Giá trị vốn hóa của Apple chạm 600 tỷ USD

11/04/2012

Hiện Apple là công ty giá trị nhất thế giới sau lần đầu chạm mức vốn hóa 600 tỷ USD.

Trong phiên giao dịch sáng 10/4, giá cổ phiếu của Apple đạt 644 USD, tăng 1,2% so với lúc chốt phiên ngày 9/4. Ở mức giá này, cả công ty có giá trị 600,4 tỷ USD.

Tuy nhiên, đến giữa ngày, giá cổ phiếu của người khổng lồ công nghệ Mỹ giảm xuống còn 638,64 USD, vẫn tăng 0,4% so với một ngày trước đó nhưng tổng giá trị công ty lại xuống dưới mức 600 tỷ USD.

Giá cố phiếu của Apple đã tăng 59% kể từ đầu năm nay. Các nhà phân tích cho rằng bất chấp giá trị vốn hóa thị trường khổng lồ của Apple, cổ phiếu của hãng này vẫn đang được định giá thấp, và đây là cơ hội tốt để đầu tư.

Trước đó, Microsoft đã từng đạt mức giá trị 600 tỷ USD trong 13 ngày giao dịch vào cuối thiên niên kỷ trước. Thậm chí, vào ngày 30/12/1999, giá trị của Microsoft đạt 619 tỷ USD. Nhưng nay con số đó tụt xuống chỉ còn 260 tỷ USD.

(Theo Vietnam+)

http://taichinh.vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi-phang/2012/04/gia-tri-von-hoa-cua-apple-cham-600-ty-usd-7688/

Steve Jobs: Chỉ có ở nước Mỹ

October 07, 2011

Ngô Nhân Dụng

Chỉ có ở nước Mỹ mới có một người thành công như Steve Jobs. Nhiều người ví Steve Jobs với Henry Ford, Thomas Edison, những doanh nhân đã làm cách mạng trong ngành hoạt động của họ.
Các sản phẩm họ đưa ra thị trường thay đổi đời sống của hàng trăm triệu con người. Với Henry Ford là xe hơi, với Thomas Edison là máy hát, máy quay phim, bóng đèn, với hơn 1000 bằng sáng chế. Với Steven Jobs là Macintosh, iPod, iPhones, iPads.
Gốc tích Steve Jobs giống Tổng Thống Barack Obama, cả hai đều là “đứa con bị cha bỏ rơi,” của một sinh viên ngoại quốc và một phụ nữ Mỹ. Cha của Steve Jobs cũng đạo Hồi, người Syria, bỏ con từ khi ra đời, bà mẹ trẻ phải cho đứa bé làm con nuôi. Bố mẹ nuôi là những người lao động, Jobs phải rời trường đại học vì cha mẹ không đủ tiền trả học phí. Năm 20 tuổi, Jobs cùng Steve Wozniak, bạn học cũ, giúp vốn làm ăn. Wozniak bán chiếc máy tính hiệu HP, Jobs bán chiếc xe van Volkswagen góp được 1,350 đô la. “Chúng tôi làm việc 18 giờ một ngày, 7 ngày một tuần, làm việc vui quá,” Wosniak kể. Mới đầu cặm cụi trong phòng ngủ của Wosniak, sau chật chội quá đổi qua garage nhà Jobs. Khi chế ra máy Apple 2, Jobs thuê Jerry Manock làm cho cái mẫu, giá 1,500 đô la. Nhà họa kiểu kỹ nghệ yêu cầu trả tiền trước, vì “không biết mấy ông tướng này sẽ làm ăn thế nào!” Steve Wozniak có tài chế ra máy, nhưng Steve Jobs là người nghĩ đến làm sao cho mọi người dùng được cái máy, để bán được máy.
Giấc mộng của Steve Jobs, có lúc nói với Wosniak, là sẽ dựng lên một công ty trị giá 10 tỷ Mỹ kim, mà “không mất linh hồn”. Khi Steve Jobs chết, 56 tuổi, công ty Apple trị giá 350 tỷ đô la, Jobs được cả thế giới nhớ tới như một doanh nhân lỗi lạc. Linh hồn của Apple vẫn là luôn luôn tìm cái mới, dám liều lĩnh làm cái mới, và nghĩ đến người trước khi nghĩ đến máy.
Một trong những người ngưỡng mộ Steve Jobs là một cậu ở Hồng Kông, Jonathan Mak, 19 tuổi. Tháng Tám, khi nghe tin Jobs từ chức vì bệnh ung thư nặng, cậu sinh viên này (họ Mạch đọc theo lối Hán Việt) đã vẽ kiểu một bức hình tỏ lòng kính trọng, đưa lên mạng. Hình đen trắng đơn sơ; dùng trái táo nhãn hiệu các sản phẩm của Apple, thay vết cắn trên trái táo bằng bóng Steve Jobs nhìn nghiêng. Trong mấy ngày qua, bức hình này được khắp thế giới hoan nghênh, nó thể hiện đúng như lối Steve Jobs vẫn chọn kiểu cho các sản phẩm của ông: Ðơn sơ mà đẹp. Cậu Jonathan đang được mấy trăm ngàn người vào mạng hoan hô, được các tờ báo ở Mỹ và Ðức xin phép sử dụng, được các công ty thương mại mua quyền in trên áo thung, trên các món tưởng niệm Steve Jobs (cậu nói sẽ xin phép công ty Apple trước để được sử dụng hình trái táo của họ, rồi sẽ tặng các món tiền thu được cho việc nghiên cứu chống ung thư).
Trong cùng thời gian đó, một cô gái 19 tuổi đang đi biểu tình ở New York, trong đám hàng ngàn người xuống đường với khẩu hiệu “Chiếm Wall Street” (Occupy Wall Street). Wall Street là trụ sở thị trường chứng khoán New York, tượng trưng cho kinh tế tư bản hàng trăm năm nay. Phong trào này đã làn ra các thành phố lớn khắp nước Mỹ. Cô Zubeyda Akil ra khỏi nhà từ ngày 17 Tháng Chín khi vụ biểu tình bắt đầu, hành trang có một cái túi ngủ, mấy bộ quần áo, cái đệm trải trên lề đường hay trong công viên mỗi đêm, và một điện thoại di động, để (theo lời mẹ dặn) mỗi ngày gọi về nhà hai lần cho má yên tâm. Lâu lâu cô phải đi “chạc” máy điện thoại nhờ trong quán ăn McDonald, đường Broadway. Những người biểu tình đem theo các khẩu hiệu tùy ý mình, không ai phối hợp, không ai nghiên cứu, ra lệnh. Chống chiến tranh, bảo vệ môi trường, bảo vệ thú vật, nhất là chống các nhà tài phiệt, các đại công ty, đòi Wall Street bớt tham lam, bớt làm liều gây khủng hoảng kinh tế làm bao người thất nghiệp. Nhiều người biểu tình là những sinh viên đã tốt nghiệp đại học, chưa có hay mới mất việc, và tất nhiên họ mang bên mình nhiều sản phẩm do Steve Jobs tung ra.
Chỉ có ở nước Mỹ mới thấy cảnh tượng đó. Ði biểu tình chống kinh tế tư bản mà vẫn sử dụng những thành tựu của nền kinh tế đó, iPod, iPhones, iPads. Rồi khi pin trong máy bị yếu, đi chạc điện nhờ ở quán McDonald, hệ thống “phát phút” này cũng là một thứ mà chỉ kinh tế tư bản mới đẻ ra được! Cảnh tượng này, nói giản dị, gọi là Tự Do.
Không có chính phủ nào đó nhân lực, tài nguyên và khả năng điều khiển cuộc sống kinh tế để đẻ ra những Apple hay McDonald; những Mark Zuckerberg (Facebook), Bill Gates (Microsoft), Larry Page (Google), hay Michael Dell (Dell). Họ thành công không phải chỉ nhờ kinh tế thị trường. Bộ Quốc Phòng Mỹ có thể đã trả tiền cho những người sáng tạo ra kỹ thuật làm thành Internet. Nhưng muốn Internet được phổ biến, thay đổi đời sống hàng tỷ con người, phải chờ các doanh nhân. Kinh tế thị trường và chế độ tự do dân chủ là môi trường sản xuất ra những người sáng tạo, dám chấp nhận rủi ro, những người làm cách mạng trong đời sống hàng ngày cho mỗi ngày một tốt hơn. Quan trọng nhất là họ sống trong một xã hội tự do, dân chủ, tôn trọng luật pháp, trong đó có những luật lệ bảo vệ tài sản. Một món tài sản cần bảo vệ là bằng sáng chế, phát minh. Jonathan Mak sống ở một môi trường tự do và trọng pháp cho nên đã nghĩ ngay tới việc xin phép Apple sử dụng hình trái táo. Mai mốt, khi hình vẽ của chú được in trên áo thung, chắc chắn sẽ có hàng triệu chiếc áo tương tự được sản xuất ở Trung Quốc, không trả bản quyền; rồi lén lút chuyển ra bán ở Hồng Kông và các nước khác! Họ chưa có thói quen tôn trọng quyền sở hữu, còn lâu mới tiến được!
Khi nhớ lại thời họ khởi nghiệp, Steve Wozniak kể rằng trong thời gian đó “có hàng triệu thanh niên như chúng tôi. Ai cũng nhìn về tương lai, cố nghĩ làm sao biến các ý kiến của mình thành doanh nghiệp lớn.” Steve Jobs không mang hình ảnh một “nhà tư bản” Wall Street. Chịu ảnh hưởng của đạo lý Ðông Phương (theo đạo Phật sau chuyến đi Ấn Ðộ thời trẻ) Jobs sống giản dị, mang một lối nhìn không giống khuôn mẫu có sẵn. Người khác chế tạo máy vi tính cho thật tốt, thật hay, cho người tiêu thụ mua dùng rồi thích ứng với máy. Jobs luôn luôn dùng trực giác nghĩ tới người tiêu thụ trước, xem họ sống, nghĩ, cảm như thế nào và chế ra những cái máy thích hợp với con người, cho phép người và máy tương ứng, tương tác lẫn nhau.
Công ty Apple đã chế ra những cái máy giúp người mù “đọc” được giá trị đồng tiền họ nắm trong tay; giúp giáo dục trẻ em bị bệnh “tự kỷ” (autistic) biết đọc biết viết, chế những cái máy chuyển biến dữ kiện y khoa giúp việc chẩn bệnh; có máy giúp các hội từ thiện gây quỹ, chưa kể những iPod, iPhones, iPads thay đổi cách người ta sống hàng ngày, giải trí, liên lạc với nhau, thu thập tin tức và và học hỏi, đủ thứ. Ngoài 34,000 người làm cho công ty Apple ở Mỹ, còn hàng trăm ngàn công nhân khắp thế giới có công việc.
Nhiều người chỉ trích công ty Apple về tội “đưa công việc làm sang Trung Quốc” khi thấy những sản phẩm có chữ Made in China. Sự thực không phải.
Một cái iPad bán giá 499 đô la, thì trong đó chỉ có 12 đô la trả cho các xí nghiệp và công nhân Trung Hoa làm việc ráp các bộ phận lại. Có 250 đô la trả cho các công ty Samsung ở Ðại Hàn, Toshiba ở Nhật, Broadcom ở Mỹ, còn cái pin dựng trong đó là do công ty Amperex Technology ở Hồng Kông, do công ty TDK Nhật Bản làm chủ. Ngoài ra còn những bộ phận được chế tạo ở nhiều nước khắp thế giới. Phần lớn nhất trong số 499 đô la một chiếc iPad trả cho các cổ đông công ty Apple, dùng để trả tiền các bằng sáng chế, lương nhân viên, và đóng thuế. Ðây là một thành quả của nền kinh tế toàn cầu hóa.
Mặc dù nhiều bạn trẻ đang biểu tình chống Wall Street, nhưng chính nhờ các định chế tài chánh ở đó những người như Steve Jobs mới có cơ hội. Trước khi chính thức thành lập và ghi tên công ty Apple, Jobs và hai người bạn góp dần dần được 250,000 đô la. Bốn năm sau, công ty Morgan Stanley tổ chức việc phát hành thêm cổ phiếu đưa Apple vào thị trường chứng khoán, bán cổ phần cho công chúng. Số cổ phiếu mà ba nhà sáng lập làm chủ trị giá 1,800,000 đô la. Một cổ phần bán với giá 378 đô la trong tuần qua, hồi công ty mới ra công chúng năm 1980 chỉ đánh giá 2.75 đô la.
Paul Jobs, cha nuôi của Steve, là một công nhân chạy máy, chưa học hết trung học. Trong cái xưởng nhỏ mà ông dựng ở nhà, ông đã dành một khoảng cho cậu con nuôi, dậy con tập làm việc, tháo rồi ráp mấy cái máy, hy vọng cậu con sẽ thành một công nhân giỏi. Ông không ngờ đứa “con chửa hoang” ông nhận nuôi có sự nghiệp như sau này. Trong lúc kinh tế Mỹ suy yếu, ngành công nghiệp điện tử càng trì trệ, chỉ có Apple là vẫn được người ta chờ đợi khi tung ra các sản phẩm mới. Sau đó, bao nhiêu công ty khác thấy một thị trường mới mở ra, họ đua nhau chế các sản phẩm cùng công dụng. Cái tài của Steve Jobs không phải là tìm ra những sản phẩm mà thị trường muốn tiêu thụ. Năng khiếu đặc biệt của ông ta là làm ra những thứ mà người tiêu thụ thấy là phải thích. Những thứ đó lại thay đổi đời sống của mọi người.
Chỉ có một nền kinh tế thị trường trong một xã hội tự do dân chủ, mọi người bình đẳng pháp luật và bình đẳng cơ hội mới đẻ ra những nhà kinh doanh thành công như Steve Jobs. Những người biểu tình chống Wall Street không chống tất cả hệ thống kinh tế và chánh trị nước Mỹ. Ðúng ra là họ có thiện chí muốn cải thiện hệ thống đó. Họ đúng hay sai, không quan trọng. Trong chế độ dân chủ tự do, sau cùng các cử tri sẽ chọn muốn thay đổi cái gì, thay đổi ra sao. Bốn năm một lần, dân Mỹ có thể bắt đầu làm lại. Ðiều quan trọng là xã hội có tự do, ai cũng có quyền hội họp ngoài đường, có quyền phát biểu ý kiến. Bảo vệ các quyền tự do đó cần thiết hơn cả việc bảo vệ một hệ thống kinh tế tài chánh mà lúc nào người ta cũng thay đổi được.

