Qaddafi: Chế độ độc tài nào cũng sẽ chết

October 21, 2011

Ngô Nhân Dụng

Các chế độ độc tài sớm muộn thế nào cũng sẽ bị lật đổ, nhưng ở mỗi nước có thể chấm dứt một cách khác nhau. Khi Mùa Xuân Á Rập bắt đầu từ Tunisie lan tới Ai Cập, nhiều người đã liên tưởng ngay đến những cuộc cách mạng nhung lật đổ chế độ cộng sản ở Ðông Âu.
Không phải cuộc cách mạng nào cũng bọc nhung. Tunisie và Ai Cập kết thúc ách độc tài một cách êm đềm giống Ðông Ðức, Ba Lan, Tiệp Khắc. Ðến bây giờ Libya kết thúc giống kiểu Romanie.
Một điều khác biệt là Nicolae Ceau escu bị đem ra xử nhanh chóng trong vòng bí mật rồi bị hành quyết. Còn Gaddafi sau khi bị bắt ngoài mặt trận, đã bị bắn chết. Nhờ thế, có lẽ hàng ngàn người Libya giữ được mạng sống. Nếu chờ đến khi đưa ông ta ra tòa rồi treo cổ như Saddam Hussein thì tàn quân của ông ta sẽ còn kháng cự lâu hơn.
Năm 2008, Qaddafi còn tiếp kiến bà Condoleezza Rice (và sau đó tiết lộ ông “phải lòng” bà ngoại trưởng Mỹ xinh đẹp). Năm 2009, ông ta còn đọc diễn văn trước đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, lần đầu tiên và lần duy nhất. Sau khi nói 15 phút như mọi vị nguyên thủ quốc gia khác được phép sử dụng, ông tiếp tục nói thêm 80 phút nữa; coi cả thế giới cũng phải ngoan ngoãn lắng nghe như dân Libya dưới quyền mình. Năm ngoái, ông còn công du sang Roma một cách vẻ vang. Thoáng chốc, tất cả trở về cát bụi.
Trong thế kỷ 20 khi nhiều nước giành lại độc lập, có những nước lo xây dựng các định chế chính trị, xã hội làm nền tảng lâu dài; những nước khác thì có các “lãnh tụ anh minh” xuất hiện đóng vai “anh hùng cứu quốc”. Một trong những Người Hùng đó là ông Qaddafi.
Sau khi ông Qaddafi chết, nước Libya sẽ ra thế nào, chưa ai biết chắc. Di sản của ông là một xã hội phân liệt, chỉ có dầu lửa phong phú ngoài ra không có một thứ gì khác để sống như một quốc gia. Những người cầm đầu cuộc nổi dậy chỉ chia sẻ một ý chí, là lật đổ Qaddafi; ngoài ra chưa biết họ sẽ làm gì với di sản ông ta để lại. Vì họ không được chuẩn bị. Cả nước Libya không được chuẩn bị, sau 42 năm sống dưới một chế độ độc tài khắc nghiệt.
Qaddafi rất giống những Người Hùng thuộc thế hệ trước ông, những Fidel Castro (còn sống), Pol Pot (đã chết), giống cả Mao Trạch Ðông, Kim Nhật Thành và Kim Chính Nhật; hay xa hơn nữa, Stalin, Hitler. Họ lật đổ trật tự xã hội cũ và kêu gọi người dân theo mình bằng giấc mộng xây dựng một quốc gia hùng cường trên những nền tảng hoàn toàn mới. Qaddafi chọn cho mình những danh hiệu như Giảng sư (Imam) của Thế giới Hồi Giáo; Nhà Ðại Cách Mạng; Khoa Trưởng của các Nhà Cai trị Á Rập; Anh Cả Lãnh đạo (khi cướp chính quyền, Ðại Tá Qaddafi chưa đầy 30 tuổi; nếu già hơn vài chục tuổi chắc ông ta cũng muốn được tôn xưng là Bác, hay là Cha già Dân tộc).
Qaddafi cũng đề cao một chủ nghĩa quốc tế, không tự giới hạn mình trong phạm vi quốc gia, quá chật hẹp. Ông ta cũng tuyên bố một thứ Chủ nghĩa Xã hội; giống như Hitler cũng dùng cái tên hấp dẫn này. Dưới danh nghĩa một chủ nghĩa xã hội, ông cũng tịch thâu tài sản của tư nhân, một cách vừa tích lũy tiền bạc trong tay vừa bắt mọi người phải chịu làm nô lệ cho guồng máy ban phát cơm áo, nhà cửa và các thứ ân huệ khác. Theo gương của Stalin và Mao, Qaddafi biết rằng khi kiểm soát được nồi cơm là có phương pháp kiểm soát toàn thể xã hội hữu hiệu nhất. Nhưng nắm đầu kinh tế chưa đủ. Qaddafi cũng tạo ra một guồng máy