Posts tonen met het label kỳ thị. Alle posts tonen
Posts tonen met het label kỳ thị. Alle posts tonen

dinsdag 29 oktober 2013

Nạn kỳ thị dân châu Phi da đen tại Trung Quốc

Thứ hai 28 Tháng Mười 2013

Nạn kỳ thị dân châu Phi da đen tại Trung Quốc

Quan hệ Trung Quốc - Châu Phi phải chăng chỉ có một chiều ?
Quan hệ Trung Quốc - Châu Phi phải chăng chỉ có một chiều ?
DR

Minh Anh
Vào đầu những năm 2000, dân châu Phi di cư ồ ạt vào thành phố Quảng Châu, thủ phủ tỉnh Quảng Đông, phía nam Trung Quốc. Xu hướng đó giờ bắt đầu suy giảm. Cuộc sống tại đây đối với họ không dễ dãi chút nào một phần do thị trường kinh doanh đình trệ, phần khác do nạn phân biệt chủng tộc, khiến số người châu Phi định cư tại đây dần dần từ bỏ khu « Chocolate City » tại Quảng Châu. Chủ đề này được nhật báo thiên tả Libération số ra ngày 28/10/2013 phản ảnh lại qua bài viết đề tựa « Tại Trung Quốc, nỗi thất vọng của người da đen ».