Steve Jobs - thiên tài gốc Ảrập

6/10/2011

Steve Jobs. Ảnh: Washington Times.

Cha của cựu giám đốc điều hành hãng Apple Steve Jobs sinh trưởng trong một gia đình Hồi giáo trong khi ông nội của vị cựu CEO này là một triệu phú ở Syria.
> Steve Jobs qua đời
> Cha Steve Jobs mong gặp con

Jobs và hãng Apple đã thay đổi cách con người giao tiếp với nhau qua một loạt các phát minh như máy tính Mac, điện thoại iPhone hay máy tính bảng iPad. Ít ai biết rằng, Jobs mang trong mình dòng máu Ảrập.

Cha đẻ của Jobs là một người Syria tên là Abdulfattah Jandali còn mẹ đẻ của ông là người Mỹ có tên Joanne Simpson. Jobs được một cặp vợ chồng ở San Francisco nhận nuôi. Mãi tới năm 27 tuổi, Jobs mới biết thông tin về cha mẹ đẻ của ông.

Trang web Yalibnan.com cho hay cha đẻ của Jobs sinh ra ở Homs, Syria, trong một gia đình Hồi giáo. Jandali di cư sang Mỹ vào thập niên 50 và cuối cùng trở thành một giáo sư ngành khoa học chính trị. Tuy nhiên, ông sống khá khép kín và không xuất hiện nhiều trên báo chí. Ông nội của Jobs là một triệu phú tự thân ở Syria.

Jandali, sinh năm 1931, chuyển tới Beirut, Libăng, sinh sống năm 1949, khi ông theo học tại trường Đại học Mỹ. Tại đây, ông tham gia phong trào Liên Ảrập. "Tôi từng là một nhà hoạt động của phong trào sinh viên khi đó. Chúng tôi biểu tình để giành độc lập về cho Algeria. Tôi đã phải ngồi tù 3 năm", ông nói. "Tôi không phải là thành viên một đảng phái nào song tôi ủng hộ sự thống nhất và độc lập của thế giới Ả rập. Ba năm rưỡi ở trường Đại học Mỹ là những tháng ngày đẹp nhất đời tôi".

Ông cũng giải thích lý do tại sao lại cho Jobs đi làm con nuôi. "Cha của bạn gái tôi vô cùng bảo thủ và ông không cho chúng tôi cưới nhau. Cô ấy quyết định nhờ người khác nuôi con. Steve là con ruột của tôi song tôi không nuôi nấng anh ấy", ông cho hay.

Jandali thừa nhận ông không gần gũi với con trai song rất ngưỡng mộ Jobs. "Tôi nghĩ nếu Steve mà trưởng thành với một cái tên Syria, anh ấy cũng sẽ đạt được thành công tương tự. Anh ấy có một trí tuệ tuyệt vời. Anh ấy thậm chí còn không học xong đại học".

Tuy nhiên, Jandali cũng thêm rằng gốc gác Ảrập không có nhiều ý nghĩa với Jobs. "Tôi không nghĩ anh ấy quan tâm lắm tới vấn đề gene", ông tâm sự. "Ai cũng biết anh ấy có gốc Syria và có một ông bố Syria. Tuy nhiên, anh ấy chẳng để tâm tới điều đó. Anh ấy có một cá tính riêng. Những thiên tài như thế có thể làm bất cứ điều gì họ muốn".

Steve Jobs vừa qua đời ở tuổi 56 sau một thời gian đấu tranh với bệnh ung thư tuyến tụy. Ông từ chức CEO của Apple hồi tháng 8.

Mai Trang

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/10/steve-jobs-thien-tai-goc-arap/

Obama ca ngợi Steve Jobs

6/10/2011

Steve Jobs giới thiệu điện thoại iPhone 4. Ảnh: Telegraph.

Tổng thống Mỹ Barack Obama ca ngợi cựu giám đốc điều hành Apple là một trong những nhà sáng chế vĩ đại nhất của Mỹ và đã thay đổi cách con người nhìn thế giới.

Cựu CEO của hãng Apple Steve Jobs vừa qua đời sau một thời gian đấu tranh với bệnh ung thư tuyến tụy.

