên lạc được dễ dàng giữa thành viên các gia đình bị chia cắt”.
Từ tháng 5, việc truy bắt những người vượt biên giới với trẻ em đã khiến hơn 2.300 trẻ bị tách rời khỏi cha mẹ. Dư luận Mỹ đã rất phẫn nộ.
Tuy nhiên vào hôm thứ Hai, 25/06, cảnh sát cho biết đã ngưng việc truy bắt vì đã không còn chỗ để cầm giữ. 17 bang kiện chính sách tách trẻ em nhập cư ra khỏi cha mẹ
Trong bối cảnh đó, 17 tiểu bang và Đặc Khu Columbia (nơi có thủ đô Washington) vào hôm qua 26/06, đã khởi kiện chính phủ liên bang về chính sách chia cách người nhập cư.
Một liên minh gồm các tổng chưởng lý theo đảng Dân Chủ của 17 bang và Đặc Khu Columbia đã đệ đơn kiện chính quyền Donald Trump.
17 bang này gồm: Washington, California, Maryland, Oregon, New Mexico, New Jersey, Iowa, Illinois, Minnesota, Rhode Island, New York, Vermont, North Carolina, Delaware, Massachusetts, Pennsylvania và Virginia.
Hệ thống chống hỏa tiễn Vòm Sắt của Israel tại Golan, gần biên giới Syria, 09/05/2018.REUTERS/Amir Cohen
Trong đêm hôm qua rạng sáng hôm nay, 10/05/2018, quân đội Israel đã bắn hỏa tiễn vào toàn bộ các vị trí của lực lượng Iran al-Qods tại Syria, lấy lý do là lực lượng Iran đã pháo kích vào khu vực Israel chiếm đóng ở cao nguyên Golan, vùng biên giới với Israel. Nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy tại Damas. Phòng không Syria đã ngăn chặn được một số hỏa tiễn Israel.
Tuy nhiên phát ngôn viên quân đội quốc gia Do Thái hôm nay khẳng định là Israel không muốn leo thang quân sự với Iran.
Thông tín viên RFI, Michel Paul, tại Jerusalem cho biết thêm chi tiết : Phía Israel khẳng định là hàng chục vị trí của lực lượng Iran tại Syria đã bị nhắm trúng. Phát ngôn viên quân đội Israel cho biết là lực lượng lượng al-Qods của Vệ Binh Cách Mạng Iran đóng ở Syria đã bị tổn thất nặng nề, và Iran phải mất nhiều thời gian để « hồi phục ». Nguồn tin quân đội còn cho biết trong số 20 quả đạn pháo Iran bắn vào Golan, không một quả nào rơi xuống lãnh thổ Israel ở bên kia biên giới, và 4 quả đã bị chặn lại. Vẫn theo nguồn tin trên, quân đội Israel đã tấn công 50 mục tiêu ở Syria. Ở Israel, người ta còn cho biết là Nga được thông báo trước về cuộc tấn công quy mô này. Hôm qua, thủ tướng Israel Benyamin Netanyahu đến Matxcơva, hội đàm với tổng thống Nga Putin. Đây là lần đầu tiên người ta chứng kiến cuộc đối đầu trực diện kiểu này giữa Israel và Iran từ khi bùng lên cuộc chiến tại Syria. Israel đã cho mở những khu trú ẩn ở khu vực Golan mà họ quản lý, và cấm các vụ tụ tập hơn 1.000 người. Sáng nay, các trường học vẫn mở cửa đón học sinh. http://vi.rfi.fr/quoc-te/20180510-israel-dong-loat-oanh-kich-50-vi-tri-cua-luc-luong-iran-o-syria
Israel bắn trả đũa vào mục tiêu Iran ở Syria
1 giờ trước
Bản quyền hình ảnhReutersImage caption Lực lượng Israel ở vùng Cao nguyên Golan bị chiếm đóng ở phía tây nam Syria
Israel cho biết lực lượng của họ đã tấn công gần như tất cả các cơ sở hạ tầng quân sự của Iran tại Syria, đáp trả cuộc tấn công tên lửa của Iran trên cao nguyên Golan bị chiếm đóng.
Trump dọa cắt viện trợ Palestine Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận Iran
Israel trả đũa bằng cách nhắm vào những gì được cho là kho vũ khí của Iran, các khu vực hậu cần và các trung tâm tình báo.