Theo Libération, tại khu đô thị phía Nam Trung Quốc này có từ 20.000-40.000 dân châu Phi sinh sống, trong đến có đến 400 cặp uyên ương Hoa-Phi. Số người châu Phi cư ngụ tại đây chia ra làm hai nhóm : Châu Phi nói tiếng Anh thì tập trung chủ yếu Tam Nguyên Lí, một khu phố hiện đại, trong khi người châu Phi nói tiếng Pháp thường quanh quẩn các khu đường hẻm của khu phố Tiểu Bối, nơi định cư lâu năm của cộng đồng doanh nhân gốc Trung Đông.
Theo lời thuật của một thanh niên người Senegal với phóng viên tờ báo, « người nhập cư rất khó kiếm việc làm tại đây. Cách duy nhất để tồn tại được, đó làm kinh doanh ».
Người nhập cư da đen : hậu quả của chính sách khai thác nguyên vật liệu tại Châu Phi
Theo Libération, « Tiểu châu Phi » chỉ bắt đầu xuất hiện tại Trung Quốc vào đầu những năm 2000. Bắc Kinh bắt đầu công cuộc tìm kiếm nguồn nguyên vật liệu tại châu Phi kể từ năm 2003. Hậu quả là Trung Quốc phải nới lỏng chính sách cấp visa nhập cảnh cho nhiều quốc gia của châu lục đen này.
Do việc “một visa đi Trung Quốc chỉ mất có vài ngày, trong khi để vào châu Âu phải mất đến vài tháng” nên có rất nhiều người châu Phi thuộc các quốc gia có quan hệ đối tác với Trung Quốc đến thành phố này để làm ăn. Thế nhưng, theo nhận định của các đại diện cộng đồng người Phi tại đây, thời hoàng kim của « Tiểu châu Phi » đang đến hồi kết.
Nhân công đắt đỏ và bị người Hoa bản xứ cướp mối làm ăn là những nguyên nhân chính khiến cho công việc kinh doanh của người Phi tại đất nước cộng sản này không dễ dàng chút nào. Ông Moustapha Dieng, đại diện cho cộng đồng người Senegal cho biết « Người Hoa hiện diện khắp nơi tại châu Phi. Tại đó, họ thành lập các chi nhánh cho chính mình mà không cần người bản xứ ».
Thèm khát tài nguyên châu Phi nhưng kỳ thị người nhập cư từ châu Phi
Theo quan sát của nhà nghiên cứu Mexico, ông Roberto Castillo, thuộc đại học Lĩnh Nam tại Hồng Kông, vài ba năm gần đây kích cỡ cộng đồng người Phi tại Quảng Châu đang dần thu hẹp lại. Bắc Kinh ngày càng xiết chặt chính sách cấp visa đối với các kiều dân thuộc một số quốc gia châu Phi. Tăng mức tiền phạt và án tù đối với số người nhập cư trái phép , kiểm tra giấy tờ tùy thân tùy tiện không giờ giấc … cho thấy chính sách nhập cư mới của Trung Quốc đang tìm cách xua đuổi người châu Phi rời đất nước.
Chính từ điểm này đã tạo nhiều thuận lợi cho nhiều người Hoa lừa phỉnh số người Phi nhập cư lậu đến kinh doanh tại đây. Ông Ojukwu Emma, « đại diện » cho cộng đồng người Nigeria, một cộng đồng khá lớn (10.000 kiều dân) tại Quảng Châu cho biết cụ thể « Vì không muốn trả tiền cho các khách hàng Nigéria, vào thời điểm thanh toán, dân Trung Quốc đến tố cáo với cảnh sát địa phương để trục xuất họ ».
Các vụ tranh chấp giữa các nhà buôn Nigeria và Trung Quốc xảy ra như cơm bữa, đến mức, cộng đồng người Nigeria thành lập một đội trật tự riêng, nhằm mục đích báo động nếu xảy ra ẩu đả. Bởi vì, « công an Trung Quốc trong bất kỳ trường hợp nào cũng cho là người Hoa đúng».
Xung đột giữa người dân bản xứ với cộng đồng người Phi cũng không phải làm hiếm, Libération ghi nhận. Bên cạnh đó, hành động khinh thị như nói xấu người Phi với trẻ nhỏ, có thái độ khinh khi như bịt mũi … cũng khiến cho cộng đồng người Phi tại đây thấy khó xử.
Ông Emma cho biết cậu con trai bốn tuổi của ông đã phải ba lần đổi trường, chỉ vì các giáo viên thường nói với học trò là con ông không giống những đưa trẻ khác, lời nói khiến đứa trẻ rất buồn tủi. Đến mức, ông quyết định gọi con là Obama, trong hy vọng hạn chế tối đa nạn phân biệt chủng tộc.
Đấu đá trong hàng ngũ lãnh đạo tại Nam Kinh
Cũng liên quan đến Trung Quốc, tờ thiên hữu Le Figaro quan tâm đến khía cạnh chính trị qua bài viết đề tựa « Các nam tước đỏ Trung Quốc thanh trừng nhau tại Nam Kinh ».
Một tuần sau khi đình chỉ mọi chức vụ của thị trưởng thành phố Nam Kinh, báo chí chính thống giờ mới có lời giải thích. Theo tờ Nhân dân nhật báo, cơ quan ngôn luận chính thức của đảng Cộng sản Trung Quốc, thì ông Quý Kiến Nghiệp, cựu thị trưởng đã nhận 2,4 triệu euro tiền hối lộ cho các công trình xây dựng tại Nam Kinh cũng như Dương Châu, thành phố ông lãnh đạo cho đến năm 2009 và cũng là nơi xuất thân của cựu chủ tịch Giang Trạch Dân.
Theo những lời chỉ trích của viên bí thư đảng ủy Nam Kinh, ông Uông Ủy Trá, sự việc có liên quan đến công trình cải tiến hệ thống thoát nước. Công trình đòi hỏi việc phá dỡ hàng km đường đại lộ và nhổ nhiều gốc cây, bất chấp sự phản đối của người dân địa phương.
Le Figaro nhận định rằng sự việc lần này xảy ra ngay sau khi tuyên án tù chung thân cựu bí thư đảng ủy Trùng Khánh, Bạc Hy Lai, trong bối cảnh chiến dịch chống tham nhũng do Tập Cận Bình đưa ra, làm rộ lên nhiều mối nghi ngờ đàng sau vụ việc là một cuộc thanh trừng nội bộ.
Barack Obama vướng vào vụ tai tiếng NSA
NSA nghe lén các cuộc điện đàm của thủ tướng Đức Angela Merkel từ hơn 10 năm qua là chủ đề thời sự nóng trên các trang báo Pháp sáng nay. Libération nhận định « Đối với Angela Merkel, Barack Obama đã biết rõ sự việc ». Đã đến lúc « Nước Đức chuyển qua thế tấn công trên hồ sơ gián điệp », như hàng tựa nhận định trên nhật báo Công giáo La Croix.