"Michelle và tôi rất buồn khi biết tin Steve Jobs qua đời", Tổng thống Obama cho biết trong thông điệp đăng trên trang blog của Nhà Trắng tối 5/10 (sáng nay giờ Việt Nam). "Steve là một trong những nhà sáng chế vĩ đại nhất nước Mỹ, ông đủ dũng cảm để nghĩ khác, đủ táo bạo để tin rằng ông có thể thay đổi thế giới và đủ tài năng để làm điều đó".

Tổng thống Obama bình luận rằng Steve Jobs đã mang tới niềm vui cho hàng triệu trẻ em và người lớn và khiến cách mạng thông tin trở nên "dễ tiếp cận và thú vị".

"Steve đã đạt được một trong những kỳ công hiếm hoi nhất trong lịch sử loài người: ông đã thay đổi cách chúng ta nhìn thế giới", Obama nhận định. "Thế giới đã mất đi một con người có tầm nhìn vĩ đại. Không có cách nào tưởng nhớ ông tuyệt vời hơn là khi thế giới biết đến tin ông qua đời thông qua chính sản phẩm ông đã tạo ra".

Trong khi đó, Thủ tướng Australia Julia Gillard cũng cho rằng Jobs đã "thay đổi thế giới" và gọi ông là một "thiên tài sáng tạo". "Chẳng có gì nhiều để nói, ông ấy đã thay đổi thế giới", bà cho biết.

Một người hàng xóm viết lên tường nhà Stve Jobs ở Palo Alto những dòng chữ bày tỏ niềm thương tiếc. Ảnh: AP.

Mạng xã hội Twitter, Facebook hôm nay ngập tràn những thông tin về sự ra đi của Jobs. "Cầu mong ông yên nghỉ Steve Jobs. Ông đã để lại dấu ấn của mình trên bàn, trên tai và cả trên tay chúng tôi", một cư dân mạng có tên Darren Rovell viết trên Twitter.

Nhà văn Salman Rushdie cho biết ông "yêu thế giới mà Steve Jobs đã tạo ra kể từ khi mua chiếc máy tính Mac đầu tiên. Ông là một trong những kỹ sư vĩ đại nhất". Còn tay đua xe đạp Lance Amstrong, từng chiến thắng căn bệnh ung thư tinh hoàn, thì cho biết anh đau lòng khi nghe tin về cái chết của Jobs. "Cầu mong ông yên nghỉ", Lance viết trên mạng Twitter.

Hãng Apple hôm qua cho biết Steve Jobs đã qua đời ở tuổi 56. Ông từ chức CEO hãng này vào tháng 8.

Video tưởng niệm Steve Jobs.

Mai Trang

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/10/obama-ca-ngoi-steve-jobs/

Báo chí thế giới 'khóc' Steve Jobs

 6/10/2011

Các phiên bản điện tử của báo chí và mạng xã hội lớn trên thế giới đồng loạt đưa tin về cái chết của nhà đồng sáng lập Apple Steve Jobs.

Trang chủ của Apple chỉ có một hình ảnh đơn giản là bức ảnh cùng tên của ông và năm sinh, năm mất.

BBC đưa tin Steve Jobs qua đời ngay trên trang chủ.

Trang tin tức Yahoo đăng bài về cái chết của thủ lĩnh Apple.

Trang tin tức online phổ biến nhất Australia News.com.au tưởng nhớ "thiên tài sáng tạo".

RIP Steve Jobs (Hãy yên nghỉ, Steve Jobs) là chủ đề được nhắc đến nhiều nhất từ khi có tin ông qua đời trên mạng xã hội Twitter. Các chủ đề khác cũng liên quan tới Steve Jobs là ThankYouSteve (cảm ơn Steve), iSad, Think Different (hãy nghĩ khác) và Stay Hungry (Hãy sống khát khao).

Time đăng ảnh Steve Jobs trên trang chủ với dòng tít: Steve Jobs, 1955-2011: Tiếc thương nhà tái sáng lập vĩ đại của công nghệ.

Tạp chí Life đăng bộ ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Jobs.

Huffington Post đăng bức ảnh lớn về vị thủ lĩnh của Apple. Steve Jobs qua đời ở tuổi 56 vì bệnh ung thư.

Trang chủ của Google tương nhớ ông bằng dòng chữ Steve Jobs, 1955-2011.

Mai Trang

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/10/bao-chi-the-gioi-khoc-steve-jobs/

Táo tiễn đưa Steve Jobs

7/10/2011

Những quả táo với thông điệp tiễn đưa huyền thoại công nghệ Steve Jobs được đặt bên ngoài các cửa hàng của hãng Apple khắp thế giới.
> Báo chí thế giới khóc Steve Jobs
> Obama ca ngợi Steve Jobs

Một người đàn ông đặt quả táo có khắc chữ "tạm biệt" bên ngoài cửa hàng Apple ở bang California, Mỹ, để tưởng niệm Steve Jobs vừa qua đời. Ảnh: AFP.

Những quá táo đặt bên ngoài cửa hàng Apple ở Tokyo, Nhật. Hình ảnh quả táo cắn dở, biểu tượng của hãng Apple, được gắn trên tất cả các sản phẩm của Apple. Hãng này đã phải trải qua 25 năm đấu tranh pháp lý với công ty thu âm Apple Corps của ban nhạc huyền thoại The Bealtes để giữ lại logo và thương hiệu. Ảnh: AFP.

Những quả táo bên ngoài nhà riêng của Steve Jobs tại California, Mỹ. Trên một quả có chữ "chúng tôi sẽ rất nhớ ông". Jobs qua đời ở tuổi 56 sau một thời gian dài đấu tranh với bệnh ung thư tuyến tụy. Ảnh: AFP.

Một người để lại thông điệp: "Apple là nhất" trên quả táo bên ngoài cửa hàng Apple ở thành phố Chicago, Mỹ. Ảnh: AP.

Táo bên ngoài một cửa hàng của Apple ở New York. Nhiều tờ báo hôm qua đăng lên trang nhất thông tin về sự ra đi của nhà sáng chế vĩ đại của nước Mỹ. Ảnh: Digital Trends.

Bức ảnh của Steve Jobs cạnh hoa và táo bên ngoài cửa hàng Apple tại thành phố Boston. Cả thế giới hôm qua tiếc thương một thủ lĩnh tài năng của ngành công nghệ thông tin. Tổng thống Mỹ Barack Obama trên blog của Nhà Trắng cho rằng Jobs đã đạt được thành tựu hiếm có, đó là thay đổi cách con người nhìn thế giới.

Táo và nến bên ngoài trụ sở của Apple ở Cupertino, California.

Tai nghe nhạc cắm vào những quả táo bên ngoài cửa hàng của Apple ở Cupertino, California. Với sự ra đời của máy nghe nhạc iPod, Steve Jobs đã làm thay đổi ngành công nghiệp âm nhạc của thế giới. Ảnh: AFP.

Hình quả táo và tên của Steve Jobs theo tiếng Trung Quốc được tạo thành từ những ngọn nến bên ngoài trụ sở của Apple ở Cupertino, California. Steve Jobs sáng lập công ty Apple năm 1976 và đã tung ra hàng loạt những sản phẩm thay đổi thế giới như máy tính cá nhân đầu tiên, máy nghe nhạc iPod, điện thoại di động iPhone và máy tính bảng iPad. Ảnh: AFP.

Những quả táo, hoa và một tấm poster lớn có hình ảnh Steve Jobs ở bên ngoài cửa hàng Apple tại Bắc Kinh. Cha đẻ của chiếc điện thoại di động iPhone đã qua đời hôm 5/10.

Video clip: Tưởng niệm Steve Jobs

Hải Ninh

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/anh/2011/10/tao-tien-dua-steve-jobs/

7 điều làm nên huyền thoại Steve Jobs

6/10/2011

Bí quyết tạo nên con người đầy hấp lực cũng như những thành tựu vĩ đại của nhà lãnh đạo công nghệ Steve Jobs cũng là những điều mà mỗi người chúng ta có thể học hỏi.

Theo phân tích của tác gia Carmine Gallo, người viết cuốn "Bí mật sáng tạo của Steve Jobs", có 7 điều làm nên Jobs và thành công của ông. Đó là:

1. Làm điều mình muốn

2. Chọn lối đi cho riêng mình

3. Kết nối để sáng tạo

4. Nói "không" 1.000 lần

5. Tạo những trải nghiệm thực sự khác biệt

6. Hiểu rõ thông điệp mình đưa ra

7. Bán giấc mơ, không bán sản phẩm

(Video: Forbes)

Mai Trang

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2011/10/7-dieu-lam-nen-huyen-thoai-steve-jobs/

Chân dung tân CEO Apple Tim Cook

25/8/2011

Tim Cook - Giám đốc tác nghiệp của Apple (COO) trong suốt 7 năm qua sẽ sẽ đảm nhận vị trí CEO thay thế cho Steve Jobs mới xin từ chức sáng nay.
> Doanh nhân thế giới tiếc nuối Steve Jobs

Trong thư xin từ chức của mình, Steve Jobs cũng đã chỉ định Tim Cook, người đã dẫn dắt công ty trong suốt những đợt nghỉ vì lý do sức khỏe của Steve, vào vị trí này.

Thực tế Cook đã điều hành Apple suốt 7 năm qua. Ông phụ trách giám sát các hoạt động hằng ngày và nhiệm vụ này sẽ không thay đổi.