công an, mật vụ, bắt, giết, tra tấn những người có ý kiến khác. Qaddafi sử dụng guồng máy chuyên chế của mình để nuôi một đám thuộc hạ tham nhũng, tập trung quanh gia đình ông ta; nhờ tài nguyên dầu lửa dồi dào. Giống các bác Mao, bác Kim, Qaddafi bên ngoài rất lãng mạn. Anh Cả đòi sống trong một cái lều. Chung quanh nuôi lạc đà, nuôi dê, cừu theo lối sống cổ truyền của những người du mục. Khi sang New York họp Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc, Qaddafi đòi dựng một cái lều để ngủ chứ không vào khách sạn. Khi các dân quân nổi dậy chiếm Tripoli người dân Libya mới khám phá ra cả một cuộc sống xa hoa của gia đình lãnh tụ kính yêu.
Ðể bảo đảm bộ máy kềm chế xã hội, Qaddafi tất nhiên cũng dựng lên một bộ máy nói dối trá tuyên truyền cho chế độ. Theo gương cuốn Sách Ðỏ của Mao Trạch Ðông, ông ta xuất bản cuốn Sách Xanh năm 1975; bắt học sinh, sinh viên học tập “Tư tưởng Gaddafi,” môn học quan trọng nhất trong các khóa trình. Qaddafi ra lệnh mỗi thành phố phải dựng tượng, không phải chỉ có hình ông ta mà cả hình bộ Sách Xanh của “Tư Tưởng Gia Cách Mạng” Qaddafi nữa.
Cũng giống như các bác Kim Chính Nhật, bác Pol Pot và bác Mao, Anh Cả Lãnh đạo Qaddafi phải được tôn thờ, chiếm độc quyền niềm kính ngưỡng của dân chúng. Báo, đài không được nhắc đến, không được in hình một nhân vật nào khác ngoài lãnh tụ anh minh. Cả đến các ngôi sao bóng đá cũng không được đề cao trong các phương tiện truyền thông.
Kinh nghiệm của các quốc gia sống dưới những Người Hùng như Qaddafi cho thấy di sản mà họ để lại là những xã hội tan rã, những quốc gia thiếu nền tảng. Tất cả guồng máy quốc gia được lập ra để phục vụ một cá nhân hay một đảng. Không có một định chế chính trị và xã hội nào đủ cứng cỏi và bền vững để thiết lập một guồng máy cai trị dựa trên luật pháp. Không một nhóm hay một tổ chức xã hội độc lập nào làm môi trường, làm khung cảnh cho người dân tham dự vào việc quốc gia. Cho nên sau khi chế độ độc tài sụp đổ thì thường sinh ra hỗn loạn.
Ở những nước như Ba Lan, Tiệp Khắc, hoặc ở Nam Hàn, Ðài Loan, ngay trong lúc chế độ độc tài còn cai trị, đã xuất hiện những hạt giống đang nẩy mầm của xã hội công dân. Giới trí thức Hiến Chương 77, Phong trào Công đoàn Ðoàn Kết, hay các tổ chức sinh viên đại học, các công đoàn ở Nam Hàn đều là những tế bào đầu tiên sau này phát triển thành xã hội công dân, nền tảng của chế độ dân chủ. Ở các quốc gia thiếu những mầm mống của xã hội công dân, như Nelorussia, Ukraina, Iraq, hay các nước Trung Á thuộc Liên Xô cũ, sau khi lật đổ chế độ độc tài rồi, việc xây dựng các định chế dân chủ tự do rất khó khăn và chậm trễ.
Ðó là những tấm gương mà người dân các nước sống trong chế độ độc tài phải suy ngẫm. Thay vì chờ đợi những Người Hùng, người lãnh đạo “tài đức vẹn toàn,” một dân tộc hãy lo xây dựng các định chế xã hội công dân ngay để tái thiết quốc gia sau khi lật đổ chế độ độc tài.
Những chính quyền độc tài chuyên chế còn sót lại trên thế giới cũng phải suy nghĩ. Họ muốn được kết thúc trong bàn tay bọc nhung như ở Ðông Ðức, Ba Lan, Tunisie, Ai Cập? Hay họ muốn theo số phận của Ceau escu và Qaddafi? Phải lựa chọn sớm, không thể nào nuôi mãi giấc mộng “muôn năm trường trị” được. Muốn kết thúc êm thắm, tốt nhất nên dần dần trả tự do cho người dân được sinh hoạt đoàn thể, tụ họp, phát biểu, lập những hội đoàn để chuẩn bị cho một xã hội công dân tương lai.

