Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Jim Mattis (T) tới Islamabad, Pakistan ngày 04/12/2017.ĐSQ Mỹ/REUTERS
Chỉ trích Pakistan không « dứt khoát » ủng hộ chiến lược của Hoa Kỳ tại Nam Á, quân đội Mỹ thông báo chuyển ngân sách 300 triệu đôla dành cho Islamabad sang mục tiêu khẩn cấp và thiết thực hơn.
Play
Current Time 0:00
/
Duration Time 0:00
Loaded: 0%
Progress: 0%
0:00
Fullscreen
00:00
Mute
Theo AFP, trong một thông báo của bộ Quốc Phòng Mỹ ngày thứ Bảy 01/09/2019, phát ngôn viên Kone Faulkner cho biết vì Islamabad không có hành động quyết định yểm trợ cho Chiến Lược Nam Á của Hoa Kỳ, nên quân đội Mỹ quyết định đưa ngân sách viện trợ 300 triệu đôla qua một mục tiêu ưu tiên khẩn cấp.
Hoa Kỳ vẫn trách chính quyền Pakistan nhắm mắt làm ngơ, thậm chí còn tiếp tay cho các nhóm thánh chiến từ các cơ sở hậu cần ở biên giới Pakistan tấn công Afghanistan.
Đầu năm nay, tổng thống Donald Trump đã phong tỏa hàng trăm triệu đôla viện trợ quân sự cho Pakistan. Tổng thống Mỹ than phiền « các chính phủ trước đã ngây thơ chi cho Pakistan 33 tỷ đôla trong 15 năm qua để rồi được Islamabad trả ơn bằng dối trá và lừa đảo ».
Theo phát ngôn viên Kone Faulkner, đề nghị thay đổi mục tiêu viện trợ còn phải chờ Quốc Hội chấp thuận hay từ chối. Trong khi chờ đợi, Washington tiếp tục gây sức ép để Islamabad diệt trừ thánh chiến không có chuyện bao che một nhóm đặc biệt nào.
Hãng tin Reuters ngày 20/02/2018 dẫn nguồn tin từ báo chí Hoa lục cho biết chỉ riêng trong tháng này, đã có đến 11 chiến hạm Trung Quốc đi vào Ấn Độ Dương, vào lúc cuộc khủng hoảng ở quần đảo Maldives đang gay gắt.
Theo trang web sina.com.cn, một đội khu trục hạm, một tàu đổ bộ 30.000 tấn và ba tàu dầu đã đi xuyên qua Ấn Độ Dương. Trang tin này khoe khoang : « Nếu nhìn vào các chiến hạm và những trang thiết bị khác, khoảng cách giữa hải quân Ấn Độ và Trung Quốc chẳng là bao ».
Trang Nikkei ngày 20/02 cho biết thêm, tại Maldives, Bắc Kinh đã biến một đảo hoang thành căn cứ hải quân, bằng cách cắt ngang các rạn san hô xung quanh, tạo thành đường cho các tàu chiến đi qua. Trung Quốc cũng có thể xây các đảo nhân tạo tại đây và quân sự hóa, như đã làm tại Biển Đông.
Cũng nằm trong tính toán chiến lược của Bắc Kinh, ba tàu chiến Trung Quốc đã thăm Maldives cách đây sáu tháng, đậu ở cảng Male, Girifushi và huấn luyện cho quân đội nước này. Việc tăng cường sự hiện diện của hải quân tại Ấn Độ Dương có thể là một thông điệp cho New Delhi, nhằm ngăn chận một sự can thiệp quân sự vào Maldives.
Về kinh tế, sự tranh giành ảnh hưởng tại Maldives giữa Ấn Độ và Trung Quốc càng thêm đậm nét, sau khi tổng thống Abdulla Yameen ký kết tham gia dự án « Một vành đai, một con đường » của Bắc Kinh.
Tổng thống đương nhiệm Yameen đã tạo điều kiện cho Trung Quốc mua lại các hòn đảo của nước mình qua việc sửa đổi Hiến Pháp năm 2015, nhằm hợp pháp hóa việc nước ngoài sở hữu đất đai tại Maldives. Hiến Pháp tu chính dường như chỉ nhằm phục vụ cho lợi ích của Trung Quốc : các dự án xây dựng phải có giá trị tối thiểu 1 tỉ đô la. Khi trao cho Bắc Kinh các hợp đồng tài trợ cơ sở hạ tầng, ông Yameen đã buộc đất nước phải gánh thêm một núi nợ nần.
Trong khi đó ông Mohamed Nasheed, tổng thống đầu tiên và duy nhất được bầu lên một cách dân chủ, khẳng định Maldives không thể hoàn trả nổi số nợ 1,5 đến 2 tỉ đô la cho Trung Quốc, tương đương 80% tổng nợ quốc gia. Ông than thở : « Trung Quốc không cần bắn một phát súng nào mà vẫn chiếm được nhiều đất đai tại Maldives hơn người Anh trong thế kỷ 19 ».
Trong số những hòn đảo không người ở mà Trung Quốc thuê lâu dài tại Maldives có Feydhoo Finolhu, nằm gần thủ đô Male, trước đây dùng làm nơi huấn luyện lực lượng cảnh sát ; đảo Kalhufahalufushi có chiều dài 7 km có nhiều rạn san hô tuyệt đẹp. Trung Quốc chỉ phải trả 4 triệu đô la cho đảo Feydhoo Finolhu, bằng cái giá một căn hộ sang trọng ở Hồng Kông, đảo Kalhufahalufushi thậm chí còn rẻ hơn.
