Đợt hạn hán và nhiễm mặn kỷ lục trong vòng 100 năm qua đang đe dọa đời sống của hàng triệu gia đình đình nông dân ở Đồng Bằng Sông Cửu Long, vựa lúa chính của Việt Nam.
Hiện, tình hình hạn hán, xâm nhập mặn ở các tỉnh miền Tây đang ở mức báo động và đặc biệt nghiêm trọng ở các tỉnh: Sóc Trăng, Cà Mau, Kiên Giang, Bến Tre, Trà Vinh…
Biểu đồ tình hình ngập mặn tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Đồ họa: TTXVN
Nhiều diện tích vụ lúa Xuân Hè của các hộ gia đình ở Sóc Trăng đến nay gần như bỏ trắng vì không có nước bơm. Ảnh: TTXVNNhững nền ruộng khô khan, nứt nẻ tại ấp 4, thị trấn Long Phú, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng. Ảnh: Dân việt
Lúa của nông dân huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng chết khô vì mặn xâm nhập. Ảnh: Báo Nhân dân Theo ngành nông nghiệp tỉnh Trà Vinh, toàn tỉnh này có 7.651ha lúa bị ảnh hưởng bởi hạn, mặn. Trong đó, tập trung nhiều ở huyện Cầu Ngang và Trà Cú. Ảnh: Dân việtCống Xuân Hòa (Tiền Giang) đang khẩn trương bơm nước ngọt vào cứu lúa. Ảnh: VOV
Một vùng rộng lớn ở Bạc Liêu nứt nẻ, người dân bỏ hoang. Ảnh: Zing.vn
Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất lúa, nhiều vườn cây ăn trái ở tỉnh Vĩnh Long, Hậu Giang và Sóc Trăng cũng đang bị thiệt hại vì hạn mặn. Ảnh: Dân việt
Cá nuôi của nông dân Bến Tre chết trắng kênh vì nước nhiễm mặn. Ảnh: Zing.vn
Miền Tây bị hạn hán, mặn xâm nhập nặng nhất trong 100 năm. Nguồn: Zing.vn
Báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp, năm 2015 do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino nên mùa mưa đến trễ và kết thúc sớm.
Tổng lượng mưa trên lưu vực đồng bằng sông Cửu Long thiếu hụt 20-50% trung bình nhiều năm. Mực nước thượng nguồn sông Mê Kông tiếp tục xuống nhanh và thấp nhất trong vòng 90 năm qua.
Mùa khô năm nay do thiếu nước ngọt, mặn xuất hiện sớm 2 tháng và nhiều khả năng kết thúc muộn. Hiện, trên các hệ thống sông chính ở miền Tây , mặn xâm nhập sâu 40-93 km, tăng 10-15 km so với các năm trước.
Gần 340.000 ha trong tổng số 1,55 triệu ha lúa đông xuân đang sản xuất tại miền Tây có nguy cơ bị xâm nhập mặn và hạn. Trong đó, 104.000 ha lúa bị thiệt hại nặng nề, hàng chục nghìn ha bị chết.
Tỉnh Vĩnh Long nằm rất xa biển nhưng lần đầu bị nước mặn tấn công. Tỉnh Kiên Giang công bố tình trạng thiên tai hơn 40.000 ha lúa bị chết, đời sống sản xuất của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng…
Các địa phương như Bến Tre, Trà Vinh, Vị Thanh, Rạch Giá có khả năng thiếu nước ngọt sinh hoạt từ 2 tháng trở lên.
SANTA ANA, California (AP) - Dân chúng tiểu bang California, nơi đang trong tình trạng hạn hán, rất nóng lòng chờ đợi các cơn mưa kéo tới, tuy nhiên các tiên đoán thời tiết nói rằng sẽ có những trận mưa lớn dai dẳng do ảnh hưởng El Nino, đang khiến cho chính quyền địa phương nhiều nơi phải khởi sự dọn dẹp nơi thoát nước, thông ống cống, kêu gọi dân chúng tích trữ các đồ dùng cho trường hợp khẩn cấp.