« Nghe lén giữa bạn bè với nhau, điều đó không hay chút nào », « Tình hữu nghị Đức-Mỹ sẽ không còn tự động như trước », « Niềm tin của chúng ta bị lung lay » là những phản ứng từ phía Thủ tướng, báo chí và chính phủ Đức được La Croix trích dẫn lại.
Angela Merkel chuyển sang tấn công. Như để chứng tỏ sự quyết tâm của mình, Thủ tướng Đức đưa ra một loạt các giải pháp nhằm chấm dứt tình trạng này. Một mặt, Đức sẽ gởi một phái đoàn đến Hoa Kỳ đòi hỏi phải có lời giải thích. Song song đó, Berlin chuẩn bị cùng với Brazil một dự thảo để trình trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc về việc bảo vệ các dữ liệu cá nhân, bao gồm cả quyền tôn trọng đời sống riêng tư theo Công ước Quốc tế về quyền dân sự và chính trị có hiệu lực từ năm 1976.
Mặt khác, Thủ tướng Đức đề nghị lãnh đạo các quốc gia và các chính phủ thành viên một « thỏa thuận không nghe lén », tương tự với thỏa thuận mà Đức và Pháp tuyên bố muốn có với Hoa Kỳ. Berlin và Paris muốn thiết lập bộ quy tắc ứng xử với Washington từ đây cho đến cuối năm.
Nhật báo Le Monde lại thấy rằng vụ tiết lộ mới đây làm cho « Barack Obama bị vạ lây trong vụ tai tiếng NSA ». Tổng thống Mỹ giờ khó mà đứng ngoài vụ việc. Các tiết lộ mới này đang thử thách niềm tin của các quốc gia đồng minh với Hoa Kỳ.
Trái với khẳng định của Berlin, cho đến giờ Nhà Trắng vẫn khẳng định là tổng thống Obama không biết chuyện nghe lén Thủ tướng Đức. Câu hỏi đặt ra là nếu không biết, tại sao các cơ quan tình báo có liên quan lại giữ khoảng cách với Tổng thống, trong khi mà căng thẳng đã tăng lên từ hồi tháng Sáu này, nhất là với Đức ?
Le Monde nhận thấy là sự việc lần này còn vượt quá khuôn khổ NSA và mối quan hệ với các đồng minh châu Âu. Theo tờ Washington Post, dường như chính quyền Mỹ đã quyết định báo động một số cơ sở gián điệp nước ngoài cộng tác bí mật với Hoa Kỳ, thông báo cho họ biết là một số tài liệu liên quan đến mối quan hệ hợp tác này đã rơi vào tay của Edward Snowden. Đương nhiên là việc phát tán các hồ sơ đó có thể sẽ ảnh hưởng xấu đến các mối quan hệ giữa Hoa Kỳ với các quốc gia nhạy cảm.
Tờ báo nhận định các tiết lộ mới xảy ra không đúng lúc, trong khi mà chính phủ của ông Obama đang gặp rắc rối trong một vụ tai tiếng khác, khiến người dân Mỹ không hài lòng : Trang web vào hệ thống bảo hiểm y tế « Obamacare » bị lỗi kỹ thuật khiến nhiều người không thể đăng nhập hay đăng ký. Le Monde kết luận : phe Cộng hòa lần này lại được hưởng bánh thánh. Sự thất bại này là một bằng chứng cho thấy tính bất khả thi của đạo luật chủ đạo do tổng thống Mỹ đề ra.
Nhật Bản tuyên phạt một tổ chức kỳ thị người Triều Tiên
« Kỳ thị chủng tộc » có lẽ là chủ đề chính trên tờ Libération hôm nay. Nhìn sang quốc gia láng giềng của Trung Quốc, tờ báo có bài viết : « Kỳ thị chống người Triều Tiên bị kết án tại Nhật Bản : ví dụ điển hình một trường học »
Vào ngày 07/10, tòa án Kyoto đã ra một phán quyết hiếm hoi chưa từng thấy, tuyên án cấm Zaitokukai – Hiệp hội các công dân phản đối các đặc quyền dành cho người Triều Tiên tại Nhật Bản – tổ chức các cuộc biểu tình gần khu vực trường tiểu học của người ủng hộ Bắc Triều Tiên và phạt tổ chức này phải trả một khoản tiền thiệt hại cộng với lãi lên đến 12,26 triệu yên (tương đương với 91.000 euro).
Theo khiếu kiện của nguyên đơn, trong suốt thời gian 12/2009-03/2010, tổ chức này đã ba lần biểu tình trước cổng trường với những lời lẽ thô tục, phân biệt chủng tộc, đại khái như người Triều Tiên là « súc vật, sâu bọ » ; rồi các học sinh ở đây, « con cái của những tên gián điệp, do những tên tội phạm nuôi dạy »...
Libération cho biết trong quá trình xét xử, Zaitokukai đã viện dẫn vào quyền tự do ngôn luận do Hiến pháp quy định để phản bác. Do đó, để có thể đưa ra phán quyết này thẩm phán tòa Kyoto phải cẩn thận dựa vào Công ước Quốc tế về loại trừ mọi hình thức kỳ thị chủng tộc, Nhật Bản có ký kết.
Kỳ thị chủng tộc, tỳ vết của Nga
Trong bóng đá, kỳ thị chủng tộc cũng diễn ra không kém phần gay gắt. Tại Nga, quốc gia sắp tổ chức Cúp bóng đá Thế giới 2018, tình trạng này diễn ra ngày càng nhiều đến mức FIFA phải lên tiếng đề nghị có những mức phạt thích đáng để hạn chế nạn kỳ thị. Libération tiếp tục quan tâm đến đề tài này qua bài viết đề tựa « Kỳ thị chủng tộc, tỳ vết của Nga ».
Số là trong trận cầu hôm thứ Tư tuần rồi, giữa hai câu lạc bộ CSKA (Nga) – Manchester City (Anh), tại Matxcơva, trong khuôn khổ Cúp C1, trung vệ người xứ Bờ Biển Ngà của đội Anh, Yaya Touré đã bị các cổ động viên Nga đối xử như là khỉ. Do trọng tài người Rumani vẫn cho tiếp tục trận cầu, những lời chửi rủa vẫn tiếp tục. Liên đoàn bóng đá châu Âu chỉ tuyên bố mở cuộc điều tra.
Trung vệ Touré khẳng định các cầu thủ da đen sẽ tẩy chay Cúp Thế giới 2018. Tuy nhiên, chủ tịch FIFA, ông Sepp Blatter cảnh báo là « hành động tẩy chay hiếm khi là một giải pháp ». Dù vậy, ông Blatter cũng nhìn nhận phải có hành động. Theo ông cần phải có tăng cường trừng phạt như « cấm thi đấu » hay « hạ điểm » những đội bóng nào có hành vi kỳ thị, vì nếu không tình trạng này sẽ tái diễn liên tục.
tags: Châu Phi - Trung Quốc - Điểm báo
 
