Đông Âu : Mỹ chuẩn bị triển khai xe tăng vì đe dọa đến từ Nga

Trọng Nghĩa Đăng ngày 31-03-2016 Sửa đổi ngày 31-03-2016 17:25

Trụ sở của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO, tại Bỉ.REUTERS/Francois Lenoir

Kể từ tháng 02/2017, một lữ đoàn thiết giáp sẽ được Mỹ triển khai thường trực ở Đông Âu. Sự kiện được Lầu Năm Góc tiết lộ ngày 30/03/2016 được xem là một dấu hiệu răn đe mạnh, nhằm ngăn ngừa mọi mưu toan tấn công của Nga, sau khi lực lượng nổi dậy thân Nga chiếm đóng một phần lãnh thổ Ukraina. Đây sẽ là một biểu tượng quan trọng, vì như vậy, chiến xa Mỹ sẽ hiện diện thường trực trở lại trên lãnh thổ Châu Âu, sau khi đã được rút dần trong hai thập niên sau ngày khối Xô Viết sụp đổ.

Bộ trưởng Quốc Phòng Látvia một quốc gia Baltic trong NATO đã lên tiếng hoan nghênh quyết định của Mỹ, cho đấy là minh chứng cụ thể cho chính sách không thay đổi của tổng thống Obama đối với các đối tác đông Âu của NATO. Ông Bergmamis nhắc lại lời của tổng thống Mỹ tháng 9 năm 2014, nói rằng « Tallin, Riga và Vilnius cũng cần được bảo vệ không kém gì Berlin, Paris hay Luân Đôn ».
Kế hoạch triển khai cần được chi tiết hóa
Lầu Năm Góc và NATO đã gợi lên việc triển khai xoay vòng của các lữ đoàn thiết giáp, bao gồm 4.200 lính ở Đông Âu, nhưng không đưa ra lịch trình cụ thể. Việc triển khai này nằm trong một loạt các biện pháp đề ra từ năm 2014, để trấn an các đồng minh Đông Âu như mở các trung tâm hậu cần, đưa thiết bị, chiến đấu cơ đến các quốc gia Baltic hay triển khai thêm tàu ở biển Baltic và Hắc Hải.
Phía Nga đã đều đặn lên tiếng cảnh cáo về sự hiện diện thường trực của lực lượng chiến đấu quan trọng các quốc gia trong NATO ở khu vực giáp giới Nga, bị Matxcơva cho là đi ngược lại với hiệp định căn bản quy định quan hệ Nga – NATO ký năm 1997. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc hôm 30/03/2016 đã xác định rằng lữ đoàn thiết giáp Mỹ không « đóng quân thường trực », mà đó là các đơn vị đóng ngoài châu Âu luân phiên đến Đông Âu.

Bộ Quốc Phòng Mỹ cũng nói rõ thêm là 6 quốc gia liên quan đến kế hoạch triển khai chiến xa này là Estonia, Látvia ; LitVa, cũng như Ba Lan, Rumani, Bulgari. Có điều là triển khai như thế nào thì chưa được thông báo. Quân đội Mỹ hiện đã có một đơn vị pháo binh Stryker đóng ở Vilseck (Đức), một lữ đoàn không vận ở Vicenza (Ý). Với đơn vị mới vừa được loan báo, quân đội Mỹ sẽ có khả năng có nguyên một sư đoàn sẵn sàng chiến đấu.
Ngay từ năm ngoái, quân đội Mỹ đã gởi đến Châu Âu đầy đủ trang thiết bị của một lữ đoàn thiết giáp, tức là 250 chiến xa, xe bọc thép, súng đại bác.
Trấn an đồng minh và răn đe Nga
Mục tiêu của Mỹ rõ ràng là để trấn an các nước Đông Âu, nhất là ba nước Liên Xô cũ ở vùng Baltic, bằng cách lưu trữ tại chỗ các thiết bị có thể nhanh chóng được sử dụng trong trường hợp có xung đột, và có thể được các lực lượng Mỹ sử dụng khi đến tập trận ở châu Âu.
Trong kế hoạch mới, thiết bị sẽ được quân đội Mỹ thu lại và tân trang, đưa trở lại Châu Âu để có thể cung cấp cho một lữ đoàn thứ tư trong trường hợp nổ ra tranh chấp. Việc Nga sáp nhập Crimée tháng 3/2014, và lực lượng thân Nga chiếm đóng một phần lãnh thổ Ukraina đã gây lo ngại cho phía phương Tây về tham vọng của Nga ở vùng Đông Âu. Một số chuyên gia Mỹ còn gợi lên kịch bản theo đó Nga tấn công vào các nước Baltic để phá tan tính gắn kết của NATO.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20160331-dong-au-my-nga-qs-pt

