Posts tonen met het label khai thác. Alle posts tonen
Posts tonen met het label khai thác. Alle posts tonen

donderdag 21 september 2017

Khai thác vàng từ... linh kiện iPhone?

Khai thác vàng từ linh kiện iPhone?

  • 25 tháng 10 2016

From phones to computers, Guiyu in China processes much of the world's e-waste - in 2008, up to 80% of material processed there came from overseasBản quyền hình ảnh Getty Images

Một chiếc iPhone nạm kim cương sẽ tốn của bạn 95 triệu đôla, thế nhưng nếu những chiếc iPhone xa xỉ như vậy nằm ngoài tầm với của bạn, đừng buồn, vì mỗi chiếc điện thoại thông minh đều chưa các kim loại quý như vàng, bạc, đồng, bạch kim và palladium.
Đây không chỉ là những chi tiết thú vị về thiết bị điện tử không bao giờ rời xa bạn nửa bước.
Những kim loại quý này đang ngày càng trở nên quý hiếm vì chúng ta đang đối diện với nguy cơ không còn khả năng khai thác chúng từ lòng đất. Điều này cũng đủ để thấy chiếc điện thoại thông minh của bạn có giá trị nhiều hơn bạn nghĩ.
Giá trị tiềm ẩn của những kim loại quý bên trong thiết bị điện tử cũ của bạn, và cách tốt nhất để tách chúng ra, là chủ đề được thảo luận tại Hội thảo Những Ý tưởng Thay đổi Thế giới của BBC Future tại Sydney vào tháng 11 năm 2016.
Chính xác thì chiếc điện thoại thông minh của tôi có những gì?
Các điện thoại cũ là những két sắt tí hon chứa các loại kim loại và khoáng sản quý.
Một chiếc iPhone thường chứa khoảng 0,034 gram vàng, 0,34 gram bạc, 0,015 gram palladium và chưa đến một phần nghìn gram bạch kim. Nó cũng chứa những loại kim loại ít giá trị hơn như nhôm (25g) và đồng (khoảng 15g).
Đó chỉ mới là bắt đầu. Các điện thoại thông minh cũng chứa các loại đất hiếm, vốn có rất nhiều trên Trái Đất nhưng tốn rất nhiều tiền để khai thác như yttrium, lanthanum, terbium, neodymium, gadolimium và praseodymium.

Old smart phonesBản quyền hình ảnh Getty Images
Bên cạnh đó, nhựa, kính, pin... cũng nằm trong danh sách những nguyên liệu dài dằng dặc.
Tất cả những nguyên liệu này đều chiếm một tỷ lệ khá nhỏ bên trong chiếc điện thoại. Thế nhưng ngày nay có khoảng hơn 2 tỷ người đang sử dụng điện thoại thông minh và con số này được dự đoán sẽ tiếp tục tăng.
Bên cạnh đó, mật độ của những nguyên liệu này trong các điện thoại, ví dụ như vàng và bạc, cao hơn rất nhiều so với mật độ trong các quặng có trọng lượng tương đương.
Một tấn iPhone sẽ có tổng lượng vàng cao hơn 300 lần so với một tấn quặng vàng và có lượng bạc cao hơn 6,5 lần so với một tấn quặng bạc.

Vì sao chúng ta cần quan tâm?

Hai tỷ người sử dụng điện thoại thông minh nâng cấp lên điện thoại mới sau khoảng 11 tháng.
Điều này đồng nghĩa với việc điện thoại cũ của họ bị vứt vào một góc nào đó và rơi vào lãng quên. Chỉ 10% trong số này được tái chế. Chúng thực sự là những mỏ vàng đang ẩn mình trong những chiếc hộp, kệ tủ.
Trong thời đại ngày nay, khi mà ngày càng nhiều tài nguyên đang trở nên khan hiếm, việc tránh lãng phí những nguyên liệu này sẽ giúp mang lại lợi ích cho môi trường cũng như cho nền kinh tế.

Hàm lượng kim loại quý trong từng chiếc điện thoại khá nhỏ. Thế nhưng việc khai thác những kim loại này từ điện thoại sẽ trở nên hấp dẫn hơn ở một quy mô lớn: Một triệu chiếc điện thoại có thể mang lại 16 tấn đồng, 350kg bạc, 34kg vàng và 15kg palladium.
Thách thức ở đây là làm sao để khai thác những nguyên liệu này một cách an toàn và tiết kiệm. Một lượng lớn những rác thải công nghệ, trong đó có điện thoại di động, được chuyển đến những nước như Trung Quốc, nơi chúng được tháo gỡ bằng những phương pháp kém an toàn.
Quý Tự, một thị trấn thuộc tỉnh Quảng Đông ở phía đông nam Trung Quốc, được mệnh danh là bãi rác thải công nghệ lớn nhất trên thế giới. Điều này đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cư dân ở đây và khiến cho đất đai, nguồn nước, không khí bị ô nhiễm.

