Chủ nhật, 30/3/2014 | 08:32 GMT+7

|

Chủ nhật, 30/3/2014 | 08:32 GMT+7

Gần 21 tỷ USD vốn ODA chưa được giải ngân

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhận định Việt Nam đang gặp thách thức lớn khi lượng vốn ODA chưa giải ngân ngày càng tăng.

• Việt Nam đứng đầu danh sách nhận ODA Nhật Bản / Gói thầu đường sắt do công ty Nhật tư vấn đội giá gần 40%

Tại Hội nghị thúc đẩy giải ngân các chương trình, dự án ODA tổ chức ngày 29/3, Bộ Kế hoạch & Đầu tư cho biết trong năm 2013, Việt Nam giải ngân được hơn 5,1 tỷ USD vốn ODA và vốn vay ưu đãi, tăng 23% so với năm trước.

Nhật Bản tiếp tục là nhà tài trợ giải ngân lớn nhất với 1,7 tỷ USD, tiếp đến là Ngân hàng Thế giới (WB) với 1,35 tỷ USD và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) với khoảng 1,3 tỷ USD.

ADB cho rằng Việt Nam có thể mất 100 triệu USD mỗi năm vì chậm giải ngân vốn ODA.

Tuy nhiên, tổng vốn ODA chưa giải ngân vẫn còn rất lớn. Theo số liệu của cơ quan này, hiện còn trên 20,9 tỷ USD vốn ODA chưa giải ngân, trong đó có khoảng 8 tỷ USD là vốn phải giải ngân cho các chương trình, dự án dự kiến hoàn thành năm 2014. "Áp lực của việc cải thiện và giải ngân ODA hiện nay rất lớn", Bộ Kế hoạch & Đầu tư nhận định. Báo cáo cũng dẫn tính toán của ADB cho rằng, nếu tình hình giải ngân không được cải thiện thì hàng năm Việt Nam sẽ mất khoảng 100 triệu USD chi phí cơ hội.

Bộ Giao thông vận tải là cơ quan có lượng vốn ODA bị đọng lớn nhất, tiếp đến Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn. Theo Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông, các dự án của Bộ bị vướng nhất ở khâu giải phóng mặt bằng, vốn đối ứng khi mới bố trí được 2.500 tỷ đồng cho năm 2014, bằng 30% so với nhu cầu. Hiện cơ quan này còn 39 dự án, tổng mức đầu tư 17,7 tỷ USD đang triển khai, trong đó vốn ODA là 15,6 tỷ USD.

Trước vấn đề trên, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đánh giá dù lượng vốn ODA giải ngân tăng so với năm trước nhưng chưa đáng tự hào, bởi số vốn bị tắc nghẽn ngày càng tăng lên, tạo áp lực lớn. Do vậy, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ ngành rà soát lại các "dự án đen" đang có tiến độ giải ngân chậm để có giải pháp xử lý, đồng thời đề xuất biện pháp tháo gỡ.

Bộ Kế hoạch & Đầu tư cũng thừa nhận việc quản lý và sử dụng vốn ODA vẫn còn nhiều hạn chế như báo cáo khả thi không đạt chất lượng, cơ quan quản lý chưa kiểm tra sát sao các báo cáo do cơ quan tư vấn lập, nhiều dự án gặp vướng mắc giải phóng mặt bằng, thiếu vốn đối ứng khiến tiến độ thực hiện chậm, phát sinh chi phí. Năng lực nhà thầu, ban quản lý dự án còn hạn chế....

Do vậy, để thúc đẩy giải ngân, Bộ đề xuất một số giải pháp như xây dựng hướng dẫn chung về đền bù, tái định cư để giải quyết nhanh công tác giải phóng mặt bằng. Đảm bảo cung cấp kịp thời, đầy đủ vốn đối ứng thông qua xây dựng quy trình quản lý vốn đối ứng bài bản, thực hiện nghiêm việc thẩm định vốn, đảm bảo quy mô dự án phù hợp với khả năng cơ quan chủ quản.

