Việt Nam sẽ dùng hơn 100 máy đào hầm TBM hiện đại nhất thế giới, triển khai đồng thời 5 dự án metro cam kết hoàn thành 2030 
Liệu Việt Nam có thể lập lại "kỳ tích máy đào hầm TBM" như cách Trung Quốc đã từng làm?
Một siêu dự án hạ tầng chưa từng có trong lịch sử vừa chính thức khởi động: Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội cùng liên danh tổng thầu Vinhomes - SGC chính thức ký kết hợp đồng triển khai đồng loạt 5 tuyến metro (số 1, 2, 8, 10 và 14). Điểm gây kinh ngạc nhất là liên danh quyết định chơi lớn khi đặt mua cùng lúc hơn 100 dây chuyền máy đào hầm TBM (Tunnel Boring Machine) hiện đại nhất thế giới cùng hơn 50 dây chuyền đào tường vây.
Công nghệ TBM là "quái vật" chạy ngầm dưới lòng đất với đầu khoan khổng lồ, vừa tiến hành khoan cắt đất đá, vận chuyển mùn khoan ra ngoài, vừa tự động ép lắp các tấm bê tông đúc sẵn để hoàn thiện vỏ hầm ngay phía sau. Nhờ quy trình khép kín tuyệt đối, TBM giúp thi công diễn ra liên tục, an toàn và hoàn toàn không gây sụt lún hay ảnh hưởng đến sinh hoạt đô thị phía trên. Với cam kết đưa cả 5 tuyến metro vào vận hành trước ngày 31/12/2030, dự án này khiến dư luận đặt ra câu hỏi lớn: Liệu từ cột mốc mua sắm khổng lồ này, Việt Nam có thể dấn thân vào con đường tự chủ công nghệ lõi như Trung Quốc đã từng làm?
Nhìn lại lịch sử 20 năm trước, khi Trung Quốc bắt đầu xây dựng hệ thống tàu điện ngầm, mọi chiếc máy TBM đều phải nhập khẩu từ Đức với mức giá cắt cổ: 350 triệu nhân dân tệ/chiếc. Đi kèm là những điều khoản bất công nghẹt thở: kỹ sư Đức nhận lương 3.000 Euro/ngày, đi khoang hạng nhất và ở phòng tổng thống khách sạn 5 sao. Lúc sửa chữa, người Trung Quốc bị đuổi khỏi hiện trường, thay một cái vòng đệm nhỏ cũng phải trả hóa đơn 100 nghìn tệ, hỏng hóc nhỏ phải chờ đợi đến 3 tháng. Sự kiêu ngạo của liên minh Đức - Mỹ - Nhật thời điểm đó xuất phát từ niềm tin rằng nắm giữ độc quyền công nghệ thì có quyền "ngồi mát ăn bát vàng".
Thế nhưng đến năm 2008, chiếc máy TBM thuần nội địa đầu tiên của Trung Quốc chính thức ra đời, giáng một đòn chí mạng vào sự kiêu ngạo đó. Máy nội địa không những vận hành tốt mà giá chào bán lập tức hạ xuống còn 50 triệu tệ, và nay chỉ còn hơn 20 triệu tệ — bằng 1/17 cái giá cắt cổ ngày xưa. Thần thoại độc quyền sụp đổ chỉ trong một đêm, buộc các tập đoàn Phương Tây phải hạ mình chấp nhận mức giá cạnh tranh. Kịch bản này sau đó tiếp tục lặp lại ở ngành xe điện, pin mặt trời, smartphone và thiết bị y tế.
Đứng trước bước ngoặt hơn 100 dàn máy TBM chuẩn bị cập cảng Hà Nội, Việt Nam đang nắm trong tay cơ hội lịch sử. Việc đặt mua số lượng khí tài khổng lồ này tạo ra vị thế đàm phán hoàn toàn mới trên trường quốc tế để gài đặt các điều khoản về chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ sư và hợp tác sản xuất phụ trợ.
Đứng trước đà vươn lên của các tập đoàn công nghệ - công nghiệp nội địa như Viettel, VNPT, VinFast hay Thaco, Việt Nam hoàn toàn có thể vạch ra một lộ trình nội địa hóa bài bản. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào linh kiện nhập khẩu đắt đỏ mỗi khi hỏng hóc hay bảo dưỡng, chúng ta hoàn toàn có thể khởi đầu bằng việc tự chủ sản xuất các vật tư, linh kiện tiêu hao — từ tấm vỏ hầm bê tông đúc sẵn, hệ thống kết cấu thép, dây cáp, đến các chi tiết cơ khí phụ trợ. Nhờ quy mô đơn hàng 'khủng' và chính sách ưu đãi, hỗ trợ nội địa hóa từ Chính phủ, các doanh nghiệp Việt sẽ có động lực nhận chuyển giao công nghệ, từng bước làm chủ khâu bảo trì, thay thế và tiến tới tự chủ sản xuất hạ tầng đường sắt ngầm.
Đó chính là bản lề để người Việt không chỉ vận hành, mà sẽ tự tay chế tạo nên những công trình đường sắt ngầm cho chính dân tộc mình!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten