Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (P) họp báo với đồng nhiệm Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tại Tokyo. Ảnh ngày 09/10/2018.Reuters
Trên báo mạng Nhật Bản The Diplomat ngày 09/10/2019, nhà báo Prashanth Parameswaran chú ý đến cuộc tham vấn hồi đầu tháng 10/2019 tại Hải Phòng, giữa Hải Quân Việt Nam và Nhật Bản. Đây chỉ là một trong số những hoạt động trong quan hệ song phương. Tuy nhiên đôi bên đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực phòng thủ trên biển trong đợt đối thoại lần này cũng như trong tương lai.
Tác giả bài báo nhắc lại, "Nhật Bản và Việt Nam từ lâu đã duy trì hợp tác quốc phòng trong khuôn khổ quan hệ song phương. Song những năm gần đây, hai quốc gia này liên tục đẩy mạnh quan hệ về an ninh như một phần trong mối đối tác chiến lược". Bởi vì "đôi bên cùng trông thấy những lợi ích qua sự hợp tác đó". Nhìn từ phía Việt Nam, Hà Nội đang "tìm cách tăng cường quan hệ với nhiều cường quốc, đẩy mạnh chính sách đối ngoại đa phương". Trong khi đó, Tokyo theo đuổi mục đích mở rộng ảnh hưởng với các quốc gia Đông Nam Á, "kể cả trong lĩnh vực quốc phòng".
Lợi ích chung : đối phó với tham vọng của Trung Quốc
Những tiến bộ về hợp tác quốc phòng giữa Nhật Bản và Việt Nam bao gồm luôn cả vế hàng hải bởi vì "đôi bên cùng chia sẻ một mối lo ngại chung xuất phát từ những đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc ở biển Hoa Đông và Biển Đông". Những thành quả gần đây từ việc đẩy mạnh hợp tác Nhật-Việt đó được thể hiện qua các kế hoạch từ "hỗ trợ an ninh hàng hải định kỳ, đến các cuộc tập trận hải quân chung, hay qua thỏa thuận hợp tác bảo vệ bờ biển, đàm phán tăng cường việc chuyển giao các thiết bị quốc phòng".
Prashanth Parameswaran nhắc lại, trong cuộc họp tại Việt Nam, ngày 03/10/2019, hai bên đã đề cập đến vế hải quân trong quan hệ quốc phòng song phương. Tokyo và Hà Nội đồng ý "đẩy mạnh hợp tác trên biển". Căn cứ vào các văn bản chính thức của bộ Quốc Phòng Việt Nam, trong cuộc họp lần này, phái đoàn Nhật đã "cập nhật các thông tin cụ thể liên quan đến các chương trình hợp tác trong giao đoạn 2019-2022". Trong số này có những "hoạt động đôi bên đã thống nhất từ trước". Cụ thể là vào tháng 12/2019 Tokyo sẽ gửi tàu rà phá bom mìn dưới nước (underwater minesweeper) đến Đà Nẵng. Hải quân hai nước sẽ tổ chức một số các cuộc "hội thảo và các chương trình đào tạo, hợp tác" trong lĩnh vực này.
Thêm một chi tiết khác được tác giả bài báo trên The Diplomat tiết lộ : nhân chuyến công tác tại Việt Nam vừa qua, phái đoàn Nhật dường như đã liên lạc với một số các tổ chức và cơ quan khác của Việt Nam, đặc biệt là với Viện Y Học Hải Quân để tính tới khả năng hợp tác trong lĩnh vực y học trong lòng đại dương.
Prashanth Parameswaran kết luận : đương nhiên phía Việt Nam và Nhật Bản không tiết lộ nhiều chi tiết các chương trình hợp tác song phương nhưng trong tương lai, trong lĩnh vực phòng thủ, cần theo dõi các hoạt động chung trên biển ngày càng được mở rộng cả ở cấp quốc gia lẫn khu vực.
Thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Việt Nam Lê Hoài Trung (thứ hai, bìa phải sang) tại Đối tác chiến lược Việt Nam-Nhật Bản lần thứ 7.
Courtesy: Ảnh chụp màn hình plo.vn
Việt Nam và Nhật Bản nhất trí về đảm bảo hòa bình và an ninh ở khu vực Biển Đông trên tinh thần tôn trọng luật pháp quốc tế.
Đây là một trong những nội dung quan trọng được đề cập đến tại Đối thoại Đối tác chiến lược Việt Nam-Nhật Bản lần thứ 7, diễn ra vào ngày 3 tháng 6 ở Hà Nội.
Truyền thông quốc nội trong cùng ngày 3 tháng 6 cho biết Thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Việt Nam Lê Hoài Trung và Thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Nhật Bản, là hai đồng chủ trì của buổi đối thoại. Hai bên nhất trí về tầm quan trọng của đảm bảo hòa bình, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở vùng Biển Đông cũng như thúc đẩy giải quyết tranh chấp ở khu vực này bằng biện pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế, theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 cùng Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hoàn tất Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).
