Việt Nam đang được hưởng lợi từ động thái cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ khiến giá gạo trên thị trường quốc tế tăng cao và nhiều nông dân trồng lúa ở Việt Nam đang phấn khởi khi lúa gạo tiêu thụ nhanh và được giá, theo tìm hiểu của VOA.
Ấn Độ vừa ra lệnh cấm xuất khẩu loại gạo trắng không thuộc dòng basmati sau khi vụ mùa thất bát vì mưa gió kéo dài khiến giá gạo trong nước gia tăng, gây nguy cơ mất an ninh lương thực ở quốc gia đông dân nhất thế giới.
Ấn Độ là quốc gia xuất khẩu gạo nhiều nhất thế giới vốn chiếm hơn 40% thị phần. Do đó, việc nước này ngưng xuất khẩu gạo khiến thị trường thế giới chao đảo vì đột nhiên bị thiếu hụt nguồn cung đến gần phân nửa.
Theo số liệu cập nhật mới nhất của Bộ Công thương Việt Nam đăng trên trang Công thương thì đến ngày 26/7, giá gạo xuất khẩu loại 5% tấm đạt mức từ 540 đến 550 đô la Mỹ một tấn, tức là tăng thêm 30 đô la so với trước khi có lệnh cấm của Ấn Độ.
Tuy nhiên, mức tăng này vẫn còn thấp so với loại gạo cùng loại của Thái Lan vốn đã lên đến 573 đô la một tấn.
Trang Công thương dẫn lời các doanh nghiệp xuất khẩu gạo dự báo giá gạo 5% tấm của Việt Nam sẽ lên đến 600 đô la một tấn.
Trang mạng VnExpress dẫn lời Giáo sư Võ Tòng Xuân, nhà khoa học lúa gạo hàng đầu của Việt Nam, dự đoán xuất khẩu gạo trong nửa năm sau của năm 2023 của Việt Nam sẽ tăng đột biến vì các nước nhập khẩu gạo đang phải chạy đua tìm nguồn thay thế sau khi Ấn Độ đóng cửa thị trường gạo.
Cũng trang mạng này dẫn lời một doanh nghiệp xuất khẩu gạo ở Cần Thơ cho biết đơn hàng của họ trong tháng 7 đã tăng 30% so với cùng kỳ năm ngoái và nhiều đối tác mua gạo muốn ký hợp đồng dài hạn nhưng họ ‘vẫn đang xem xét’.
Tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, nơi được xem là ‘vựa lúa’ vốn chiếm đến 90% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam, các thương lái vào tận đồng ruộng hỏi mua lúa với giá cao. Nhiều nông dân chần chừ đợi giá cao hơn nữa mới bán trong khi nhiều nhà máy xay lúa có lúc không đủ nguồn cung để hoạt động, theo tìm hiểu của VOA.
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, chỉ riêng 6 tháng đầu năm nay, tức là trước khi có lệnh cấm của Ân Độ, Việt Nam đã xuất khẩu 4,27 triệu tấn gạo, đạt giá trị 2,3 tỷ đô la, tăng gần 35% so với cùng kỳ năm ngoái.
Việt Nam hiện đang đứng thứ ba thế giới về xuất khẩu gạo, sau Ấn Độ và Thái Lan. Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Indonesia đang tăng mua gạo của Việt Nam gấp nhiều lần, theo VnExpress.
Theo Bloomberg, nhiều Ấn kiều sống tại Mỹ, Úc, Canada do lo ngại về tình hình lúa gạo đã tăng cường mua gạo về tích trữ.
Một con tàu chở gần 3.000 chiếc ô tô đã bốc cháy dữ dội ngoài khơi bờ biển Hà Lan hôm 26/7, làm một thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng và một số người khác bị thương, theo lực lượng bảo vệ bờ biển cho biết.
Ngọn lửa bắt đầu bốc cháy vào đêm 25/7 trên con tàu dài 199 mét được đăng ký tại Panama có tên Fremantle Highway, đang trên đường từ Đức đến Ai Cập, buộc các thủy thủ phải nhảy xuống biển. Đài truyền hình Hà Lan NOS cho biết tất cả các thủy thủ đều là người Ấn Độ.