Trung Quốc, nước duy nhất ủng hộ tổng thống độc tài Yameen của Maldives từ khi ông này lên nắm quyền năm 2013, khẳng định việc thuê mua dài hạn các hòn đảo của nước này chỉ nhằm mục đích thuần túy thương mại. Tuy nhiên các dự án cảng khác của Bắc Kinh ở Ấn Độ Dương, được cho là đơn thuần kinh tế, nay đã mang tầm vóc quân sự.
Chẳng hạn sau khi cho Djibouti vay nhiều tỉ đô la, năm 2017 Trung Quốc đã thiết lập căn cứ quân sự đầu tiên ở nước ngoài, tại quốc gia nhỏ bé nhưng có vị trí chiến lược ở Ấn Độ Dương. Tại Pakistan, Bắc Kinh huy động tàu chiến để bảo vệ cảng Gwadar do Trung Quốc xây dựng, và chuẩn bị lập một căn cứ quân sự gần đó.
Nikkei nhận định, mỗi món vay đều nhằm gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh, mà tờ báo gọi là « ngoại giao chủ nợ ». Chính sách ngoại giao này đã gặt hái được thành công lớn vào tháng 12/2017, khi Sri Lanka cho Trung Quốc thuê cảng chiến lược Hambantota trong 99 năm với giá 1,12 tỉ đô la. Trước đó, sau khi mua lại phần lớn cảng container Colombo, các tàu ngầm Trung Quốc đã lặng lẽ vào trú đóng tại đây. Ở Miến Điện, cảng nước sâu Kyauk Pyu do Bắc Kinh tài trợ, cũng có thể được dùng vào mục đích quân sự.
Nhìn chung, không chỉ có Maldives, mà nhiều nước láng giềng của Ấn Độ và Trung Quốc như Bangladesh, Miến Điện, Nepal, Pakistan, Sri Lanka đều lọt bẫy nợ của Trung Quốc, giúp Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng tại Ấn Độ Dương.
Ông John Adams (1797-1801), vị tổng thống thứ hai trong lịch sử Hoa Kỳ từng nói : « Có hai cách để chinh phục và nô dịch một đất nước. Cách thứ nhất là bằng thanh gươm, và cách thứ nhì là nợ nần ». Theo Nikkei, Trung Quốc đã chọn phương cách thứ hai. Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson có lần gọi Trung Quốc là « đế quốc mới », sử dụng các chính sách giống như thời kỳ châu Âu đi chiếm thuộc địa.
Mao Trạch Đông từng khẳng định « chính quyền trên đầu nòng súng ». Nhưng cũng theo Nikkei, với sự trỗi dậy của Trung Quốc, cường quốc đầu tiên trong lịch sử đương đại không hề có đồng minh thực sự, có thể thêm vào đó một nguyên tắc khác : mua tình hữu nghị bằng cách mở rộng hầu bao. Trung Quốc đang lôi kéo nhiều quốc gia vào vòng ảnh hưởng của mình, bằng cách nhấn chìm họ trong nợ nần.
Sri Lanka chuyển nhượng 85% cảng Hambantota cho tập đoàn Trung Quốc, China Merchants Port Holdings. Ảnh minh họa.CC/Deneth17
Ngày 29/07/2017, Sri Lanka tổ chức lễ ký kết chuyển nhượng 85% cảng Hambantota cho tập đoàn Trung Quốc, China Merchants Port Holdings, trị giá hợp đồng 1,12 tỷ đô la. Theo thỏa thuận, đối tác Trung Quốc bảo đảm khâu phát triển thương mại và đầu tư, phía Sri Lanka đảm trách vấn đề an ninh cảng.
Thương vụ diễn ra bất chấp phản đối mạnh mẽ từ phe đối lập Sri Lanka, cho rằng đây là ý đồ quân sự của Trung Quốc trong vùng Ấn Độ Dương.
Theo hãng tin Pháp AFP, thủ tướng Sri Lanka Ranil Wickremesinghe, trong thông báo ngày 28/07/2017, coi việc bán cảng nước sâu Hambantota cho đối tác Trung Quốc là một nỗ lực để giảm bớt nợ nước ngoài của chính quyền Colombo. Thủ tướng Sri Lanka nhấn mạnh thỏa thuận này càng có ý nghĩa do đôi bên cùng quản lý và khai thác cảng.
Hambantota nằm ở phía nam Sri Lanka, chiếm một vị trí chiến lược trên tuyến đường hàng hải Đông-Tây trong khu vực Ấn Độ Dương đi qua Ấn Độ và một số quốc gia lân cận.
Cảng được xây dựng từ năm 2010 nhờ một khoản tín dụng lớn vay của Trung Quốc, nhưng ngay sau đó, công trình đã vấp phải nhiều khó khăn về mặt tài chính, kể cả trong việc trả lương cho nhân viên làm việc tại đây. Kể từ khi đi vào hoạt động năm 2011, tập đoàn khai thác cảng làm ăn thua lỗ, tổng số nợ lên tới 300 triệu đô la, theo lời thủ tướng Sri Lanka.
Về mặt chiến lược, đối lập Sri Lanka lo ngại Bắc Kinh mua lại cảng Hambantota với mục đích quân sự. Vào đầu tuần này, chính quyền Colombo đã xua tan nghi vấn nói trên khi thông báo Hải Quân Sri Lanka sẽ phụ trách đảm bảo toàn bộ an ninh tại cảng và không có Hải Quân bất cứ nước nào được phép sử dụng cảng Hambantota làm căn cứ.
Đối lập Maldives biểu tình chống chính phủ tại thủ đô Male (Maldives) ngày 04/02/2018.REUTERS/Stringer
Tại Maldives, đảo quốc láng giềng của Ấn Độ, tình trạng khẩn cấp vẫn tiếp tục được chính quyền áp dụng, trong lúc cựu tổng thống lưu vong Mohamed Nasheed, cũng là nhân vật đối lập chủ chốt của đương kim tổng thống Maldives Abdulla Yameen, đã kêu gọi Ấn Độ (và Mỹ) can thiệp. Nếu như trước đây thì có lẽ New Delhi đã gởi quân qua ngay, nhưng lần này Ấn Độ vẫn án binh bất động vì cản lực Trung Quốc, đang có ảnh hưởng càng lúc càng tăng tại Maldives.
Tai đảo quốc nổi tiếng là thiên đường cho những du khách giàu có này, cuộc tranh giành ảnh hưởng chính trị đã bùng lên thành khủng hoảng từ hôm 05/02/2018 với việc tổng thống nước này là Abdulla Yameen ban bố tình trạng khẩn cấp, cho bắt giam người tiền nhiệm xa xưa của ông, là cựu tổng thống Maumoon Abdul Gayoom, cùng với chủ tịch Tòa Án Tối Cao, cả hai đều gần với phong trào dân chủ.
Trước tình hình đó, ngày 06/02, nhà đối lập đồng thời là cựu tổng thống Maldives, hiện đang sống lưu vong Mohamed Nasheed đã kêu gọi Ấn Độ và Mỹ để giúp « lật đổ » người đứng đầu nhà nước Abdulla Yameen. Trong một tuyên bố, ông kêu gọi Ấn Độ can thiệp quân sự vào Maldives, và phong tỏa các giao dịch bằng đô la của các quan chức chế độ hiện nay. Cầu cứu Ấn Độ là phản ứng rất tự nhiên tại vùng Nam Á
Đối với Olivier Guillard, một nhà nghiên cứu tại Học Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp, « Việc cầu cứu New Delhi là một phản ứng rất tự nhiên ».
Ấn Độ là cường quốc lớn trong khu vực, hiện là nền kinh tế đứng hàng thứ 7 trên thế giới, là tác nhân hàng đầu về mặt chính trị, kinh tế, ngoại giao và quân sự ở khu vực châu Á này, vốn được New Delhi xem là sân nhà của mình.
Chuyên gia Pháp giải thích : « Tiềm lực của Ấn Độ cho phép họ vừa lo liệu cho tương lai của chính họ trong trung hạn hay xa hơn một chút một cách thanh thản, vừa giúp đỡ các nước láng giềng thông qua các dự án phát triển, kinh tế, kỹ thuật, tài chính, giao lưu và trợ giúp chuyên môn ». Maldives chẳng hạn, đã được hưởng nhiều ưu đãi trong việc mua sắm hàng tiêu dùng Ấn Độ, trong khi một bộ phận lớn dân chúng Maldives được qua chữa trị tại các bệnh viện vùng Kerala và Tamil Nadu ở miền Nam nước Ấn.
Lời cầu cứu New Delhi lại càng hợp lý hơn khi cựu tổng thống Mohamed Nasheed luôn khẳng định xu hướng dân chủ của mình.
Là tổng thống Maldives đầu tiên được bầu lên nhân một cuộc bầu cử đa đảng năm 2008 (trước khi bị một cuộc đảo chánh lật đổ vào năm 2012), ông đã tăng cường và củng cố uy tín quốc tế của mình bằng cách biến Maldives thành một nước đi đầu trong cuộc chiến chống lại sự hâm nóng toàn cầu. Khi cầu viện cường quốc láng giềng Ấn Độ, nhà đối lập Maldives lưu vong cũng đã nhờ vả một nền dân chủ lớn nhất thế giới, vận hành tốt nhất trong khu vực. Khả năng can thiệp của Ấn Độ bị hạn chế
Phản ứng của New Delhi cho đến lúc này trước lời kêu gọi của cựu tổng thống Maldives rất thận trọng. Ấn Độ mới chỉ tuyên bố chung chung là cần phải tái lập nền dân chủ tại Maldives.
Tuy nhiên, trong một bài báo được công bố vào ngày 06/02, trang web thông tin Ấn Độ The Wire cho biết là chính quyền New Delhi đang xem xét khả năng đưa một phản ứng mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, các lựa chọn của Ấn Độ vẫn còn hạn chế.
Các biện pháp trừng phạt kinh tế có thể khiến cho dân chúng Maldives bất bình, và khả năng can thiệp quân sự dường như trước mắt không được tính tới.
Dẫu sao thì Ấn Độ trước đây cũng đã từng can thiệp quân sự vào Maldives. Năm 1988, theo âm mưu của một doanh nhân Maldives, lính đánh thuê Sri Lanka đã tìm cách lật đổ tổng thống Maldives lúc bấy giờ là ông Maumoon Abdul Gayoom. Ông đã kêu gọi Ấn Độ giúp đỡ, và New Delhi đã đưa quân đội đổ bộ lên Maldives trong một thời gian kỷ lục, và dẹp tan cuộc đảo chính.
