Tổng thống Donald Trump ngày 03/01/2020. Ảnh minh họa.REUTERS/Tom Brenner
Minh Anh
Ngày 31/01/2020, tổng thống Mỹ Donald Trump công bố văn bản mới của sắc lệnh về nhập cư, bổ sung thêm sáu nước không được Mỹ tiếp nhận người nhập cư.
Theo văn bản mới, Hoa Kỳ sẽ tạm ngưng cấp các loại thị thực để sau này có thể xin thẻ định cư đối với công dân các nước Erythrea, Kirghizstan, Miến Điện và Nigeria. Các loại thị thực du lịch, du học và thương mại không bị liên quan.
Chính phủ Mỹ cũng sẽ ngưng cấp các loại « thị thực khác » cho các công dân Sudan và Tanzania. Loại thị thực này có thể được cấp thông qua thể thức rút thăm cho các nước có tỷ lệ nhập cư thấp. Sắc lệnh của tổng thống Mỹ có hiệu lực từ ngày 21/02/2020.
Reuters nhắc lại, tổng thống Donald Trump từng ký một sắc lệnh ngày 01/01/2017 cấm công dân 7 nước đặt chân lên lãnh thổ Mỹ vì lý do an ninh, bao gồm các nước : Syria, Iran, Irak, Libya, Somalia, Sudan và Yemen. Thế nhưng, Sudan sau đó được rút ra khỏi danh sách.
Người dân Sudan phản đối việc thành lập chính quyền quân Ảnh trước bộ Quốc Phòng Sudan ngày 12/04/2019.REUTERS/Stringer
Hàng ngàn người dân Sudan hôm nay 12/04/2019 biểu tình trước bộ Quốc Phòng để đòi hỏi thành lập một chính quyền dân sự, bất chấp lệnh giới nghiêm của quân đội, sau khi tổng thống Omar Hassan El Béchir bị lật đổ hôm qua.
Hội đồng quân nhân hứa hẹn sẽ trao quyền lại trong vòng một tháng, đồng thời loan báo sẽ không cho dẫn độ cựu tổng thống.
Trước đó vào hôm qua, Hội đồng quân nhân do bộ trưởng Quốc Phòng Aouad Mohamed Ahmed Ibn Aouf đứng đầu tuyên bố thời kỳ chuyển tiếp kéo dài hai năm, sau đó sẽ tổ chức bầu cử.
Khoảng mấy chục ngàn người dân tập hợp tại thủ đô Khartoum để mừng việc ông El Béchir bị truất phế, nhưng họ cũng phản đối việc thành lập một chính quyền quân sự. Mặc dù quân đội ra lệnh giới nghiêm trên toàn quốc, tuyên bố tình trạng khẩn cấp kéo dài ba tháng và ngưng áp dụng Hiến pháp, đóng cửa biên giới ; nhưng người biểu tình vẫn tiếp tục xuống đường để « máu của những người anh em đã đổ xuống không trở thành vô ích »;
Phong trào phản kháng của dân chúng nổi lên từ ngày 19/12/2018 do tình trạng kinh tế Sudan suy sụp, vì bị Mỹ trừng phạt và mất đi phần lớn thu nhập dầu lửa sau khi Nam Sudan tách ra năm 2011. Đã có 49 người biểu tình bị thiệt mạng.
Tổng thống El Béchir 75 tuổi lên cầm quyền nhờ đảo chính và lãnh đạo Sudan bằng bàn tay sắt suốt 30 năm qua, đã bị quân đội lật đổ hôm qua. Cựu tổng thống bị Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI) buộc tội diệt chủng, và bị truy nã quốc tế vì đã đàn áp các cuộc nổi dậy ở Darfour làm 300.000 người chết.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh cấm nhập cảnh công dân 7 nước Hồi giáo, tại bộ Quốc Phòng, Washington ngày 27/01/2017.REUTERS/Carlos Barria
Hôm qua, 27/01/2017, tân tổng thống Mỹ ký sắc lệnh đình chỉ chương trình tiếp nhận người tị nạn trong bốn tháng, và tạm thời cấm vào Hoa Kỳ công dân từ Syria và sáu quốc gia có đa số dân cư theo đạo Hồi. Quyết định bị giới bảo vệ nhân quyền lên án mạnh.