Lực lượng bảo vệ bờ biển Hà Lan cho biết các tàu cứu hộ đã phun nước lên con tàu đang bốc cháy để dập lửa, nhưng phun quá nhiều nước vào con tàu có nguy cơ khiến nó bị chìm. Một tàu cứu hộ đã được móc vào để ngăn nó trôi dạt.
Hãng tin Hà Lan ANP trích dẫn lực lượng bảo vệ bờ biển cho biết ngọn lửa có thể tiếp tục cháy trong vài ngày nữa. Khói tiếp tục bốc lên từ con tàu hiện đang ở gần đảo Ameland, phía bắc Hà Lan.
"Đám cháy chắc chắn vẫn chưa được kiểm soát. Đó là một đám cháy rất khó dập tắt, có thể do hàng hóa mà con tàu đang vận chuyển", phát ngôn viên của Bộ Đường thủy và Công trình Công cộng Hà Lan, Edwin Versteeg, cho biết.
Lực lượng bảo vệ bờ biển nói trên trang web chính thức của họ rằng nguyên nhân của vụ cháy vẫn chưa được xác định, nhưng một người phát ngôn của lực lượng bảo vệ bờ biển trước đó đã nói với Reuters rằng ngọn lửa bắt đầu từ vị trí gần một chiếc ô tô điện. Khoảng 25 trong số 2.857 chiếc ô tô mà tàu này chuyên chở là ô tô chạy bằng điện.
Một người phát ngôn cho biết Tổ chức Hàng hải Quốc tế, cơ quan quản lý an toàn trên biển, có kế hoạch ra các quy định mới đối với tàu bè chuyên chở ô tô điện vào năm tới do số vụ cháy ngày càng tăng trên các tàu chở loại hàng này.
"Ô tô điện cũng cháy nhiều như ô tô động cơ đốt trong. Khi pin quá nóng và 'thoát nhiệt' xảy ra, thì điều đó trở nên nguy hiểm," Uwe-Peter Schieder, chuyên gia hàng hải và đại diện của Hiệp hội Bảo hiểm Đức cho biết. "Một phản ứng hóa học trong pin tạo ra khí làm phồng pin."
Có khoảng 350 chiếc Mercedes-Benz trong số gần 3 nghìn chiếc ô tô mà tàu này đang chở, theo công ty (MBGn.DE) cho biết.
Gần nửa thế kỷ lịch sử tị nạn của người Việt hải ngoại, chai nước mắm truyền thống – khẩu vị đặc tính của người Việt Nam, từ chính quê hương của nó, chính thức xuất hiện trong siêu thị Whole Foods nổi tiếng của Mỹ ở Arizona, California, Connecticut, Idaho, New Jersey và New York.
Đó là Son Fish Sauce (Nước Mắm Sơn) của vợ chồng Danny Trần, thế hệ trẻ Mỹ gốc Việt (1.5) sáng lập và làm chủ. Vợ của Danny, Albee Trần, chính là truyền nhân đời thứ tư của ông “chúa đảo” Phạm Văn Khôn, chuyên sản xuất nước mắm ở Hòn Sơn Rái từ năm 1951.
Độc đáo hơn, Tháng Chín năm nay, Son Fish Sauce sẽ cho ra thị trường sản phẩm đầu tiên trong lịch sử làm nghề của gia đình: Nước Mắm Cá Cơm Mỹ.
Tháng Chín năm nay, Son Fish Sauce sẽ cho ra thị trường sản phẩm đầu tiên trong lịch sử làm nghề của gia đình: Nước Mắm Cá Cơm Mỹ. (Ảnh: Danny Trần gửi)
Thách thức đấu trường thế giới
Từ California, Danny Trần phấn khởi gửi những tấm ảnh đầu tiên anh chụp được trong siêu thị Whole Foods. Để có được ngày hôm nay, là chặng đường mười năm cho quy trình sản xuất, trong đó có ba năm “chạy đua” để sản phẩm xuất hiện trong siêu thị bán lẻ nổi tiếng của Mỹ.
Khi Danny Trần, người sang Mỹ từ năm 8 tuổi, tự nhận là thế hệ 1.5, biết về lịch sử và di sản kinh doanh của gia đình vợ mình ở Hòn Sơn Rái, anh muốn cùng với cô mang truyền thống đó phát triển ở hải ngoại.
