Posts tonen met het label sông MêKông. Alle posts tonen
Posts tonen met het label sông MêKông. Alle posts tonen

zaterdag 19 mei 2018

Sông Mêkông : Dự án đập thủy điện Sambor (Campuchia) tiêu diệt nguồn cá ở Việt Nam

Mêkông : Dự án đập thủy điện Sambor tiêu diệt nguồn cá ở Việt Nam

mediaBản đồ vị trí của dự án đập Sambor, Cam BốtẢnh : @nhi.org
Một dự án đập thủy điện của Cam Bốt do Trung Quốc xây dựng trên sông Mêkông sẽ tác động đến giao thông, đến nguồn cá ở hạ nguồn và sẽ gây căng thẳng với Việt Nam. Trên đây là nội dung kết quả nghiên cứu của Viện Bảo Vệ Môi Trường Natural Heritage Institut do chính Phnom Penh yêu cầu, nhưng chính quyền Cam Bốt lại giữ im lặng.
Bản tin của AP ngày 18/05/2018 cho biết một kết quả nghiên cứu về hậu quả của dự án đập thủy điện lớn nhất trên dòng sông Mêkông vừa được đăng trên trang mạng của Viện Bảo Vệ Môi Trường Natural Heritage Institut, Hoa Kỳ, sau ba năm nghiên cứu và sáu tháng sau khi cung cấp cho chính phủ Cam Bốt.
Theo bản nghiên cứu này, hồ thủy điện với diện tích 620 cây số vuông sẽ "có lợi cho Cam Bốt về điện lực, nhưng làm cho Việt Nam thiệt hại nặng nề, vì ngăn chận nguồn cá từ biển Hồ đổ xuống, gây khó khăn cho lưu thông trên sông Tiền và sông Hậu".
Chưa hết, đập thủy điện do China Southern Power Grig Co, một công ty Trung Quốc thiết kế, sẽ làm giảm lưu lượng nước và phù sa ở hạ nguồn. Hệ quả là ruộng đồng ở châu thổ sông Cửu long, vựa lúa của Việt Nam không những sẽ thiếu phù sa mầu mỡ bồi đắp, mà còn bị nước mặn từ biển xâm thực thêm.
Nguy cơ hàng chục triệu dân Việt Nam bị đe dọa mất nguồn lương thực, sẽ gây ra tình trạng căng thẳng giữa hai nước láng giềng, theo Natural Heritage Institut.
Các chuyên gia tác giả bản báo cáo đề nghị Cam Bốt chọn một địa điểm khác, trên một nhánh sông khác, nhưng theo AP, chính quyền Phnom Penh, với quan hệ chặt chẽ với Trung Quốc, không trả lời cho dù nhận được yêu cầu từ tháng 12 năm 2017.
Bảy đập thủy điện khác của Trung Quốc xây trên thượng nguồn, trong lãnh thổ của Hoa lục, đã làm giảm phân nửa lượng phù sa của sông Mêkông chảy qua năm nước Đông Nam Á.

http://vi.rfi.fr/viet-nam/20180518-me-kong-du-an-dap-thuy-dien-sambor-tieu-diet-nguon-ca-o-viet-nam
Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels: ,

dinsdag 17 mei 2016

Đập Trung Quốc ở đầu nguồn Mêkông gây hạn ở Việt Nam ?

Đập Trung Quốc ở đầu nguồn Mêkông gây hạn ở Việt Nam ?

Đập Trung Quốc ở đầu nguồn Mêkông gây hạn ở Việt Nam ?
 
Một kênh khô hạn tại tỉnh Sóc Trăng. Ảnh chụp ngày 08/03/2016.STR / AFP

    Sau một thời gian dài bị hạn hán và nhiễm mặn nghiêm trọng, khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long từ đầu tháng 04/2016 đã bắt đầu thở phào được một chút nhờ nước từ thượng nguồn đổ về, trái hẳn với tình trạng khá thê thảm kéo dài từ trước Tết Âm Lịch. Có câu hỏi đặt ra là phải chăng các con đập khổng lồ của Trung Quốc trên thượng nguồn đã giữ nước của dòng Mêkông khiến Việt Nam ở cuối nguồn bị hạn hán và nhiễm mặn ?