Thành phố Palm Springs, California, trong cơn mưa lũ El Nino. (Hình: David McNew/Getty Images)
Trong khi đó, những công ty cung cấp dịch vụ sửa mái nhà lại rất vui vẻ khi có thêm mối từ các khách hàng muốn chuẩn bị sẵn sàng đối phó với viễn ảnh có các cơn mưa như trút sau bốn năm khô hạn.
Tại San Francisco, giới hữu trách đang thảo luận về việc phải đóng một số đường vì ngập lụt trong thời gian có trận Super Bowl vào Tháng Hai năm tới.
Ông Rob Dudgeon, phó giám đốc cơ quan đối phó tình trạng khẩn cấp thành phố San Francisco nói rằng họ phải chuẩn bị trong trường hợp “mưa quá lớn, mưa liên tục ba, bốn ngày liền.”
Các chuyên gia trong cơ quan khí tượng chính phủ Hoa Kỳ mới đây cho hay hiện tượng thời tiết El Nino đang được coi là mạnh hàng thứ nhì trong lịch sử vào thời điểm này trong năm và có thể đem mưa lớn mùa Đông đến California và phần lớn khu vực phía Nam cũng như Đông Hoa Kỳ.
Ở quận Los Angeles County, nhân viên chính phủ đang dọn dẹp các nơi thoát nước để ngăn lụt lội, trong khi ở thành phố Laguna Beach chính quyền địa phương kêu gọi dân chúng dọn máng xối và xem xét những nơi dễ bị ngập.
Chủ nhân Công Ty Hull Brothers Roofing, ông Chuck Jewett, cho hay trong mùa nóng bức này ông đã chuyển sang dịch vụ lắp mái mát (cooling roof) cho các chủ nhà. Tuy nhiên, từ khi giới truyền thông loan tải về vấn đề El Nino, số người gọi đến công ty để yêu cầu đến xem mái nhà của họ đã tăng gấp 4 lần. (V.Giang) http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=213487&zoneid=1
Hạn hán, lụt lội và bệnh dịch đang làm giảm lượng cà phê ta uống. Liệu ta có đang đối mặt với sự tận cùng của cà phê hay không, David Robson tìm hiểu cùng quí vị.
Khi ta đang nhấm nháp tách cà phê và đọc báo thì biến đổi khí hậu của Trái Đất có vẻ còn xa. Nhưng nếu tới tận nơi sản xuất ra cà phê ta mới thấy sự bất ổn là thực sự.
Nhà nông dân trồng cà phê ở Chiapas, Mexico, được Elisa Frank (Đại Học California) phỏng vấn, cho biết thay vì mưa nhẹ như trước đây thì nay mưa lớn đã gây úng lụt, làm lá cây và quả rụng, năng suất giảm. Chưa bao giờ như vậy.
Ở những nơi trước đây khí hậu ổn định thì nay nóng lạnh thất thường, thời tiết lạnh làm cây bị còi và nóng làm quả rụng sớm. Rồi lại mưa bão, lở đất, đôi khi bùn tràn vào vườn cà phê. Một nhà nông nói: “Thời tiết nay lạ lắm, chúng tôi chưa bao giờ thấy như vậy.”
Đỉnh cao của cà phê
Khó khăn này không phải chỉ ở Mexico. Ở khắp Nam Mỹ, Châu Á và Châu Phi việc trồng cà phê bị suy thoái vì hạn hán, lũ lụt và bệnh dịch do sự ấm lên của Trái Đất.
Hậu quả này chẳng bao lâu sẽ lan tới quán cà phê bạn hay uống.
Hiện thế giới đang xài 2 tỷ tách cà phê mỗi ngày. Liệu có còn như vậy nữa không với thời tiết khắc nghiệt này? Và nếu nông dân không thể thỏa mãn được nhu cầu thì có phải chúng ta sẽ sắp tới “cực điểm của cà phê”?