Chi phí quân sự của Trung Quốc, Nga và Đông Âu tăng vọt

Thụy My Đăng ngày 13-04-2015 Sửa đổi ngày 13-04-2015 11:45

Tàu ngầm Trung Quốc tại căn cứ Thanh Đảo tỉnh Sơn Đông 23/04/2009.Trung Quốc chi phí quân sự 2014 ước tính lên đến 216 tỉ đô la, tăng 9,7%REUTERS/Guang Niu/Pool/Files

Chi tiêu quân sự đã tăng vọt tại Trung Quốc và Nga, cũng như tại Đông Âu do cuộc khủng hoảng Ukraina, theo thống kê do Viện nghiên cứu quốc tế về hòa bình (SIPRI) ở Stockholm công bố hôm nay 13/04/2015.

Hoa Kỳ vẫn là nước chi cho quốc phòng nhiều nhất, nhưng thực ra chi phí quân sự của Mỹ năm 2014 đã giảm 6,5% so với cùng kỳ năm ngoái, với 610 tỉ đô la. Số tiền này vẫn còn cao hơn 45% so với thời kỳ trước sự kiện ngày 11 tháng Chín năm 2001.
Trung Quốc đứng hạng nhì với chi phí quân sự ước tính lên đến 216 tỉ đô la, tăng 9,7%. Với tổng chi 84,5 tỉ đô la, Nga đứng thứ ba trong bảng xếp hạng. Chi quân sự của Nga tăng 8,1% trong năm 2014 do hiện đại hóa quân đội. Theo dự kiến ngân sách 2015, chi quốc phòng sẽ tiếp tục tăng 15%, nhưng do tình hình kinh tế ủ ê, tỉ lệ này có thể bị giảm xuống.
Cuộc xung đột ở Ukraina đã khiến cho nhiều quốc gia Trung Âu, các nước vùng Baltic và Bắc Âu phải xem xét lại chính sách quốc phòng của mình.
Sam Perlo-Freeman, một chuyên gia của SIPRI nhận xét : « Cuộc khủng hoảng Ukraina đã làm thay đổi sâu sắc tình hình an ninh tại châu Âu, nhưng cho đến nay ảnh hưởng về phương diện chi tiêu quân sự chủ yếu chỉ thấy rõ ở các nước giáp giới với Nga ».
Tại Ukraina, chi phí quân sự tăng đến 23% trong năm 2014, với tổng chi 4 tỉ đô la và dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong năm 2015. Còn Ba Lan đã tăng 13% ngân sách quốc phòng trong năm 2014, lại dự kiến tăng 38% trong năm 2015 - vượt mục tiêu do NATO ấn định cho các nước thành viên là không quá 2% tổng sản phẩm nội địa.
Trong khi đó nhìn chung trên thế giới, chi tiêu quân sự đã sụt giảm ba năm liên tiếp. Tổng chi năm 2014 mà 1.776 tỉ đô la, giảm 0,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Báo cáo của SIPRI ghi nhận : « Trong những năm gần đây, chi tiêu quân sự của Hoa Kỳ và Tây Âu giảm xuống, nhưng lại tăng ở phần còn lại trên thế giới. Tình trạng này vẫn duy trì trong năm 2014, cho dù chi quân sự của châu Mỹ latinh không thay đổi ».
Tại châu Phi, chi tiêu quân sự tăng 5,9%, còn tại châu Á- Thái Bình Dương tăng 5%. Các nước trong khu vực này buộc lòng phải tăng chi phí quốc phòng để đối phó với Trung Quốc, vốn từ mười mấy năm qua đều dành ngân sách rất lớn, từ 2 đến 2,2% tổng sản phẩm nội địa cho chi tiêu quân sự.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20150413-chi-phi-quan-su-cua-trung-quoc-nga-va-dong-au-tang-vot

Thứ sáu 03 Tháng Năm 2013

Đông Âu cũng bị ‘nạn’ đất nông nghiệp bị nước ngoài thuê mua

DR

Trọng Nghĩa

Không chỉ có Châu Phi và Châu Á là đối tượng các vụ nước ngoài lao vào thuê mua đất canh tác nông nghiệp. Ngay cả các nước thuộc khối xã hội chủ nghĩa cũ ở vùng Đông Âu như Rumani, Hungary hay Ba Lan cũng ngày càng thu hút các nhà đầu tư ngoại quốc. Trên đây là lời báo động được hiệp hội mang tên Phối hợp châu Âu Via Campesina (ECVC) tung ra trong một bản báo cáo vừa công bố.

Nhận định của Via Campesina rất rõ ràng : “Tại Đông Âu việc tập trung chủ quyền ruộng đất trở thành đặc biệt quan trọng từ khi bức tường Berlin sụp đổ” và đã tăng tốc từ lúc nhiều nước trong vùng gia nhập Liên Hiệp Châu Âu vào năm 2004. Các tác giả bản báo cáo ghi nhận : “Tiền nhà nước, thông qua những khoản trợ cấp nông nghiệp trong khuôn khổ chính sách nông nghiệp chung châu Âu (PAC) đã góp phần vào việc tập trung đất đai và của cải đó”.
Theo kỹ sư nông nghiệp người Rumani Attila Szocs, lãnh đạo hiệp hội Ecoruralis, thì các nhà đầu tư đã “mua đất đai với giá rẻ, tiến hành công việc sản xuất trên đó với giá nhân công thấp, trong lúc mà giá nông sản tăng vọt”. Không những thế, họ lại còn được hưởng trợ cấp.
Theo vị kỹ sư này, như thế là các nhà đầu tư thế được hưởng lợi cả ba mặt, với Rumani và Hungary là hai quốc gia bị tác động mạnh nhất trong Liên Hiệp Châu Âu. Từ giữa tháng 12 năm ngoái, Hungary đã cấm việc thu mua đất với vốn nước ngoài cho đến năm 2014. Lý do - như thủ tướng Hungary Viktor Orban giải thích - là để bảo vệ “tài sản quý báu của quốc gia trước các kẻ đầu cơ”.
Theo ông Attila Szocs, tại Rumani, nước đứng hàng thứ 5 của Châu Âu về diện tích đất canh tác, mà hơn một nửa là loại ‘đất đen’, rất phì nhiêu, đã có ít nhất 6,5% đất trồng, tức là khoảng 700.000 ha, nằm trong tay giới đầu tư ngoại quốc.
Về quốc tịch của các nhà đầu tư ngoại quốc đó, bà Stéphanie Roth, điều phối viên chiến dịch Good Food Good Farming của hiệp hội Ecoruralis, cho biết là “tại miền Nam Rumani, đó chủ yếu là các nhà đầu tư đến từ Ả Rập Xê Út, Qatar, và cả một quỹ đầu tư của Liban. Trên các mảnh đất đó, họ cho trồng ngũ cốc, lùa mì, bắp, và xuất khẩu thẳng về nước họ. Họ còn cho nuôi cừu, khoảng 20 000 con, và củng được đưa thẳng đến các nước vùng Vịnh.
Thông thường, đất canh tác nói trên không phải được mua mà là thuê dài hạn. Hợp đồng rất mơ hồ, nông dân thì không hiểu rõ từ ngữ hợp đồng. Ngưòi ta hứa với họ là sẽ mua thiết bị, để được nhượng lại đất trong vòng 10 hay 20 năm với giá 100 euro/ha.
Lãnh đạo hiệp hội Ecoruralis giải thích là hiện tượng mua/thuê đất nói trên ở Rumani bắt đầu ngay từ đầu thập niên 1990, với những người Rumani thân cận với chính quyền mới. Sau đó, trước lúc nước này gia nhập Liên Hiệp Châu Âu vào năm 2004, người ta thấy những nhà đầu cơ mới, làm giá đất tăng vọt, tăng gấp 3 lần, và tiếp tục tăng mỗi năm. Nông dân tại chỗ không còn khả năng mua ruộng đất.
Tuy nhiên theo AFP, đất nông nghiệp tại Rumani vẫn còn rất rẻ so với những nước khác ở Châu Âu, với giá từ 2000 đến 4000 euro/ha thì rẻ đến 10 lần so với Đan Mạch hay Hà Lan. Giá nhân công cũng rất thấp.
Ngoài việc thuê, đôi khi các nhà đầu tư cũng mua đất rồi cho người địa phương thuê ngược lại, trong khi chờ đợi bán lại với giá cao hơn. Theo ông Szocs, đây là điều là mà nhiều tập đoàn đa quốc gia hay quỹ đầu tư Châu Âu đã làm. Các quỹ này còn thiết lập cả công ty nhỏ tại địa phương để làm công việc nói trên và dĩ nhiên với sự dung túng của chính quyền.
Một nhóm đầu tư Thụy Điển đã hoạt động như thế ở Ba Lan. Hôm 30/04/2013, họ vừa thông báo bán 6.700 ha đất cách Vácxava khoản 250 cây số mà họ khai thác từ 13 năm qua. Theo trang web Agrimoney, trích dẫn giám đốc điều hành của nhóm đầu tư Kinnevik’s KinnAgri Business, họ còn cho là đã thực hiện được một thương vụ đang kể trong thập niên. Vẫn theo nguồn tin trên, trong vòng 3 năm qua giá đất ở Ba Lan đã tăng 25%.

