Theo khảo sát, nghiên cứu của một nhóm nhà khoa học thuộc Trường ĐH Y Hà Nội mới đây: có tới 98% mẫu thủy sản, đặc biệt là cua ở các ao hồ Hà Nội bị nhiễm kim loại nặng như chì, thủy ngân, asenic, cadmium… Cá chết ngày 3.10.2016 tại Hồ Tây vẫn được người dân ở đây cắt khúc đem về ăn100% mẫu cua không đạt chuẩn
Hiện nay ở Hà Nội, diện tích nuôi trồng thủy sản có hơn 17 nghìn ha, được phân bố chủ yếu tại các ao hồ như Hồ Tây, Yên Sở, khu vực phường Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai), xã Đại Áng và xã Tả Thanh Oai (huyện Thanh Trì)…
Nhưng trong đó tập trung nhiều nhất ở 9 huyện thuộc Hà Tây cũ và huyện Sóc Sơn. Với diện tích ao hồ như vậy, mỗi năm lượng thủy sản đánh bắt ở đây đạt 3 tấn/ha, đáp ứng chỉ 25-30% nhu cầu của người tiêu dùng thành phố. Tuy nhiên, điều đáng nói là các ao hồ này đều ô nhiễm nặng dẫn đến các thủy sản đánh bắt ở đây bị nhiễm kim loại.
Các nhà khoa học ở ĐH Y Hà Nội đã cho biết, trong tổng số 240 mẫu thủy sản gồm: cá chim, cá trôi, cá trắm, cá mè, trai, cua, ốc, rô phi lấy từ 16 hồ trên địa bàn Hà Nội thì hầu hết đều nhiễm chì, thủy ngân, asenic, nikel, chrome…
Đặc biệt đối với chrome, không có mẫu nào đạt tiêu chuẩn cho phép. Còn nikel chỉ có 0,8% số mẫu đạt tiêu chuẩn cho phép. ThS. BS Trịnh Bảo Ngọc, thành viên nhóm nghiên cứu nói: “Thủy sản ở tất cả các ao hồ được nghiên cứu đều nhiễm nikel, chrome vượt 10-15 lần tiêu chuẩn cho phép của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Vào mùa khô, mức ô nhiễm này còn cao gấp 2-3 lần mùa mưa”. 100% mẫu cua nhiễm kim loại nặng nồng độ caoTrong đó nhiễm độc chì nặng nhất là ốc, cua, trai… do sống ở tầng đáy với nhiều lớp bùn đọng “ngấm” kim loại nặng, chỉ có 25% mẫu nghiên cứu đạt tiêu chuẩn. Còn lại cao gấp từ 150-250% tiêu chuẩn cho phép. Riêng cua thì 100% mẫu không đạt “chuẩn”. Trong khi cá chép, rô phi, mè được coi là “an toàn” thì cũng có tới 50-60% không đạt tiêu chuẩn do WHO đặt ra. Cách đây 10 năm cũng đã có một nghiên cứu cảnh báo về chất lượng cá tươi ở khu vực Định Công, Đầm Vực về hàm lượng arsenic, thủy ngân có trong thịt cá. Đến nay, không những các chỉ số này không được cải thiện mà thủy sản ở đây còn bị nhiễm nặng hơn và nhiễm nhiều kim loại hơn. Cụ thể, hàm lượng chì và thủy ngân đã tăng 200-300% so với mức ô nhiễm năm 2000. Sông hồ nào cũng ô nhiễm
Theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và cộng đồng tại 120 hồ ao, đầm, thủy vực tại 6 quận trung tâm gồm Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa… chỉ có 6 hồ đạt tiêu chuẩn cho phép. Còn lại ô nhiễm nặng trong khi, đó là nơi cung cấp thủy sản cho thị trường Hà Nội. Trả lời vì sao các ao hồ, thủy vực ấy bị ô nhiễm thì đại diện nhóm nghiên cứu của Trường ĐH Y Hà Nội nhận định với báo giới: chính là do nguồn nước cung cấp bắt đầu từ các sông ngòi bị ô nhiễm nên đã làm cho nước ở các ao hồ, thủy vực trong thành phố bị ô nhiễm theo.
Để chứng minh cho điều này thì một nghiên cứu, khảo sát của Trường ĐH Y Hà Nội đã cho thấy nước ở các sông Tô Lịch, Kim Ngưu, sông Nhuệ ô nhiễm nặng nhất đến mức mất cả khả năng làm sạch tự nhiên vốn có lại là nguồn nước cung cấp cho khu vực nuôi trồng thủy sản lớn nhất Hà Nội là Hoàng Mai, Thanh Trì.