Tuy nhiên, bối cảnh lần này đã khác xưa. Một mặt, vấn đề tại Maldives là một vấn đề nội bộ, chứ không phải là một cuộc ngoại xâm. Mặt khác, ngày nay, Ấn Độ không còn có thể tự do hành động, mà phải chú ý đến phản ứng của đối thủ Trung Quốc. Cản lực đến từ Bắc Kinh
Bắc Kinh đã nhanh chóng lên tiếng cảnh cáo chống lại mọi hành vi can thiệp vào nội tình Maldives. Theo bộ Ngoại Giao Trung Quốc : « Cộng đồng quốc tế nên đóng một vai trò mang tính chất xây dựng, trên tinh thần tôn trọng chủ quyền của Maldives thay vì có những hành động có thể làm tình hình trở nên phức tạp ».
Theo ông Jean-Luc Racine, giám đốc nghiên cứu danh dự tại Trung Tâm Quốc Gia Nghiên Cứu Khoa Học Pháp CNRS, thì « nếu không hài lòng về chính sách của Ấn Độ đối với Maldives, Trung Quốc có thể có một phản ứng dữ dội, không nhất thiết ở trong khu vực, nhưng ở nơi khác, dọc theo biên giới Himalaya, như đã xảy ra vào mùa hè vừa qua. Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ đang được quản lý tốt, nhưng luôn luôn có chỗ cho những sự cố biên giới có tính toán, mà quy mô hay mức độ luôn mang theo một thông điệp ngoại giao. »
Kể từ cuộc đảo chính lật đổ tổng thống Nasheed vào tháng 2 năm 2012, Maldives đã rời xa Ấn Độ để xích lại gần Trung Quốc một cách đáng kể.
Vào cuối năm 2012, chỉ ít lâu sau chuyến thăm của bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc tại Maldives, một tập đoàn của Ấn Độ đã bị loại ra khỏi một hợp đồng lớn để quản lý sân bay quốc tế thủ đô Malé. Chuyên gia Olivier Guillard nhắc lại là « hai tháng trước đó, Trung Quốc đã cấp cho Maldives một khoản trợ giúp hậu hĩnh (400 triệu €, một phần tư GDP Maldives) để tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng khác nhau ».
Vào tháng 12 năm ngoái, Maldives và Trung Quốc đã ký kết một hiệp định thương mại tự do, cho phép ngành đánh cá Maldivian được tiếp cận một thị trường to lớn. Ý đồ chính trị trong việc Maldives xích lại gần Trung Quốc
Việc Maldives xích lại gần Trung Quốc không phải là không có ý đồ chính trị. Nó cho phép Tổng thống Yameen của Maldives thoát ly khỏi quyền « giám hộ » của Ấn Độ. Đối với Bắc Kinh, nó sẽ giúp Trung Quốc củng cố « chuỗi ngọc trai » của họ bằng cách tăng cường sự hiện diện tại vùng Ấn Độ Dương và bảo đảm an ninh cho các tuyến thương mại hàng hải của Trung Quốc.
Thật vậy, Maldives nằm ngay trên một tuyến đường biển mà Trung Quốc sử dụng, bắt đầu từ Vịnh Aden, vòng qua Ấn Độ, trước vào eo biển Malacca. Theo chuyên gia Jean-Luc Racine, việc nắm được Maldives cũng nằm trong kế hoạch lớn của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là Con Đường Tơ Lụa Mới, tức là chính sách Một Vành Đai Một Con Đường, với phần trên biển bao gồm cả Maldives.
Đối mặt với sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc trong vùng Nam Á, bị coi là một mối đe dọa, New Delhi đang nỗ lực củng cố quan hệ với các cường quốc khu vực khác. Tháng 5 năm ngoái, để đáp trả kế hoạch những con đường tơ lụa của Trung Quốc, Ấn Độ đã công bố một dự án tuyến đường thương mại khác là Hành Lang Tăng Trưởng Châu Á, được gọi là « Con Đường Tự Do ».
Theo nhật báo Pháp Le Monde, dự án thực hiện cùng với Nhật Bản đó, có mục tiêu khôi phục lại các tuyến thương mại hàng hải cũ nối liền Châu Phi với Thái Bình Dương thông qua vùng Nam và Đông Nam Á. Bên cạnh đó, Ấn Độ cũng có mặt trong « Liên minh Ấn Độ-Thái Bình Dương » đang được xây dựng nhằm tăng cường quan hệ giữa 4 nước Ấn Độ, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Úc.
Trong bối cảnh như kể trên, theo chuyên gia Jean-Luc Racine, dù chỉ là một nhân tố không mấy quan trọng, nhưng Maldives cũng tượng trưng cho « một con tốt trên bàn cờ vua » trong tay hai đấu thủ Ấn Độ và Trung Quốc.
Cảng nước sâu Gwadar, Pakistan, nhìn ra biển Ả Rập. Ảnh chụp ngày 19/03/2007.Reuters/Qadir Baloch/Files
Cảng Gwadar của Pakistan nằm trên bờ Ấn Độ Dương là một trọng điểm trong hợp tác giữa Bắc Kinh và Islamabad. Hôm 11/11/2015, Trung Quốc và Pakistan đã ký kết một thỏa thuận phát triển một khu kinh tế mở xung quanh cảng biển chiến lược này. Dự án này từng khiến Ấn Độ rất lo ngại.