Không có bình luận ngay lập tức từ phía Iran, nước đã gửi quân tới Syria để ủng hộ Tổng thống Bashar al-Assad.
Truyền thông nhà nước Syria đưa tin rằng không quân của họ đã đẩy lùi một "cuộc xâm lược của Israel" vào lãnh thổ Syria, bắn hạ nhiều tên lửa.
Nhưng một nguồn tin quân sự nói với hãng tin Sana rằng một số tên lửa đã bắn trúng các tiểu đoàn phòng không, radar và một kho đạn dược.
Chính phủ Israel thề sẽ ngăn chặn cái gọi là "lực lượng cố thủ " của kẻ thù Iran ở Syria, và người ta cho rằng Israel đã tiến hành một số cuộc tấn công vào các cơ sở của Iran.
Đã có dự đoán về một cuộc tấn công trả đũa của Iran hoặc các lực lượng đại diện của nước này ở Syria sau khi bảy người của lực lượng Vệ binh Cách mạng bị giết trong một cuộc tấn công của Israel vào căn cứ không quân hồi tháng Tư.
Điều gì đã xảy ra ở Golan?
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết họ đã nhắm mục tiêu không kích vào hàng chục cơ sở của Iran để trả đũa vụ tấn công, mà Iran chưa xác nhận.
Lực lượng này cho biết các kho vũ khí, bệ phóng tên lửa và các cơ sở tình báo đều là mục tiêu của hàng loạt cuộc tấn công trong đêm. Bản quyền hình ảnhReutersImage caption Israel nay nói họ không muốn 'làm căng thẳng thêm' tình hình sau đợt oanh kích đầu Cơ quan thông tấn nhà nước Syria Sana cho biết tên lửa của Israel đã bị bắn hạ ở phía nam Homs, nhưng hãng tin này cũng báo cáo rằng một kho vũ khí và hệ thống radar đã bị bắn trúng.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Avigdor Lieberman cảnh báo Iran một cách mạnh mẽ vào sáng thứ Năm.
"Nếu trời mưa ở Israel, nó sẽ đổ vào Iran," ông nói.
Nhưng ông Lieberman cũng nói thêm rằng đây không phải là khởi đầu của một cuộc đối đầu lớn.
"Tôi hy vọng chúng ta đã kết thúc giai đoạn này và mọi người đều nhận được thông điệp", Bộ trưởng nói.
Cuộc đối đầu mới nhất nổ ra sau vụ tấn công tên lửa của Israel vào một tiền đồn quân sự nằm ở phía nam thủ đô Damascus của Syria hôm thứ Ba.
Sana đưa tin rằng hai tên lửa đã bị bắn hạ trong khu vực Kiswah và hai thường dân bị giết trong một vụ nổ.
Nhưng Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria, một nhóm hoạt động có trụ sở tại Anh, cho biết các tên lửa đã bắn trúng một kho vũ khí của Iran, giết chết 15 chiến binh ủng hộ chính phủ. Bản quyền hình ảnhAFPImage captionĐầu tuần này, cảnh quay truyền hình của nhà nước Syria cho thấy tên lửa Israel phóng xuống gần Damascus Iran cảnh báo Trump sẽ gặp 'hối hận lịch sử' Iran: Biểu tình sang ngày thứ 5 Đưa vụ Iran trấn áp nhà báo BBC ra LHQ
Tám thành viên của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran và một số công dân không phải người Syria đã bị chết, tổ chức này cho hay.
Israel đã chiếm hầu hết cao nguyên Golan của Syria trong chiến tranh Trung Đông 1967 và sau đó sáp nhập khu vực này trong một động thái không được quốc tế công nhận. Tại sao Israelđánh vào lợi ích của Iran?
Iran là kẻ thù của Israel và đã nhiều lần kêu gọi chấm dứt sự tồn tại của nhà nước Do Thái.
Iran là đồng minh lớn của Syria và đã triển khai hàng trăm quân lính tới nước này. Họ là những cố vấn quân sự cho Syria.
Hàng ngàn dân quân vũ trang, được đào tạo và tài trợ bởi Iran - chủ yếu từ phong trào Hezbollah của Li Băng, và cả Iraq, Afghanistan và Yemen - cũng đang chiến đấu bên cạnh quân đội Syria.