http://www.viet.rfi.fr/quoc-te/20130503-dong-au-cung-bi-%E2%80%98nan%E2%80%99-dat-nong-nghiep-bi-nuoc-ngoai-thue-mua

Bóng ma mật vụ thời cộng sản cũ tiếp tục ám ảnh các nước Đông Âu

06 Tháng Chín 2012     

Ba nhân viên mật vụ thời cộng sản cũ bị kết án tù vì tội bắt cóc và hành hạ một nhà văn bất đồng chính kiến năm 1989. Phiên tòa ngày 15/05/2012, Praha, Cộng hòa Séc. Ảnh ihned.cz

Hoàng Nguyễn / Trọng Thành

Trong một phát biểu trên kênh truyền hình Rumani cuối tháng 8/2012, thủ tướng Rumani cáo buộc các nhà báo Đức, vốn là mật vụ cộng sản cũ, liên tục chỉ trích chính phủ, làm suy giảm uy tín của đảng cầm quyền Rumani. Chế độ toàn trị tại Đông Âu dù không còn nữa, nhưng "bóng ma" của quá khứ mật vụ thời cộng sản vẫn tiếp tục ám ảnh Rumani và nhiều nước Đông Âu. Thông tín viên Hoàng Nguyễn tường trình từ Budapest.

Ngày 31/09/2012, phát biểu trên kênh truyền hình tư nhân Rumani Antena 3, thủ tướng Romania Victor Ponta cho rằng, thời gian gần đây báo chí Đức đã có cái nhìn hết sức nghiệt ngã đối với Bucharest. Đây là một trong những lý do khiến các thành viên Đảng Xã hội Dân chủ Đức sẽ không đến dự Đại hội nếu được tổ chức tại Rumani. Ông Victor Ponta nói thêm, sở dĩ có điều này, vì nhiều cựu nhân viên xuất sắc nhất của cơ quan mật vụ Securitate thời Ceausescu, hiện vẫn đang làm việc trong các cơ quan truyền thông Đức, đứng về phía tổng thống Basescu để tấn công chính phủ.