AFP cho biết, theo hợp đồng này, chính quyền khu vực Baloutchistan nghèo khó sẽ phó thác khoảng 1.000 hecta đất cho công ty Nhà nước Trung Quốc Overseas Port Holding Company trong vòng hơn 40 năm, trong đó có dự kiến xây dựng một sân bay quốc tế gần Gwadar.
Hiện tại cảng Gwadar, cách thủ đô Islamabad 540 km về phía đông nam, đã nằm dưới sự quản lý của Trung Quốc. Cảng biển này được khởi công từ năm 2007, với sự hỗ trợ kỹ thuật của Trung Quốc, và được Bắc Kinh tài trợ 248 triệu đô la. Còn đặc khu kinh tế nói trên dự kiến sẽ khởi công vào tháng 1/2016, theo ông Syed Habib Ahmad, giám đốc dự án.
Gwadar là đầu mút của « hành lang kinh tế Trung Quốc – Pakistan » tương lai, nối liền miền tây của Trung Quốc với vùng biển Ả Rập (còn gọi là biển Oman), cho phép Trung Quốc rút ngắn rất nhiều khoảng cách với Cận Đông, Châu Âu và Châu Phi. Gwadar cũng là một điểm chiến lược trong kế hoạch "Chuỗi ngọc trai" (tức hệ thống những căn cứ trên biển mà Trung Quốc có quyền sử dụng tại Ấn Độ Dương).
Theo các chuyên gia, hành lang kinh tế với điểm khởi đầu là cảng Gwadar cho phép việc vận tải dầu mỏ và khí đốt từ Trung Đông và Châu Phi sang Trung Quốc giảm bớt được hàng ngàn cây số. Dự án phát triển cảng biển quan trọng này cũng nằm trong một chiến lược chung nhằm mở rộng các hoạt động thương mại và các cơ sở hạ tầng của Trung Quốc tại vùng Trung và Nam Á.
Baloutchistan là một khu vực rất nghèo khó tại Pakistan. Kể từ năm 2004, nổi lên một phong trào vũ trang ly khai tại khu vực này, nhằm kiểm soát các nguồn khoáng sản quan trọng. Một số người dân tộc chủ nghĩa Baloutchistan cáo buộc Trung Quốc liên kết với chính quyền Pakistan để cướp bóc các tài nguyên địa phương, không chia sẻ các lợi nhuận từ kinh tế, cũng không tìm cách tạo thêm việc làm cho cư dân địa phương.
Chính quyền Pakistan huy động một lực lượng an ninh đặc biệt, gồm từ 10.000 đến 25.000 người để bảo vệ khu vực cảng Gwadar. Quân đội Trung Quốc ủng hộ hành lanh kinh tế với Pakistan
Hai ngày sau hợp đồng về khu kinh tế mở Gwadar, hôm nay, 13/11/2015, Phó chủ tịch quân ủy trung ương Trung Quốc, tướng Phạm Trường Long (Fan Chonglong), tới Pakistan. Đây là chuyến công du của một lãnh đạo quân sự cao cấp hàng đầu của Trung Quốc tới quốc gia Nam Á này kể từ 11 năm nay.
Quân đội Pakistan ra thông báo cho biết Bắc Kinh « vui mừng » vì hợp tác « chặt chẽ song phương nhằm bảo đảm quản lý tốt và an ninh cho hành lang kinh tế Trung Quốc – Pakistan (CPEC) ».
Tướng Trung Quốc « đặc biệt hoan nghênh » các nỗ lực của Pakistan chống khủng bố, cụ thể là phong trào Hồi giáo Đông Turkestan (ETIM), một nhóm vũ trang được coi là hoạt động mạnh tại Tân Cương. Theo lãnh đạo quân đội Trung Quốc, nhiều thành viên của ETIM ẩn náu tại Pakistan. Hợp đồng tàu ngầm 4 tỷ euro
Pakistan và Trung Quốc tiếp tục gia tăng hợp tác quốc phòng. Tuần báo Le Courrier International giữa tháng 10/2015, dẫn một số nguồn tin Trung Quốc, theo đó, Bắc Kinh sắp bán 8 tàu ngầm hạt nhân với năng lượng thông thường cho Pakistan. Hợp đồng này cũng dự kiến chuyển giao công nghệ cho Islamabad, cũng như thành lập một trung tâm huấn luyện tại Karachi (theo trang Jiemian, Thượng Hải).
Còn theo trang mạng Hồng Kông Fenghuang Wang, hợp đồng đóng tàu ngầm Trung Quốc – Pakistan trị giá khoảng từ 3,5 tỷ đến 4,5 tỷ euro. Đây là hợp đồng vũ khí lớn chưa từng có giữa hai quốc gia, và được coi là hợp đồng xuất khẩu vũ khí lớn nhất của Trung Quốc từ trước đến nay.
Trong một phát biểu trên kênh truyền hình Phượng Hoàng (Hồng Kông), chuyên gia Trung Quốc Zhao Gencheng khẳng định : vụ mua bán tàu ngầm này sẽ khiến hải quân Ấn Độ rất lo ngại. Báo Nga Sputnik dẫn lại việc báo chí Ấn Độ hồi tháng 7/2015 rộ lên về vụ một tàu ngầm Trung Quốc lần đầu tiên ghé cảng Karachi, Pakistan, với nhận định : « nhiều chuyên gia quân sự cho rằng khả năng Trung Quốc tăng cường đáng kể kiểm soát Ấn Độ Dương khiến New Delhi lo lắng từ lâu ».