Iran ngày càng tăng cường hiện diện quân sự ở Syria, điều mà Israel coi là mối đe dọa trực tiếp.
Israel thề sẽ ngăn chặn Iran xâm nhập và đã nhắm mục tiêu, hoặc được cho là đã nhắm mục tiêu vào tài sản và các vị trí của Iran, ngày càng tăng trong những tháng gần đây.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói Israel có thể sẽ chiến tranh với Iran "sớm còn hơn là muộn" để ngăn chặn nước này tấn công Israel.
Ông Netanyahu đã có công cụ thúc giục ông Trump chấm dứt ủng hộ thỏa thuận hạt nhân với Iran.
Tuần trước, ông tiết lộ những gì ông nói là các tài liệu của Iran chứng minh nước này nó không ngừng nỗ lực xây dựng vũ khí hạt nhân, bất chấp thỏa thuận này.
Ông Netanyahu đã ở Moscow tuần này, thông báo cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng minh của Iran và Syria, về những phát hiện này.
Điểm yếu trong 'vành đai thép' của phòng không Nga tại Syria
Tổ hợp S-400 được Nga triển khai tại sân bay Hmeymim từ năm 2015.
Đại sứ Nga tại Lebanon hôm 11/4 tuyên bố quân đội nước này tại Syria sẽ bắn hạ mọi tên lửa tấn công chính quyền Damascus, khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó đe dọa rằng "tên lửa đẹp, mới và thông minh" đang tới Syria.
Theo các chuyên gia quân sự, nếu Mỹ phát động đòn tấn công nhắm vào Syria, không phận Syria sẽ chứng kiến màn đọ sức rất quyết liệt giữa tên lửa Mỹ với lá chắn phòng không Nga.
Bình luận viên Ben Brimelow của Business Insider cho rằng Nga đã xây dựng mạng lưới phòng không đa tầng rất mạnh, được ví như "vành đai thép" để bảo vệ không phận Syria.
Nga đang vận hành bộ đôi phòng không tầm ngắn Pantsir-S1 và tầm xa S-400 tại Syria, cho phép bắn hạ các mục tiêu bay tầm thấp và tầm cao. Đây là những khí tài đặc biệt lợi hại nếu Moscow quyết định tham chiến để bảo vệ đồng minh Damascus trước đòn tập kích của Washington.
Pantsir-S1 có vai trò chính là phòng thủ điểm, bảo vệ một khu vực nhất định trước các mối đe dọa tầm thấp như tên lửa hành trình. Mỗi hệ thống Pantsir-S1 được trang bị hai pháo tự động 2A38M cỡ nòng 30 mm, tầm bắn 4 km với tốc độ khai hỏa tối đa 5.000 phát/phút, cùng 12 tên lửa tầm ngắn 57E6 có khả năng diệt mục tiêu từ cách 20 km.
Hồi cuối tháng 1, Nga tuyên bố hệ thống phòng không tầm ngắn Pantsir-S1 sẽ được trang bị tên lửa mới có tên gọi "Gvozd" (Đinh ốc) chuyên đối phó mục tiêu nhỏ ở tầm thấp. Tên lửa mới có kích thước nhỏ bằng 1/4 đạn tên lửa 57E6, cho phép một ống phóng đạn chứa tới 4 quả Gvozd. Nhờ vậy, một xe chiến đấu Pantsir-S1 hoàn chỉnh có thể mang tối đa 48 quả đạn.
Tổ hợp Pantsir-S1 bảo vệ hệ thống S-400 ở căn cứ Hmeymim. Ảnh: AFP.
Moscow cũng bố trí ít nhất 4 hệ thống S-400 Triumf ở Syria, cùng hai tổ hợp phòng thủ tên lửa đạn đạo S-300VM. Được thiết kế để đối phó mục tiêu tầm xa, S-400 sử dụng 4 loại tên lửa khác nhau với tầm bắn tối đa tới 400 km. Hệ thống S-400 có thể bám bắt tới 80 mục tiêu cùng lúc, tạo nên ô bảo vệ cho cả một khu vực địa lý rộng lớn. Mỗi đơn vị S-400 Nga tại Syria dường như sở hữu ít nhất 60 quả đạn đánh chặn các loại.