Một số người cho rằng những cố gắng chống chọi lại thách thức này chỉ phá hủy môi trường hơn nữa mà thôi. Một số khác đề xuất giải pháp duy nhất là thay đổi khẩu vị uống cà phê. Cho dù thế nào, ta cứ thưởng thức cà phê khi còn có thể, ta có thể phải đối mặt với sự chấm dứt của thực trạng cà phê hiện nay. Image caption (Ảnh: Getty Images) Một phần của vấn đề cũng là ở sở thích về hương vị. Có hai giống cà phê thịnh hành, Arabica thì thơm hơn, Robusta thì đắng hơn. Cũng vì hương vị phong phú nên Arabica được thế giới ưa chuộng vượt trội, chiếm 70% lượng uống.
Những tính chất đặc biệt về hương vị của Arabica bị đánh đổi bằng sự yếu đuối của cây cà phê loại này: nó không khỏe bằng cây cà phê Robusta.
Như trong chuyên mục BBC Magazine mới đây có giải thích, giống Arabica là ở vùng núi Ethiopia, ít tính đa dạng di truyền, đặc biệt dễ tổn thương khi khí hậu thay đổi.
Cây phát triển tốt nhất trong khoảng biến đổi hẹp về nhiệt độ 18-200 và cần mưa đều và nhẹ. “Chỉ rất ít nơi trên thế giới có điều kiện như vậy,” Christian Bunn nói. Nó rất khác với các loại cây trồng khác, như ngô, đã được trồng hàng ngàn năm và thích nghi với nhiều môi trường khác nhau.
Cây Arabica mỏng manh không thể đương đầu với điều kiện thời tiết mới bất định do Trái Đất bị hâm nóng. Thí dụ ở Mexico, nhiệt độ tăng gây mưa lớn, xô đẩy cây trước khi kịp ra hạt. “Cây cà phê chỉ ra hoa trong 48 giờ và nếu có bão lớn khi đó thì cả vụ trồng bị hỏng,” Ainhoa Magrach ở Viện ETH Zurich giải thích. Image caption (Ảnh: Getty Images) Ở những nơi khác thì hoàn toàn ngược lại, bị hạn hán. Người trồng cà phê ở núi Rwenzori, Uganda, than phiền rằng nhiệt độ nóng và khô làm cây rụng hoa trước khi tạo thành quả. Ngay cả khi kết thành quả thì hạt cũng teo và nhỏ.
Những khó khăn kéo theo khi khí hậu nóng lên là dịch bệnh phát triển, như sâu ăn lá, sâu đục quả, bệnh hỏng lá, tất cả phá hủy vụ mùa. Trong một bệnh dịch mới đây năm 2013 ở Trung Mỹ đã làm giảm thu hoạch 20% sau khi bị bệnh hỏng lá, những sự kiện như vậy có thể sẽ xẩy ra thường xuyên hơn với sự ấm lên của Trái Đất.
Việc tính toán phí tổn dài hạn là không đơn giản nhưng khi xem xét thu hoạch cà phê của Tanzania, một nhóm nghiên cứu thấy năng suất tụt từ 500 kg/ha năm 1960 xuống trên 300 kg/ha vào lúc này. Quan trọng hơn là việc giảm sút trên bám sát theo sự tăng nhiệt độ khoảng 0,30 độ C mỗi thập niên, đồng thời lượng mưa giảm. Image caption Vụ mùa cả năm phụ thuộc vào một vài ngày hoa nở (Ảnh: Science Photo Library) Bức tranh trên cho tương lai thật ảm đạm. Với những số liệu mới nhất về sự thay đổi khí hậu trên toàn thế giới, những tính toán của Bunn tiên đoán diện tích đất thích hợp trồng cà phê Arabica có thể giảm tới 50% trước năm 2050. Những vùng vẫn sản xuất cà phê như Việt Nam, Ấn Độ và các nước Trung Mỹ sẽ bị ảnh hưởng đặc biệt mạnh.