Ngoài ra, phải nâng cao chất lượng báo cáo nghiên cứu khả thi, đảm bảo đầy đủ, chính xác các thông số kỹ thuật. Rút ngắn thời gian khởi động dự án và giảm thiểu tình trạng nhà thầu không đủ điều kiện trong quá trình thực hiện hợp đồng. Đặc biệt, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đề xuất xây dựng Thông tư riêng về việc thành lập các ban quản lý dự án để nâng cao năng lực của đơn vị quản lý.

Phát biểu tại hội nghị, đại diện nhóm 6 ngân hàng phát triển cũng kiến nghị phía Việt Nam cần cung cấp vốn đối ứng sớm và kịp thời dựa trên kế hoạch giải ngân. Đồng thời, xem xét các giải pháp sử dụng vốn vay để chi trả cho việc thu hồi đất và tái định cư. Cân nhắc các cơ chế cải tiến như sử dụng các hoạt động hỗ trợ ngân sách để thu hồi đất, củng cố giám sát thực hiện các kế hoạch tái định cư.

Liên quan đến việc báo chí Nhật Bản đưa thông tin Công ty tư vấn đường sắt (JTC) hối lộ công chức phía Việt Nam để trung thầu dự án đường sắt đô thị số 1, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết ngay sau khi nhận được thông báo, Chính phủ đã chỉ đạo bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an cùng các cơ quan liên quan phối hợp với phía Nhật Bản làm rõ. Ông cho rằng, nếu thực sự xảy ra việc này thì đây là điều đáng tiếc. Tuy nhiên, Việt Nam sẽ tiếp tục rút kinh nghiệm, tìm ra những giải pháp để có cơ sở pháp lý hạn chế những tiêu cực.

Phương Linh

http://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/doanh-nghiep/gan-21-ty-usd-von-oda-chua-duoc-giai-ngan-2970807.html

Vốn ODA cho Việt Nam vay bị ăn bớt đến 40%

Vốn ODA cho Việt Nam vay bị ăn bớt đến 40% Wednesday, August 07, 2013 1:10:32 PM

---

Share on print    Print Share on email    Email

---

HÀ NỘI (NV) .- Có tới 40% vốn tín dụng phát triển chính thức (ODA) cho các chương trình xây dựng trường học, đường sá, hạ tầng bị ăn chặn nhưng những cá nhân có liên quan chỉ bị cảnh cáo.

Vì bị các quan ăn chặn, trường học lẽ ra phải hai tầng với 6 phòng học trở thành một dãy nhà cấp 4 có ba phòng học. (Hình: VietNamNet)