Lưới phòng không đa tầng của Nga có thể bảo vệ không phận quanh căn cứ Hmeymim, cũng như bao trùm khu vực rộng lớn trên Địa Trung Hải ở phía tây Syria. Trong đó, S-400 làm nhiệm vụ phòng thủ từ xa trước oanh tạc cơ, tiêm kích và tên lửa đạn đạo, còn Pantsir-S1 bảo vệ chính hệ thống S-400 trước tên lửa hành trình, tiêm kích bay bám địa hình và máy bay không người lái (UAV).
Tuy nhiên, Brimelow chỉ ra một điểm yếu trong "lá chắn thép" của Nga ở Syria, đó là số lượng không nhiều. Trong trường hợp Mỹ phóng đồng loạt lượng lớn tên lửa hành trình vào Syria, lưới phòng không Nga sẽ bị quá tải và không thể đánh chặn hết các mục tiêu.
Chuyên gia quân sự Ewen MacAskill từng ước tính rằng Mỹ có thể phóng tới 240 quả tên lửa Tomahawk để hủy diệt hoàn toàn năng lực không quân của Syria. Với số lượng tên lửa khổng lồ như vậy, Mỹ hoàn toàn có thể xuyên thủng ô phòng không của Nga ở Syria.
"S-400 thừa khả năng bắn hạ những quả tên lửa hành trình bay riêng lẻ. Tuy nhiên, nó rất dễ bị quá tải khi đối mặt với hàng trăm quả Tomahawk được phóng cùng lúc. Việc phải dùng hai quả đạn để bảo đảm bắn hạ một tên lửa khiến nó nhanh hết đạn dự trữ và mất hiệu quả chiến đấu", Justin Bronk, chuyên gia tại Viện Quân sự Hoàng gia Anh, nhận định.
Xe phóng đạn của tổ hợp S-400 Nga tại căn cứ Hmeymim. Ảnh: Reuters.
"Đối với Nga, mối lo ngại chính là một cuộc tập kích đường không quy mô lớn và kéo dài" , Jeffrey Edmonds, chuyên gia về Nga tại Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ, đánh giá.
Cuộc đối đầu giữa S-400 và tên lửa Tomahawk tại Syria nếu diễn ra sẽ đánh dấu lần đầu tiên hai vũ khí này đọ sức với nhau, đồng thời tác động sâu sắc đến chiến lược quân sự của Moscow và Washington.
"Màn thể hiện của S-400 tại Syria rất quan trọng với NATO, bởi nó liên tục gây lo sợ ở châu Âu. Nếu hệ thống này không thể ngăn chặn lượng lớn tên lửa Tomahawk, khả năng răn đe của Nga sẽ bị suy yếu đáng kể", Bronk nhận định.
Tàu chiến Mỹ phóng tên lửa vào Syria hồi năm 2017. Ảnh: US Navy.
Nguồn tin giấu tên của CNBC cho biết trong 8 mục tiêu Mỹ chọn tấn công có hai sân bay, một cơ sở nghiên cứu và một kho vũ khí hóa học của Syria. Trước đó, quân đội Syria đã sơ tán lượng lớn phi cơ tới các sân bay do Nga kiểm soát với hy vọng Mỹ sẽ không tấn công.
Nga cũng điều 10 tàu hải quân rời căn cứ Tartus sau lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump rằng tên lửa "đẹp, thông minh" của Mỹ sẽ tới Syria.
Ryan Bohl, chuyên gia phân tích Trung Đông thuộc tổ chức Stratfor, nhận định các cơ sở vũ khí Syria nằm trong tầm bảo vệ của lưới phòng không Nga, nhưng lại nằm khá xa nơi lực lượng Nga đóng quân. Vì vậy đòn tấn công của Washington sẽ không gây nguy hiểm cho binh sĩ và khí tài của Moscow. Mỹ và Nga dường như vẫn duy trì đường dây nóng nhằm phối hợp để ngăn thương vong cho binh sĩ Nga, đồng thời giúp Washington báo trước cho Moscow về mục tiêu tấn công, tránh leo thang xung đột.
Các cường quốc trên thế giới có nguy cơ rơi vào vòng xoáy chiến tranh tại Syria sau khi quân đội chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad bị cáo buộc thực hiện cuộc tấn công hóa học hôm 7/4, cướp đi sinh mạng của khoảng 70 người ở thành phố Douma, Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Damascus.