Hậu quả là nghiêm trọng với cả người trồng và người uống cà phê. Theo tính toán của Bunn thì cà phê càng trở thành hạng mục xa xỉ với giá tăng vọt 25% trước năm 2050. Điều này đặc biệt rõ nét khi mà các hàng nông sản khác ngày càng rẻ đi vì công nghệ và năng suất phát triển. Nếu xét tới cả điều đó thì thực tế cà phê sẽ đắt hơn lên 50% so với trường hợp không có biến đổi khí hậu, ông nói.
Người trồng cà phê sẽ khó có lãi. Sau nhiều năm khó khăn, có thể nhiều người chuyển sang loại cây khác trồng ổn định hơn. “Khi chúng tôi trao đổi với người trồng cà phê về kết quả nghiên cứu thì họ nói là đúng, những người ở vùng thấp tại Trung Mỹ đã bỏ trồng cà phê và chuyển sang trồng cao su,” Bunn nói.
Vì lợi nhuận, chắc chắn một số khác sẽ chuyển sang trồng cà phê và điều này sẽ dẫn đến tổn hại lớn cho môi trường. Magrach mới đây có khoanh vùng thích hợp để trồng cà phê Arabica và so sánh nó với vùng cần nó. Tình huống xấu nhất là chúng ta phải lấn chiếm 2,2 triệu hecta rừng nhiệt đới để đáp ứng nhu cầu, khoảng bằng diện tích xứ Wales. Sẽ là một tổn hại lớn về đa dạng sinh học. Image caption 25 triệu nhà nông dựa vào cây cà phê để kiếm sống (Ảnh: Getty Images) Có thể có những giải pháp tốt hơn. Với tính dẻo dai uyển chuyển, cây cà phê Robusta chịu được sự thay đổi khí hậu tốt hơn; Magrach cũng đưa cả mô hình là vùng sống của cây này có thể sẽ lớn lên với sự tăng nhiệt độ. Nếu vậy chỉ cần sự thay đổi khẩu vị là có thể giải quyết được sự khủng hoảng cà phê. “Rõ ràng là tốt hơn cho việc bảo vệ rừng,” Magrach nói. Bà hy vọng rằng ít nhất ở nhãn hàng cũng sẽ nêu rõ là hạt cà phê có phải ở vùng bị dễ bị tổn thương hay không để người tiêu dùng biết về tổn thất môi trường và mua ít hơn.
Một số người khác hy vọng rằng tiến bộ kỹ thuật sẽ duy trì được tiến triển của ngành cà phê. Thí dụ như tổ chức có tên Sáng kiến Cà phê và Khí hậu ở Brasil đang hỗ trợ nhiều hãng sản xuất cà phê trao đổi kinh nghiệm cách thức tốt nhất để khắc phục những thử thách sắp tới.
Một giảp pháp là ghép giống Arabica vào gốc cây cà phê Robusta để tạo ra một giống lai chống chọi được tốt hơn với hạn hán mà vẫn giữ được hương vị thơm ngon ưa thích. Hoặc là tạo giống qua chọn lọc để ra một giống có đặc tính tốt của cả hai loại cà phê. “Hiện việc này đang được thực hiện nhưng chúng tôi không rõ bao giờ sẽ có giống mới,” Magrach nói thêm.
Sinh kế của nông dân và những người khác trong nghề cà phê (ít nhất là 25 triệu người) phụ thuộc vào việc chúng ta nhanh chóng tìm ra giải pháp. Lúc này những người nông dân phải đối mặt hàng ngày với sự bất trắc, Elisa Frank thấy như vậy khi phỏng vấn ở Mexico. Đối phó với thời tiết là khó khăn. Mặc dù nông dân nghe dự báo thời tiết trên truyền hình và chuẩn bị đối phó với cơn lũ sắp đến nhưng họ vẫn cảm thấy vô vọng trước sức mạnh ngoài tầm kiểm soát.