ODA là ba chữ viết tắt của Official Development Assistance (hỗ trợ phát triển chính thức). ODA có thể là các khoản cho vay không tính lãi hoặc tính lãi thấp với thời gian vay dài. Đôi khi ODA là viện trợ. Mục tiêu của ODA là trợ giúp để phát triển kinh tế và nâng cao phúc lợi ở quốc gia nào đó.
Tại Việt Nam, nhiều năm qua, ODA luôn là một nguồn béo bở để các viên chức từ trung ương đến địa phương xà xẻo, bỏ túi riêng. Rất nhiều dự án lớn sử dụng tín dụng ODA bị đám quan chức lươn lẹo ăn cắp, nổi tiếng như Dự án xa lộ Đông Tây ở Sài Gòn đến các dự án do công ty thuộc Bộ Giao Thông Vận Tải CSVN quản lý gọi là PMU 18, bị phơi bày trên mặt báo cho người ta thấy phần nổi của tảng băng chìm tham nhũng ở Việt Nam.
Chuyện mới nhất vừa được phanh phui vì ăn chặn ODA xảy ra tại Hà Tĩnh. Theo báo điện tử VietNamNet, Trong các năm từ 2009 đến 2010, sau khi Đại sứ quán Nhật tại Việt Nam loan báo sẽ viện trợ không hoàn lại để một số tỉnh xây dựng trường học, đường sá, hạ tầng, một phụ nữ mà báo điện tử VietNamNet không dám nêu tên, chỉ cho biết là cư ngụ tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, đã liên lạc với lãnh đạo nhiều xã ở Hà Tĩnh để đặt vấn đề “chạy dự án”, với điều kiện khi thành công, phải “cắt” cho bà ta 40%.
Sau đó, nguồn vốn ODA vừa kể được rót về ba xã: Gia Phố (huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh), Cẩm Minh (huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh), Cẩm Quang (huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh). Trong đó, xã Gia Phố được nhận 80.000 USD để xây dựng trường Tiểu học Đông Hải và chính quyền xã này đã lấy 8.000 USD chia cho nhau, rồi lấy thêm 24.000 USD chi cho người phụ nữ làm môi giới. Chuyện tương tự cũng xảy ra tại hai xã thuộc huyện Cẩm Xuyên, chỉ có một khác biệt là người phụ nữ làm môi giới được chia tới 40% “hoa hồng”.
Do bị ăn chặn, các cơ sở giáo dục, đường sá ở ba xã vừa kể đều phải giảm quy mô và chất lượng tất nhiên cũng giảm. Chẳng hạn trên giấy tờ, trường Tiểu học Đông Hải ở xã Gia Phố, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh là một khu nhà hai tầng với 6 phòng học nhưng trên thực tế chỉ là một dãy nhà cấp 4 với ba phòng học.
Điểm đáng chú ý là dù ăn chặn trắng trợn như thế nhưng khi sự việc đổ bể, không rõ tại sao hệ thống tư pháp Việt Nam lại lờ đi, không xem xét trách nhiệm hình sự của bất kỳ ai. Người phụ nữ làm môi giới dự án vẫn là một nhân vật không ai rõ tên tuổi, không hiểu vì sao bà ta chạy dự án và các viên chức cấp xã tham gia ăn chia vốn ODA chỉ bị cảnh cáo.
Cho đến nay vẫn chưa thấy Đại sứ quán Nhật tại Việt Nam có ý kiến về vụ tham nhũng vừa kể. Trong quá khứ, Nhật – quốc gia dẫn đầu về cấp ODA cho Việt Nam – đã từng tuyên bố cắt nguồn ODA, đòi Việt Nam phải điều tra, truy tố các viên chức tham nhũng sau khi vụ tham nhũng ở dự án “Đại lộ Đông – Tây” tại Sài Gòn bị đổ bể.
Hồi cuối tháng 5, Đan Mạch – một trong những quốc gia dẫn đầu trong nhóm cấp ODA cho Việt Nam, cũng đã dừng việc cấp ODA để thực hiện ba dự án tài trợ cho Việt Nam, sau khi phát giác có dấu hiệu gian lận và lãng phí từ phía Việt Nam. Lúc đó, ông Christian Friis Bach, Bộ trưởng Phát triển của Đan Mạch tuyên bố rằng, cần phải tìm ra những tổ chức và cá nhân sử dụng sai mục đích nguồn vốn viện trợ của Đan Mạch để làm rõ hậu quả. Ông Bach nhấn mạnh: “Những hành vi gian dối đó phải bị chặn đứng và trừng phạt” .
  
Tuy không đề cập chi tiết nhưng theo báo chí Đan Mạch thì các dự án bị dừng có liên quan tới việc nghiên cứu biến đổi khí hậu, do Danida - môt tổ chức thuộc Bộ Ngoại giao Đan Mạch, cấp vốn. Theo đó, lý do khiến Đan Mạch ngưng cấp ODA là vì phát giác phía Việt Nam chi quá nhiều cho các dịch vụ đáng ngờ. Số tiền bị nghi là tham nhũng được ước đoán khoảng 550 ngàn USD. Phía Đan Mạch đã chính thức yêu cầu chính phủ Việt Nam hỗ trợ điều tra nhưng đến nay, Việt Nam vẫn chưa cho biết kết quả. (G.Đ)
http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=170698&zoneid=1#.UgLTxvnCSMI