Địa Trung Hải (màu xanh) trong tương quan với Syria. Đồ họa: Frost Foundation.
Mỹ đang triển khai một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường ở ngoài khơi Syria, chiếc thứ hai sẽ đến đây trong vài ngày tới. Tàu sân bay USS Harry S. Truman và 5 chiến hạm hộ tống đã lên đường tới khu vực Địa Trung Hải và vịnh Ba Tư. Bộ đôi máy bay trinh sát "sứ giả chiến tranh" MC-12 của Mỹ cũng xuất hiện tại đảo Crete, cách bờ biển Syria khoảng 900 km.
Một tàu ngầm Anh đang đến gần bờ biển Syria, các tiêm kích tại căn cứ Akrotiri trên đảo Cyprus sẵn sàng nhận lệnh không kích Syria. Pháp có 10 tiêm kích Rafale tại Jordan và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất, cùng tàu hộ vệ Aquitaine được trang bị 16 tên lửa hành trình tại Địa Trung hải.
Toàn bộ đơn vị quân đội chính phủ Syria và Hạm đội Biển Đen của Nga đã được đặt trong tình trạng báo động chiến đấu cao nhất.
Cáo buộc dùng vũ khí hóa học khiến Syria bị Mỹ dọa tấn công
Diễn biến vụ tấn công hóa học khiến Mỹ dọa tấn công Syria
Chiếc E-4B số hiệu 73-1677 trong lần di chuyển hồi năm 2012. Ảnh: Jet Photos.
Trang CivMilAir chuyên theo dõi hoạt động hàng không tại Mỹ cho biết phi cơ E-4B Nightwatch số hiệu 73-1677 hôm qua xuất phát từ căn cứ Wright-Patterson, chỉ vài phút sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa phóng tên lửa vào Syria.
Tổng thống Trump trước đó đăng dòng tweet cảnh báo Nga hãy sẵn sàng vì tên lửa "đẹp, mới và thông minh" của nước này sẽ tới Syria. Phát ngôn trên được ông chủ Nhà Trắng đưa ra sau khi đại sứ Nga tại Lebanon tuyên bố quân đội nước này sẽ bắn hạ mọi tên lửa Mỹ nhắm vào Syria.
Cáo buộc dùng vũ khí hóa học khiến Syria bị Mỹ dọa tấn công
Diễn biến vụ tấn công hóa học khiến Mỹ dọa tấn công Syria
Không quân Mỹ đang vận hành 4 phi cơ E-4B Nightwatch, còn được gọi là "máy bay Ngày tận thế". Đây là trung tâm chỉ huy chiến tranh di động, mang theo hàng chục chuyên gia phân tích quân sự, chiến lược gia và trợ lý liên lạc để trợ giúp tổng thống Mỹ.
Phi đội E-4B được trang bị nhiều linh kiện đặc biệt như ăng ten dây dài tới 8km để duy trì liên lạc với lực lượng tàu ngầm hạt nhân, ngay cả khi các trạm liên lạc mặt đất bị phá hủy. Khi cất cánh, chúng sẽ được gọi là Trung tâm Tác chiến trên không Quốc gia (NAOC). Hoạt động từ thập niên 1970, E-4B luôn là lựa chọn tốt nhất giúp tổng thống Mỹ duy trì khả năng lãnh đạo đất nước và tung đòn trả đũa trong một vụ tấn công hạt nhân.
Những diễn biến gần đây cho thấy Mỹ dường như sắp phát động một đợt tấn công tên lửa nhằm vào Syria sau khi quân đội nước này bị cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học ở thị trấn Douma hồi cuối tuần trước khiến 70 người thiệt mạng. Bộ Ngoại giao Nga phủ nhận cáo buộc từ phía Mỹ và cho rằng mọi cuộc tấn công nhằm vào Syria dựa trên những chứng cứ giả mạo và thêu dệt đều không thể chấp nhận được, sẽ dẫn tới những hậu quả thảm khốc.
Một tàu ngầm tấn công hạt nhân của Anh. Ảnh: Military.
Daily Telegraph ngày 11/4 dẫn nguồn tin chính phủ giấu tên cho biết quân đội Anh đang chuẩn bị mọi công đoạn cần thiết, trong đó có di chuyển tàu ngầm, để phóng tên lửa hành trình Tomahawk vào những mục tiêu quân sự ở Syria và nhiều khả năng cuộc tấn công "sẽ được phát động vào tối nay".