Thông tín viên Jean-Louis Pourtet tường trình từ Washington, « Sau buổi tuyên thệ nhậm chức của bộ trưởng Quốc Phòng, tướng James Mattis, Donald Trump ký sắc lệnh cho phép siết chặt kiểm soát biên giới để không để lọt các phần tử khủng bố. Tân tổng thống Mỹ tuyên bố : ‘‘Chúng tôi muốn chắc chắn là không để cho vào lãnh thổ chúng ta những kẻ mà các quân nhân của chúng ta, đồn trú ở nước ngoài, đang chiến đấu chống lại. Chúng ta chỉ chấp nhận những ai ủng hộ đất nước này. Chúng ta sẽ không bao giờ quên bài học 11/09’’. Chắc chắn sẽ không phải là toàn bộ người nước ngoài theo đạo Hồi bị cấm vào Mỹ, như ông Trump đã hứa lúc tranh cử, nhưng các biện pháp được đưa ra sẽ rất nghiêm ngặt. Theo văn bản mà báo Washington Post có được, việc nhập cảnh của các kiều dân từ Iran, Irak, Libya, Somalia, Sudan, Syria và Yemen sẽ bị đình lại trong một tháng. Việc tiếp nhận người tị nạn chiến tranh sẽ bị đình lại trong bốn tháng. Riêng người tị nạn Syria sẽ không được chấp nhận. Donald Trump muốn lập các vùng ‘‘an toàn’’ ngay tại Syria cho người tị nạn. Chính sách mới của tổng thống Trump bị nhiều tổ chức bảo vệ nhân quyền, người Mỹ theo đạo Hồi và nhiều nhân vật nổi tiếng khác tại Hoa Kỳ lên án. Cựu ngoại trưởng Madelaine Albright chỉ trích ông Trump đã phản lại các giá trị của nước Mỹ và làm suy yếu vị thế lãnh đạo của Hoa Kỳ trên thế giới ».
Phản ứng của cựu ngoại trưởng Albright được truyền thông đánh giá là « rất mạnh ». Bà tuyên bố sẵn sàng đăng ký là người theo đạo Hồi, « để biểu thị tình đoàn kết với người Hồi Giáo » và bảo vệ truyền thống tự do tôn giáo của nước Mỹ. Bà Albright vốn là người gốc Do Thái Giáo, nhưng được giáo dục theo Công Giáo, và trở thành người Anh Giáo sau này.
LHQ kêu gọi Mỹ duy trì chương trình nhận người tị nạn
Sau khi tổng thống Mỹ ra sắc lệnh đình chỉ tiếp nhận người tị nạn, hôm nay, Tổ Chức Di trú Liên Hiệp Quốc và Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc đã ra thông cáo chung kêu gọi Hoa Kỳ « tiếp tục truyền thống đón nhận và bảo vệ người tị nạn », và nhấn mạnh « chương trình đón nhận người tị nạn tại Mỹ là một trong các chương trình quan trọng nhất thế giới ». Hai cơ quan Liên Hiệp Quốc nhắc lại rằng người tị nạn « cần được đón tiếp công bằng », « được tạo điều kiện hội nhập, không bị phân biệt đối xử về tôn giáo, dân tộc hay chủng tộc ». Khoảng 25.000 người tị nạn được tiếp nhận tại Hoa Kỳ từ tháng 10/2016 đến cuối năm.
Chính sách xiết chặt nhập cư, thậm chí kỳ thị người tị nạn của tổng thống Mỹ khiến Paris và Berlin rất lo ngại. Ngoại trưởng Pháp Jean Marc Ayrault nhấn mạnh rằng « việc tiếp đón người tị nạn chạy trốn chiến tranh là nghĩa vụ của chúng ta ». Theo ông, quyết định nói trên cũng như nhiều chính sách khác của tân tổng thống Trump là các thách thức lớn. Tuyên bố của ngoại trưởng Pháp được đưa ra sau cuộc làm việc với đồng nhiệm Đức Sigmar Gabriel tại Paris.
Về phần Iran, một quốc gia Hồi Giáo cũng nằm trong danh sách bị ngừng tiếp nhận du khách, tổng thống Iran Hassan Rohani phê phán ông Trump : « Giờ không phải là lúc xây dựng các bức tường » ngăn cách các quốc gia.
Người dân Sudan phản đối việc thành lập chính quyền quân Ảnh trước bộ Quốc Phòng Sudan ngày 12/04/2019.REUTERS/Stringer
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh cấm nhập cảnh công dân 7 nước Hồi giáo, tại bộ Quốc Phòng, Washington ngày 27/01/2017.REUTERS/Carlos Barria