Trung tâm Quan trắc phân tích tài nguyên môi trường thuộc Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Hà Nam sau khi phân tích mẫu nước sông Nhuệ tại khu vực này đã kết luận nước sông Nhuệ ô nhiễm trên mức báo động 3 với các chỉ số: nồng độ ammoni vượt 151 lần tiêu chuẩn cho phép, COD vượt 4 lần, nồng độ oxygen hòa tan chỉ đạt 1,18mg/l, thấp hơn 5 lần chỉ số chuẩn. Đó cũng là lý do vì sao tất cả các mẫu thủy sản ở hồ Yên Sở rộng 137ha thuộc quận Hoàng Mai, không có một mẫu nào đạt tiêu chuẩn cho phép và đây cũng là hồ nước bị ô nhiễm nặng nhất trong số 16 hồ khảo sát ở Hà Nội.
Theo các nhà khoa học sở dĩ nguồn nước ở các sông bị ô nhiễm nặng là do nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp qua hệ thống cống và tiêu thoát ra các sông chính là Tô Lịch, Kim Ngưu, sông Sét và sông Lừ… với khối lượng đã được Sở Tài nguyên & Môi trường Hà Nội tính khoảng 500 nghìn m3/ngày. Lượng nước thải này chảy trực tiếp ra sông mà không thông qua một hệ thống xử lý nào, đặc biệt là nước thải công nghiệp. Trong khi đáng lẽ nước thải công nghiệp, theo quy định trước đi đổ ra sông phải xử lý để giảm sự độc hại. Ngay UBND TP Hà Nội cũng thừa nhận: Năm 2013, thành phố không hoàn thành chỉ tiêu xây dựng trạm xử lý nước thải tập trung. Còn các khu công nghiệp và cụm công nghiệp, chưa đến 10% trong số ấy được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung. Cụ thể trong tổng số có 83 khu công nghiệp và cụm công nghiệp, có 7 khu là có hệ thống xử lý nước thải.
Tuy nhiên, ngay cả hệ thống nước thải được đầu tư ở 7 khu công nghiệp ấy cũng có điều cần nói là chưa đạt chuẩn. Chẳng hạn khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh đầu tư xây dựng nhà máy xử lý nước thải giai đoạn 1 với công suất 3.000m3/ngày đêm. Công suất đó được xem là quá thấp so với yêu cầu. Tại khu công nghiệp Nội Bài, huyện Sóc Sơn cũng vậy, nước thải công nghiệp đậm đặc dầu mỡ, kim loại nặng không được thu gom xử lý tập trung mà để cho các nhà máy tự xử lý rồi thải trực tiếp ra môi trường. Việc tự xử lý như vậy không có cơ sở để bảo đảm chất lượng nước thải đạt chỉ số cho phép.
Cùng với nguồn nước – môi trường sống của thủy sản nhiễm kim loại nặng thì việc nuôi trồng một cách cảm tính của người nuôi thủy sản lại càng làm cho sản phẩm của mình thêm độc hại. Ấy là họ không biết cách quản lý môi trường nước để bên cạnh phòng trừ dịch bệnh còn làm cho thủy sản giảm tình trạng nhiễm kim loại độc hại. Có sẵn môi trường nước như thế nào thì họ thả, nuôi trồng thủy sản thế ấy và chỉ quan tâm đến số lượng chứ không quan trọng chất lượng (trừ khi nuôi để ăn). Chưa kể đến họ còn cho ăn thêm thức ăn công nghiệp, bột tăng trọng như đối với cá, cua. Mà bột tăng trọng này hiện không quản lý được chất lượng do có nhiều người nuôi trồng mua không rõ nguồn gốc xuất xứ. Chỉ còn cách… nhịn!