Trước đó, nguồn tin từ BBC khẳng định bà May sẵn sàng cho phép quân đội tham gia vào hành động quân sự do Mỹ dẫn đầu nhằm đáp trả cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học ở Đông Ghouta vào ngày 7/4 khiến khoảng 70 người thiệt mạng, mà không cần sự ủng hộ từ quốc hội.
Tuy nhiên, trong một cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, bà cũng lưu ý rằng London cần thêm bằng chứng về hành động tấn công hóa học của Damascus trước khi tham gia trừng phạt quân sự cùng Washington.
Các quan chức Mỹ ngày 9/4 cho hay chính quyền Tổng thống Trump đang tính toán một đòn tấn công quân sự đa quốc gia nhằm vào Syria nhưng không tiết lộ kế hoạch cụ thể.
Theo giới chuyên gia, Pháp, Anh và các đồng minh Trung Đông sẽ là những đối tác tiềm năng của Mỹ trong bất cứ chiến dịch can thiệp quân sự nào vào Syria.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hồi tháng 2 cảnh báo nước này có thể tấn công Syria nếu Damascus vi phạm hiệp ước cấm vũ khí hóa học. Pháp hiện có 12 máy bay chiến đấu ở Trung Đông và có khả năng không kích Syria từ biển.
Nga và Syria bác bỏ mọi cáo buộc. Trong khi đại sứ Nga tại Lebanon dẫn lời Tổng thống Vladimir Putin cam đoan sẽ bắn hạ mọi tên lửa Mỹ nhằm vào Syria, Điện Kremlin lại kêu gọi Mỹ và đồng minh kiềm chế, tránh mọi hành động gây hấn và làm bất ổn tình hình khu vực. Syria đã đặt quân đội trong tình trạng báo động và di chuyển thiết bị quân sự để tránh tổn thất. Hạm đội Biển đen của Nga cũng được đặt trong tình trạng cảnh báo cao nhất.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov. Ảnh: Gazeta.
"Đường dây nóng vẫn hoạt động và được cả hai bên sử dụng. Chúng tôi tiếp tục coi trọng việc tránh các bước đi có thể làm gia tăng căng thẳng tại Syria", Reuters dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm qua cho biết.
Đường dây nóng giảm xung đột được Nga và Mỹ thiết lập ở Syria từ năm 2015, khi Moscow quyết định can thiệp quân sự vào quốc gia Trung Đông này nhằm hỗ trợ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad. Kênh liên lạc này kết nối trực tiếp giữa sở chỉ huy lực lượng Nga tại Syria với Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ ở Qatar.
Đây được coi là kênh liên lạc quan trọng giữa Nga và Mỹ để điều phối hoạt động quân sự tại Syria, đảm bảo hai cường quốc không xảy ra tai nạn hoặc xung đột bất ngờ. Đường dây này có thể giúp Washington báo trước cho Moscow về mục tiêu tấn công, tránh gây thương vong cho binh sĩ Nga tại Syria.
Ông Peskov khẳng định Điện Kremlin theo dõi chặt chẽ mọi tuyên bố liên quan tới vấn đề Syria từ Washington, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế.
Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Mỹ được cho là đã lựa chọn 8 mục tiêu để phát động đòn tấn công vào Syria, gồm hai sân bay, một cơ sở nghiên cứu và một kho vũ khí hóa học. Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn thực hiện cuộc tấn công này để đáp trả việc Syria bị cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học ở Douma hôm 7/4 khiến 70 người chết.
Việc Nga xác nhận vẫn duy trì đường dây nóng với Mỹ cho thấy cả hai bên "hiểu rõ nguy cơ đụng độ trực diện và tìm cách tránh kịch bản này", theo chuyên gia phân tích quốc phòng Alexander Golts.
Cáo buộc dùng vũ khí hóa học khiến Syria bị Mỹ dọa tấn công
Diễn biến vụ tấn công hóa học khiến Mỹ dọa tấn công Syria
Tàu chiến Nga tại cảng Tartus trước và sau thời điểm ông Trump dọa tấn công Syria. Ảnh: ISI.