“Tôi muốn cho người Việt ở Mỹ, và cả người Mỹ bản xứ biết đây là sản phẩm thật sự của người Việt, là vị nước mắm thật, chứ không phải những nhãn hàng từ Thái Lan, Trung Quốc mạo danh hương vị truyền thống của dân mình,” Danny nói về ý tưởng thành lập Son Fish của 10 năm trước.
Do chính sách cấm vận kinh tế của Mỹ lên Việt Nam sau 1975 kéo dài 19 năm, người Việt ở Mỹ bắt buộc phải phụ thuộc các nhà sản xuất ở Thái Lan, Hong Kong, Philippines để có được một trong những thành phần quan trọng nhất trong căn bếp Việt. Anh nhắc lại nhiều lần trong cuộc nói chuyện về phẩm chất của các sản phẩm nước mắm hiện đang có trên thị trường Mỹ:
“Nước mắm trên thị trường hiện tại không phải của người Việt chúng ta. Nó có vị nước mắm nhưng nó là nước chấm. Và đáng nói là nó đến từ Trung Quốc rồi gắn tên, nhãn hiệu của Phú Quốc, Việt Nam.”
“Cộng đồng người Việt của mình đã sống ở Mỹ hơn 40 năm, tôi muốn trên quầy kệ của các cửa hàng, siêu thị Mỹ phải có sản phẩm truyền thống đặc trưng do chính người Việt sản xuất và làm chủ. Ngoài phở và chiếc áo dài, tôi muốn một sản phẩm mà chúng ta có thể tự hào khi nói đến,” Danny nói.
Danny quyết định phải có sản phẩm nước mắm “Việt chính chủ” trên nước Mỹ. Và thế là năm 2014, thương hiệu Son Fish Sauce ra đời ở California.
Sau năm năm đầu tiên, Son Fish Sauce trở thành sản phẩm được nhiều nhà hàng uy tín ở Mỹ tin dùng, như như “The Slanted Door” ở San Francisco, “MGM Group” ở Las Vegas, “Cosmopolitan,” “Treasure Island,” “T-Mobile Arena”, “Chom Chom” ở Hong Kong, “NKU” ở Đài Loan…
Khi “Son” đạt độ tin dùng của khách hàng, Danny bắt đầu thực hiện điều anh mong mỏi: Đưa nước mắm “Việt chính chủ” lên quầy kệ của siêu thị Mỹ.
Son Fish Sauce chính thức xuất hiện trên các quầy kệ của siêu thị Whole Foods nổi tiếng của Mỹ. (Ảnh: Danny Tran)
“Đó là quá trình của ba năm để sản phẩm được có mặt ở Whole Foods. Họ không chỉ kiểm tra phẩm chất của nước mắm hoặc kiểm tra HASSA (Health and Sanitation Safety Awareness – Nhận thức An Toàn Sức Khoẻ và Vệ Sinh) mà còn kiểm tra về độ tin cậy xã hội (social audit) của sản phẩm đó, ví dụ như công ty có bóc lột sức lao động không chẳng hạn. Và quan trọng là sản phẩm đó phải nổi trội so với những nhãn hàng khác. Đó là những điều cần thiết để Whole Foods xem xét lựa chọn,” Danny kể.
Vì sao là ‘Nước Mắm Cá Cơm Mỹ’?
“Thành phần của Son Fish Sauce chỉ có cá cơm (anchovy) và muối biển; men; lá stevia, một loại lá được dùng để tạo chất ngọt thay vì dùng đường. Nước Mắm Cá Cơm Mỹ điều vị theo khẩu vị của người Việt ở Mỹ. Tất cả đều là thành phần tự nhiên. Đây là lần đầu tiên có thể nói là trong lịch sử thị trường nước mắm, sản phẩm làm từ cá cơm Mỹ,” từ California, Danny Trần cho biết qua cuộc trò chuyện trên điện thoại.
Anh nói, “Sơn” khác biệt với những thương hiệu khác là do làm đúng với công thức truyền thống. Nước mắm được ủ với tỉ lệ bảy tấn cá với ba tấn muối suốt một năm trong thùng gỗ mít để có hương vị đặc biệt.