Một số nông dân cảm thấy việc này gần như trở thành điều cấm kỵ. “Chúng tôi nói rất ít về thời tiết,” một người nói với Frank. “Chúng tôi đã biết thời tiết gây ra những gì, nhưng chúng tôi không thể làm gì được.” Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.
California hạn hán: Gấu, cọp, nai… muốn sống gần người
By on August 23, 2015
Bảng thông báo khu có nai tại một thị trấn miền trung California. (Hình: Getty Images)
Sự thiếu thốn thực phẩm ở nơi hoang dã là lý do khiến có sự gia tăng bất thường của các cuộc đụng độ giữa thú vật và con người trong cuộc hạn hán ở California hiện nay, kể cả vụ gấu tấn công người, cọp xuất hiện nhiều hơn, cùng là gia tăng trong số thú vật bị mồ côi.
Tuy nhiên, cuộc hạn hán kéo dài đã bốn năm nay làm khô cạn sông suối và héo úa đồng cỏ không phải là lý do duy nhất, theo các giới chức tiểu bang và các chuyên gia.
Họ cho rằng tình trạng hạn hán chỉ làm trầm trọng thêm những gì đã thấy lâu nay tại tiểu bang đang ngày càng xây dựng nhiều hơn, mở rộng vào những nơi trước đây ít người ở.
Các hồ bơi và các thảm cỏ xanh tươi trong khu dân cư đang thu hút các thú vật bị đẩy ra khỏi nơi sinh sống truyền thống của chúng. Việc xây dựng đường sá và các khu thương mại, cùng với sự xuất hiện ngày càng nhiều hơn của con người ở khu đồng ruộng, đã làm nơi sống của thú vật thu hẹp lại ngay từ trước khi có hạn hán.
“Chúng ta có một tình trạng xảy ra từ trước và bị sự thay đổi nặng nề của thời tiết làm trầm trọng hơn,” theo lời ông Dick Cameron, một chuyên gia về đời sống thiên nhiên thuộc cơ quan bảo tồn thiên nhiên The Nature Conservancy ở California.
Bà Diane Nicholas, điều hành trung tâm giải cứu nai con ở thành phố Loomis, tiểu bang California cho hay tình trạng thiếu nước và khô cằn đồng cỏ ở khu vực Sierra Foothills đã khiến năm nay có quá nhiều nai phải được cứu trong khu vực này.
Từ chín năm qua, trung tâm Kindred Spirits Fawn Rescue của bà Nicholas đã săn sóc hàng trăm chú nai con được tìm thấy bị thương tích trên đường, bị kẹt trong hàng rào hay ở gần các con nai mẹ đã chết trong rừng núi, hoặc lang thang một mình trong vườn nhà cư dân.
Ông Marc Kenyon thuộc cơ quan Thủy Sản và Động Vật Hoang Dã tiểu bang California, cho hay họ cũng thấy sự gia tăng trong số các cọp con và gấu con bị mồ côi.
Ông Fraser Schilling, đồng giám đốc cơ quan The Road Ecology Center của đại học UC Davis nói rằng cuộc nghiên cứu về các báo cáo liên quan đến 29,000 động vật bị giết trên đường xa lộ trong năm năm qua khiến ông nghĩ rằng các con vật này đang ngày càng từ khu đồi núi vượt qua đường nhiều hơn để tìm thực phẩm Nguồn: Theo Báo Người Việt http://www.datviet.com/california-han-han-gau-cop-nai-muon-song-gan-nguoi/
Hạn hán, California muốn lọc nước biển lấy nước ngọt Sunday, April 12, 2015 3:34:46 PM
CARLSBAD, California (NV) - Mỗi lần xảy ra hạn hán, người dân California thường nghĩ đến việc sử dụng nguồn nước từ đại dương. Theo New York Times, nay lần đầu tiên một thành phố lớn của tiểu bang đang tiến hành xây dựng nhà máy khử nước biển để cung cấp nước uống hằng ngày.