    Chỉ cần nêu lên một con số là đủ thấy tính chất gay gắt của trận hạn hán và ngập mặn lần này ở miền Nam Việt Nam : Theo báo chí trong nước, tính đến giữa tháng Ba, toàn bộ 13/13 tỉnh thành khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long đã bị nước mặn xâm nhập; trong đó có nhiều tỉnh bị mặn rất nặng nề như Bến Tre, Cà Mau, Kiên Giang…
    Trong một cử chỉ có vẻ hết sức hào phóng, ngày 15/03/2016, Trung Quốc đã loan báo sẽ xả nước từ đập thủy điện Cảnh Hồng ở thượng nguồn sông Mêkông cho chảy xuống khu vực hạ nguồn để cứu giúp các nước như Việt Nam, Cam Bốt hay Thái Lan đang bị hạn hán nặng nề. Theo dự kiến thì nước xả ra từ đập Cảnh Hồng sẽ xuống về đến miền Nam vào ngày 04/04/2016.
    Vấn đề nổi cộm trong vụ Việt Nam bị hạn hán và ngập mặn và được Trung Quốc ra tay « cứu giúp » đã nêu bật nguy cơ Bắc Kinh lợi dụng vị trí quốc gia ở thượng nguồn, dùng sông Mêkông để gây sức ép đối với các nước ở hạ nguồn trong đó có Việt Nam.
    Công cụ giúp Bắc Kinh gây sức ép chính là các đập thủy điện khổng lồ mà họ đã xây dựng ở thượng nguồn, vừa mang lại nguồn năng lượng mà Trung Quốc cần đến, vừa là phương tiện để Bắc Kinh chi phối lưu lượng nước đổ xuống phía hạ nguồn Đông Nam Á, nơi có khoảng 60 triệu con người mà sinh kế dựa vào dòng sông.
    « Hạn hán là do hiện tượng khí hậu El Nino »
    Câu hỏi đặt ra là phải chăng là miền Nam Việt Nam bị hạn hán là do đập nước Trung Quốc trên thượng nguồn làm nước chảy xuống hạ nguồn ít đi ? Ngoài tác hại trông thấy đó còn ảnh hưởng tiêu cực nào khác ? Việt Nam hay các nước chịu tác hại làm được gì để hóa giải ngón đòn lợi dụng sông Mêkông của Trung Quốc ?
    Để tìm hiểu thêm về vấn đề này RFI đã đặt câu hỏi cho chuyên gia môi trường Nguyễn Đức Hiệp tại Úc. Là người đã theo dõi vấn đề sông Mêkông trong nhiều năm trời, chuyên gia Nguyễn Đức Hiệp đã phản bác ngay lập luận cho rằng đập Trung Quốc là nguyên do chính gây hạn hán hiện nay ở Việt Nam.
    Đối với anh Hiệp, nguyên nhân gây ra hạn hán và nhiễm mặn trên bình diện rộng tại Đồng Bằng Sông Cửu Long trong thời gian qua là chính là hiện tượng khí hậu El Nino.
    Nguyễn Đức Hiệp : Việc Trung Quốc xây đập đã xảy ra từ bao lâu nay rồi, và bây giờ họ vấn xây những con đập mới. Nhưng hạn hán tại Đông Nam Á không phải là do những cái đập trên thượng nguồn đó, mà là do hiện tượng El Nino, đang trong thời kỳ cuối ở Thái Bình Dương, cho nên ảnh hưởng chủ yếu đến miền Nam Việt Nam, và mấy nước như Cam Bốt, Thái Lan và Lào...
    Tuy nhiên, những con đập đó cũng ảnh hưởng trên vấn đề điều hòa nước trên dòng sông Cửu Long : Mực nước tăng lên bất thường do việc xả nước từ đập xuống tùy thuộc vào nhu cầu năng lượng của Trung Quốc.