Chú Thích: Cách viết tên nhà độc tài Libya bằng mẫu tự La tinh thay đổi. Vì mẫu tự tương đương với Q trong tiếng Á Rập có thể phát âm nhiều cách khác nhau, “q” hoặc “k” hay “g” và “gh” tùy theo vùng. Cho nên hãng thông tấn Associated Press, báo Wall Street Journal và công ty CNN hay viết là “Gadhafi”, báo Los Angeles Times viết “Kadafi.” Ðài ti vi Á Rập Al Jazeera, viết “Gaddafi,” trong khi nhật báo New York Times viết “el-Qaddafi,” cho có vẻ Á Rập hơn!

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=138834&z=7
Hình ảnh mới nhất về cái chết của Gadhafi Thursday, October 20, 2011

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=138754&z=177

Toàn cảnh kết cục đẫm máu của Gadhafi

 21/10/2011

Chính quyền chuyển tiếp Libya từng tuyên bố muốn bắt sống Gadhafi để xử những tội ác và xây dựng nhà nước dân chủ mới, nhưng cách những tay súng của họ hành quyết Gadhafi cho thấy con đường đến mục tiêu này còn đầy chông gai.
> Libya hoãn chôn Gadhafi / Từ ngai vàng xuống ống cống
> Cuộc đời Gadhafi qua ảnh / Gadhafi bị bắn chết

Đại tá Gadhafi và những thuộc hạ thân tín trốn trong một hầm chỉ huy ở thành phố quê nhà Sirte trong suốt 10 ngày cuối cùng. Trước sức tấn công của các binh sĩ chính quyền lâm thời (NTC), họ và những tay súng còn lại quyết định thực hiện một kế hoạch chạy trốn đầy mạo hiểm bằng đoàn xe gần 100 chiếc từ Quận 2 của Sirte. Trong đó 5 chiếc đi ở giữa chở Gadhafi và những cộng sự thân tín.

Theo một chỉ huy NTC trực tiếp truy kích đoàn xe là Abdul Rauf Mohammad, kế hoạch chạy trốn của Gadhafi là sử dụng các tay súng bắn tỉa và số súng hạng nặng còn lại để mở đường máu, yểm trợ cho nhóm 5 chiếc xe chở Gadhafi tẩu thoát. Đoàn xe định chia làm hai cánh, trong đó nhóm chính gồm 75 chiếc chạy theo đường lớn và nhóm còn lại cắt đường băng sa mạc hướng về phía nam.