Lahore là một trong những thành phố có nhiều người theo đạo Công giáo.
Vụ tấn công của Taliban vào công viên thành phố Lahore là vụ việc gần nhất trong loạt các vụ tấn công ngày càng gia tăng nhằm vào người Công giáo tại Pakistan, theo phóng viên BBC M Ilyas Khan.
Một số vụ tấn công liên quan tới luật chống báng bổ gây tranh cãi của Hồi giáo, trong khi đó một số khác có vẻ xuất phát từ động cơ chính trị.
Có bao nhiêu người Công giáo ở Pakistan?
Phần lớn dân số Pakistan là người theo đạo Hồi. Sau đạo Hindu, những người Công giáo là nhóm lớn thứ hai trong các tôn giáo thiểu số, chiếm khoảng 1,6% dân số.
Phía nam thành phố Karachi tập trung đông những người theo Công giáo. Ngoài ra có rất nhiều ngôi làng Công giáo ở trung tâm tỉnh Punjab cũng như những thành phố Lahore và Faisalabad.
Người theo Công giáo cũng sinh sống tại khu vực bảo thủ phía Tây Bắc tỉnh Khyber Pakhtunkhwa, đặc biệt ở thành phố Peshawar.
Pakistan trước khi bị chia cắt khá đa dạng về mặt tôn giáo. Tuy nhiên hiện nay sự khoan dung tôn giáo đã giảm rõ rệt do xã hội Pakistan dần bị Hồi giáo hóa và ngày càng trở nên đồng nhất.
Trước khi bị chia cắt, người tôn giáo thiểu số chiếm 15% dân số cả nước, hiện nay họ chỉ còn chiếm 4%.
Image copyrightAFP
Công giáo có ảnh hưởng tại Pakistan?
Phần lớn những người Công giáo tại Pakistan có nguồn gốc là người theo đạo Hindu nhưng có đẳng cấp thấp kém. Những người này đã được cải đạo dưới chính quyền Ấn Độ thuộc địa Anh, một phần là để thoát khỏi hệ thống đẳng cấp trong Hindu giáo.
Những người này trở thành nhân công lao động tại các thị trấn đồn trú. Các thành phố thường có một khu vực gọi là Lal Kurti là nơi người công giáo sinh sống.
Tuy nhiên cộng đồng Công giáo vẫn là những người nghèo nhất trong xã hội và họ thường làm các công việc chân tay. Toàn bộ dân số theo công giáo ở các ngôi làng tỉnh Punjab làm nghề nhân công và các công việc đồng áng.
Một bộ phận người Công giáo có kinh tế khá giả hơn. Họ đến từ vùng đất Goa dưới thời Ấn Độ thuộc Anh. Họ thường được giáo dục tốt và phần đông định cư tại thành phố Karachi.
Tất cả những người theo Công giáo đều có cảm giác dễ bị tấn công. Do đó nhiều người giàu có đã dời đi định cư tại Canada và Úc vì sự dung hòa tôn giáo ngày càng thấp ở Pakistan.
Tại sao người Công giáo lại bị tấn công?
Phần lớn cộng đồng Hồi giáo và Công giáo sinh sống hòa bình và không nhiều có vụ tấn công xuất phát từ thù hằn tôn giáo.
Tuy nhiên những cáo buộc về tội phỉ báng thường dẫn đến bạo lực quần chúng hướng vào người Công giáo. Trong khi đó lực lượng vũ trang Hồi giáo cũng thường nhắm mục tiêu vào cộng đồng Công giáo.
Image copyrightAFPNhững vụ tấn công gần đây bao gồm:
Hai vụ nổ bom tại nhà thờ thành phố Lahore vào tháng Ba năm 2015 làm chết 14 người và bị thương hơn 70 người.
Một vụ nổ bom kép tại Nhà thờ thành phố Peshawar năm 2013 làm chết 80 người
Năm 2009, gần 40 ngôi nhà và một nhà thờ đã bị đám đông thiêu trụi tại thị trấn Gojra tỉnh Punjab khiến tám người bị chết cháy.
Năm 2005, hàng trăm người đã rời nhà cửa tại thành phố Faisalabad khi đám đông phóng hỏa thiêu trụi nhà thờ và các trường học Công giáo. Nguyên nhân do một người bị buộc tội đốt các trang sách kinh Koran.
Từ thập niên 90, rất nhiều người theo Công giáo đã bị kết tội mạo phạm kinh Koran và báng bổ Nhà tiên tri Muhammad. Mặc dù vậy, chuyên gia cho rằng những cáo buộc này thường bị châm ngòi từ hiềm khích cá nhân.
Phần lớn những người này bị kết án tử hình bằng tòa án dân sự. Những cáo buộc này sau đó bị tòa án cấp cao hơn bác bỏ do thiếu bằng chứng. Ngoài ra những người đi kiện thường nhằm vào cộng đồng Công giáo để trục lợi kinh tế.
Vào năm 2012, một cô gái theo Công giáo có tên Rimsha Masih, là người không theo đạo Hồi đầu tiên được tuyên bố trắng án trong một vụ việc cáo buộc tội báng bổ. Cô này đã bị một giáo sĩ Hồi giáo địa phương vu khống.
Vụ việc được biết tới nhiều nhất là vụ đấu khẩu giữa một người Công giáo bị buộc tội phỉ báng là bà Asia Bibi với một vài người phụ nữ Hồi giáo khác tại một ngội làng ở Punjab vào năm 2010.