Ngay từ khi khởi nghiệp Son Fish Sauce 10 năm trước, Danny đã nhận thức được một thực tế từ thiên nhiên: nguồn cá đã cạn. Câu chuyện về sản phẩm đầu tiên trong lịch sử làm nghề của gia đình Danny và Albee tiếp tục trong lời kể hào hứng:
“Mười năm trước, người trong nghề cũng biết là không chỉ ở Việt Nam mà cả Châu Á đã hết cá. Cá lớn, cá nhỏ, cá nào cũng hết vì nhu cầu đánh bắt quá lớn. Thời điểm mắt nước mắm truyền thống Son Fish Sauce, tôi và vợ đã đi tìm hiểu khắp nước Mỹ, thậm chí chúng tôi đã sống ở Mississippi gần một năm để tìm nguồn cá ở Mỹ.”
Nước mắm được ủ với tỉ lệ bảy tấn cá cơm với ba tấn muối suốt một năm trong thùng gỗ mít để có hương vị đặc biệt. (Ảnh: Danny Trần)
Trong thời gian “chu du” đó, anh nhận ra hai điều quan trọng: “Thứ nhất, nguồn cá cơm ở Mỹ rất tốt. Cá cơm hoàn toàn của thiên nhiên, không phải do con người nuôi. Nó không ăn những loài cá khác mà chỉ ăn rong biển, gần như là “cá veggie.” Do đó, khi muối cá, bụng cá không bị sình. Cá cơm rất giàu độ đạm.”
Điều quan trọng thứ hai, đó là “môi trường để sản xuất nước mắm ở Mỹ không tốt.” Ví dụ nguồn nước vùng Gulf Coast cứ vài năm lại bị đục. Dù Gulf Coast có khí hậu nóng ẩm nhưng cũng bị tuyết hàng năm. Do đó, Danny kết luận:
“Có một câu nói thế này: ‘A man travels the world in search for something he finds when he comes home.’ Tôi đi một vòng thế giới để rồi khi quay về, biết được nguyên liệu tốt nhất là cá cơm Mỹ nhưng môi trường sản xuất nước mắm tốt nhất là Phú Quốc, Việt Nam.”
Phú Quốc có khí hậu nóng, ẩm, phần lớn là môi trường thiên nhiên. Đó cũng là cái nôi của nước mắm, là nơi có lịch sử sản xuất nước mắm mấy nghìn năm. Mang cá cơm của Mỹ về quê hương của nước mắm để sản xuất, rồi lại nhập cảng thành phẩm trở lại Mỹ – một chiến lược kinh doanh đúng tính cách của thế hệ trẻ Mỹ gốc Việt như Danny Trần.
Albee Trần và Danny Trần bên cạnh sản phẩm Son Fish Sauce. (Ảnh: Danny Trần gửi)
Với nguyên liệu chỉ là cá cơm của Mỹ, ý tưởng của Danny được chính phủ Hoa Kỳ ủng hộ và bảo trợ. Và do đó, chai Nước Mắm Cá Cơm Mỹ là sản phẩm chính thức dán nhãn “Product of USA.”
Thời điểm giữa thập niên 80s, những chiếc thuyền chở người tị nạn cộng sản vẫn tiếp tục lênh đênh, trôi dạt vào các đảo ngoài hải phận Việt Nam, chờ ngày định cư ở quốc gia thứ ba nào đó. Họ mang theo rất nhiều thứ, nhưng hành lý đó phải gói trong miền ký ức. Cái bình thường nhất lại trở thành nỗi nhớ da diết nhất, khát khao nhất cho những người lưu vong. Một con đường, một luống cây, hay một mùi vị, một chai nước mắm, chẳng hạn.
Từ nỗi nhớ hương vị quê nhà của thế hệ cha mẹ thời kỳ đầu tị nạn, cho đến ước mơ phải có một sản phẩm của dân tộc mình trên các quầy kệ siêu thị Mỹ, thế hệ trẻ gốc Việt, Danny Trần đã tự hào mang ‘Nước Mắm Cá Cơm Mỹ’ ra đấu trường thế giới.