Theo Fortune, Cook là một “con sâu việc", ông luôn làm việc với cường độ cao. Cook bắt đầu làm việc tại Apple từ năm 1998 trong vai trò phó giám đốc cao cấp phụ trách hoạt động toàn thế giới, sau đó ông được thăng chức lên vị trí giám đốc tác nghiệp vào năm 2004. Được coi như người phù hợp nhất để thay thế Jobs, Cook thực sự thấm nhuần sứ mệnh của Apple.

“Chúng tôi tin sứ mệnh của mình là tạo ra những sản phẩm vĩ đại và điều đó sẽ không thay đổi. Chúng tôi luôn chú trọng vào sự đổi mới. Chúng tôi tin tưởng vào sự giản đơn. Thay vì thực hiện hàng ngàn dự án, chúng tôi chỉ chú trọng vào một số dự án thực sự quan trọng và có ý nghĩa", Cook nói trong một bài phát biểu.

Trước khi về Apple, ông Cook đã ở cương vị điều hành tại Compaq và từng làm việc tại IBM suốt 12 năm, khi đó ông điều hành bộ phận sản xuất và hoạt động mảng máy tính cá nhân của IBM.

Người ta biết đến ông rất nhiều với việc đã tái cơ cấu thành công hoạt động sản xuất của Apple ở nước ngoài.

Uy tín của ông Cook tăng đáng kể trong vài năm qua, ông hỗ trợ Steve Jobs đắc lực trong các buổi họp với cổ đông và làm chủ các cuộc bàn thảo về kết quả kinh doanh của công ty với giới chuyên gia phân tích. Gần đây, ông đóng vai trò quan trọng trong những đợt công bố sản phẩm mới. Tới đây, ông sẽ đại diện cho Apple công bố iPhone sử dụng mạng Verizon.

Trong khi mức lương tượng trưng của Steve Jobs là 1 USD thì mức thưởng của Tim Cook lại lên đến 59 triệu USD trong năm ngoái.

Ông Art Levinson, Chủ tịch của Genentech, trong tuyên bố đại diện cho ban điều hành của Apple đã nói: “Ban điều hành hoàn toàn tin tưởng vào khả năng ông Cook sẽ trở thành người phù hợp nhất để đảm nhiệm chức vụ CEO.”

Tuyến Nguyễn tổng hợp

http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/kinh-nghiem/2011/08/chan-dung-tan-ceo-apple/

Những công ty thành công nhờ Apple

19/9/2011

Steve Jobs là một thiên tài khi gây dựng nên đế chế Apple hùng mạnh như ngày nay. Sản phẩm của Apple còn là nguồn cảm hứng vô tận cho một loạt thành công của các doanh nghiệp khác.

1. BodyGuardz

Địa điểm: Bluffdale, Utah, Mỹ

Website: bodyguardz.com

BodyGuardz thiết kế vỏ bao cho các thiết bị cầm tay, smartphone, máy nghe nhạc, máy tính bảng và laptop.

BodyGuardz thiết kế vỏ bao cho các thiết bị cầm tay, smartphone, máy nghe nhạc, máy tính bảng và laptop, tất cả đều được làm tại Mỹ. Năm 2004, họ ra mắt sản phẩm đầu tiên dành riêng cho các thiết bị của Apple, đó là miếng dán màn hình cho iPod. Sau đó họ mới bắt tay vào thiết kế các loại vỏ bao.

CEO Kirk Feller cho biết: “Chính Apple đã thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp này. Chúng tôi đã bước chân vào cuộc chơi và sẽ trung thành đến cùng. Tôi yêu tất cả những tín đồ của Apple!”

Trong khoảng thời gian Apple cho ra đời các dòng iPhone, doanh số của BodyGuardz tăng tới 34% so với quý trước đó. Mỗi khi Apple tung ra sản phẩm mới, các nhân viên của công ty cũng đứng xếp hàng như những người khác, và ngay khi có được thiết bị, họ sẽ ngay lập tức thiết kế vỏ bao cho sản phẩm đó. Toàn bộ quá trình sẽ được hoàn tất chỉ trong vòng 24 giờ.

2. Red Planet Audiobooks

Địa điểm: Austin, Texas, Mỹ

Website: redplanetaudiobooks.com

Red Planet thành lập vào năm 2007, chỉ vài tháng khi thế hệ đầu tiên của iPhone xuất xưởng.

Red Planet Audiobooks là công ty độc lập lớn nhất thế giới cung cấp dịch vụ sản xuất sách nói cho các tác giả và nhà xuất bản nhỏ. Toby Heidel, CEO của Red Planet, cho biết hàng tháng có khoảng 8 - 15 sách nói của các tác giả nhỏ được đưa lên iTunes. Tuy nhiên, phần lớn số sách này bị xếp vào mục sách tự học hay khoa học viễn tưởng. Đó là vì các nhà xuất bản lớn không thấy được giá trị của chúng.

Red Planet thành lập vào năm 2007, chỉ vài tháng khi thế hệ đầu tiên của iPhone xuất xưởng. Đây dĩ nhiên không phải là một sự trùng hợp, sự thành công mà các thiết bị của Apple tạo ra chính là tiền đề cho sự phát triển của Red Planet.

Heidel còn là một fan hâm mộ cuồng nhiệt của Steve Jobs, ông nói: “Steve Jobs có được sự gan dạ và ý chí của một CEO, ông luôn đặt ra một tầm nhìn rõ ràng cho Apple. Là giám đốc, bạn luôn bị giằng co khi đứng trước rất nhiều sự lựa chọn, nhưng hãy nhìn Steve Jobs mà xem, ông ấy là một ví dụ chói sáng cho việc chỉ đi theo con đường của riêng mình”.

3. Scottevest

Địa điểm: Ketchum, Sun Valley, Idaho

Website: scottevest.com

Những mặt hàng bán chạy nhất của Scottevest là những bộ quần áo dành cho iPad, iPad 2 và MacBook, vì túi của chúng có kích cỡ đủ để chứa các thiết bị này một cách khá thoải mái.

Scottevest tích hợp cả thời trang và thuận tiện vào trong hơn 30 mẫu quần áo của mình dành cho những người hay phải di chuyển. Những mặt hàng bán chạy nhất của họ là những bộ quần áo dành cho iPad, iPad 2 và MacBook, vì túi của chúng có kích cỡ đủ để chứa các thiết bị này một cách khá thoải mái. Loại Travel Vest của hãng được bán với giá 100 USD, có 22 túi, bao gồm cả một túi to đựng iPad.

Khởi đầu là một cửa hàng bán lẻ online, hiện Scottevest đã bắt đầu bán hàng thông qua nhiều nhà bán lẻ khác từ đầu năm nay. Scott Jordan là CEO của công ty, và nhà đồng sáng lập Apple - Steve Wozniak - cũng là một trong các thành viên của Hội đồng quản trị Scottevest. Scott đã nảy ra ý tưởng này khi phải vật lộn để mang tất cả thiết bị như điện thoại di động, máy tính, chìa khóa nhà, chìa khóa ô tô đến chỗ làm việc. Ngay sau đó, anh cùng vợ mình đã nghiên cứu và thiết kế ra những chiếc áo vest và áo khoác để chứa đồ, không những thuận tiện mà còn phải thời trang nữa.

Scott nói: “Chúng tôi theo sát mọi bước đi của Apple, họ ra iPhone có màn hình cảm ứng, chúng tôi cũng ra túi áo có kích cỡ tương đương. Và khi Apple thông báo sẽ tung ra iPad, thì chúng tôi biết là mình đã đi trước người khác được khá xa rồi!”

4. Iconosys

Địa điểm: Laguna Niguel, Calif.

Website: iconosys.com

Xuất hiện vào tháng 11/2009, đến nay Iconosys đã có gần 4 triệu người dùng.

Iconosys phát triển các ứng dụng nhằm đảm bảo sự an toàn cho cả trẻ em lẫn người lớn. Tận dụng chức năng định vị toàn cầu GPS, la bàn và phong vũ biểu của smartphone, ứng dụng có thể xác định được vị trí của một người từ khoảng cách khá xa.

Xuất hiện vào tháng 11/2009, đến nay Iconosys đã có gần 4 triệu người dùng. Một vài ứng dụng của hãng thậm chí còn có 5 ngôn ngữ khác nhau. Ví dụ như Guard’s Up cho người sử dụng biết thời điểm rời đi của một người trong một chu vi nhất định hay Digital Latchkey sẽ báo cho bố mẹ biết khi con của họ đi vào vùng bán kính 4,5m tính từ cửa nhà.

Wayne Irving - CEO của Iconosys cho biết: “Cho đến khi iPhone xuất hiện, smartphone vẫn chỉ chiếm thị phần rất nhỏ. Apple đã rất tích cực trong việc phát triển các khả năng mà chỉ smartphone mới có được”.

5. TRVL

Địa điểm: Netherlands

Website: trvlzine.com

TRVL chính là tạp chí bằng tiếng Anh đầu tiên trên thế giới cung cấp tất cả các thông tin về du lịch toàn cầu chỉ dành riêng cho những người sử dụng iPad.

Giá giấy tăng cao, ít hợp đồng quảng cáo và ấn bản bán ra giảm mạnh đã làm ngành công nghiệp tạp chí lao đao. Nhưng sự xuất hiện của iPad cùng khả năng truyền tải nội dung tuyệt vời đã thay đổi tất cả. TRVL chính là tạp chí bằng tiếng Anh đầu tiên trên thế giới cung cấp tất cả các thông tin về du lịch toàn cầu chỉ dành riêng cho những người sử dụng iPad.