Nhân sự kiện này, xin được hỏi anh về phản ứng tại Rumani với tuyên bố kể trên của thủ tướng Rumani. Liệu các mật vụ cộng sản trước đây có đúng vẫn còn hoạt động như lời ông thủ tướng hay không, hay đây chỉ là một nhận định để tự bào chữa của chính phủ Ponta, và điều này nếu đúng thì có cơ sở thực tế đến đâu ?

Thông tín viên Hoàng Nguyễn (Budapest) 06/09/2012 Nghe (09:09)

Hoàng Nguyễn : Không thấy báo giới và chính giới Rumani bình luận gì nhiều về nội dung khẳng định nói trên, nhưng một điều có thể thấy rõ: hơn hai thập niên sau ngày thể chế độc tài Ceausescu sụp đổ tại Rumani, công luận ngày càng thấy rõ rằng, nhiều yếu nhân hiện giữ những vị trí quan trọng trong đời sống chính trị, xã hội và văn hóa nước này đều từng là mật vụ, chỉ điểm một thời.
Chẳng hạn, có thể nhắc đến ở đây trường hợp của ông Dan Voiculescu, Chủ tịch Đảng Bảo thủ, một thành viên Liên minh Xã hội Tự do tập hợp các chính đảng đối lập tại Rumani. Kể từ năm 2006 ông này đã bị vạch trần là chỉ điểm thời cộng sản, nhưng tới mùa hạ năm ngoái Tòa án Tối cao Rumani mới ra phán quyết có hiệu lực pháp luật để khẳng định điều này. Theo đó, trong nhiều năm liền, vị chủ tịch đảng đã làm việc trên tư cách chỉ điểm cho cơ quan Securitate với biệt danh Felix. Cho dù, theo lời mình, ông Voiculescu cho rằng, ông là nạn nhân của chế độ cũ, chứ không phải chỉ điểm, và ông muốn đưa vụ việc lên Tòa án Nhân quyền Châu Âu để được minh oan.
Đó là chuyện cách đây một năm. Gần đây nhất, trong số những bê bối của nội các Victor Ponta, công luận Rumani để ý tới việc ông Andrei Marga, từng giữ cương vị Ngoại trưởng trong chính phủ trung tả này, đã bị báo chí phanh phui là từng cộng tác với Securitate từ thập niên 70 thế kỷ trước. Hiện đang được đề cử giữ chức Chủ tịch Học viện Văn hóa Rumani, vốn là một giáo sư đại học khả kính, nhưng uy tín của Andrei Marga đã sụt giảm nhiều kể từ khi ông lên những nấc thang cao trên con đường chính trị. Đầu tháng 8 vừa qua, báo giới Rumani công bố một nguồn tin khả tín cho thấy, Marga đã tham gia hệ thống mật vụ cộng sản với ba tên hiệu. Không chỉ hợp tác để chỉ điểm trong nước, ông còn cung cấp thông tin về các công dân nước ngoài cho Securitate. Sở dĩ làm được điều này vì từ năm 1975 trở đi, Marga được chính quyền cộng sản đặc cách, cấp học bổng và cho phép sang Tây Đức nhiều lần để học hỏi, cho dù đến giờ bản thân ông vẫn phủ nhận việc mình có hợp tác với Securitate.
Không chỉ các nhân vật chính trị cả tả lẫn hữu mà nhiều tăng lữ, các yếu nhân của Giáo hội cũng bị dính bê bối chỉ điểm. Gần đây, vào cuối tháng 4, mục sư Tőkés László, dân biểu Nghị viện Châu Âu đã viết một thư ngỏ lên tiếng đòi hàng loạt yếu nhân trong Giáo hội Tin Lành nước này phải từ chức do đã hợp tác với mật vụ cộng sản, trong đó, trường hợp nghiêm trọng nhất là mục sư Nagy Sándor. Nagy Sándor, người đã được nhận lương cho hoạt động chỉ điểm của mình dưới thể chế cộng sản, đã từ 2 năm nay bị phanh phui vì quá khứ không mấy đẹp đẽ này, nhưng vẫn giữ được trọng trách trong Giáo hội. Mục sư Tőkés László cho rằng, cần trực diện một lần và dứt khoát với quá khứ cộng sản, cũng như quá khứ mật vụ, để Giáo hội được trong sạch và tẩy được những vết nhơ.