Tại Đối thoại Đối tác chiến lược Việt Nam-Nhật Bản lần thứ 7, đại diện của Việt Nam và Nhật Bản còn trao đổi về phương hướng và biện pháp nhằm đưa mối quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng giữa hai nước phát triển một cách có hiệu quả trong các lĩnh vực bao gồm chính trị, ngoại giao, quốc phòng và an ninh.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Takeshi Iwaya có chuyến thăm và làm việc đến Việt Nam từ ngày 2 đến ngày 4 tháng 5. Tại buổi hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Ngô Xuân Lịch hôm 2/5, hai ông bộ trưởng tuyên bố Việt Nam và Nhật Bản sẽ tận dụng các cơ chế hợp tác hiện có và các thỏa thuận quốc phòng đã ký kết cho mục tiêu tăng cường quan hệ quốc phòng giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Truyền thông trong nước cho biết Vòng Đối tác chiến lược Việt Nam-Nhật Bản lần thứ 8 sẽ được tổ chức trong năm 2020, ở Nhật Bản.
Việt Nam-Nhật Bản ‘tay trong tay’ cùng nhau duy trì hòa bình Biển Đông
Tàu khu trục chở trực thăng của Nhật trong cuộc thăm viếng Philippines (Hình: Ted Aljibe/AFP/Getty Images)
TOKYO (NV) – Nhật Bản và Việt Nam đồng ý hợp tác với nhau “tay trong tay” để duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực Biển Đông, nơi Việt Nam đang tranh chấp chủ quyền biển đảo với Trung Quốc.
Tuy Nhật Bản không tranh chấp chủ quyền biển đảo trên Biển Đông nhưng hàng hóa đi và đến nước Nhật cũng đi qua vùng biển bận rộn nhất thế giới này. Bắc Kinh đã xây dựng 7 bãi đá ngầm cướp của Việt Nam từ thập niên 1980 thành 7 đảo nhân tạo, trên đó là các căn cứ quân sự khổng lồ, mưu toan độc chiếm toàn bộ khu vực.
Bắc Kinh bất chấp chữ ký của mình trên bản Tuyên Bố Ứng Xử trên Biển Đông đã ký với các nước ASEAN đòi hỏi các bên liên quan tranh chấp chủ quyền phải giữ nguyên trạng.
Theo tường thuật trên tờ South China Morning Post (SCMP) về cuộc họp báo tổ chức ở Tokyo hôm Thứ Hai, 8 Tháng Mười, 2018 cùng với ông Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc, Thủ Tướng Nhật Bản Shinzo Abe nói rằng ông đồng hành “tay trong tay” cùng với ông Phúc để nhất định thể hiện một khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở, bao gồm cả Biển Đông.
Trong cuộc họp báo, tuy ông Nguyễn Xuân Phúc không nêu tên Trung Quốc nhưng ông đã cùng ông Abe xác quyết nhu cầu bảo đảm hòa bình, an toàn hải hành và phi hành qua khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương.
“Tôi hoan nghênh các nỗ lực và sự hậu thuẫn của Nhật Bản cũng như các sáng kiến để bảo đảm thịnh vượng kinh tế, tự do thương mại và hải hành phi hành ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương,” SCMP dẫn lời ông Phúc.
Ông Nguyễn Xuân Phúc cầm đầu phái đoàn Việt Nam đến Tokyo dự cuộc họp thượng đỉnh hợp tác phát triển tiểu vùng Mekong và Nhật Bản trong đó gồm cả các nước Cambodia, Lào, Myanmar và Thái Lan. Dịp này, phía Việt Nam đã gặp riêng Nhật, ký kết một số văn kiện hợp tác.
Việt Nam xuất cảng thủy sản sang Nhật nhưng nhiều lần đã bị cảnh cáo về mức độ an toàn, dư lượng thuốc kháng sinh quá độ. Nhân dịp này, Nhật loan báo viện trợ cho Việt Nam một số trang thiết bị kiểm soát độ an toàn thực phẩm trị giá 11 triệu đô la.
Tháng trước, Nhật Bản cho nhóm tàu khu trục hạm chở trực thăng JS Kaga, tàu ngầm đi trên Biển Đông trong hành trình tập trận chung với các chiến hạm Mỹ và một số đối tác khu vực trên Biển Đông và Ấn Độ Dương qua chương trình kéo dài hai tháng.
Những năm qua, chưa bao giờ chiến hạm Nhật Bản thực hiện các chuyến tuần tra “tự do hải hành” độc lập như Mỹ trên Biển Đông. Tuy nhiên, chiến hạm các loại của Nhật cũng đã nhiều lần đi qua Biển Đông cũng như thăm viếng các cảng ở khu vực, trong đó có Việt Nam.
Thông tấn xã chính thức của Việt Nam tường thuật cuộc họp báo nói trên của ông Phúc với ông Abe viết rằng về vấn đề Biển Đông ông Nguyễn Xuân Phúc xác nhận “hai bên khẳng định tầm quan trọng của việc bảo đảm hòa bình, an ninh, an toàn, tự do hàng không, hàng hải ở Biển Đông; kềm chế không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, gây xói mòn lòng tin; ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công Ước Luật Biển 1982 (UNCLOS), tôn trọng các tiến trình ngoại giao, pháp lý; thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về Ứng xử của Các Bên ở Biển Đông (DOC), sớm hoàn tất Bộ quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả và có hiệu lực pháp lý.”