http://www.viet.rfi.fr/tong-hop/20131028-nan-ky-thi-dan-chau-phi-da-den-tai-trung-quoc

zaterdag 27 juli 2013

Tệ nạn kỳ thị người Hàn Quốc tại Nhật Bản

Tệ nạn kỳ thị người Hàn Quốc tại Nhật Bản
Trong vùng Châu Á, Le Monde cũng chú ý đến Ấn Độ, nhân sự kiện hôm qua, một trong những kẻ cưỡng hiếp cô sinh viên hồi tháng 12 năm ngoái phải ra trước tòa. Cái chết của cô sinh viên 3 ngày sau khi bị hãm hiếp đã khiến hàng chuc ngàn người xuống đường. Tác giả bài báo nhận thấy là đến nay, tranh luận về hành vi cưỡng hiếp vẫn gây bức xúc ở Ấn Độ.
Ngoài Ấn Độ, tờ báo Pháp cũng nhìn sang Nhật, nơi mà tinh thần kỳ thị dâng cao đang làm cho cộng đồng Hàn Quốc tại đây lo ngại.
Tác giả bài báo đưa độc giả đến khu phố Shin-Okubo của người Hàn Quốc tại Tokyo, lẽ ra là một nơi hòa hợp các dân tộc, nhưng lại trở thành một nơi xung đột, người Hàn Quốc đã công nhận là họ rất lo sợ.
Nguyên do là một tổ chức bài người Hàn Quốc, mang tên Zaitokukai - tức « Hiệp hội công dân chống đặc quyền của người Hàn Quốc tại Nhật » - đã hoạt động rất năng nổ và tới khu phố này với những khẩu hiệu như « hãy giết người Hàn Quốc », « Người Hàn Quốc tự treo cổ đi »...
Nhóm này, theo người sáng lập, bao gồm hơn 13.500 thành viên. Họ tự nhận không phải những phần tử quá khích, mà chỉ là những người dân bình thường, bao gồm cả những bà nội trợ.
Theo bài báo, hoạt động của nhóm Zaitokukai đang làm toàn thể giới chinh khách Nhật quan ngại. Trước đây thì chỉ là những lời khích động trên internet, hay qua các ấn phẩm, nhưng giờ đây thì họ đã hành động ở những nơi công cộng, tại các khu vực có người Hàn Quốc cư ngụ - 600 000 nguời ở Nhật. Họ tố cáo người Hàn Quốc được hưởng quy chế đặc biệt về thuế, về trợ cấp xã hội.
Tại khu phố Shin-Okubo, giờ đây đã xẩy ra các vụ xung đột giữa nhóm này với những người chống kỳ thị, cảnh sát đã đến câu lưu người gây rối. Theo bài báo, ngay cả những nhóm cực hữu truyền thống tại Nhật cũng phải lo ngại. Các thành phần quá khích mới này được cho là sẽ có những hành động táo bạo hơn để có nhiều tiếng vang hơn.
Theo phân tích của bài báo, phong trào bài ngoại lại càng có ảnh hưởng vào lúc đất nước đang lo âu vì phải đối mặt với khó khăn kinh tế và chính trị dai dẳng. Quan hệ ngoại giao căng thẳng với Seoul và Bắc Kinh cũng làm tăng nỗi bức xúc của người Nhật.