Ảnh vệ tinh do hãng ImageSat International (ISI) của Israel chụp ngày 11/4 cho thấy gần như toàn bộ tàu chiến Nga ở Syria đã rời khỏi quân cảng Tartus, không lâu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tên lửa "đẹp, mới và thông minh" sẽ tới Syria. Khu vực cảng do Nga quản lý chỉ còn lại một tàu ngầm diesel-điện lớp Kilo.
Việc 10 tàu hải quân Nga đồng loạt rời cảng Tartus tiến ra Địa Trung Hải khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ nổ ra đụng độ lớn trên biển, khi các tàu chiến mang tên lửa hành trình của Mỹ, Anh, Pháp cũng được cho là đang hiện diện tại đây, sẵn sàng cho đòn tấn công giáng vào Syria.
Tuy nhiên, chuyên gia Alex Lockie của Business Insider cho rằng động thái này của Nga giống một "đòn nắn gân" nhiều hơn là dàn quân đối đầu trực diện với Mỹ trên biển. Mục đích của hành động này là buộc Mỹ giảm quy mô cuộc không kích tiềm tàng nhằm vào Syria.
10 tàu chiến Nga rời cảng Tartus phần lớn là tàu vận tải, tàu đổ bộ, ngoại trừ một tàu ngầm lớp Kilo và hộ vệ hạm Đô đốc Essen. Đây là hai chiến hạm có khả năng tấn công mạnh với vũ khí nguy hiểm nhất là tổ hợp tên lửa Kalibr với các phiên bản chống hạm, chống ngầm và đối đất có tầm bắn tối đa tới 2.500 km.
Ryan Bohl, chuyên gia phân tích Trung Đông thuộc tổ chức Stratfor, cho rằng Nga sẽ không chủ động tấn công lực lượng tàu chiến Mỹ trên Địa Trung Hải. "Cả Moscow và Washington đều không muốn nổ ra Thế chiến III. Họ biết cách ngăn điều này xảy ra, cũng như duy trì các đường dây liên lạc rất thông suốt", ông Bohl nhận định.
Tàu chiến Nga phóng tên lửa Kalibr diệt mục tiêu IS
Tàu Đô đốc Essen phóng tên lửa Kalibr năm 2016. Video: Bộ Quốc phòng Nga.
"Việc bắn hạ tên lửa hành trình Tomahawk hoàn toàn khác với tung đòn tấn công chiến hạm phóng chúng", Bohl nói. Bởi vậy, chuyên gia này cho rằng với động thái điều tàu chiến ra Địa Trung Hải, hải quân Nga chỉ muốn cho dư luận Mỹ thấy cái giá phải trả khi chiến tranh nổ ra, nhằm để họ gây sức ép buộc Tổng thống Trump hủy kế hoạch tấn công hoặc giảm quy mô không kích Syria.
Hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Mỹ nhiều khả năng đang có mặt ở đông Địa Trung Hải, ngoài khơi Syria. Washington hôm qua cũng điều tàu sân bay USS Harry S. Truman và 5 chiến hạm hộ tống tới khu vực Địa Trung Hải và vịnh Persia. Các đồng minh của Mỹ như Pháp, Australia hay Arab Saudi đều đã bày tỏ sự ủng hộ với hành động của Mỹ ở Syria.
Đại sứ Nga tại Lebanon hôm 11/4 tuyên bố quân đội Nga sẽ bắn hạ tên lửa hành trình tấn công Syria và thậm chí nhắm cả vào các khí tài phóng chúng. Đáp lại, Tổng thống Trump đe dọa trên Twitter rằng Nga hãy chờ "các tên lửa đang tới Syria".
Tuy nhiên, Nhà Trắng hôm qua cho biết quyết định cuối cùng về vấn đề Syria chưa được đưa ra và tấn công quân sự chỉ là một trong nhiều phương án đang được cân nhắc.
Quân cảng Tartus nằm ở bờ biển phía tây Syria. Đồ họa: BBC.
Biểu tình trước Tòa Án Tối Cao sau phán quyết chấp thuận sắc lệnh cấm nhập cảnh của tổng thống Mỹ, Washington, ngày 26/06/2018Mark Wilson/Getty Images/AFP
Hệ thống chống hỏa tiễn Vòm Sắt của Israel tại Golan, gần biên giới Syria, 09/05/2018.REUTERS/Amir Cohen