Tuy nhiên đoàn xe của Gadhafi quá đông nên đã bị một máy bay chiến đấu Tornado của Anh dễ dàng phát hiện qua thiết bị do thám. Giới chức NTC và NATO nhận định có "mục tiêu giá trị cao" trong đoàn xe hùng hậu này nên phát lệnh tấn công. Lập tức "sát thủ trên không" là chiếc máy bay không người lái Predator của Mỹ được điều tới bắn tên lửa Hellfire khiến đoàn xe tan tác.

Cùng lúc, chiến đấu cơ Rafale của không quân Pháp cũng tới oanh tạc đoàn xe Gadhafi. Tại một vị trí cách đường chính khoảng 20 mét, cạnh một trạm điện hạ thế gần Sirte, hơn 15 chiếc xe bán tải gắn vũ khí hạng nặng thuộc đoàn xe Gadhafi bị cháy đen và nát vụn sau vụ oanh kích của máy bay NATO. Khoảng 50 người chết tại đây gồm một số thi thể cháy đen chỉ còn xương vẫn ngồi trên ghế xe.

Những hình ảnh đẫm máu về vụ hành quyết Gadhafi (Khuyến cáo hình ảnh có thể gây sốc)

Vụ hành quyết man rợ

Sau vụ oanh tạc, số còn lại trong đoàn xe bỏ chạy tứ tung tránh sự truy đuổi của lực lượng mặt đất. Theo các chiến binh NTC, Gadhafi bị thương và cầm theo một khẩu súng ngắn vỏ vàng tập tễnh bỏ chạy rồi chui vào một ống cống bê tông bên đường cố thủ. Một số vệ sĩ chạy theo Gadhafi nhưng lực lượng truy đuổi bằng xe đã theo sát và bắn chết 5 vệ sĩ cuối cùng của Gadhafi bên ngoài miệng cống.

Một chỉ huy quân NTC truy đuổi là Salem Bakeer kể lại: "Ban đầu chúng tôi bắn nhóm Gadhafi bằng súng phòng không từ trên xe nhưng không hiệu quả. Do đó chúng tôi nhảy khỏi xe để chạy bộ truy đuổi. Một trong những vệ sĩ của Gadhafi chạy ra ngoài ống cống khua khẩu súng trên đầu và xin đầu hàng. Nhưng ngay khi nhìn thấy chúng tôi anh ta lại nổ súng".

Cũng theo người trực tiếp chỉ huy truy bắt Gadhafi nói trên thì chính Gadhafi đã yêu cầu vệ sĩ cuối cùng của mình ngừng bắn và tay súng này đã cố tìm cách cứu cựu lãnh đạo Libya bằng cách hét to "Ông chủ tôi ở đây, Muammar Gadhafi đang ở đây, ông ấy bị thương".

Bakeer khẳng định ngay lập tức Gadhafi bị bắt sống với những vết thương ở chân và lưng. Cựu lãnh đạo Libya bị các tay súng NTC lôi đi khoảng 50 mét từ cửa cống tới một chiếc xe Jeep và quăng ông này lên phía mũi chiếc xe. Khi đó đám đông chiến binh vây quanh Gadhafi đã nổi điên và liên tục đánh vào mặt ông này.

Gadhafi, một ông già 69 tuổi bị lột hết áo, người đầm đìa máu, mang vẻ mặt hoảng loạn. Người từng tự phong là "Vua của các Vua châu Phi" này đã không nhận được bất cứ hành động ân xá nào. Câu cuối cuối cùng của Gadhafi là hỏi những người bắt mình: "Tôi đã làm gì các anh?" và xin họ "Đừng bắn! Đừng bắn!" để tha mạng. Nhưng các tay súng vẫn hành quyết tại chỗ Gadhafi với những viên đạn vào đầu và bụng.