Tác hại của hạt nhân trên sức khỏe chưa được đánh giá đúng mức
Mới đây, tập đoàn Tepco - điều hành nhà máy hạt nhân Fukushima tại Nhật Bản - loan báo đã có 1.973 nhân viên của họ bị nhiễm xạ nặng nề sau tai nạn ngày 11/03/2011. Nhật báo Pháp Le Monde đã trích lời một chuyên gia nghiên cứu Pháp phê phán cách đánh giá rủi ro hạt nhân đối với con người, vốn vẫn chưa kể đến tác động của việc bị nhiễm xạ một cách lặp đi lặp lại và các yếu tố cá nhân của mỗi người.
Trả lời phỏng vấn báo Le Monde, nhà nghiên cứu Nicolas Foray, chuyên gia sinh vật học phóng xạ tại Viện Quốc gia Y tế và Nghiên cứu Y khoa INSERM và Trung tâm Nghiên cứu Ung thư ở Lyon (miền nam nước Pháp), trước hết ghi nhận là con số gần 2.000 công nhân tại Fukushima bị nhiễm xạ vượt quá mức 100 millisieverts (mSv) đã được tính toán căn cứ vào liều lượng phóng xạ ghi nhận ở tuyến giáp (thyroide) chứ không phải là liều lượng tính trên toàn cơ thể, được gọi là liều lượng « hiệu quả », cơ sở dùng để đánh giá độ rủi ro cho sức khỏe con người.
Theo ông Foray, nếu xem xét kỹ số liệu do Tepco cung cấp về 28 000 nhân viên của họ và của các nhà thầu làm việc cho họ, thì từ tháng 3/2011 đến tháng 5/2013, chỉ khoảng 170 công nhân bị nhiễm một liều lượng hiệu quả trên 100mSv, với người bị nặng nhất đã phải chịu mức 679 mSv.
Đối với chuyên gia Foray, mức 100mSv thường được chọn là mức cần báo động là vì khi theo dõi tình trạng các nạn nhân của hai quả bom nguyên tử thả xuống Hiroshima và Nagasaki, và sau đó là kiểm nghiệm nơi nạn nhân vụ nổ Chernobyl, giới nghiên cứu đã thấy rằng nguy cơ của bệnh bạch cầu tăng đáng kể khi con người bị liều hiệu quả từ 100mSv trở lên, còn các chứng ung thư khác thì tăng mạnh khi liều lượng vượt ngưỡng 200mSv.
Vấn đề, theo ông Foray, là các ngưỡng nói trên chỉ có giá trị trong trường hợp nạn nhân bị bức xạ một lần duy nhất, trong một vài giây hay vài phút, trong khi thực tế thì không phải lúc nào cũng như vậy. Chuyên gia Foray thẩm định rằng, cách đánh giá rủi ro cho người lao động trong lãnh vực hạt nhân hiện nay vẫn chưa thỏa đáng.
Ngày nay, người ta thường dựa trên việc tính toán liều lượng có hiệu quả được tích lũy, có nghĩa là cộng tất cả các mức bức xạ mà một nhân viên phải chịu, và cho người này thôi việc khi mức nhiễm xạ tổng cộng lên đến ngưỡng cho phép trong một năm.
Có điều là phương pháp đó có thể không tính đến tác động của việc bị nhiễm xạ ở mức thấp, nhưng rất nhiều lần. Bị nhiễm 100mSv một lần có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh bạch cầu. Nhưng khi bị nhiễm 1mSv mỗi ngày trong thời hạn một trăm ngày, người lao động có thể bị một số rủi ro khác.
Ông Foray dẫn chứng các nghiên cứu thực hiện năm 2011, theo đó, khi bị hai liều phóng xạ liên tiếp, cách nhau khoảng vài phút đồng hồ, ADN/DNA của một người có nguy cơ bị phá hoại nhiều hơn là khi họ bị hai liều đó tác động một lần duy nhất.
Một nhân tố khác cũng được chuyên gia Pháp nêu bật : Con người không bình đẳng trước hiện tượng nhiễm xạ. Vì nhiều lý do, đặc biệt là lý do di truyền, có một số người dễ bị ung thư hơn những người khác. Yếu tố cá nhân này hiện không được chú ý trong cách đánh giá rủi ro hạt nhân đối với sức khỏe con người.

Cam Bốt : Hun Sen vững như bàn thạch
Báo Le Figaro hôm nay, nhìn về Châu Á, đã quan tâm đến cuộc bầu cử Quốc hội Cam Bốt sắp tới đây, trong bài viết tựa đề : « Hun Sen chủ nhân bất di bất dịch của Cam Bốt ». Theo tờ báo, sau cuộc bầu cử Chủ nhật này, Thủ tướng Cam Bốt sẽ nắm chắc một nhiệm kỳ thứ 5.
Tác giả bài báo, Jack Thomson, từ Phnom Penh, nhắc lại một cách khó chịu lập luận của ông Hun Sen, cho rằng « chiến tranh sẽ bùng lên nếu họ (phe đối lập) được bầu ». Tóm lại, ông cảnh báo về nội chiến nếu ông và đảng của ông không được chọn.
Bài báo công nhận nỗ lực của ông Hun Sen trong cuộc vận động tranh cử lần này : Cho đến tận những vùng nông thôn xa xôi, đi đâu cũng thấy bức ảnh to lớn của Thủ tướng Hun Sen, Chủ tịch Quốc hội Heng Samrin và Chủ tịch Thượng viện Chea Sim.
Tác giả cũng có phần mỉa mai và tội nghiệp cho lãnh đạo đối lập Sam Rainsy, về nước rốt cuộc chỉ là để chứng kiến lễ đăng quang mới của Hun Sen.
Bài báo nhắc lại rằng ông Hun Sen - năm nay 60 tuổi - đã từng nói là sẽ cầm cương Cam Bốt cho đến năm 74 tuổi. Đối với tác giả bài viết : Khó mà nghĩ đó chỉ là câu nói đùa.