Trước tình trạng thủy sản nhiễm kim loại như vậy, PGS.TS Phạm Duy Tường, thành viên nhóm nghiên cứu cảnh báo với hàm lượng nhiễm độc cao như chrome, nikel có thể gây nhiễm độc gan, thận đồng thời làm tổn hại hệ hô hấp. Còn đối với chì, theo TS Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, vào cơ thể với mức nào thì chì cũng có hại cho sức khỏe. Bởi nếu tích tụ lâu dài, chì sẽ gắn chặt vào các tổ chức của cơ thể, đặc biệt là hệ cơ xương, khiến cho quá trình đào thải càng chậm dẫn đến suy thận, tổn thương thần kinh ngoại vi, giảm chức năng não bộ mà không thể hồi phục, vô sinh, sẩy thai… Riêng với trẻ em, chì có tỷ lệ nghịch với sự phát triển chỉ số thông minh, chỉ cần nồng độ trong máu là 100microgam/lít cũng đã ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ. Còn ở người lớn là 250microgam/lít, thận, hệ thần kinh… đã bị phá hủy, nếu cao hơn nữa, có thể hôm mê và tử vong. Một người dân sống gần khu vực hồ Tây, bắt được con cá chép 9 kg chết nổi lềnh bềnh gần bờ, liền đem xẻ thịt nấu ăn ngay mà không cần biết lý do vì sao cá chết !Cá chết bị trôi dạt vào khu vực đầy bùn tại hồ Tây ngày 3.10.2016.Trên 200 tấn cá đã chết từ hồ Tây chỉ trong 3 ngày 2-3-4.10.2016, nhiều nơi được vớt lên để la liệt trên vỉa hè, ruồi bâu nhằng nhịt xung quanh.Asenic cũng có tác hại tương tự. Do vậy, để tránh ngộ độc kim loại và bảo vệ sức khỏe không bị “nhiễm” chì, asenic, thủy ngân, không có cách nào khác ngoài “cạch” những thủy sản nhiễm kim loại ấy, nhất là trong hoàn cảnh môi trường sống của thủy sản chưa có cách xử lý, vệ sinh an toàn thực phẩm đang báo động nghiêm trọng như hiện nay!
Tại một phòng khám vô sinh ở Cầu Giấy (Hà Nội), Tùng (24 tuổi) đỏ mặt khi bác sĩ nói "Tỷ lệ tiến nhanh của cậu là 5% thì tuyệt đối không thể có con". Chàng trai trẻ ngoan cố: "Cháu vẫn ham muốn, sinh hoạt rất khỏe sao có chuyện ấy được"
Lấy vợ gần một năm nay không có con, đằng nội nhà Tùng nghĩ nguyên nhân tại con dâu. Cô con dâu tên Huyền mới 20 tuổi cũng chột dạ khi thấy kinh nguyệt mình thất thường, tháng nhanh, tháng chậm, nên đã bí mật giục mẹ đẻ dẫn đến thầy đông y bốc thuốc.
"Em tưởng rằng mình bị rối loạn kinh nguyệt vì lúc nó 28, 30 ngày, có tháng tận 32 ngày. Nhưng bác sĩ bảo sự chênh lệch này không đáng kể, uống thuốc hay không cũng không quan trọng. Song em vẫn đòi bác sĩ bốc cho 6 thang thuốc ăn được, ngủ được, ổn định nội tiết. Thế mà uống xong vài tháng vẫn không có thai, lời ra tiếng vào, em giục chồng đi cùng mà anh không đi", Huyền ấm ức.
Lần đầu một mình đến viện, nhân viên y tế khuyên cô nên trở về, bảo chồng cùng đi. Cô dâu trẻ đành nhờ bố mẹ chồng vào cuộc khuyên Tùng. Tuần trước hai vợ chồng đến viện khám. Mọi chỉ số của Huyền đều tốt, cô chỉ bị viêm nhiễm và được bác sĩ kê đơn mua thuốc về đặt.
Riêng Tùng, kết quả cho thấy tỷ lệ tinh trùng di động loại A đạt 5%, loại B đạt 25%. Bác sĩ giải thích, muốn thụ thai thì mức độ di động loại A phải chiếm trên 25% tổng số tinh trùng trong một lần xuất ra. Tổng số A và B phải đạt trên 50%.
"Nhận kết quả xong em gọi điện hỏi bác sĩ, bác bảo chồng em không thể có con được. Em gọi 3 lần bác đều nói vậy mới dám tin, bật cả loa ngoài cho bố mẹ và chồng nghe. Bị bố mẹ quát, anh mới cùng em đi bốc thuốc đó", cô vợ trẻ liếc mắt lườm chồng.
Về phía Tùng, bác sĩ tư vấn tuy tinh trùng của cậu yếu nặng, song cũng không khó để chữa. Cậu sẽ qua vài tháng uống thuốc cho tinh trùng tốt lên.
Tỷ lệ nam giới trẻ đi khám vô sinh ngày càng nhiều và theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân là do lối sống không khoa học, ăn uống kém, thức khuya, luôn kè kè máy tính, điện thoại bên người. Ảnh minh họa: P.D.
Tại hành lang phòng tư vấn hiếm muộn, thuộc bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chị Quỳnh (Ba Vì, Hà Nội) chạnh lòng khi thấy những người khác có đôi, có cặp ngồi chờ nhau khám, trong khi chị chỉ đến một mình.
Chị Quỳnh chuẩn bị bước sang tuổi 30, dáng người nhẳng, đôi bàn tay còn dính nhựa mủ của một người quanh năm bán rau ở chợ. Chị lo lắng: "Tôi năm nay đã 29, chồng 35, lấy nhau hơn 2 năm mà chưa một lần thụ thai. Rủ chồng cùng đi khám mà anh không chịu. Lòng nóng như lửa đốt nên tôi thử đến trước xem sao".