    Trung Quốc phải xả nước để sản xuất điện cho nhu cầu của họ. Họ lên tiếng nói rằng đây là một hình thức giúp đỡ các nước hạ nguồn, nhưng thực ra không đúng như vậy : Việc họ làm có lợi cho họ !
    Nước Trung Quốc xả ra thực sự không giúp được bao nhiêu, tại vì lưu lượng nước từ sông Lan Thương (tên đặt cho sông Mêkông ở thượng nguồn) ở Trung Quốc cao nhất chỉ bằng 20% toàn lưu lượng của sông Cửu Long thôi.
    Nước sông Mêkông bị các quốc gia phía trên hút bớt.
    Một nguyên do khác, quan trọng không kém, là tình trạng nước sông Cửu Long bị Trung Quốc, Lào và nhất là Thái Lan sử dụng.
    Nguyễn Đức Hiệp : Nguyên do chủ yếu của hạn hán như đã nói là vì hiện tượng khí hậu. Còn vấn đề nhiễm mặn một phần là do lưu lượng nước ở sông Cửu Long bây giờ ít quá, làm cho nhiễm mặn lan vào Đồng Bằng Sông Cửu Long rất nhiều, và đó là một vấn đề về sử dụng nước.
    Tất cả các nước đang bị hạn hán, nhất là Thái Lan, đã dùng rất nhiều nước từ các phụ lưu của sông Cửu Long, chuyển vào các tỉnh miền Đông Bắc Thái Lan như Nong Khai. Và trước đây, cách nay cả chục năm rồi, họ cũng đã có ý định chuyển nước từ phụ lưu sông Cửu Long đoạn chảy qua nước Thái Lan, đưa xuống lưu vực sông Chao Praya, tức là phía Bangkok, nơi dùng rất nhiều nước. Thế nên, khi hạn hán xẩy ra, Thái Lan đã có những hệ thống chuyển nước, cho nên vùng đông bắc Thái Lan không bị hạn hán nặng lắm.
    Ở Lào cũng vậy, họ dùng nước sông Mêkông lúc này khá nhiều. Ở Cam Bốt cũng thế. Do việc nước sông Cửu Long càng ngày càng bị nhiều quốc gia sử dụng, lưu lượng nước chảy ngày càng yếu đi, làm cho nhiễm mặn xẩy ra khắp nơi ở Đồng Bằng Sông Cửu Long.
    Tóm lại, có hai yếu tố chính. Thứ nhất là hiện tượng khí hậu El Nino trong thời kỳ cuối, đang mạnh (và cũng sắp hết rồi), và thứ hai là các nước bị hạn hán đã dùng quá nhiều nước và đã thiết lập cơ sở hạ tầng từ lâu rồi, nhất là Thái Lan, cho nên lúc này, họ chuyển nhanh nước từ phụ lưu sông Cửu Long, làm cho nước vào dòng chính rất ít.
    Tuy nhiên, theo anh Nguyễn Đức Hiệp, dù không tác động nhiều đến vấn đề lưu lượng nước sông Mêkông, các con đập của Trung Quốc có tác hại rất lớn trong việc làm mất đi lượng phù sa lớn, thủy sản, đồng thời gây ra tình trạng sói mòn đất.
    Cần có cơ chế ASEAN chuyên trách hồ sơ Mêkông
    Để đối phó với tình trạng này, Việt Nam cần thúc đẩy một giải pháp khu vực, mang vấn đề này ra ASEAN để lập ra Ủy Ban về sử dụng nước sông Mêkông, theo mô hình trước đây trong ASEAN về Ủy Ban hợp tác chống cháy rừng và khói mù xuyên biên giới giữa 4 thành viên Malaysia, Singapore, Indonesia và Thái Lan.