Electronic devices contain many precious metals and rare earth elements, but much of it is extracted in polluting, toxic places such as Guiyu in ChinaBản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Các thiết bị điện tử chứa nhiều kim loại quý và đất hiếm, nhưng đa phần việc phân tách chúng được thực hiện ở những nơi ô nhiễm như tại Quý Tự, Trung Quốc
Ngay cả việc tái sử dụng rác thải công nghiệp ở chính quốc gia tạo ra chúng cũng mang lại nhiều thách thức.
Tại Úc, việc tái chế rác thải công nghệ yêu cầu quy trình nấu chảy ở quy mô công nghiệp, vốn rất tốn kém và cũng không hề thân thiện với môi trường.
Có cách nào khác tốt hơn không?
Tất nhiên là có. Cách tốt nhất là tránh đổi điện thoại thường xuyên. Thế nhưng có lẽ đây cũng là cách thiếu thực tế nhất. Vì vậy, chúng ta cần có những cách tốt hơn.
Nhà khoa học về chất liệu, Veena Sahajwalla, từ Đại học New South Wales, đang từng bước tìm giải pháp cho vấn đề toàn cầu này.
Sahajwalla, người đại diện cho sự kiện của BBC tại Sydney vào tháng 11 năm 2016, cho rằng cần có những 'nhà máy cực nhỏ', với khả năng tách rời các kim loại quý từ điện thoại một cách vệ sinh và hiệu quả, và nung chảy những thành phần còn lại.
Phương án của bà tập trung vào việc giảm thiểu sự tiếp xúc giữa con người với những vật liệu nguy hiểm bên trong điện thoại thông minh.
Những bảng mạch điện tử có thể được tách rời bởi những cánh tay robot, sau đó được đưa vào một lò luyện kim có chức năng sử dụng những phản ứng chính xác ở nhiệt độ cao để tách rời các kim loại quý. Tất cả những thành phần độc hại hoặc không còn giá trị sử dụng có thể được tiêu huỷ một cách an toàn.
Những nhà máy siêu nhỏ này sẽ có kích cỡ bằng một container tàu biển, và chúng có thể tạo nên cơ hội kinh doanh cho những ai muốn khai thác vàng từ rác thải công nghệ.
Biết đâu, nếu làm công việc này đủ lâu, bạn có thể tự tạo ra cho mình một chiếc điện thoại thông minh nạm vàng hoặc kim cương.
Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

Tin liên quan

zondag 24 november 2013

Hoa Kỳ : Sinh viên ngoại quốc là một « mỏ vàng » để khai thác

Chủ nhật 24 Tháng Mười Một 2013

Hoa Kỳ : Sinh viên ngoại quốc là một « mỏ vàng » để khai thác

Tài liệu quảng cáo của Northern State University thuộc bang South Dakota, Hoa Kỳ
Tài liệu quảng cáo của Northern State University thuộc bang South Dakota, Hoa Kỳ

Lê Vy
Trong thời buổi kinh tế thị trường, ngành giáo dục cũng trở thành một công cụ để kinh doanh tại Hoa Kỳ. Trên hồ sơ kinh tế, tạp chí Courrier international chạy tựa : « Sinh viên tất cả các nước hãy đến đây với chúng tôi ! » và trích dẫn bài báo trên tờ The Wall Street Journal đề tựa : « Hoa Kỳ đang tìm kiếm khả năng sinh lợi ». Tại đây, sinh viên nước ngoài chính là một mỏ vàng để khai thác. Các trường đại học mở rộng cửa đón sinh viên đến từ khắp nơi trên thế giới. Đây không chỉ là phương tiện để lấp đầy ngân khố mà còn thu hút thanh niên tìm kiếm những cơ hội mới.
 