http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20130726-du-khach-chau-a-tai-paris-moi-ngon-cua-gioi-trom-cap

woensdag 24 juli 2013

Khi nước Mỹ vẫn còn kỳ thị

Thứ hai 22 Tháng Bẩy 2013

Khi nước Mỹ vẫn còn kỳ thị

Người tuần hành trên đường phố Los Angeles ngày 20/07/2013, giương ảnh của Trayvon Martin để phản đối phán quyết tha bổng George Zimmerman.
Người tuần hành trên đường phố Los Angeles ngày 20/07/2013, giương ảnh của Trayvon Martin để phản đối phán quyết tha bổng George Zimmerman.
REUTERS/David McNew

Thanh Hà
Brazil, chuyến công du đầu tiên ra nước ngoài của Đức Giáo hoàng Phanxicô nhân Đại hội Giới trẻ Thế giới. Israel và Palestine đồng ý nối lại đàm phán, nhưng không có hy vọng đạt được kết quả. Trung Quốc bãi bỏ biện pháp kiểm soát lãi suất cho vay ngân hàng. Vòng đua xe đạp Tour de France lần thứ 100, kết thúc mỹ mãn. Đấy là những đề tài chính được báo chí Paris quan tâm trong ngày. Nhưng trước hết xin điểm qua bài báo trên tờ Libération thiên tả nói về hiện tượng « kỳ thị chủng tộc » vẫn tồn tại ở Hoa Kỳ nhân vụ án Trayvon Martin- George Zimmerman.