    Nguyễn Đức Hiệp : Bây giờ, muốn giải quyết vấn đề thì phải huy động toàn lưu vực, không thể giải quyết từng khúc nhỏ được, mà phải là toàn thể các nước trong khu vực ngồi lại với nhau, giải quyết vấn đề dùng nước hữu hiệu hơn, và phải để ý đến các tác hại đối với phía hạ lưu, nhất là Việt Nam, và một phần của Cam Bốt.
    Có hai cơ chế có thể làm việc này. Một là Ủy Hội Sông Mêkông MRC, một cơ chế mà theo kinh nghiệm trong những năm vừa qua không giải quyết được gì nhiều, không thể làm việc hữu hiệu.
    Cơ chế thứ hai là trong ASEAN. Các nước trong khối có thể lập ra một ủy ban chuyên về nước dùng ở lưu vực sông Cửu Long. Vì đây là vấn đề liên quan đến nhiều nước nên cần phải có một cơ chế chung, phải có một ủy ban phụ trách chung trong ASEAN.
    Một tiền lệ là cách nay hơn chục năm, năm 1997, khi xảy ra cháy rừng ở Sumatra (Indonesia) rất nhiều, ảnh hưởng đến nhiều nước như Singapore, Malaysia và Thái Lan, ASEAN đã có cơ chế là các nước đó họp lại, lập ra một ủy ban trong ASEAN để giải quyết vấn đề ô nhiễm xuyên quốc gia.
    Vấn đề nước sông Mêkông cũng tương tự, có thể dùng ngoại giao, và một phần là kinh tế, nhất là nhân các cuộc họp thượng đỉnh ASEAN, nêu lên vấn đề để kêu gọi giải quyết chung.
    Thái Lan chẳng hạn, là quốc gia hút nước rất nhiều, nên có thể bàn luận với họ một cách làm hiệu quả hơn, vẫn có thể là giải quyết vấn đề nước cho họ, nhưng mà họ cũng phải để lại một chút nước cho dòng sông Cửu Long, phải có một lưu lượng nước tối thiểu cho dòng sông Cửu Long, để chảy xuống Việt Nam sao cho tình trạng ngập mặn ở Đồng Bằng Sông Cửu Long không được quá một mực độ nào đó.
    Đó là những vấn đề có thể giải quyết chung với nhau. Lào bây giờ đã mở một số đập nước ở phụ lưu để có thể giúp Việt Nam ở phía hạ lưu, nhưng nói chung, ngập mặn đã xẩy ra và hiện giờ, nhưng giải pháp cũng có thể gọi là hơi trễ một chút, thậm chí quá trễ.
    Vấn đề này là một kinh nghiệm, về sau, nếu có hạn hán, thì trong ASEAN phải có một cơ chế để giải quyết đồng bộ với nhau. Đấy là giải pháp mà tôi cho là thích hợp nhất.
    Theo anh Nguyễn Đức Hiệp, sự kiện Trung Quốc mới đây cho thành lập khối Hợp Tác Mêkông - Lan Thương, một cơ chế hợp tác giữa toàn bộ 6 nước cùng sử dụng sông Mêkông, có thể là một phương tiện tốt để buộc Trung Quốc quan tâm nhiều hơn đến lợi ích của các nước ở hạ nguồn sông Mêkông.
    Các lưu trữ
    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. ...
    5. trang sau >
    6. trang cuối >
      7.  
    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. ...
    5. trang sau >
    6. trang cuối >                 
    http://vi.rfi.fr/viet-nam/20160404-dap-trung-quoc-o-dau-nguon-mekong-gay-han-o-viet-nam
    Gepost door op Geen opmerkingen:
    Labels: , , ,