Những chiến binh trực tiếp bắn chết Gadhafi đến từ thành phố Misrata, nơi từng là chiến trường ác liệt nhất trong 8 tháng nội chiến ở Libya. Họ nhồi xác Gadhafi lên sàn một chiếc xe cứu thương, vây quanh là các tay súng đang hồ hởi và chạy về thành phố Misrata quê nhà. Theo kênh truyền hình Al-Arabiya, xác của Gadhafi sau đó được đặt trên nóc một chiếc xe và diễu trên các con phố Misrata trong sự hò reo của đám đông xung quanh.

Libya mới thời hậu Gadhafi

Sau khi Gadhafi bị "bắn chết như một con chó trên đường" theo mô tả của những người chứng kiến, tiếng súng nổ vang trời trên khắp các đường phố Libya để ăn mừng. Xe cộ cũng đồng loạt bóp còi để thể hiện sự vui sướng và nhiều người ôm nhau nhảy múa vì Gadhafi đã bị giết.

Chiến thắng của phe cách mạng tại Libya là nhờ sự hỗ trợ mang tính quyết định của lực lượng quân sự quốc tế do NATO đứng đầu, can thiệp vào Libya từ tháng 3/2011 với danh nghĩa bảo vệ thường dân bị chế độ Gadhafi đàn áp. Sau khi chế độ này bị lật đổ hồi tháng 8, các chiến dịch của NATO tại Libya vẫn tiếp tục nhằm hỗ trợ lực lượng nổi dậy xoá bỏ hoàn toàn quyền lực của Gadhafi.

Sự yểm trợ của NATO trong vụ hạ sát Gadhafi đã giúp NTC có thể tuyên bố chiến thắng hoàn toàn trong cuộc cách mạng của họ. Trong cuộc họp báo tối qua, thủ tướng Libya và đứng đầu NTC Mahmoud Jibril tuyên bố đã đến lúc khởi đầu một nhà nước mới. "Chúng tôi chờ đợi khoảnh khắc này từ rất lâu và Muammar Gadhafi đã bị tiêu diệt. Tôi nghĩ sự kiện này khiến người dân Libya nhận ra rằng đã đến lúc bắt đầu một Libya mới, đoàn kết, một dân tộc, một tương lai".

Gadhafi là lãnh đạo đầu tiên ở Bắc Phi và Trung Đông bị giết kể từ khi làn sóng "Mùa xuân Ảrập" nổ ra nhằm chấm dứt các chế độ độc tài và xây dựng một nền dân chủ trong khu vực. Libya cũng là quốc gia duy nhất trong làn sóng biểu tình có sự thay đổi chế độ nhờ sự can thiệp của quân đội nước ngoài. Trước đó các tổng thống kỳ cựu của Tunisia và Ai Cập đều lần lượt bị hạ bệ do các cuộc biểu tình rầm rộ của người dân trong nước.

Cái chết của Gadhafi đánh dấu việc quốc gia nhiều dầu mỏ Libya bước sang một trang sử mới, nhưng sự bất ổn chưa thể sớm chấm dứt trong tương lai gần. Phe vốn được coi là phiến quân nổi dậy trước đây đang là người lãnh đạo đất nước Libya với sự thiếu tổ chức thể hiện ở nhiều lĩnh vực. Với một chính quyền như thế họ lại phải đối mặt với thách thức tái thiết đất nước khổng lồ phía trước.

Phản ứng của phương Tây

Lãnh đạo Anh, Pháp, Mỹ, những nước chủ chốt trong cuộc can thiệp quân sự vào Libya đều nhanh chóng lên tiếng bày tỏ sự hài lòng vì sự kiện đại tá Gadhafi đã bị tiêu diệt, trong khi những nhà lãnh đạo khác coi đây là một cột mốc quan trọng trong lịch sử của người Libya.

Tổng thống Mỹ Barack Obama cho rằng 20/10 là một ngày quan trọng mang tính lịch sử của Libya. "Bóng tối chuyên quyền đã bị xoá bỏ. Với triển vọng to lớn ở phía trước, người dân Libya lúc này có trách nhiệm xây dựng một đất nước dân chủ và khoan dung, đối lập với nền độc tài của Gadhafi". Ông cũng cho rằng cái chết của Gadhafi là sự cảnh báo các chế độ đang bị phản đối khác ở Bắc Phi và Trung Đông.

Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cho rằng cái chết của Gadhafi đánh dấu một bước tiến đối với người dân Libya và kêu gọi chính quyền mới ở nước này nhanh chóng tiến hành cải cách dân chủ. "Cái chết của Gadhafi là bước tiến quan trọng trong cuộc chiến kéo dài hơn 8 tháng qua của người dân Libya, nhằm tự giải phóng khỏi chế độ độc tài và tàn bạo tồi tại hơn 40 năm", ông Sarkozy nói thêm.

Phản ứng về cái chết của Gadhafi, Thủ tướng Anh David Cameron cho rằng sự kiện này hứa hẹn một tương lai tốt đẹp hơn cho người dân mà Gadhafi đã cai trị trong suốt 4 thập kỷ. "Người dân Libya hôm này còn có cơ hội vĩ đại hơn sau sự kiện này trong việc tự mình xây dựng một tương lai dân chủ và vững mạnh", ông Cameron phát biểu bên ngoài số 10 số Downing.

Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon phát biểu: "Ngày hôm nay đánh dấu bước chuyển lịch sử của Libya. Trong những ngày tới chúng ta sẽ chứng kiến cảnh vui mừng cũng như nỗi đau khổ của những người mất mát. Giờ là lúc để mọi người Libya đồng tâm. Người Libya chỉ có thể có tương lai tốt đẹp nếu có đoàn kết dân tộc và hòa giải. Chiến binh của mọi bên đều phải buông vũ khí trong hòa bình. Đây là lúc để hàn gắn và tái thiết, là thời điểm của lòng quảng đại chứ không phải để trả thù".

Tổng thống Nga Dmitry Medvedev nhận được thông tin về Gadhafi khi đang cùng Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte chuẩn bị cho một cuộc họp báo và ông bình luận: "Chỉ có người dân Libya mới có thể quyết định số phận của Gadhafi". Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Guido Westerwelle bày tỏ hy vọng Libya sẽ tiến vào một "chương mới hòa bình và dân chủ" sau cái chết của Gadhafi.

Đình Nguyễn

Khoảnh khắc đẫm máu cuối cùng của Gadhafi

Cửa cống bê tông nằm bên vệ đường, nơi Gadhafi và những vệ sĩ cuối cùng ẩn náu. Ảnh: AFP.

Sau khi bắn chết 5 vệ sĩ cuối cùng của Gadhafi ngay ngoài miệng cống, các tay súng NTC lôi ông này từ trong cống ra ngoài trong tình trạng bị thương. Ảnh: AP.

Một phần đoàn xe của Gadhafi bị máy bay tấn công cháy đen gần một trạm hạ thế ở Sirte.

Sau khi bị lôi ra từ ống cống, Gadhafi bị thương đầm đìa máu đang cố xin đám đông tay súng vây quanh tha mạng. Hình lấy từ một clip quay bằng điện thoại di động.

Các tay súng dùng vũ lực lôi Gadhafi trên đường, một số đánh vào mặt ông này trong tình trạng thương tích đầy mình.

Gương mặt hoảng loạn của Gadhafi trong vòng vây của đám đông đang hò hét.

Gadhafi vùng vẫy trong tuyệt vọng khi bị các thanh niên lôi trên đường và ấn lên mũi một chiếc xe bán tải. Một số liên tục đánh vào người cựu lãnh đạo Libya.

Gadhafi bị đè ngửa trên mũi chiếc xe.

Các tay súng truy đuổi và bắn chết Gadhafi đến từ thành phố Misrata. Họ nhanh chóng đưa xác ông này lên một chiếc xe cứu thương để chạy từ Sirte về Misrata ăn mừng.

Đám đông đông vây quanh xác Gadhafi và liên tục dùng điện thoại để chụp ảnh. Ảnh: AFP.