Ngày 20/07/2013 hàng ngàn người đã tuần hành ở nhiều thành phố lớn trên đất Mỹ để phản đối việc nhân viên bảo vệ người da trắng, George Zimmerman, được tha bổng trong vụ xử về tội sát hại một thanh niên da đen, Trayvon Martin. Báo Libération chơi chữ với hai màu « đen, trắng » khi nói tới « một cuộc tuần hành ôn hòa để bày tỏ phẫn nộ ».
Tuy nhiên nhìn rộng ra hơn thì người biểu tình không chỉ phản đối việc Zimmerman được trắng án mà đây còn là dịp để cộng đồng người Mỹ da đen tố cáo những bất công xã hội mà họ phải đối mặt hàng ngày. Hơn ¼ trên tổng số 44 triệu người Mỹ da đen sống dưới ngưỡng nghèo khó. Cộng đồng người da đen, chỉ chiếm chưa đầy15 % dân số Hoa Kỳ, nhưng lại có tới 1 triệu người da đen trên tổng số 2,3 triệu tù nhân đang thọ án trong các trại giam.
Theo một công trình nghiên cứu gần đây của hiệp hội NAAP chuyên bảo vệ quyền lợi của người da màu tại Mỹ, với đà này, « 1/3 trong số những đứa trẻ da đen sinh ra trên đất Mỹ ngày hôm nay có thể sẽ phải vào tù ». Một người tuần hành tại New York cuối tuần trước nói với phóng viên Libération : tình trạng của những người da đen trên đất Mỹ thật thê thảm, họ bị coi là những « công dân hạng hai » và không biết tới khi nào thì hoàn cảnh ngang trái đó được thay đổi.
Libération nhắc lại, chính sự bất bình đẳng trong cách đối xử đó là trọng tâm của công cuộc đấu tranh không ngừng từ những năm 1980 tới nay của Linh mục Al Sharpton. Linh mục Sharpton là người đi đầu trong công cuộc đấu tranh đòi công lý cho thiếu niên da đen 17 tuổi, Trayvon Marin đã bị thiệt mạng hồi tháng 2/2012.
Cũng chính vị Linh mục này là người khởi xướng phong trào đòi công lý cho một thanh niên người da đen khác, Amadou Diallo : năm 1999 tuy không có mang theo vũ khí trên người, nhưng Diallo vẫn phải nhận lấy khoảng 40 viên đạn của cảnh sát New York. Tư pháp Hoa Kỳ khi đó cũng cũng đã xử trắng án cho những người đã cướp đi mạng sống của Diallo.
Tác giả bài báo ghi nhận một chi tiết : số người hưởng ứng cuộc tuần hành ôn hòa cuối tuần trước không được đông đảo như mọi người chờ đợi. Đây có thể là do « hiệu ứng Obama » sau khi tổng thống Hoa Kỳ, nhìn nhận những đối xử « khác biệt » tùy vào màu da vào sắc tộc, trước pháp luật. Chủ nhân đầu tiên người da đen của Nhà Trắng không loại trừ khả năng, cách nay 35 năm ông có thể là một Trayvon Martin.
Thảm họa của Detroit
Vẫn liên quan tới thời sự nước Mỹ, báo chí Pháp trong ngày quan tâm nhiều tới sự kiện hy hữu là một thành phố lớn như Detroit, bang Michigan, tuần trước chính thức tuyên bố vỡ nợ.
Le Monde nhắc lại, thống đốc bang này cảnh báo là thành phố Detroit không thể thanh toán cho « tất cả các chủ nợ » do vậy, ngay từ bây giờ, hàng loạt các chủ nợ của thành phố từng được mệnh danh là chiếc nôi của ngành công nghệ xe hơi Hoa Kỳ này đang chuẩn bị kiện Detroit.
Giới hưu trí ở Detroit là những nạn nhân đầu tiên, vì thành phố đang mang nợ ba quỹ hưu trí lớn nhất hơn 5 tỷ đô la trên tổng số nợ 14 tỷ mà Detroit chưa biết làm thế nào để thanh toán. Tờ báo nhân đây đặt câu hỏi trong trường hợp một thành phố hay thị trấn ở Pháp bị phá sản thì sao. Luật hành chính ở Pháp được trang bị sẵn một số « rào cản » đề phòng trường hợp một thành phố bị ngập vì nợ nần. Nhưng nhỡ mà các rào cản đó vì một lý do gì đó bị vô hiệu hóa thì lập tức nhà nước Pháp can thiệp.
Báo Công giáo La Croix cho biết trường hợp của Detroit đang được quan sát rất kỹ ngay cả trên đất Hoa Kỳ bởi vì hiện có tới 7 thành phố hoặc quận đang lâm đã phải tuyên bố vỡ nợ. Nhưng Detroit là thành phố lớn đầu tiên mất khả năng thanh toán và lại ngồi trên một núi nợ lớn chưa từng thấy. Tờ báo nhắc lại xưa kia, Detroit từng một thời huy hoàng khi được mệnh danh là kinh đô của nền công nghệ xe hơi thế giới, từng là biểu tượng của « The American Dream » giấc mơ của những người lao động được bảo đảm việc làm mãn đời. Tất cả những điều ấy vĩnh viễn thuộc về quá khứ.
Ngân hàng Trung Quốc được tự do ấn định lãi suất
Cũng về kinh tế, Le Monde trở lại với việc Ngân hàng trung ương Trung Quốc vừa bãi bỏ chính sách kiểm soát lãi suất cho vay. Cụ thể là ngân hàng thương mại có thể cho vay tín dụng với lãi suất khoảng 4,2 % một năm, và tiền lãi khi khách hàng ủy thác vào các chương mục của ngân hàng, tối đa sẽ là 10 %.
Mục tiêu đề ra nhằm kích thích các doanh nghiệp đi vay để đầu tư vào khu vực sản xuất trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng chậm lại. Quyết định nói trên sẽ tác động động như thế nào đến các hoạt động tài chính và ngân hàng của nền kinh tế lớn thứ nhì trên thế giới ?