Để thụ thai, chị Quỳnh đã tìm nhiều cách. Nào ăn uống, bồi bổ, cố giữ tinh thần thoải mái cho kinh nguyệt đều đặn. Nấu những món được xem là bổ cho chồng, rồi còn canh ngày rụng trứng để quan hệ... nhưng đều không thành công.
"Chồng có vẻ cũng biết nhưng anh không nói ra, cứ để một mình tôi lo lắng như thể chuyện có con là của riêng tôi. Mấy tháng nay, tôi nặng có, nhẹ có, dùng áp lực gia đình đều có nhưng anh ấy viện đủ cớ, lúc bảo việc bận, lúc bảo cứ để mọi thứ thuận theo tự nhiên, khi lại cam đoan mình khỏe, không cần phải đi, nếu muốn đi tự tôi đi trước...", chị buồn bã nói.
Lúc ngồi chờ khám, chị lại nghe thêm những trường hợp bao tháng năm ròng kiếm con chưa được càng lo lắng hơn. "Tôi chỉ muốn biết nguyên nhân do ai để còn sớm chữa trị. Tuổi tôi đã muộn rồi, mà càng muộn càng khó, nên lòng như lửa đốt", chị tâm sự.
Lương y Phó Hữu Đức - chủ tịch Hội Đông y Cầu Giấy, Hà Nội chia sẻ, thông thường trong chữa vô sinh, phụ nữ là người nóng lòng nhất, là người đầu tiên đi xét nghiệm, bốc thuốc. Các ông chồng đi sau, hay ngại ngùng và không nghĩ nguyên nhân do mình.
"Có một cặp vợ chồng đến chỗ tôi, có kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ sờ sờ mà vẫn khăng khăng không do mình. Anh này to, cao, người hồng hào, cho biết làm 'chuyện ấy' rất khỏe, không biết mệt. Tuy nhiên, chỉ số tinh trùng của anh này là zero (0) thì sao mà thụ thai được", lương y Đức cho biết thêm.
Lương y cho biết thêm, trong số các trường hợp đến chữa chỗ ông thì vô sinh nam, nữ tương đương nhau. Riêng về nam giới đi khám vô sinh ngày càng trẻ hóa. "Có những cậu mới 20 - 30 tuổi, đáng lý đây phải là tuổi đàn ông sung mãn nhất nhưng lại bị yếu, kém. Nguyên nhân quan trọng không thể không kể tới là lối sống thiếu khoa học, ăn uống không điều độ, thức khuya triền miên, đặt máy tính lên đùi, điện thoại trong túi thành thói quen", lương y Phó Hữu Đức phân tích. Đồng quan điểm trên, lương y Vũ Quốc Trung - thành viên Hội Đông y Việt Nam giải thích thêm, khái niệm khỏe thể chất và khỏe về sinh lý hoàn toàn khác nhau. Một người đàn ông khỏe về thể chất là cao, to, không bệnh tật, dẻo dai, cường tráng. Trong "chuyện ấy" anh ta có thể rất sung mãn, đầy ham muốn. Tuy nhiên, điều đó không thể nói được gì về sức khỏe sinh sản. Bởi biểu hiện của sức khỏe sinh sản tốt thể hiện ở số lượng, chất lượng tinh trùng.
Để việc có con dễ dàng, thuận lợi thì sức khỏe sinh sản của người đàn ông phải đạt các yếu tố:
1. Thể tích tinh dịch > 2 ml
2. Tinh trùng bình thường phải đạt > 30%
3. Mật độ tinh trùng là > 20 triệu/ml
4. Tỷ lệ tinh trùng tiến tới nhanh (loại A) > 25%
5. Tỷ lệ sống đạt > 75%
Theo lương y Trung, lý do đàn ông ngại đi khám vô sinh vì tư tưởng "đàn ông là phái mạnh" đã ăn sâu vào suy nghĩ nên nói đến chuyện vô sinh giống như phủ nhận bản lĩnh đàn ông. Thêm vào đó nhiều người ngộ nhận mình vẫn sinh hoạt đều, vẫn ham muốn, sinh hoạt lâu tại sao lại vô sinh.
"Thực tế có những quý ông thậm chí không có tinh trùng, tỷ lệ tiến nhanh bằng 0, vẫn sinh hoạt bình thường nên họ không nghĩ nguyên nhân do mình. Vì những lý do trên mà chị em phụ nữ thường là người chủ động đi khám vô sinh hoặc phải chịu thiệt khi vợ chồng cưới nhau lâu mà chưa có con", lương y Trung cho biết.