Người đồng sáng lập ra TRVL, Michel Elings, cho biết: “Hai chúng tôi đã làm tờ tạp chí đầu tiên mà chẳng có một chút kinh nghiệm nào. Còn giờ chúng tôi có độc giả từ 170 trên tổng số 193 quốc gia trên thế giới chỉ trong vòng hơn một năm”.

Mục tiêu tiếp theo của họ là tấn công tất cả các thiết bị có nền tảng iOS như iPhone, Apple TV, và cả Mac nữa.

6. Corpus Collusion: The Recipe Box

Địa điểm: Oakland, Calif.

Website: therecipeboxapp.com

Kathy Tafel đã viết ra phần mềm The Recipe Box iPad.

Tất cả các bà nội trợ đều công nhận thật khó để theo dõi và giữ lại các công thức nấu ăn được cắt ra từ báo hay in ra từ website. Chính vì thế, Kathy Tafel đã viết ra phần mềm The Recipe Box iPad. Sau 6 tháng ra mắt, ứng dụng này đã được khen ngợi rất nhiều trên chuyên trang đồ ăn của Boston Globe cũng như trên tạp chí Wall Street.

Tafel đã làm việc cho bộ phận Marketing của Apple gần 10 năm và những kinh nghiệm mà cô tích lũy được trong suốt thời gian đó đã phát huy tác dụng. Cô chia sẻ: “Tôi thấy thật tuyệt là chúng tôi có thể tự chi trả các khoản phí nhờ lợi nhuận từ The Recipe Box chỉ trong thời gian chưa đầy một năm. Tuy chưa đến mức dồi dào tiền mặt, nhưng ít ra chúng tôi cũng không cần nhờ đến các quỹ đầu tư mạo hiểm”.

Hà Thu (theo CNN)

http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/quoc-te/2011/09/nhung-cong-ty-thanh-cong-nho-apple/

Dấu ấn Steve Jobs trên phim ảnh

7/10/2011

Không chỉ gắn tên tuổi với những sản phẩm công nghệ như iPhone, iPad, hình ảnh Steve Jobs còn được Hollywood đưa lên màn ảnh trong một cuộc đối đầu với Bill Gates.
> Huyền thoại Steve Jobs qua đời ở tuổi 56

Cho đến trước khi qua đời vào 5/10/2011, Jobs đã xuất hiện trên trang bìa khoảng 100 tờ tạp chí. Vô số sách viết về ông hoặc đề cập đến ông. Jobs là nhân vật trong một vở kịch của Broadway và một bộ phim của HBO. Ông không phải là CEO ngôi sao đầu tiên, cũng sẽ không là người cuối cùng. Nhưng ông là một trong những người gây ấn tượng nhất khi vượt qua giới hạn của thương trường để trở thành nhân vật của văn hóa đại chúng.

Jobs xuất hiện trên trang bìa tạp chí lần đầu tiên năm ông 26 tuổi. Inc. đăng ảnh ông với dòng tít lớn: “Người đàn ông này sẽ làm thay đổi vĩnh viễn thị trường kinh doanh”.

Cảnh trong "Pirates of Silicon Valley" - bộ phim kể về cuộc đối đầu giữa Steve Jobs (trái) và Bill Gates (phải).

Bộ phim về Steve Jobs mang tên Pirates of Silicon Valley (Những kẻ cướp ở thung lũng Silicon). Phim dựa trên cuốn sách Fire in the Valley: The making of the personal computer của Paul Freiberger và Michael Swaine kể về sự phát triển của máy tính cá nhân thông qua cuộc chiến giữa Apple và Microsoft. Bộ phim tái hiện có hư cấu cuộc đối đầu giữa Apple và Microsoft khi Steve Jobs (do Noah Wyle thủ vai) và Bill Gates (Anthony Michael Hall thủ vai) cùng bắt đầu xây dựng đế chế công nghệ của mình hồi những năm 1980. Trong một cuộc đối thoại, Bill nói với Steve: “Chúng ta có những hàng xóm giàu có như là Xerox. Họ mở cửa để chúng ta vào ăn cắp tivi, điện thoại. Nhưng khi anh vào đó rồi mới nhận ra rằng tôi đã đến trước. Anh chỉ biết đứng đó mà la lên rằng: "Thế không công bằng, tôi định ăn cắp trước". Steve đáp lại: "Dù sao, chúng tôi vẫn giỏi hơn các anh". Bill nói: "Điều đó không thành vấn đề”.

* Trailer phim Pirates of Silicon Valley

Huyền thoại của làng công nghệ Steve Jobs. Ảnh: Apple.

Với tầm nhìn xa và rộng của mình, Jobs và hãng Apple, từ rất sớm, đã nhận ra rằng, một trong những cách thu hút sự chú ý của khách hàng là làm sao thương hiệu của bạn xuất hiện thường xuyên trước mắt công chúng, trên truyền hình và trong các bộ phim. Vì vậy, tập đoàn này đã thuê những chuyên gia quảng cáo hàng đầu để tiếp thị hình ảnh sản phẩm của mình trên phim ảnh.

Từ những năm 1990, khi người ta còn chưa kịp ý thức rằng, sự xuất hiện vô tình của nhãn hàng trên phim là một cách quảng cáo, thì MacIntosh đã trở thành “một nhân vật” trong các "bom tấn" như phim truyền hình Seinfeld và phim điện ảnh Independence Day.

Nhân vật Carrie Bradshaw sử dụng sản phẩm của Apple trong Sex and the City.

Rồi một khi những sản phẩm của Apple như Mac, Ipod, Iphone trở thành những mặt hàng thời thượng thì các nhà sản xuất thậm chí còn thích chúng xuất hiện trong phim của mình (tất nhiên, không ai biết rõ thỏa thuận sau hậu trường giữa Apple và các nhà đầu tư điện ảnh).

Cứ thế, hàng của Apple xuất hiện mọi nơi. Carrie Bradshaw (Sarah Jessica Parker đóng) dùng một chiếc MacBook trong Sex and the City, Michael Scott (Steve Carell đóng) xài iPhone trong The Office. Năm 2008, sản phẩm của Apple có mặt trong gần 50% số phim xuất hiện trong top phim ăn khách nhất trong tuần tại Mỹ.

Công chúng tưởng niệm Steve Jobs bằng cách đặt hoa, nến bên một chiếc Ipad mở trang có hình ảnh ông, bên cạnh là một Ipod. Ảnh: Apple.

Không chỉ giới hạn ở Hollywood, Trần Đại Minh (Chen Daming), đạo diễn phim What Women Want phiên bản Trung Quốc, mới đây tiết lộ, Apple cung cấp 100 máy tính cho đoàn phim để làm đạo cụ.

Tất cả đều nằm trong chiến lược của Jobs: thể hiện rằng Apple là thương hiệu thường xuyên được những người mà bạn yêu thích sử dụng.

Khi các hãng khác bắt đầu nhận ra hiệu quả chiến lược của Apple, công ty của Jobs tất nhiên phải san sẻ “chiếc bánh phim ảnh” cho các thương hiệu khác như Sony, Nike hay Ford…

Steve Jobs từng có mối tình ngắn ngủi với Joan Baez (trái) và Diane Keaton (phải).

Vốn là một nhân vật của truyền thông, biểu tượng của làng công nghệ dễ dàng gặp gỡ với những người nổi tiếng của làng điện ảnh, âm nhạc. Trước khi kết hôn, Jobs từng trải qua hai mối tình rất ngắn ngủi với Nữ hoàng nhạc folk Joan Baez và minh tinh Diane Keaton. Nhưng cả hai người phụ nữ đẹp ấy đều rất kín tiếng về mối quan hệ với ông.

Steve Jobs và vợ Laurene Powell Jobs vào năm 2005. Ảnh: weiphone.

Năm 1991, Steve Jobs kết hôn với Laurene Powell. Họ có 3 người con: Reed Paul, Erin Sienna và Eve. Jobs hiếm khi để vợ xuất hiện trên báo chí, các con ông lại càng không.

Hà Linh

http://vnexpress.net/gl/van-hoa/2011/10/dau-an-steve-jobs-tren-phim-anh/

Cha đẻ Steve Jobs chưa từng gặp con

30/8/2011

Khi nghe tin Jobs từ chức, cha ruột của cựu CEO Apple chia sẻ với báo chí lý do ông phải từ bỏ con và nói rằng nếu có cơ hội, ông sẽ không bao giờ làm vậy.

Người hâm mộ Steve Jobs vẫn biết ông sinh ngày 24/2/1955 tại San Francisco (Mỹ), được Paul and Clara Jobs nhận nuôi. Ông tạo ra máy tính Macintosh đầu tiên ngay trong gara ôtô gia đình. Abdulfattah Jandali và Joanne Simpson, cha mẹ đẻ của ông, sinh ông khi vẫn đang là sinh viên. Hai người này sau đó kết hôn và có thêm một con gái. Em gái của Jobs, Mona Simpson, hiện là một tiểu thuyết gia.

Steve Jobs. Ảnh: CNBC.

Jandali, một người nhập cư từ Syria và đang là phó quản lý một sòng bạc ở Reno, Nevada (Mỹ), trải lòng trên New York Post tuần này rằng ông không hề biết con trai mình là một CEO lừng danh mãi đến vài năm gần đây. Ông đã gửi e-mail cho Jobs vài lần nhưng không hề gọi điện hay hẹn gặp vì sợ bị cho là muốn lợi dụng tài sản của con.