Vấn đề mật vụ của chế độ cộng sản cũ vẫn ám ảnh đời sống chính trị hiện tại dường như không phải là chuyện riêng của Rumani ?
Hoàng Nguyễn : Không chỉ ở trong nước mà Securitate còn có những cựu mật vụ hiện đang ở nước ngoài, và nắm giữ những vị trí quan trọng. Một trong những ví dụ tiêu biểu là ông Heltai Péter, từng giữ cương vị Tổng biên tập Đài Truyền hình Quốc gia Hungary, người cho đến thời gian gần đây còn có tên trong ban điều hành nhiều hãng truyền thông lớn tại Hungary.
Trong một thời gian dài, Heltai Péter làm việc cho Sucuritate dưới biệt danh Hegel, và những thông tin do ông ta cung cấp cho cơ quan mật vụ Rumani còn có thể tìm thấy tại nhiều hồ sơ lưu trữ, trong đó có hồ sơ của một nghệ sĩ tạo hình người Rumani gốc Hung, hiện đang sống ở Berlin, ông Gáll Tibor. Chính Gáll Tibor là người đã đề nghị Hội đồng Quốc gia khảo sát Kho Lưu trữ của Securitate cho ông biết, ai là tay mật vụ mang biệt danh Hegel trong hồ sơ mà Securitate đã mở về ông. Thỏa mãn đề xuất đó, Hội đồng nói trên đã xác nhận rằng, người chỉ điểm không phải khác khác, mà chính là một nhân vật có quyền uy trong nền truyền thông Hungary, ông Heltai Péter. Heltai Péter công nhận đã bị cơ quan mật vụ chính trị Rumani triệu tập, gạn hỏi và ép buộc, nhưng bác bỏ chuyệnđược tuyển dụng. Như nhiều cựu nhân viên mật vụ khác, một điều khó phủ nhận là Heltai đã cung cấp nhiều thông tin cho Securitate - chính vì vậy mà sau khi mọi sự vỡ lỡ, ông đã lập tức từ chức khỏi các ghế lãnh đạo truyền thông, cho dù trước đó ông đã dọa sẽ kiên ra tòa nếu bị cáo buộc thất thiệt.
Duới thời cộng sản, các cơ quan mật vụ chính trị như KGB của Liên Xô cũ, Stasi của Đông Đức, Securitate của Rumani hoặc ÁVH của Hungary đều có quan hệ mật thiết với nhau. Cho dù đều đã bị giải thể, những cá nhân từng giữ những trọng trách tại các cơ quan đó vẫn còn duy trì quan hệ sau biến cố 1989 và vì trong nhiều trường hợp, họ vẫn giữ vai trò đáng kể trên chính trường thời “hậu cộng sản”, nên việc bao bọc, bảo vệ nhau để “cùng tồn tại” - vì đôi bên đều nắm giữ nhiều thông tin “nhạy cảm” về nhau - là điều không quá hiếm.
Đó là trường hợp của Alexandru Draghici, được coi là một trong những “đao phủ” đẫm máu nhất của thể chế cộng sản Rumani, người từng giữ cương vị Bộ trưởng Nội vụ - đồng thời là nhân vật chỉ đạo cơ quan Securitate - thời thập niên 50-60. Draghici có vai trò chủ đạo trong việc củng cố quyền lực độc tôn của Đảng Cộng sản Romania, khủng bố ở mức tàn bạo tinh thần và thể xác người dân, và trung thành tuyệt đối với lãnh tụ. Tuy nhiên, sau những cuộc tranh giành quyền lực từ giữa thập niên 60, khi Ceausescu lên nắm quyền, Draghici bị thất sủng và phải về hưu từ năm 1972. Kể từ đó, ông ta sống một cuộc sống vương giả tại một biệt thự sang trọng. Năm 1991, khi các cựu tù nhân chính trị đề xuất việc quy trách