    zaterdag 31 oktober 2015

    Trung Quốc giúp Lào phá hoại sông Mêkông : xây đập thứ ba Pak Beng trên dòng Cửu Long

    Trung Quốc giúp Lào phá hoại sông Mêkông

    mediaVị trí dự án đập Pak Beng và Xayaburi trong số các dự án đập trên dòng chính Mêkông ở hạ nguồn.Photo International Rivers
    Tương lai sông Mêkông quả là u ám với Trung Quốc góp phần không nhỏ vào công việc phá hoại. Tác hại to lớn của những con đập do chính Bắc Kinh xây dựng trên thượng nguồn chưa được thẩm định đủ, thì mới đây, Trung Quốc lại trực tiếp tung tiền giúp Lào xây dựng thêm một con đập thứ ba ở vùng hạ nguồn sông Mêkông, sau khi đã mượn vỏ bọc một tập đoàn Malaysia để thúc giục Vientiane ngang nhiên xúc tiến việc xây dựng con đập thứ hai, tiếp theo con đập thứ nhất được cho là đã xong được 50%.
    Theo một báo cáo ngắn của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế CSIS tại Washington, con đập thứ ba trên dòng Cửu Long khúc chảy qua Lào do Trung Quốc xây dựng là đập Pak Beng, cách cố đô Luang Prabang ở miền Bắc Lào khoảng 100 cây số đường chim bay.
    Ngày 21 tháng 09 vừa qua, các quan chức Lào đã thảo luận với Tập đoàn Đầu tư Hải ngoại Đại Đường (Datang) của Trung Quốc về đề án xây con đập Pak Beng, sẽ có khả năng sản xuất ra 4.700 gigawatt/giờ điện một năm với hơn 90% phần trăm sản lượng sẽ được bán sang Thái Lan.
    Như thông lệ, các đại biểu Lào đã nhấn mạnh rằng Vientiane rất quan tâm đến việc bảo đảm sao cho con đập sắp được xây dựng có được đầy đủ tính chất « bền vững và thân thiện về mặt kinh tế ».
    Sau khi dự án được phê duyệt, thông tin về đề án này sẽ được gửi đến các nước khác trong Ủy ban Sông Mêkông và các tổ chức quốc tế để lấy ý kiến.
    Và đây chính là điều đáng quan ngại đối với các tổ chức các nước láng giềng, đặc biệt như Cam Bốt hay Việt Nam nằm ở phía dưới con đập, vì chính quyền Lào đã có thói quen hỏi ý lấy lệ, còn làm thì cứ làm, nhân danh chủ quyền tối thượng của mình.
    Theo một số nhà quan sát, sở dĩ Vientiane đã có thái độ ngang ngược như vậy, đó chính là vì họ được Trung Quốc chống lưng. Nếu đối với đập Pak Beng, vai trò của Trung Quốc rất hiển nhiên, với một tập đoàn Trung Quốc làm chủ công trình, thì đối với đập thủy điện thứ hai ở vùng hạ nguồn sông Mêkông là Don Sahong, ở Nam Lào, gần biên giới với Cam Bốt, thì mới đây, bàn tay Trung Quốc đã bị vạch trần.
    Trong một bài viết mới đây, nhà nghiên cứu kỳ cựu về Sông Cửu Long Ngô Thế Vinh đã nêu bật sự kiện là Mạng lưới Sông ngòi Quốc tế International Rivers Network vào đầu năm nay 2015 đã gởi thư phản đối đích danh Tập đoàn thủy điện Nhà nước Trung Quốc Sinohydro về việc can dự vào đề án đập thuỷ điện Don Sahong, sẽ có tác hại môi trường và xã hội nghiêm trọng.
    Theo nhà nghiên cứu Ngô Thế Vinh, tập đoàn MegaFirst của Malaysia, chủ đầu tư của Don Sahong, thực ra chỉ là một công ty bình phong cho tập đoàn Trung Quốc Sinohydro. đã từng bị rất nhiều tai tiếng về những con đập gây ra những tác hại môi sinh.
    Đối với các nhà quan sát, từ lúc xúc tiến đề án xây con đập Xayaburi vào năm 2012 cho đến đập Don Sahong, và sắp tới đây là đập Pak Beng, chính quyền Lào luôn theo cùng một kịch bản, chờ cho kế hoạch tiến xa rồi mới báo cho các láng giềng, lấy ý kiến nhưng phớt lờ các phản đối.
    Đập Xayaburi, theo báo Vientiane Times, đã hoàn tất được 50%, và sẽ đi vào hoạt động vào năm 2019, còn đập Don Sahong thì đã bắt đầu được xây dựng, dù vẫn bị Phnom Penh và Hà Nội chống đối.
    Thái độ bất cần láng giềng của Lào, theo nhà nghiên cứu Ngô Thế Vinh, xuất phát từ việc Lào đã có được hậu thuẫn vô điều kiện của Trung Quốc trong việc này, và dòng Mêkông sẽ còn tiếp tục bị gây hại với các đề án khác, trong đó tập đoàn Trung Quốc Sinohydro sẽ trực tiếp làm chủ thầu của đập Pak Lay của Lào và Sambor của Cam Bốt, hai nước Đông Nam Á được cho là đã rơi vào quỹ đạo của Bắc Kinh.

    http://vi.rfi.fr/chau-a/20151024-trung-quoc-giup-lao-pha-hoai-song-mekong
    Gepost door op Geen opmerkingen:
    Labels: , ,

    woensdag 28 augustus 2013

    Ngư dân Thái rên xiết vì đập thủy điện, kể cả đập tận trên Trung Quốc

    Thứ ba 27 Tháng Tám 2013

    Ngư dân Thái rên xiết vì đập thủy điện, kể cả đập tận trên Trung Quốc

    Việc xây đập Xayaburi ngăn 90% dòng nước và có nguy cơ ngăn các loài cá lên thượng nguồn đẻ trứng - International Rivers
    Việc xây đập Xayaburi ngăn 90% dòng nước và có nguy cơ ngăn các loài cá lên thượng nguồn đẻ trứng - International Rivers

    Arnaud Dubus / Trọng Nghĩa
    Đầu tháng Tám vừa qua, ký giả của hãng tin Pháp AFP đã ghé Thái Lan tìm hiểu thêm về đời sống cư dân hai bên bờ sông MêKông. Điều mà nhà báo Pháp mắt thấy tai nghe, chính là đời sống ngày càng khó khăn của dân chài do việc cá ngày càng khan hiếm.