Xác Gadhafi được đặt trên sàn xe bê bết máu trên đường chạy về Misrata ngày 20/10.

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/phan-tich/2011/10/toan-canh-ket-cuc-dam-mau-cua-gadhafi/page_2.asp
http://vnexpress.net/gl/the-gioi/phan-tich/2011/10/toan-canh-ket-cuc-dam-mau-cua-gadhafi/

Gadhafi bị bắn chết và kéo xác trên đường

20-10-2011

Người đứng đầu chính quyền lâm thời Libya (NTC) Mahmoud Jibril tối nay tuyên bố đại tá Gadhafi đã bị bắn chết tại thành phố quê nhà Sirte, trong khi truyền hình Ảrập phát hình ảnh xác cựu lãnh đạo Libya bị kéo lê trên đường.
> Thế giới nói về cái chết của Gadhafi / Cảnh mừng chiến thắng tại Sirte
> Clip căn hầm bí mật tại quê Gadhafi / Cảnh ly tán của gia đình Gadhafi

Một bức ảnh cho thấy người có ngoại hình giống đại tá Gadhafi đang đầm đìa máu tại Sirte. Ảnh: AFP.

Tại cuộc họp báo bất thường tại Tripoli, quyền thủ tướng Libya Mahmoud Jibril tuyên bố đã đến lúc khởi đầu một nhà nước Libya mới. "Chúng tôi chờ đợi khoảnh khắc này từ rất lâu và Muammar Gadhafi đã bị tiêu diệt. Tôi nghĩ sự kiện này khiến người dân Libya nhận ra rằng đã đến lúc bắt đầu một Libya mới, đoàn kết, một nhân dân, một tương lai", ông Jibril nhấn mạnh sau nhiều giờ có các thông tin trái chiều về số phận của Gadhafi.

Trong khi đó, đoạn video đẫm máu quay xác của Gadhafi đồng loạt xuất hiện trên khắp các kênh truyền hình của thế giới. Một đám đông các binh sĩ NTC hò hét xung quanh xác Gadhafi mặc bộ quân phục kaki, đầm đìa vết máu trên mặt và cổ. Kênh Al-Jazeera thì chiếu cảnh xác cựu lãnh đạo bị lật đổ của Libya đang bị các binh sĩ chính phủ lâm thời kéo lê trên đường phố.

Xác Gadhafi bị kéo lê trên phố (Video có nhiều hình ảnh gây sốc)

Trước đó, Bộ trưởng Thông tin của NTC Mahmouh Shamman cũng xác nhận việc đại tá Gadhafi đã bị bắn chết tại Sirte. Một quan chức NTC khác là Abdel Hafez Ghoga nói với AFP: "Chúng tôi công bố với thế giới rằng Gaddafi đã bị tiêu diệt dưới tay của lực lượng cách mạng. Đây là một khoảnh khắc lịch sử, chấm dứt một chế độ bạo tàn và độc tài. Số phận của Gadhafi đã được định đoạt".

Những ngày cuối của Gadhafi

Diễn biến cụ thể về cái chết của đại tá Gadhafi hiện vẫn chưa rõ ràng, nhưng các thông tin về giờ phút cuối cùng của cựu lãnh đạo Libya đang lan truyền trong thế giới Ảrập. Thành phố Sirte là mục tiêu bị lực lượng NTC đánh phá trong suốt nửa tháng qua vì đây là nơi cố thủ cuối cùng của lực lượng ủng hộ Gadhafi sau khi chế độ cũ để mất thủ đô Tripoli hồi tháng 8.

Khu vực kiểm soát của phe ủng hộ Gadhafi thu hẹp dần từng ngày và bị dồn vào Quận 2 ở tây bắc Sirte. Tới đầu giờ sáng nay 20/10, một nhóm chiến binh ủng hộ Gadhafi tìm mọi cách phá vòng vây. Một đoàn xe bọc thép được cho là có những thành viên chủ chốt trong lực lượng trung thành với Gadhafi tìm cách vượt qua binh sĩ NTC.