Salman Taseer là thị trưởng tỉnh Punjab đương chức, đã tuyên bố luật lệ chống phỉ báng hà khắc của Pakistan đã bị lợi dụng trong trường hợp này. Ông Salman sau đó bị chính vệ sĩ theo đạo Hồi của mình là Mumtaz Qadri giết chết.
Image copyrightAFPQadri bị kết án tử hình vào tháng 2 năm 2016, dẫn đến hàng loạt các cuộc biểu tình.
Bộ trưởng Bộ dân tộc thiểu số của Pakistan lúc đó, Shahbaz Bhatti, cũng là một người theo Công giáo, đã bị Taliban ám sát vào năm 2011 vì có những phát biểu chống lại luật chống phỉ báng của nước này.
Còn lý do nào khác?
Một số bạo lực trực tiếp liên quan đến cuộc chiến tại Afghanistan do Mỹ đứng đầu, do đó có mục đích chính trị rõ ràng.
Nhiều tháng sau khi liên linh do Mỹ đứng đầu tấn công vào Afghanistan vào cuối năm 2001, một quả lựu đạn đã phát nổ tại một nhà thờ bên trong bệnh viện Công giáo tại thành phố Taxila làm bốn người thiệt mạng.
Hai tháng sau, các tay súng đã hành quyết sáu nhân viên thuộc một hội từ thiện Công giáo tại văn phòng của họ tại thành phố Karachi. Những sự việc đơn lẻ như vậy vẫn tái diễn qua năm tháng.
Các vụ tấn công nhằm vào người thiểu số theo Công giáo và Hindu giáo tại Pakistan có thể là một phần trong kế hoạch quân sự nhằm gửi thông điệp đến các nước phương Tây. Điều này đã gây khó khăn cho Thủ tướng Pakistan Nawaz Sharif khi ông được cho là thân thiện với các nước phương Tây.
Image copyrightAFPImage caption Thời điểm diễn ra vụ nổ đang có nhiều người đến công viên nhân dịp lễ Phục sinh
Ít nhất 69 người thiệt mạng và nhiều người bị thương trong một vụ nổ tại một công viên ở thành phố Lahore, Pakistan, các quan chức cho hay.
Thời điểm đó có đông người trong công viên nhân dịp lễ Phục sinh. Nhiều nạn nhân được cho là phụ nữ và trẻ em.
Cảnh sát nói với BBC đây dường như là một vụ đánh bom tự sát. Phe Taliban tại Pakistan nhận trách nhiệm vụ tấn công.
Tổng thống Pakistan lên án vụ nổ và chính quyền địa phương đã công bố ba ngày quốc tang.
Image caption Vụ nổ xảy ra vào tối Chủ nhật 27/3 Tất cả các bệnh viện chính ở khu vực này đã được huy động vào việc cấp cứu nạn nhân sau vụ nổ vào tối Chủ nhật 27/3.
Vụ nổ dường như xảy ra ở cổng chính của công viên Gulshan-e-Iqbal, gần khu vui chơi của trẻ em.
Một nhân chứng cho biết đã xảy ra hỗn loạn, giẫm đạp và nhiều trẻ em bị lạc bố mẹ trong lúc mọi người tháo chạo khỏi công viên.
Một người đàn ông nói với kênh truyền hình Geo là vợ chồng ông và hai con đang đi về hướng hội chợ trong công viên thì nghe thấy một tiếng nổ rất lớn khiến họ ngã xuống đất.
Image copyrightGettyImage caption Nhiều nạn nhân được cho là phụ nữ và trẻ em Hasan Imran, 30 tuổi, một cư dân địa phương đến công viên đi dạo nói với Reuters: "Khi vụ nổ xảy ra, ngọn lửa quá cao khiến cây cối cháy xém và tôi thấy nhiều thi thể bị bay lên không trung."
Hãng tin cũng tường thuật rằng quân đội đã đến kiểm soát đám đông bên ngoài công viên.
Theo Phó cao ủy Lahore Mohammad Usman, số người bị thương là 193.
Sau khi tin về vụ nổ xảy ra, Facebook đã kích hoạt tính năng để những người đang có mặt ở Lahore thông báo mình an toàn.
LAHORE, Pakistan (NV) - Một vụ nổ bom tự sát xảy ra ở Lahore, Pakistan, hôm Chủ Nhật làm ít nhất 67 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương, theo CNN, trích lời một phát ngôn viên chính quyền địa phương cho biết.
Nhân viên cấp cứu thu hồi xác một nạn nhân tại nơi xảy ra vụ nổ bom. (Hình: AP Photo/K.M. Chuadary)
Ông Haider Ashraf, một giới chức cảnh sát, cho biết vụ nổ bom do một người ôm bom tự sát thực hiện, và xảy ra tại công viên Gulshan Iqbal ở Lahore.
Tiếng nổ làm rung động trung tâm Lahore vào buổi chiều Chủ Nhật, vào lúc mà nhiều gia đình tập trung ở công viên.
Ông Muhammad Nawaz Sharif, thủ tướng Pakistan, mạnh mẽ lên án vụ nổ bom, và lên tiếng chia buồn với gia đình nạn nhân.
Nhóm Jamat-ul-Ahrar, một chi nhánh của nhóm Taliban tại Pakistan, lên tiếng nhận trách nhiệm vụ nổ bom, một thành viên của nhóm nói với CNN.