    Thông tín viên Arnaud Dubus
     
    27/08/2013
     
    Nghe (07:47)
    More
     
     
    Giới bảo vệ môi trường tại chỗ đã khẳng định với AFP rằng nguyên do đến từ các con đập của Trung Quốc xa tít trên thượng nguồn, nhưng tương lai còn có nguy cơ ảm đạm hơn với một dự án mới tại Lào.
    Phát biểu với ký giả AFP, ông Pat Chaiwong, 67 tuổi, một trong 23 ngư dân trong cộng đồng làng chài Wiang Kaen, ở tỉnh Chiang Rai, miền Bắc Thái Lan than thở : « Có những ngày mà tôi bắt được vài con cá, nhưng cũng có những hôm chẳng bắt được con nào ».
    Theo ngư dân này, ngày hôm đó ông gặp may, bắt được 4 con cá lớn, ngoài các con cá nhỏ. Vào buổi chiều, một người khách đã ghé mua một con với giá 150 baht (gần 4 euro).
    Ngư dân này không hiểu vì sao dạo sau này ông thường xuyên trở về tay không, nhưng các bạn chài khác thì buộc tội thẳng thừng các đập thủy điện mà Trung Quốc xây dựng ở thượng nguồn sông Mêkông, tại tỉnh Vân Nam, đã phá vỡ chu kỳ tự nhiên của dòng sông.
    Theo ngư dân Decha Chaiwong, 48 tuổi : « Trước đây, mực nước tăng (và giảm) tùy theo mùa ». Thế nhưng giờ đây, các van đóng hay mở nước đã thay thế thiên nhiên, và « đó là lý do tại sao số lượng cá đã giảm sụt. »
    Đối với Arnaud Dubus, Thông tín viên RFI phụ trách khu vực Đông Nam Á, tác hại của các con đập Trung Quốc trên thượng nguồn đã rõ, nhưng tương lai còn u ám hơn với các dự án ở hạ nguồn sông Mêkông với các hậu quả nghiêm trọng về xã hội và môi trường đối với cư dân sống dọc bên sông.
    Hiện có 11 dự án xây đập trên dòng chính con sông ở vùng Hạ Mêkông : 9 ở Lào và 2 ở Cam Bốt, trong đó chỉ có một con đập đang xây dựng: đập Xayaburi ở Lào. Theo các tổ chức bảo vệ môi sinh, hệ quả tiêu cực của công trình này đã thấy rõ, trong lúc Ủy hội Sông Mêkông tập hợp các chính quyền Lào, Thái Lan, Cam Bốt và Việt Nam đã không tiến hành được một cuộc tham khảo ý kiến lẫn nhau thực thụ về việc xây con đập này.
    Từ Bangkok, Arnaud Dubus nhắc lại các vướng mắc chính trong tiến trình gọi là hội ý về công trình này:
    Arnaud Dubus : Thái Lan và Lào đã bắt đầu gợi lên dự án đập Xayaburi trước Ủy ban sông Mêkông vào năm 2010. Đây là một đề án rát quan trọng với khả năng to lớn : 1285 MW, trị giá 3 tỷ rưỡi đô la. Đập do tập đoàn Thái Karnchang thầu xây dựng và 95% điện sản xuất sẽ được bán cho Thái Lan.
    Trong các cuộc tham khảo sơ bộ ở Ủy hội Sông Mêkông, các chính quyền Việt Nam và Cam Bốt đã yêu cầu không bắt đầu công trình xây dựng đập trước khi có những nghiên cứu nghiêm chỉnh do các cơ chế độc lập thực hiện về tác động trên môi trường và hệ quả xã hội.
    Tuy nhiên Lào và Thái Lan đã cho khởi công, khẳng định đấy chỉ là công việc chuẩn bị ban đầu mà thôi. Đến năm 2012, họ đã công khai khai trương công trình thực sự. Hiện nay thì việc xây dựng đập đã được thực hiện đến mức 10% và ngăn được 90% dòng nước.
    Chỉ mới có một bản nghiên cứu về tác động môi trường được thực hiện, do công ty Phần Lan Poyri tiến hành, xem xét khu vực ở hơn 10 cây số phía dưới con đập. Nhưng điều ký quái là chính công ty Poyri này sau đó đã giành được hợp đồng về mặt kỹ thuật của đề án.
    RFI : Thế đập Xayaburi đã tác hại thế nào đến phần hạ nguồn con sông và dân chúng sống bên sông ?