Jandali nói nếu được lựa chọn, ông sẽ giữ lại đứa trẻ, nhưng cha mẹ của Joanne Simpson không muốn con gái họ cưới một người Syria, do đó bà chuyển đến San Francisco để sinh con và đem cho người khác nuôi.

Dù là một trong những CEO được yêu mến nhất thế giới, Jobs luôn giữ bí mật về cuộc sống cá nhân và tảng lờ mọi thông tin viết về ông từ khi đồng sáng lập Apple năm 1976. "Ông ấy có thể đồng ý trả lời phỏng vấn tại lễ công bố sản phẩm vì lợi ích của Apple, nhưng chưa từng nói điều gì về bản thân", Tim Bajarin, Chủ tịch công ty Creative Strategies, cho hay.

Tỷ phú 56 tuổi này có một số người bạn thân như John Lasseter (Pixar) hay Larry Ellison (Oracle). Ông cưới vợ cách đây tròn 20 năm và có ba con là Reed Paul, Erin Sienna và Eve.

Ngoài ra, ông còn một đứa con riêng là Lisa Brennan Jobs với bạn gái cũ ở trường trung học, Chris Ann Brennan. Tạp chí nổi tiếng Fortune (Mỹ) cho hay Jobs từng phủ nhận mối quan hệ huyết thống với Lisa trong nhiều năm, thậm chí quả quyết tại một phiên tòa rằng ông bị vô sinh nên không thể có con. Mẹ của Lisa phải nhờ đến trợ cấp xã hội để nuôi con cho đến khi Jobs công nhận. Ông còn chọn tên cô để đặt cho hệ thống Apple Lisa, máy tính cá nhân đầu tiên sử dụng chuột và giao diện đồ họa người dùng.

Jobs cũng giữ kín chuyện bị ung thư tuyến tụy với công chúng và nhân viên. Thay vì cắt bỏ khối u, ông thực hiện một chế độ ăn kiêng đặc biệt. Chính ban lãnh đạo Apple đã thuyết phục ông đi phẫu thuật.

Ảnh được chọn làm trang bìa cho cuốn tiểu sử đầu tiên có sự tham gia của Jobs.

Năm 2011, lần đầu tiên Jobs đồng ý tham viết tiểu sử về mình. Cuốn sách của tác giả Walter Isaacson sẽ tập hợp hơn 40 cuộc phỏng vấn về sự nghiệp và đời tư với Jobs trong 2 năm qua, cũng như nhận xét, đánh giá của hơn 100 thành viên trong gia đình, bạn bè, đối thủ, đối tác... Sách sẽ lên kệ vào 21/11/2011, ngay trước Lễ Tạ Ơn.

Còn cha đẻ của Jobs hy vọng một ngày nào đó con trai sẽ gọi cho ông và cả hai cùng thư thái uống cafe trước khi quá muộn. Jandali nay đã 80 tuổi, còn cựu CEO từng làm khuynh đảo thị trường công nghệ cũng đang đối mặt với bệnh ung thư giai đoạn cuối.

Châu An

http://vnexpress.net/gl/vi-tinh/2011/08/cha-de-steve-jobs-chua-tung-gap-con/

Steve Jobs kể về cuộc đời và cái chết trong diễn văn bất hủ

6/10/2011

Những lời phát biểu tại lễ tốt nghiệp ở Đại học Stanford năm 2005 về thân thế, sự nghiệp, tình yêu và sự mất mát của Steve Jobs trở thành một trong những bài diễn văn để đời và đáng nhớ nhất trong lịch sử nhân loại.
>Huyền thoại Steve Jobs qua đời ở tuổi 56 / Cộng đồng iFan sững sờ trước tin Steve Jobs ra đi / Video tưởng niệm Steve Jobs

Steve Jobs đã qua đời vào sáng 5/10/2011, khiến cả thế giới sửng sốt và tiếc nuối. Ông là người kín tiếng, gần như không bao giờ nói về đời tư và cuộc trò chuyện cởi mở nhất có lẽ là bài phát biểu dưới đây:

Steve Jobs - một biểu tượng công nghệ của thế giới. Ảnh: Apple.

"Tôi rất vinh dự có mặt trong lễ trao bằng tốt nghiệp của các bạn hôm nay tại một trong những trường đại học uy tín nhất thế giới. Tôi chưa bao giờ có bằng đại học. Phải thú nhận đây là lần tôi tiếp cận gần nhất với một buổi tốt nghiệp. Tôi muốn kể cho các bạn ba câu chuyện về cuộc đời tôi. Không có gì nhiều nhặn. Chỉ là ba câu chuyện.

Chuyện thứ nhất là về việc kết nối các dấu chấm (kết nối các sự kiện)

Tôi bỏ trường Reed College ngay sau 6 tháng đầu, nhưng sau đó lại đăng ký học thêm 18 tháng nữa trước khi thực sự rời trường. Vậy, vì sao tôi bỏ học?

Mọi chuyện như đã định sẵn từ trước khi tôi sinh ra. Mẹ đẻ tôi là một sinh viên, bà chưa kết hôn và quyết định gửi tôi làm con nuôi. Bà nghĩ rằng tôi cần được nuôi dưỡng bởi những người đã tốt nghiệp đại học nên sắp đặt để trao tôi cho một vợ chồng luật sư ngay trong ngày sinh. Tuy nhiên, mọi chuyện thay đổi vào phút chót bởi họ muốn nhận một bé gái hơn là tôi.

Vì thế, cha mẹ nuôi của tôi, khi đó đang nằm trong danh sách xếp hàng, đã nhận được một cú điện thoại vào nửa đêm rằng: "Chúng tôi có một đứa con trai không mong đợi, ông bà có muốn chăm sóc nó không?" và họ trả lời: "Tất nhiên rồi". Mẹ đẻ tôi sau đó phát hiện ra mẹ nuôi tôi chưa bao giờ tốt nghiệp đại học còn cha tôi thậm chí chưa tốt nghiệp phổ thông trung học. Bà từ chối ký vào giấy tờ trao nhận và chỉ đồng ý vài tháng sau đó khi bố mẹ hứa rằng ngày nào đó tôi sẽ vào đại học.

Sau đó 17 năm, tôi thực sự đã vào đại học. Nhưng tôi ngây thơ chọn ngôi trường đắt đỏ gần như Đại học Stanford vậy. Toàn bộ số tiền tiết kiệm của bố mẹ tôi phải dồn vào trả học phí cho tôi. Sau 6 tháng, tôi thấy việc đó không hề hiệu quả. Tôi không có ý niệm về những gì muốn làm trong cuộc đời mình và cũng không hiểu trường đại học sẽ giúp tôi nhận ra điều đó như thế nào. Tại đó, tôi tiêu hết tiền mà cha mẹ tiết kiệm cả đời. Vì vậy tôi ra đi với niềm tin rằng mọi việc rồi sẽ ổn cả. Đó là khoảnh khắc đáng sợ, nhưng khi nhìn lại, đấy lại là một trong những quyết định sáng suốt nhất của tôi. Tôi bắt đầu bỏ những môn học bắt buộc mà tôi không thấy hứng thú và chỉ đăng ký học môn tôi quan tâm.

Tôi không có suất trong ký túc, nên tôi ngủ trên sàn nhà của bạn bè, đem đổi vỏ chai nước ngọt lấy 5 cent để mua đồ ăn và đi bộ vài km vào tối chủ nhật để có một bữa ăn ngon mỗi tuần tại trại Hare Krishna. Những gì tôi muốn nói là sau này tôi nhận ra việc cố gắng theo đuổi niềm đam mê và thỏa mãn sự tò mò của mình là vô giá.

Tôi sẽ kể cho các bạn một ví dụ: Đại học Reed khi đó có lẽ là trường tốt nhất dạy về nghệ thuật viết chữ đẹp ở Mỹ. Khắp khuôn viên là các tấm áp-phích, tranh vẽ với những dòng chữ viết tay tuyệt đep. Vì tôi đã bỏ học, tôi quyết định chỉ đăng ký vào lớp dạy viết chữ để tìm hiểu họ làm điều đó thế nào. Tôi học cách biến hóa với nét bút, về khoảng cách giữa các chữ, về nét nghiêng, nét đậm. Đây là môn học nghệ thuật và mang tính lịch sử mà khoa học không thể nắm bắt được và tôi thấy nó thật kỳ diệu.

Những thứ này khi đó dường như chẳng có chút ứng dụng thực tế nào trong cuộc đời tôi. Nhưng 10 năm sau, khi chúng tôi thiết kế máy Macintosh, mọi thứ như trở lại trong tôi. Và chúng tôi đưa nó vào trong Mac. Đó là máy tính đầu tiên có các font chữ đẹp. Nếu tôi không bỏ học chỉ để theo một khóa duy nhất đó, máy Mac sẽ không bao giờ được trang bị nhiều kiểu chữ hoặc có được sự cân xứng về khoảng cách các chữ như vậy (sau này Windows đã sao chép lại). Nếu tôi không bỏ học, tôi có lẽ sẽ không bao giờ tham gia lớp nghệ thuật viết chữ và máy tính có lẽ không có được hệ thống chữ phong phú như hiện nay.

Tất nhiên, chúng ta không thể kết nối các dấu ấn tương lai, bạn chỉ có thể móc nối chúng khi nhìn lại quá khứ. Vậy hãy tin rằng các dấu chấm, các sự kiện trong cuộc đời bạn về mặt này hay mặt khác sẽ ảnh hưởng đến tương lai của bạn. Bạn phải có niềm tin vào một thứ gì đó - sự can đảm, số phận, cuộc đời, định mệnh hay bất cứ điều gì - cách nghĩ đó đã tạo nên những sự khác biệt trong cuộc đời tôi.