Cơ quan hàng không vũ trụ của Ấn Độ phóng một tên lửa hôm thứ Sáu 14/7, đưa một tàu vũ trụ vào quỹ đạo và tiếp đến trong kế hoạch là cho tàu đổ bộ vào tháng sau xuống cực nam của mặt trăng, một kỳ tích chưa từng có sẽ nâng cao vị thế của Ấn Độ thành một cường quốc trong hoạt động vũ trụ.
Tên lửa LVM3 của Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ (ISRO) đã được phóng đi từ sân bay vũ trụ chính của đất nước ở bang Andhra Pradesh thuộc miền nam vào chiều 14/7.
Khoảng 16 phút sau, bộ phận điều khiển chương trình bay của ISRO thông báo rằng tên lửa đã đưa tàu đổ bộ Chandrayaan-3 vào quỹ đạo trái đất thành công, và điều này sẽ đưa tàu bay đi thực hiện cuộc đổ bộ trên mặt trăng vào tháng tới.
Nếu chương trình này thành công, Ấn Độ sẽ đứng chung hàng ngũ với 3 quốc gia khác đã thực hiện được đáp tàu xuống mặt trăng một cách có kiểm soát, bao gồm Hoa Kỳ, Liên Xô cũ và Trung Quốc.
Tàu vũ trụ Chandrayaan-3 cũng sẽ là tàu đầu tiên hạ cánh xuống cực nam của mặt trăng, một khu vực được các cơ quan vũ trụ và công ty vũ trụ tư nhân đặc biệt quan tâm vì có sự hiện diện của băng từ nước có thể hỗ trợ một trạm vũ trụ trong tương lai.
Tên lửa phóng đi từ sân bay vũ trụ chính của Ấn Độ lúc 2h35 chiều, giờ địa phương (9h05 sáng, giờ chuẩn quốc tế GMT).
Chandrayaan, có nghĩa là "tàu mặt trăng" trong tiếng Phạn, bao gồm một phương tiện đổ bộ cao 2 mét được thiết kế để triển khai một xe tự hành gần cực nam của mặt trăng, ở đó, nó dự kiến sẽ duy trì hoạt động trong hai tuần để thực hiện một loạt thí nghiệm.
ISRO cho hay cuộc đổ bộ lên mặt trăng dự kiến sẽ diễn ra hôm 23/8.
Vụ phóng này là chương trình lớn đầu tiên của Ấn Độ kể từ khi chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi công bố các chính sách thúc đẩy đầu tư vào các cuộc phóng lên vũ trụ và các hoạt động kinh doanh gắn với vệ tinh có liên quan.
Kể từ năm 2020, khi Ấn Độ mở cửa cho tư nhân phóng các tên lửa, số lượng các công ty khởi nghiệp về vũ trụ đã tăng hơn gấp đôi. Cuối năm ngoái, Skyroot Aerospace, với các nhà đầu tư bao gồm cả quỹ đầu tư quốc gia GIC của Singapore, đã phóng tên lửa do tư nhân chế tạo đầu tiên của Ấn Độ.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken nói rằng mặc dù Ukraine đã chiếm lại một nửa lãnh thổ mà Nga xâm chiếm ban đầu trong cuộc xâm lược, Kiev vẫn phải đối mặt với một "cuộc chiến rất khó khăn" để giành lại nhiều lãnh thổ hơn nữa.
Ông Blinken nói trong một cuộc phỏng vấn với CNN hôm Chủ nhật 23/7: “Ukraine đã chiếm lại được khoảng 50% những gì ban đầu bị mất.”
"Đây vẫn là những ngày đầu của cuộc phản công. Nó rất khó khăn," ông nói và nói thêm: "Nó sẽ không diễn ra trong một hoặc hai tuần tới. Chúng tôi vẫn đang xem xét đến vài tháng tới."
Hy vọng rằng Ukraine có thể nhanh chóng đẩy lui lực lượng của Moscow khỏi lãnh thổ của mình sau khi phát động cuộc phản công mùa hè đang mờ dần khi quân đội của Kiev tìm cách chọc thủng các vị trí kiên cố của Nga ở phía nam và phía đông Ukraine.
Cuối tháng trước, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy được trích dẫn nói rằng cuộc phản công đánh đuổi quân Nga "chậm hơn mong muốn" nhưng Kiev sẽ không bị áp lực phải đẩy nhanh tiến độ.