    Arnaud Dubus : Hệ quả đầu tiên là có 2.100 cư dân đã bị dời đi sống nơi khác, làng của họ đã bị cho ngập nước để xây dựng đập. Họ bị dời đến những nơi cách hàng chục cây số làng họ trước đây.
    Cuộc sống của họ khó khăn hơn nhiều. Ở bên dòng sông, họ sống về nghề cá, đất đai thì bằng phẳng, cho phép họ trồng trọt tốt, hoa quả.... Còn tai những nơi ở mới, địa hình không tốt như vậy. Họ cố gắng trồng lúa nhưng kết quả không mấy tốt. Trợ giúp họ nhận được của chính phủ dĩ nhiên là không đủ để xoay sở vì chỉ được hưởng trong một năm thôi, một thời gian quá ngắn để họ có hể tự túc.
    Ngoài ra còn 200.000 người sống gần con đập cũng bị ảnh hưởng trên bình diện an toàn lương thực, cho dù họ không bị di dời đi nơi khác.
    Nhưng tác hại còn xuống xa hơn nữa, đến tận vùng đồng bằng của Việt Nam. Một mặt do việc trước đây có hàng chục loại cá lội ngược dòng để lên thượng nguồn đẻ trứng, với đập thủy điện điều này không còn được nữa. Theo Ủy ban sông Mêkông, nếu 11 con đập đều được xây trên dòng chính thì lượng cá đánh bắt sẽ giảm 25% từ đây đến năm 2030.
    Ngoài ra con đập còn ngăn chặn phù sa chảy xuống vùng đồng bằng làm cho đất đai không còn màu mỡ nữa và năng suất bị ảnh hưởng trực tiếp.
    RFI : Như thế thì các hiệp hội phi chính phủ có động viên lực lượng giúp cư dân, nạn nhân của các con đập hay không ?
    Arnaud Dubus : Có chứ, nhiều tổ chức, hiệp hội làm việc trên vấn đề này từ nhiều năm nay, nhất là tổ chức International Rivers và FIVAS. Họ đã có những buổi họp với những công ty dính líu đến việc xây dựng các con đập ở Lào, vì phải nói là các đối tác quốc tế trong những đề án này rất ý thức về tác động trên hình ảnh của họ nếu có nhiều đánh giá xấu hay tai tiếng về các đề án.
    Riêng về đập Xayaburi, những người thầu công trình cho biết là có những bậc thang, những hành lang được thiết lập để cá có thể ngược dòng đến nơi đẻ trứng, nhưng không ai biết được nó có hiệu quả hay không.
    RFI : Anh nghĩ thế nào về hiệu quả hoạt động của Ủy hội Sông Mêkông ?
    Arnaud Dubus : Khi Ủy hội này được thành lập năm 1995, mục tiêu là phân chia công bằng tài nguyên con sông và những đề án ảnh hưởng đến sông phải được sự đồng ý của các thành viên trước khi bước vào thực hiện. Rủi ro rất nghiêm trọng đối với những nước ở vùng hạ lưu, Cam Bốt và Việt Nam.
    Vấn đề là Ủy hội không có khả năng để áp đặt quyết định của mình đối với các chính phủ. Kinh nghiệm trong đề án đập Xayaburi cho thấy là Ủy hội chỉ có ảnh hưởng rất hạn chế. Bangkok và Vientiane đã quyết định xúc tiến việc xây đập mặc dù có sự chống đối của hai quốc gia thành viên còn lại.
    Đối với một đề án khác trên dòng chính sông Mêkông, đập Don Sahong, ở miền Đông nam Lào, cách biên giới Cam Bốt vài cây số, Vientiane có vẻ muốn tiến hành như đối với Xayaburi.
    Và nếu thương lượng với Lào trên các con đập còn khó khăn như thế, thì vấn đề lại càng khó khăn hơn đối với các đập xây ở Trung Quốc, trên vùng thượng nguồn sông Mêkông.
    tags: Châu Á - Môi trường - Phỏng vấn - Thái Lan
     
    http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20130827-ngu-dan-thai-lan-ren-xiet-vi-dap-thuy-dien-ke-ca-dap-tan-tren-trung-quoc
    Gepost door op Geen opmerkingen:
    Labels: , , , , , ,
    Abonneren op: Posts (Atom)