Câu chuyện thứ hai là về tình yêu và sự mất mát

Tôi may mắn khi đã nhận ra những gì tôi yêu quý ngay từ khi còn trẻ. Woz (Steve Wozniak) cùng tôi sáng lập Apple tại garage của bố mẹ khi tôi mới 20 tuổi. Chúng tôi làm việc miệt mài trong 10 năm và phát triển từ một cái nhà xe thành một công ty trị giá 2 tỷ USD với 4.000 nhân viên. Chúng tôi cho ra đời thành quả sáng tạo - Macintosh - khi tôi mới bước sang tuổi 30.

Sau đó, tôi bị sa thải. Sao bạn lại có thể bị sa thải tại ngay công ty mà bạn lập ra? Apple đã thuê một người mà tôi nghĩ là đủ tài năng để điều hành công ty với mình và năm đầu tiên, mọi thứ đã diễn ra tốt đẹp. Nhưng sau đó, tầm nhìn về tương lai của chúng tôi khác nhau và không thể hợp nhất. Khi đó, ban lãnh đạo đứng về phía ông ấy. Ở tuổi 30, tôi phải ra đi. Những gì tôi theo đuổi cả đời đã biến mất, nó đã bị phá hủy.

Tôi không biết phải làm gì trong những tháng tiếp theo. Tôi cảm thấy như mình đã đánh rơi mất cây gậy trong cuộc chơi khi người ta vừa trao nó cho tôi. Tôi đã gặp David Packard và Bob Noyce, cố gắng xin lỗi vì đã làm mọi chuyện trở nên tồi tệ. Tôi còn nghĩ đến chuyện bỏ cuộc. Nhưng mọi thứ bắt đầu kéo tôi trở lại. Tôi vẫn yêu những gì tôi làm. Bước ngoặt tại Apple không thay đổi con người tôi. Tôi bị từ chối, nhưng tôi vẫn còn yêu. Vì thế tôi quyết định làm lại từ đầu.

Khi đó tôi đã không nhận ra, nhưng hóa ra bị sa thải lại là điều tốt nhất dành cho tôi. Sức ép duy trì sự thành công đã được thay thế bằng tinh thần nhẹ nhàng của người mới bắt đầu lại và không chắc về những gì sẽ diễn ra. Nó giải phóng tôi để bước vào giai đoạn sáng tạo nhất cuộc đời.

Trong năm năm tiếp theo, tôi thành lập NeXT và một công ty khác mang tên Pixar và phải lòng một người phụ nữ tuyệt vời, người trở thành vợ tôi sau này. Pixar tạo ra bộ phim từ đồ họa máy tính đầu tiên trên thế giới - Toy Story và hiện là xưởng phim hoạt hình thành công nhất toàn cầu. Apple mua lại NeXT, tôi trở lại và công nghệ tôi phát triển ở NeXT là trọng tâm trong cuộc phục hưng Apple. Tôi và vợ Laurene cũng có một cuộc sống gia đình tuyệt vời.

Steve Jobs tại NeXT sau khi bị Apple sa thải. Ảnh: AP.

Tôi khá chắc chắn rằng những điều trên sẽ không xảy ra nếu tôi không bị Apple sa thải. Nó như một liều thuốc đắng và kinh khủng, nhưng bệnh nhân cần nó. Đôi khi cuộc đời sẽ giáng một viên gạch vào đầu bạn. Đừng mất niềm tin. Tôi hiểu thứ duy nhất khiến tôi vững vàng chính là niềm đam mê. Bạn phải tìm ra bạn yêu cái gì. Nó đúng cho công việc và cho cả những người thân yêu của bạn. Công việc chiếm phần lớn cuộc đời và cách duy nhất để thực sự hài lòng là làm những gì bạn tin nó sẽ trở nên tuyệt vời. Và cách duy nhất có công việc tuyệt vời là yêu những gì bạn làm. Nếu chưa nhận ra, hãy tiếp tục tìm kiếm. Đừng dừng lại. Như mọi mối quan hệ trong cuộc đời, nó sẽ trở nên ngày càng tốt đẹp hơn qua từng năm.

Câu chuyện thứ ba là về cái chết.

Khi 17 tuổi, tôi đọc ở đâu đó rằng: "Nếu sống mỗi ngày như thể đó là ngày cuối cùng, một ngày nào đó bạn sẽ đúng". Điều đó gây ấn tượng với tôi và 33 năm qua, tôi nhìn vào gương mỗi sáng và hỏi: "Nếu hôm nay là ngày cuối của cuộc đời mình, mình có muốn làm những gì định làm hôm nay không?". Nếu câu trả lời là "Không" kéo dài trong nhiều ngày, đó là lúc tôi biết tôi cần thay đổi.

Luôn nghĩ rằng mình sẽ sớm chết là công cụ quan trọng nhất giúp tôi tạo ra những quyết định lớn trong đời. Vì gần như mọi thứ, từ hy vọng, niềm tự hào, nỗi sợ hãi, tủi hộ hay thất bại, sẽ biến mất khi bạn phải đối mặt với cái chết, chỉ còn lại điều thực sự quan trọng với bạn. Nghĩ rằng mình sắp chết là cách tốt nhất tôi tránh rơi vào bẫy rằng tôi sẽ mất cái gì đó. Khi không còn gì nữa, chẳng có lý gì bạn không nghe theo lời mách bảo của trái tim.

Một năm trước, tôi biết mình bị ung thư. Tôi được chụp cắt lớp lúc 7h30 và nhìn thấy rõ khối u trong tuyến tụy. Tôi còn chẳng biết tuyến tụy là cái gì. Bác sĩ bảo tôi bệnh này không chữa được và tôi chỉ có thể sống thêm 3 đến 6 tháng nữa. Ông ấy khuyên tôi về nhà và sắp xếp lại công việc, cố gắng trò chuyện với bọn trẻ những điều mà tôi định nói với chúng trong 10 năm tới, nhưng giờ phải tâm sự trong vài tháng. Nói cách khác, hãy nói lời tạm biệt.

Tối hôm đó, tôi được kiểm tra sinh thiết. Họ đút một ống qua cổ họng tôi xuống dạ dày và ruột rồi đặt một cái kim vào tuyến tụy để lấy mẫu tế bào khối u. Tôi giữ thái độ bình thản, và vợ tôi, cũng có mặt lúc đó, kể với tôi rằng khi các bác sỹ xem các tế bào dưới kính hiển vi, họ đã reo lên khi phát hiện đây là trường hợp ung thư tuyến tụy hiếm hoi có thể chữa được bằng phẫu thuật. Tôi đã được phẫu thuật và bây giờ tôi đã khỏe lại.

Steve Jobs mất ngày 5/10. Ảnh: Yahoo News.

Đó là lần gần nhất tôi đối mặt với cái chết. Tôi hy vọng lần tiếp theo sẽ là vài thập kỷ nữa. Không ai muốn chết. Ngay cả người mong được lên thiên đường cũng không muốn chết để tới đó. Nhưng cái chết là đích đến mà chúng ta đều phải tới. Không ai thoát được nó. Cái chết như là phát minh hay nhất của sự sống. Nó là tác nhân thay đổi cuộc sống. Nó loại bỏ sự cũ kỹ (người già) để mở đường cho cái mới (lớp trẻ). Các bạn chính là thế hệ trẻ, nhưng ngày nào đó sẽ già đi và rời bỏ cuộc sống. Xin lỗi vì đã nói thẳng nhưng điều đó là sự thật.

Thời gian của bạn không nhiều, đừng lãng phí bằng cách sống cuộc đời của người khác. Đừng nghe những lời giáo điều, vì đó là suy nghĩ của người khác. Đừng để những quan điểm ồn ào lấn át tiếng nói bên trong bạn. Chúng biết bạn muốn gì. Mọi thứ khác chỉ là thứ yếu.

Khi tôi còn trẻ, có một cuốn sách thú vị là The Whole Earth Catalog (Cẩm nang thế giới). Nó giống như một cuốn kinh thánh, kim chỉ nam của thế hệ tôi. Tác giả Steward Brand tạo ra nó vào thập niên 60, trước thời máy tính cá nhân. Nội dung sách được soạn bằng máy đánh chữ, bằng kéo và bằng máy ảnh polaroid. Nó như Google trên giấy vậy. Ở bìa sau của cuốn sách có in ảnh một con đường trong ánh bình minh, bên dưới là dòng chữ: "Sống khát khao. Sống dại khờ". Tôi luôn chúc điều đó cho chính mình. Hôm nay, các bạn tốt nghiệp và sắp bước vào cuộc đời mới, tôi cầu chúc điều đó cho các bạn.

Hãy luôn khao khát. Hãy luôn dại khờ".