Theo phân tích của tờ báo, điều đáng chú ý ở đây là Trung Quốc tiến thêm một bước về phía mô hình tài chính mà ở đó lãi suất được định đoạt theo luật cung cầu. Điều đó cũng có nghĩa là trong tương lai xa, các ngân hàng thương mại Trung Quốc sẽ cạnh tranh với nhau. Nhưng trước mắt thì, theo lời một chuyên gia được Le Monde trích dẫn, về thực chất « không có gì thay đổi », bởi vì ngành ngân hàng Trung Quốc tới nay củ yếu phục vụ và cấp tín dung cho các doanh nghiệp nhà nước trong khi tư nhân thường phải đi vay « chợ đen » với lãi suất cao gấp nhiều lần so với lãi suất chính thức.
Nhưng dù sao thì quyết định bãi bỏ chính sách kiểm soát lãi suất cho ngân hàng nói trên thể hiện thiện chí cải tổ của chính quyền mới ở Bắc Kinh nhưng đó là một « tiến trình cải tổ từng bước ».
Giáo hoàng Phanxicô và thanh niên Công giáo
Thế nhưng có lẽ sự kiện nổi bật nhất trong phần trang thời sự quốc tế hôm nay là chuyến xuất ngoại đầu tiên của Đức giáo hoàng Phanxicô, nhân dịp Ngài đến Brazil để cử hành Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới. Đức giáo hoàng sẽ nói gì với thanh niên công giáo tại Brazil ? Theo phân tích của tờ báo La Croix, « thông điệp về niềm hy vọng, về lòng bác ái, nhân từ » là những gì người đứng đầu Tòa thánh Vatican, sẽ nói với hơn 2 triệu thanh niên trên thế giới đang có mặt tại Rio nhân sự kiện trọng đại này.
Le Monde thì nói tới chuyến đi với tính biểu tượng cao của Đức giáo hoàng tại một quốc gia đang « sôi sục » : 63 % dân số Brazil theo đạo công giáo, đây là nơi giáo hội có tới hơn 210 triệu con chiên, thế nhưng trong thời gian gần đây giới trẻ Brazil bắt đầu lơ là hơn với truyền thống tôn giáo. 8 % dân số Brazil tự nhận là vô thần, từ năm 2000 đến 2010 đã có tới 15 % thanh niên trong độ tuổi từ 15 đến 19 bắt đầu tách rời khỏi giáo hội công giáo. Tờ Le Monde cho rằng mục tiêu của Đức giáo hoàng Phanxicô chuyến đi này trước hết là nhằm « chinh phục lại niềm tin nơi Chúa của Brazil ».
Le Figaro nêu lên một chi tiết ít được nói tới nhưng lại nặng về ý nghĩa chính trị : chiều nay, khi tới Rio de Janeiro, đức thánh cha sẽ được tổng thống Dilma Roussef tiếp đón tại điện Guanabara. Đây là dinh của thống đốc Sergio Cabral, người đang bị dư luận chỉ trích dữ dội và làn sóng biểu tình tại Brazil đã dấy lên từ nhiều tuần qua đang dồi ông này phải từ chức.
Nhưng có lẽ điều đang khiến nhân viên bảo vệ an ninh của cả bang Rio đau đầu nhất hiện nay, là Đức giáo hoàng không sử dụng chiếc xe riêng của ngài với kính chắn đạn mà Ngài quyết định đi bộ trên đường phố để chào hỏi dân chúng Rio và khi cần di chuyển, Ngài sẽ dùng một chiếc xe Jeep mui trần. Điều đang khiến « nhân viên cảnh sát » Brazil « toát mồ hôi hột ».
Nghi ngờ chung quanh Tour de France
Sự kiện thể thao được các báo quan tâm nhất hôm nay, đương nhiên là vòng đua xe đạp quanh nước Pháp, Tour de France lần thứ 100 vừa khép lại. Hình ảnh của nhà vô địch người Anh, Christopher Froome rạng rỡ trong chiếc áo Vàng, trên đại lộ Champs Elysées, phông ảnh phía sau là Khải hoàn môn chiếm nhiều trang báo. Có điều những nghi ngờ sử dụng thuốc kích thích doping vẫn bao phủ lên Tour de France.
L'Humanité với giọng điệu châm biếm chạy tựa : « thành tích bất ngờ của Froome » vô cùng nhanh nhẹn » trong vòng đua 2013. Như vậy trong hai năm liên tiếp chiến thắng Tour de France về tay một vận động viên người Anh. Có điều dù có trong sạch đến đâu, Froome vẫn bị nghi ngờ dùng thuốc kích thích.
Bên cạnh hình ảnh người mặc Áo Vàng Froome, Le Figaro nhắc lại ngay từ năm 1996, các tay đua đoạt áo Vàng luôn bị kiểm tra rất gắt gao do nghi ngờ sử dụng thuốc khích thích. Froom không phải là một ngoại lệ. Trước những hoài nghi thường là gián tiếp của báo giới Christopher Froome đã bình tĩnh tuyên bố anh « chấp nhận » để cho mọi người nghi ngờ và « thông cảm » với thái độ đó bởi vì trong quá khứ Froome cũng đã từng bị thất vọng khi thấy môn đua xe đạp bị tai tiếng doping.
Nhưng nhà vô địch trẻ tuổi này hy vọng rằng, anh sẽ góp phần làm thay đổi hình ảnh của môn đua xe đạp. Sinh ra trên mảnh đất Kenya, châu Phi nhưng đã trở hành công dân Anh và hiện đang sống tại Monaco, miền nam nước Pháp. Froome tuyên bố với thắng lợi vừa qua, anh hy vọng trở thành một tấm gương cho cả một thế hệ trẻ ở châu Phi.
Tuy nhiên, gương mặt nổi bật nhất của suốt 21 chặng Tour de France năm nay chính là tay đua người Colombia, Nairo Quintana. Anh đã về nhì trong cuộc đua năm nay, nhưng Quintana được coi là một nhà vô địch đầy triển vọng. Mới 23 tuổi, vận động viên này đã thu về cả chiếc Áo Trắng, dành cho « mầm non » xuất sắc nhất, lẫn Áo Chấm đỏ, phần thưởng dành cho người leo núi tài ba nhất của cuộc đua. Le Figaro kết luận : Nairo Quintana trong tương lai thể nào cũng dành được chiếc Áo Vàng của các Tour de France.

http://www.viet.rfi.fr/quoc-te/20130722-khi-nuoc-my-van-con-ky-thi