Vụ tấn công nhắm vào người dân Pakistan ở trong công viên, đang mừng Lễ Phục Sinh, ông Ehsanullah Ehsan, phát ngôn viên của nhóm Jamat-ul-Ahrar, nói.
Ông này nói rằng sẽ còn những cuộc tấn công như vậy xảy ra.
Ông Narendra Modi, thủ tướng Ấn Độ, người đang tìm cách cải thiện quan hệ căng thẳng giữa New Delhi và Islamabad, gọi điện thoại cho Thủ Tướng Sharif hôm Chủ Nhật để chia buồn.
Nhà lãnh đạo Ấn Độ cho biết ông luôn ủng hộ Pakistan, theo tường thuật của cơ quan thông tấn chính phủ Pakistan.
“Ông Modi nói rằng những kẻ khủng bố hèn nhát đã nhắm vào phụ nữ và trẻ em, một hành động đáng bị lên án và rất đáng tiếc,” theo Associated Press of Pakistan, cơ quan thông tấn nhà nước ở Pakistan.
“Hành động hèn nhát này là giết chết hàng chục người và làm bị thương hàng trăm người vô tội đang vui chơi ở một công viên rất đẹp trong thành phố,” ông Ned Price, phát ngôn viên Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Pakistan, nói qua một bản tuyên bố. (Ð.D.) http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=225130&zoneid=1
Đánh bom tự sát ở Pakistan, 69 người chết, 300 bị thương
Một vụ đánh bom tự sát xảy ra tại nơi những người theo đạo Thiên Chúa đang mừng lễ Phục sinh ở Pakistan hôm 27/3, khiến nhiều phụ nữ và trẻ em thiệt mạng.
Hiện trường vụ đánh bom. Ảnh: Reuters
Vụ tấn công xảy ra ngay gần cổng ra của bãi đỗ xe tại công viên Gulshan-e-Iqbal ở thành phố Lahore, miền Đông Pakistan, Reuters dẫn lời các quan chức địa phương cho hay.
Ehsanullah Ehsan, người phát ngôn của Jamat-ul-Ahrar, lực lượng được coi là Taliban của Pakistan, lên tiếng nhận trách nhiệm cho vụ tấn công đồng thời đe dọa các vụ khủng bố khác sẽ tiếp diễn.
Ngoài 69 người thiệt mạng, hơn 300 người khác bị thương sau khi kẻ đánh bom liều chết kích hoạt khối vật liệu nổ. Một thanh tra cảnh sát cho hay hầu hết các nạn nhân thiệt mạng là phụ nữ và trẻ em.
Lahore thuộc tỉnh Punjab ở phía đông của Pakistan. Đồ họa: BBC
Cảnh sát trưởng Haider Ashraf cho biết cảnh sát và các nhân viên an ninh đã phong tỏa hiện trường. "Chúng ta đang ở trong tình huống như thời chiến và luôn có những mối đe dọa lớn, nhưng không có cảnh báo nguy hiểm cụ nào được ghi nhận tại đây", ông Ashraf nói.
Những hình ảnh được phát đi trên các kênh truyền hình địa phương cho thấy sự hỗn loạn tại công viên. Người dân bỏ chạy với những đứa trẻ trên tay.
Một nhân chứng giấu tên nói với kênh Geo TV của Pakistan rằng anh ta đang đi cùng vợ và hai con thì nghe thấy một tiếng nổ lớn. Cả 4 người bị hất ngã xuống mặt đất.
Thủ tướng Pakistan Muhammad Nawaz Sharif lên án mạnh mẽ vụ tấn công. Trong khi đó, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, quốc gia láng giềng với Pakistan, đã gọi điện cho người đồng cấp để chia buồn sau vụ đánh bom. Truyền thông Pakistan còn khẳng định ông Modi đã bày tỏ tinh thần đoàn kết với quốc gia láng giềng. Lahore nằm gần biên giới với Ấn Độ.
Thành phố Lahore thuộc tỉnh Punjab. Đây là tỉnh thịnh vượng và cũng yên bình hơn so với nhiều khu vực khác của Pakistan. Vụ tấn công đáng kể gần nhất tại Punjab xảy ra năm ngoái. Một quan chức tỉnh và ít nhất 8 người khác đã thiệt mạng khi nhà của ông bị đánh bom.
Khung cảnh hỗn loạn sau vụ đánh bom ở Pakistan
Hiện trường vụ đánh bom liều chết đẫm máu ở Pakistan Lực lượng Taliban ở Pakistan đã lên tiếng nhận trách nhiệm gây ra vụ đánh bom nhằm vào người theo đạo Thiên Chúa đang mừng lễ Phục sinh ở thành phố Lahore làm 69 người chết.
Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Jim Mattis (T) tới Islamabad, Pakistan ngày 04/12/2017.ĐSQ Mỹ/REUTERS
Một góc cảng Hambantota, Sri Lanka.©LAKRUWAN WANNIARACHCHI / AFP
Sri Lanka chuyển nhượng 85% cảng Hambantota cho tập đoàn Trung Quốc, China Merchants Port Holdings. Ảnh minh họa.CC/Deneth17
Đối lập Maldives biểu tình chống chính phủ tại thủ đô Male (Maldives) ngày 04/02/2018.REUTERS/Stringer
Cảng nước sâu Gwadar, Pakistan, nhìn ra biển Ả Rập. Ảnh chụp ngày 19/03/2007.Reuters/Qadir Baloch/Files
Hiện trường vụ đánh bom. Ảnh: Reuters 