Hiện chưa rõ bản thân đại tá Gaddafi có mặt trong đoàn xe nói trên hay không, hay đây chỉ là cách đánh lạc hướng để ông này trốn thoát. Cũng trong sáng nay, các máy bay của NATO đã oanh kích một đoàn xe cách trung tâm Sirte 4 km về phía tây. Tuy nhiên NATO không thể xác nhận về cái chết của Gadhafi cũng như mối liên quan của sự kiện này với cuộc oanh kích của họ.

Miệng cống bê tông nơi được cho là nơi Gadhafi ẩn náu và bị bắn chết tại Sirte. Ảnh: AFP.

Tới buổi chiều bắt đầu xuất hiện tin ban đầu từ giới chức NTC cho biết đại tá Gaddafi đã bị bắt sống với những vết thương nặng ở cả hai chân. Hình ảnh về một cống bê tông lớn ở Sirte được cho là nơi cựu lãnh đạo Libya ẩn náu cũng được phát đi rộng rãi. Trên miệng cống có dòng chữ bằng tiếng Ảrập viết : “Đây là nơi của con chuột Gadhafi”.

Một chiến binh NTC nói với BBC rằng chính mình đã phát hiện ra nơi ẩn náu của Gadhafi trong ống cống. Theo đó vào khoảnh khắc đối mặt, cựu lãnh đạo Libya đã hét lớn: "Đừng bắn! Đừng bắn!". Người này sau đó còn khoe với giới truyền thông một khẩu súng ngắn nạm vàng mà anh ta cho biết đã tước từ tay đại tá Gadhafi.

Sau đó tin tức về số phận của đại tá Gadhafi bắt đầu nhiễu loạn với một bên cho là ông này bị bắt sống và bị thương nặng, trong khi nhiều quan chức NTC lần lượt xác nhận cựu lãnh đạo Libya đã chết. Kênh truyền hình Al-Jazeera cũng phát hình ảnh xác của Gadhafi đầm đìa máu bị kéo lê trên phố. Các thông tin cho biết cựu lãnh đạo Libya bị trúng đạn cả vào đầu và hai chân.

Tới tối 20/10, số phận của Gadhafi dường như đã được xác định, khi người đứng đầu NTC Mahmoud Jibril tổ chức cuộc họp báo bất thường ở Tripoli để tuyên bố đại tá Gadhafi đã bị bắn chết. Cùng lúc có tin xác của Gadhafi đã được đưa từ Sirte về thành phố Misrata. Cảnh tượng ăn mừng diễn ra trên đường phố các thành phố lớn của Libya từ Tripoli, đến Benghazi và Sirte.

Đại tá Gadhafi đã lãnh đạo Libya trong suốt 42 năm cho đến khi bị lật đổ hồi tháng 8 vừa qua, trong làn sóng nổi dậy lan khắp thế giới Ảrập. Toà án hình sự quốc tế (ICC) cũng đã phát lệnh bắt Gadhafi vì các cáo buộc tội ác chống lại loài người. Vài giờ trước khi tin về Gadhafi xuất hiện, chính phủ lâm thời Libya cũng tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn thành phố Sirte.

Cũng trong ngày hôm nay, một căn hầm bí mật được phát hiện dưới biệt thự bỏ hoang của đại tá Gadhafi ở Sirte. Toà nhà này vốn rất xa hoa nhưng đã đổ nát hoàn toàn sau những cuộc giao tranh giữa lực lượng chính phủ mới và những người trung thành với Gadhafi. Đường hầm bí mật có nhiều căn phòng và hành lang với những tấm đệm trải trên nền nhà cho thấy căn hầm có thể mới được sử dụng.

Một chiến binh NTC cầm khẩu súng ngắn nạm vàng được cho là tước từ tay đại tá Gadhafi trước khi chết. Ảnh: AFP.

Đình Nguyễn

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/10/gadhafi-bi-ban-chet-va-keo-xac-tren-duong/