Bài viết trên tờ The Wall Street Journal cho biết, từ nhiều năm nay, đại diện truờng đại học Northern State University thuộc bang Nam Dakota (South Dakota) đến Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam, Ấn Độ hay Châu Âu để tìm kiếm một thị trường mà lợi nhuận ngày càng cao : Đó chính là sinh viên nước ngoài. Trường đại học này muốn chứng tỏ sự tồn tại của mình và quảng bá để sinh viên đến du học.
Số lượng sinh viên nước ngoài tại Hoa Kỳ đã đạt con số kỷ lục vào năm ngoái, trong đó đông nhất là sinh viên Trung Quốc. Báo cáo thường niên của Viện Giáo dục quốc tế (Institute of International Education - IIE) mới đây cho biết, các trường đại học Mỹ đã đón 819 644 sinh viên nước ngoài trong năm học 2012-2013, tức là tăng 7,2% so với năm ngoái. Cũng theo viện này, sinh viên nước ngoài chiếm 3,9% tổng số sinh viên của nước Mỹ. Có được thành công này là nhờ vào chiến dịch tuyển sinh không ngừng nghỉ của các trường đại học Mỹ vì họ nhìn thấy ở sinh viên nước ngoài một nguồn thu lợi nhuận đáng kể : Sinh viên ngoại quốc phải chi trả hoàn toàn phí đào tạo, vào thời điểm mà trợ cấp cho các trường đại học đều giảm và số lượng học sinh Mỹ cũng giảm từ bậc trung học phổ thông. Đối với một số trường đại học, sinh viên ngoại quốc còn phải đóng thêm phụ phí.
Theo thẩm định, sinh viên ngoại quốc bơm 24 tỷ đô la (gần 18 tỷ euro) vào nền kinh tế Mỹ. Thế nhưng, chiến lợi phẩm này lại phân bố không đồng đều giữa các khu vực, giữa các trường đại học. 21% sinh viên nước ngoài tập trung học tại 25 trường được xếp hạng cao nhất, trong đó, 18 trường công lập và có 8 trường thuộc các bang ở phía trung đông. Động cơ thúc đẩy sự gia tăng nhanh chóng số lượng sinh viên ngoại quốc là nhờ vào các công ty tư vấn giáo dục mà các trường lập ra để tìm kiếm khách hàng ngoại quốc.
Còn đối với trường đại học nhỏ không mấy danh tiếng như Northern State University, để thu hút sinh viên, trường này cũng có một hình thức khuyến mãi như cho ghi danh học miễn phí trong một thời gian.
Đa phần du sinh ghi danh học về thương mại, quản lý và khoa học. Gần phân nửa sinh viên Trung Quốc ghi danh học các trường thương mại hay kỹ sư. Người Ấn Độ thì tập trung nhiều hơn vào trường kỹ sư và các chuyên ngành toán-tin. Theo một sinh viên nước ngoài, hệ thống giáo dục Mỹ linh hoạt hơn Anh, nơi mà cô từng dự định đến học.
Trong khi sinh viên ngoại quốc ào ạt đến Mỹ thì bài báo cũng cho biết là ngày càng có nhiều sinh viên Mỹ ra nước ngoài học tập. Cũng theo báo cáo của viện IIE, 283 332 người Mỹ đã đi học ở nước ngoài trong năm học 2011-2012, tức 3% hơn năm ngoái. Bốn điểm đến chính được dân Mỹ lựa chọn là Anh, Ý, Tây Ban Nha và Pháp, đứng hàng thứ năm là Trung Quốc.
Trung Quốc như một nam châm
Bị cám dỗ bởi các hứa hẹn sự nghiệp mà Trung Quốc mở ra trước mặt, ngày càng đông thanh niên Châu Âu lựa chọn đến Trung Quốc học MBA. Bàn về nguyên nhân dẫn đến khuynh hướng này, tờ Courrier international trích dẫn bài trên tờ Le Temps của Thụy Sĩ đề tựa: “Trung Quốc như một nam châm”.
Simon John Evenett thuộc đại học Saint-Gall nhận định: “Châu Âu giàu có nhưng Châu Á lại đầy hứa hẹn”. Ông nhận xét, du sinh Châu Âu nhắm đến có một công việc nhanh chóng, một chức vụ quản lý, lương cao và được nhiều người biết đến. Đó là lý do vì sao họ có dự định du học tại Trung Quốc nhưng cuối cùng thì cách biệt giữa thực và hư cũng đáng kể. Ông Christophe Weber thuộc ban điều hành Ngân hàng Genève đánh giá, tương lai việc làm tại Trung Quốc rất sáng rạng. Ông nhận xét, “người Trung Quốc cần người nước ngoài để ủng hộ tăng trưởng và cán cân thương mại. Các tập đoàn đa quốc gia và các đại sứ quán khuyến khích thanh niên tìm kiếm kinh nghiệm mới”.
Ngoài ra, một nguyên nhân khác thu hút du sinh Châu Âu là chính sách cấp visa của Trung Quốc dễ dàng hơn so với các quốc gia khác cũng nổi tiếng đào tạo MBA như Hoa Kỳ, theo nhận định của ông Simon John Evenett thuộc đại học Saint-Gall. Thế nhưng, để du học được ở Trung Quốc thì cũng phải có một khả năng thích nghi cao và ngôn ngữ là một trong nhiều chướng ngại lớn cần phải vượt qua.
http://www.viet.rfi.fr/quoc-te/20131124-hoa-ky-sinh-vien-ngoai-quoc-la-mot-%C2%AB-mo-vang-%C2%BB-de-khai-thac