nhiệm ông ta, Draghici cùng vợ lánh nạn sang Hungary, nơi con gái ông ta sinh sống, với lý do “đoàn tụ gia đình”. Một năm sau, chính phủ Rumani đề nghị Hungary cho dẫn độ Draghici vì những tội ác với lương dân và Giáo hội nước này. Tuy nhiên, nội các của thủ tướng Antall thời đó đã bác bỏ yêu cầu nói trên với lý do những tội ác của trùm mật vụ Rumani, sau hơn 20 năm, đã hết thời hiệu! Rốt cục, Alexandru Draghici đã yên nghỉ tuổi già và qua đời tại Budapest mà không hề bị truy cứu trách nhiệm.
Khi một sử gia Hungary công bố câu chuyện này cách đây vài tuần, ông đã đặt câu hỏi: phải chăng chính giới lãnh đạo Hungary cũng có những bí mật, mà trùm mật vụ Rumani biết được và vì thế, cả đôi bên đều không muốn sự việc được đưa ra trước công luận, nên mới chọn giải pháp bảo vệ lẫn nhau? Một câu hỏi khác cũng được đặt ra: còn bao nhiêu nhân viên mật vụ của Securitate còn ẩn náu, hoặc giả, hoành hành dưới một vỏ bọc khác, trong và ngoài nước, mà công luận chưa biết tới?
Việc không minh bạch với quá khứ cộng sản, cụ thể là câu chuyện mật vụ thời cộng sản cũ, nhìn chung có những ảnh hưởng gì đến đời sống chính trị hiện nay tại Rumani và các nước Đông Âu nói chung ?
Hoàng Nguyễn : Tại các nước xã hội chủ nghĩa cũ ở Đông Âu, quá khứ mật vụ cũ vẫn là một bóng ma đe dọa hiện tại, do những nước này không giải quyết được triệt để, và thấu đáo trong thời gian hơn 20 năm qua. Ảnh hưởng rõ nhất đến đời sống chính trị là không ít nhân vật từng có vai vế trong các cơ quan an ninh mật, hiện nay vẫn tiếp tục giữ nhiều quyền hành đáng kể, vẫn bao bọc lẫn nhau và với các thông tin họ có trong quá khứ, thì họ có thể thâu tóm một phần các hoạt động chính trường.
Có thể thấy là "các nghi án chỉ điểm" thường được tung ra đúng vào lúc có các bầu bán hoặc nhằm triệt hạ các đối thủ chính trị, và đây là điều hay thấy tại các nước Đông Âu. Nhiều người trở thành con tin cho hành vi này và họ dễ bị các đối thủ điều khiển. Dù có thể nhận biết được những kẻ đã từng chỉ điểm mình trong quá khứ ở một số mức độ khác nhau, tuy nhiên luật ở Rumani và một số nước - như Hungary - vẫn không cho phép hoặc không tạo điều kiện dễ dàng cho việc "vạch mặt, chỉ tên" các thủ phạm thời xưa, nên sự nghi kỵ trong xã hội vẫn còn lơ lửng.
Trở lại trường hợp Rumani, bà Alina Mungiu-Pippidi, chủ tịch Viện Hàn lâm Rumani, giáo sư về quản trị nhà nước ở trường Hertie (Berlin), đưa ra một nhận định sâu sắc về ảnh hưởng dai dẳng cho đến giờ của thời cộng sản cũ, khi toàn xã hội bị đặt dưới sự kiểm soát của các cơ quan an ninh, mật vụ.
Theo AFP, bà nhấn mạnh một ý : "Tại một nước mà cảnh sát chính trị thời Cộng sản từng hoạt động mạnh, thâm nhập sâu rộng trong xã hội, thì dấu ấn của sự nghi ngờ ghê gớm giữa người dân với nhau còn lại rất mạnh, ảnh hưởng đến các hành động tập thể". Điều này đúng đến đâu tới kỳ bầu cử quốc hội mùa thu năm nay - hoạt động chính trị lớn nhất tại Rumani -, chúng ta sẽ chờ xem!
Tin liên quan
Thủ tướng Rumani cáo buộc mật vụ cộng sản cũ hoành hành trong báo giới Đức