Bãi biển Huntington Beach. (Hình: Getty Images)
Một nhà máy khử muối từ nước biển trị giá $1 tỷ để cung cấp nước cho San Diego County, đang xây dựng ở Carlsbad và dự trù khai trương sớm lắm là vào Tháng Mười Một.
Nhà máy này là một thăm dò quan trọng liệu xem các thành phố khác ở California có nên quay về biển cả để giải quyết vấn đề thiếu nước hay không.
Kỹ thuật vốn một thời bị bác bỏ vì được cho là quá tốn kém và có hại cho môi trường thì nay đang được xem xét lại.
Texas bị khô hạn dai dẳng và gia tăng dân số, có thể cho xây nhiều nhà máy khử muối từ nước biển.
Florida từng có một nhà máy đang hoạt động, nay có thể phải xây thêm vì tình trạng nước biển dâng cao làm ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt.
Ở California, vài nhà máy nhỏ đang hoạt động tại một ít thị trấn.
Một nhà máy qui mô lớn ở Huntington Beach nhằm cung cấp nước cho quận Orange County đông đảo dân cư cũng đang được dự liệu.
Trong khi đó một nhà máy bỏ phế từ lâu ở Santa Barbara nay sắp sửa được khởi động trở lại, chi phí dự trù vào khoảng $40 tỷ.
Thành phố du lịch này sẽ bị thiếu nước nghiêm trọng trong vòng một năm nếu tình trạng hạn hán vẫn kéo dài. (TP) http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=205713&zoneid=430#.VSuyhumJi70
Sau nhiều tuần lễ nóng kỷ lục và mưa rất hiếm, Hoa Kỳ đang chịu đựng một trận khô hạn tệ hại nhất trong 25 năm qua.
Hôm thứ Tư, Bộ trưởng Nông nghiệp Tom Vilsack đã giải trình cho Tổng thống Obama về tầm vóc của vụ này, ông cho biết 61% đất trồng trọt của cả nước đang khô cứng, thu hoạch bắp và đậu nành bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Phần lớn diện tích đất bị khô cằn nằm ở phía nam nước Mỹ, nhưng các giới chức bộ nông nghiệp nói một số đất của miền bắc cũng bắt đầu khô.
Hoa Kỳ là nước hàng đầu về sản xuất bắp và đậu nành, nhưng tại buổi giải trình ở Tòa Bạch Ốc, Bộ trưởng Vilsack nói nạn hạn hán đã làm giảm đáng kể sản lượng của hai loại thực phẩm này.
Bộ trưởng Vilsack, cựu thống đốc của tiểu bang nông nghiệp Iowa, còn nói nạn này còn khiến giá bắp và đậu nành tăng; bắp tăng giá 38% trong khi đậu nành ở mức giá cao nhất từ 4 năm qua.
Tuy nhiên, ông nói người tiêu dùng Mỹ sẽ không thấy giá cả các loại thịt heo gà bò tăng, vì các chủ trang trại giảm bớt số lượng thú nuôi, thay vì phải trả giá cao cho các loại thực phẩm để nuôi thú.
Dù vậy, ông nói, tác động nói chung của nạn hạn hán vẫn khó biết chính xác, một phần vì một số vùng vẫn có mưa, và nhiều nông dân sử dụng loại hạt chống khô hạn.
Bộ trưởng Vilsack còn nói Tổng thống Obama đã đơn giản hóa thủ tục trợ giúp những vùng gặp hạn hán và giảm lãi suất cho những món nợ tại những vùng gặp thiên tai.
Biểu đồ tình hình ngập mặn tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Đồ họa: TTXVN
Một vùng rộng lớn ở Bạc Liêu nứt nẻ, người dân bỏ hoang. Ảnh: Zing.vn
Cá nuôi của nông dân Bến Tre chết trắng kênh vì nước nhiễm mặn. Ảnh: Zing.vn
Miền Tây bị hạn hán, mặn xâm nhập nặng nhất trong 100 năm. Nguồn: Zing.vn