Xem video bài phát biểu của Steve Jobs

Châu An dịch

http://vnexpress.net/gl/vi-tinh/2011/10/steve-jobs-ke-ve-cuoc-doi-va-cai-chet-trong-dien-van-bat-hu/

Huyền thoại Steve Jobs qua đời ở tuổi 56

 6/10/2011

Ngày 5/10, Apple cho biết cựu Giám đốc điều hành của họ đã qua đời chỉ sau 2 tháng rời khỏi công ty này.
>Nến và iPad bên ngoài trụ sở Apple / Cộng đồng iFan sững sờ trước tin Steve Jobs ra đi / Obama ca ngợi Steve Jobs / Doanh nhân Mỹ tiếc thương Steve Jobs

Trên website của Apple là dòng tin ngắn: "Apple vừa mất đi một thiên tài sáng tạo và có tầm nhìn lớn, còn thế giới cũng mất đi một nhân vật kiệt xuất. Những người có may mắn biết và làm việc với Jobs đã mất đi một người bạn thân, một động lực đối với họ. Jobs ra đi, để lại một công ty mà chỉ ông mới có thể xây dựng. Tinh thần và triết lý của ông sẽ mãi gắn bó với Apple".

Tim Cook, CEO Apple cũng gửi e-mail trước đó cho các nhân viên: "Các bạn, tôi rất tiếc phải thông báo một tin rất buồn. Steve của chúng ta đã qua đời sáng nay (5/10 theo giờ Mỹ). Chúng ta sẽ sớm tổ chức lễ tưởng niệm về cuộc đời khó tin của ông. Không lời nào có thể diễn tả đủ nỗi buồn về sự mất mát này cũng như sự biết ơn của chúng ta vì đã có cơ hội làm việc cùng ông. Hãy bày tỏ lòng thành kính bằng cách tiếp tục làm công việc mà ông ấy luôn đam mê".

Steve Jobs. Ảnh: Apple.

Steve Jobs sinh ngày 24/2/1955 tại San Francisco (Mỹ). Abdulfattah Jandali và Joanne Simpson sinh ông khi vẫn đang là sinh viên và họ buộc phải đem con cho ông bà Paul và Clara Jobs nuôi vì cha mẹ của Joanne không muốn con gái họ cưới một người Syria.

Steve Jobs từ lâu đã phải chống chọi với căn bệnh ung thư nhưng vẫn luôn xuất hiện trong các lễ ra mắt sản phẩm quan trọng của Apple với trang phục quần jean áo cổ lọ. Ông trải qua cuộc phẫu thuật ung thư tuyến tụy đầu tiên năm 2004, được ghép gan năm 2009 và đã ba lần vắng bóng tại Apple để đi điều trị trước khi chính thức từ chức CEO vào tháng 8. "Tôi luôn nói rằng nếu có một ngày tôi không thể đáp ứng được nhiệm vụ và mong đợi của Apple, tôi sẽ là người đầu tiên thông báo cho các bạn biết. Rất tiếc, ngày đó đã đến", Steve Jobs viết trong lá thư gửi nhân viên. Jobs quá gắn bó với Apple và phải đến khi không còn đủ sức lực để tiếp tục điều hành, ông mới trao lại vận mệnh công ty này vào tay Timothy D. Cook. Tân CEO Apple đã có dịp ra mắt trước công chúng vào ngày 4/10 khi Apple trình làng iPhone 4S với phong thái tự tin dù chưa thể tạo ra sức hút thực sự như Jobs.

Tám năm sau khi thành lập Apple (1976), Jobs đã cùng công ty này cho ra đời máy tính Macintosh - một cuộc cách mạng về máy tính cá nhân khi đó. Ông từng phải rời khỏi Apple khi không được lựa chọn đảm nhiệm chức vụ CEO và 12 năm sau đó (1997), hãng này đã mua lại NeXT (công ty mới của Jobs) như một cách để đón ông trở về. Kể từ đó, Apple thực sự hồi sinh với iPod, iPhone và iPad. Chúng không đơn thuần là những sản phẩm đẹp và ăn khách mà còn biến đổi ngành công nghiệp âm nhạc và di động.

Jobs không phải một kỹ sư phần cứng hay một lập trình viên phần mềm. Ông cũng không bao giờ nhận mình là một nhà quản lý. Ông tự coi mình là một nhà lãnh đạo công nghệ, biết chọn những người tài nhất có thể, khuyến khích và tạo cảm hứng để họ làm ra những sản phẩm đột phá thế giới.

Đó chính là phong cách mà Jobs thể hiện bao năm qua. Ngay từ những ngày đầu thành lập công ty, các cộng sự của ông đã phải nhận những lời chỉ trích cay nghiệt, thậm chí có tính nhục mạ. Ông không khoan nhượng cho những sai lầm. Apple có những thiết bị lừng danh thế giới, nhưng không phải không có thất bại. Và khi đó, giông tố sẽ đổ ập xuống đầu nhóm phát triển sản phẩm đó. Adam Lashinsky từng mô tả trong bài viết gây sốc đăng trên tạp chí Fortune (Mỹ) rằng Jobs dành nửa tiếng "xỉ vả" nhóm phát triển công cụ Mobile Me vì "các vị làm tổn hại thanh danh của Apple và nên tự căm ghét chính bản thân mình". Tuy vậy, ông đã tạo được sự trung thành khó tin trong đội ngũ nhân viên.

Steve Jobs khắc nghiệt nhưng tạo được sự trung thành tuyệt đối với các công sự. Ảnh: BI.

Lối quản lý khắc nghiệt của Jobs còn thể hiện qua bài phát biểu ngắn gọn với ban lãnh đạo (Lashinsky kể lại) rằng: "Tôi hỏi người lao công sao không đổ rác trong phòng tôi, người đó giải thích không có chìa khóa. Tôi chấp nhận. Họ được quyền thanh minh vì sao và tại ai mà họ không hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tóm lại, một công nhân vệ sinh được phép bào chữa cho sai lầm của mình, còn người lãnh đạo thì không. Ở đâu đó giữa vị trí của người quét rác và một CEO là lằn ranh ngăn cách về quyền được bào chữa sai lầm hay không. Nếu muốn ngồi vào ghế Phó chủ tịch, các vị phải vượt qua lằn ranh đó". Đến nay, chưa phó chủ tịch nào của Apple mắc sai lầm nghiêm trọng đến mức phải bị sa thải.

Năm 2011, lần đầu tiên Jobs đồng ý tham gia viết tiểu sử về mình. Cuốn sách của tác giả Walter Isaacson sẽ tập hợp hơn 40 cuộc phỏng vấn về sự nghiệp và đời tư với Jobs trong 2 năm qua, cũng như nhận xét, đánh giá của hơn 100 thành viên trong gia đình, bạn bè, đối thủ, đối tác... Sách sẽ lên kệ vào 21/11/2011, ngay trước Lễ Tạ Ơn.

Còn Abdulfattah Jandali, cha đẻ của Jobs và hiện 80 tuổi, từng hy vọng một ngày nào đó con trai sẽ gọi cho ông và cả hai cùng thư thái uống cafe trước khi quá muộn. Đến hôm nay khi Steve Jobs vĩnh viễn ra đi, họ vẫn chưa thể gặp lại nhau.

Nguyễn Hùng - Châu An

http://vnexpress.net/gl/vi-tinh/2011/10/huyen-thoai-steve-jobs-qua-doi-o-tuoi-56/

Nến và iPad tưởng nhớ Steve Jobs ngoài trụ sở Apple

Hoa, nến và và hình ảnh Steve Jobs trên iPhone, iPad được người hâm mộ đặt bên ngoài trụ sở Apple, tại các cửa hàng Apple Store và trên con đường vào nhà ông.
>Huyền thoại Steve Jobs qua đời ở tuổi 56 / Cộng đồng iFan sững sờ trước tin Steve Jobs ra đi / Video tưởng niệm Steve Jobs

Video thế giới tưởng nhớ Steve Jobs

Hình ảnh Steve Jobs trên máy iPad được đặt cạnh quả táo và iPod trên một băng ghế bên ngoài trụ sở Apple ở Cupertino, California (Mỹ) sáng nay. Ảnh: Bloomberg.

Nến và iPhone với bức ảnh quen thuộc của huyền thoại công nghệ vừa qua đời bên ngoài cửa hàng Apple Store ở phố West 66th, New York (Mỹ). Ảnh: AP.

Hình ảnh cựu CEO Apple được chiếu trên màn hình lớn tại Apple Store ở Santa Monica, California (Mỹ). Ảnh: AP.

Một người hâm mộ, Surina Shukri, xếp nến ở ngoài trụ sở Apple. Ảnh: AP.

Màn hình iMac ở Apple Store tại Glendale, California (Mỹ) mở sẵn trang Apple.com với tin buồn về Jobs. Ảnh: Yahoo News.

Lời nhắn gửi Steve Jobs được người hâm mộ viết gần ngôi nhà của ông ở Palo Alto, California (Mỹ). Ảnh: Yahoo News.

Những bó hóa dành tặng biểu tượng công nghệ thế giới được đặt tại một băng ghế dài ở trụ sở Apple. Ảnh: Yahoo News.

Hoa và ảnh Jobs tại cửa hàng Apple ở Boston, Massachusetts. Ảnh: AP.

Một người thổi kèn clarinet trước cửa hàng Apple ở New York. Ảnh: Yahoo News.

Đôi bạn trẻ đứng lặng khi nghe tin về Steve Jobs. Ảnh: CBS.

"Cả thế giới sẽ nhớ tinh thần của ngài". Ảnh: CBS.

Cô gái Molly viết lời cảm ơn. Ảnh: AP.

Người lao công dọn dẹp bên máy MacBook hiển thị ảnh Jobs. Ảnh: AP.

Châu An

http://vnexpress.net/gl/vi-tinh/2011/10/nen-va-ipad-tuong-nho-steve-jobs-ngoai-tru-so-apple/