Lời lẽ này thấy được lập đi lập lại trong tất cả các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa các lãnh tụ Hà Nội với nước ngoài.
Cuộc họp giữa phái đoàn ông Nguyễn Xuân Phúc và Thủ Tướng Nhật Abe diễn ra trong bối cảnh gia tăng căng thẳng trên Biển Đông khi Trung Quốc cho một chiếc khu trục hạm chận đầu chiếc khu trục hạm Mỹ USS Decatur tại khu vực gần đảo nhân tạo Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa hôm Chủ Nhật trước. Chiến hạm Mỹ đã phải đổi hướng để tránh va chạm.
Vài ngày trước đó, hai pháo đài bay B-52 cũng đã bay ngang qua Biển Đông và một đơn vị TQLC Mỹ cũng đã tập trận trên biển tại khu vực. Ba biến cố liên tiếp diễn ra trong vòng một tuần lễ trên Biển Đông là một tín hiệu chưa từng có trước đây mà Hoa Thịnh Đốn nhắn gửi tới Bắc Kinh.
Cuối tuần vừa qua, Phó Tổng Thống Mike Pence còn cảnh cáo nước Mỹ “không để bị đe dọa” trên Biển Đông và lực lượng Mỹ tiếp tục hải hành cũng như phi hành qua bất cứ khu vực nào trên thế giới theo luật lệ quốc tế.
Hoa Kỳ cũng như Việt Nam và các nước khác bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên các đảo và đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng các căn cứ quân sự quy mô trên Biển Đông.
Cuối tuần qua, cũng có tin lực lượng Hoa Kỳ đang chuẩn bị một loạt hoạt động rất lớn trên Biển Đông kéo dài một tuần lễ dự trù trong Tháng Mười Một tới đây. Tham dự cuộc biểu dương sức mạnh bao gồm cả tàu chiến, máy bay và TQLC chi tiết thế nào hiện chưa thấy được đề cập, chỉ biết là để cảnh cáo tham vọng bá quyền bành trướng của Bắc Kinh. (TN)
PTT Pence chỉ trích Trung Quốc lấn chiếm các đảo ở Biển Đông
Phó Tổng Thống Mike Pence nói chuyện Hudson Institute ở Washington: "Trung Quốc là mối đe dọa nguy hiểm nhất đối với Mỹ". (Hình: AP Photo/Jacquelyn Martin)
WASHINGTON, D.C. (NV) — Phó Tổng Thống Mike Pence hôm Thứ Năm, ngày 5 Tháng Mười, đưa ra lời cảnh cáo mạnh mẽ nhất đối với Trung Quốc, rằng “chúng tôi sẽ không để bị đe dọa, và chúng tôi cũng sẽ không lui bước.”
Theo bản tin của ABC News, trong bài diễn văn đọc tại viện Hudson Institute ở Washington, D.C., ông Pence chỉ trích Trung Quốc trên một số lãnh vực, nhằm cho thấy Trung Quốc là mối đe dọa nguy hiểm nhất đối với Mỹ, cũng như quyền lợi Mỹ trên thế giới, và ngay cả trong môi trường chính trị tại Mỹ.
Ông Pence cáo buộc rằng Bắc Kinh dùng các biện pháp quân sự, chính trị, kinh tế và ngay cả tuyên truyền, để tạo thêm ảnh hưởng, và gia tăng quyền lợi của Trung Quốc ở Mỹ.
Cụ thể, ông Pence chỉ trích việc Trung Quốc lấn chiếm và quân sự hóa các đảo ở Biển Đông, chính sách mậu dịch, đánh cắp tài sản trí tuệ, kềm kẹp đời sống người dân và áp bức tôn giáo cũng như các lãnh vực khác.
Đặc biệt, ông Pence nói rằng Trung Quốc đang tìm cách phá hoại ông Trump.
“Họ đang muốn có một tổng thống Mỹ khác,” ông Pence cho hay.
Phó Tổng Thống Pence cũng lập lại lời cáo giác của Tổng Thống Trump ít ngày trước đây rằng Trung Quốc đang can dự vào cuộc bầu cử giữa khóa ở Mỹ vào đầu Tháng Mười Một này. Ông nói những gì Nga đã làm trước đây trong kỳ bầu cử 2016 không là gì so với các nỗ lực của Trung Quốc hiện nay.
Dù vậy, ông Pence không đưa ra thí dụ cụ thể gì, ngoài việc nêu lại những lời tuyên bố của giới chức chính phủ Mỹ thời gian qua.
Lời tố giác mạnh mẽ của ông Pence được đưa ra trong lúc chính phủ Mỹ và một số quốc gia Âu Châu loan báo một số biện pháp trừng phạt Nga về các hành động tấn công mạng khắp thế giới của cơ quan Quân Báo Nga. (V.Giang)
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe (T) đón đồng nhiệm Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, ngày 06/06/2017, tại TokyoREUTERS
Nhân chuyến công du Nhật Bản của thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, hai nước hôm 06/06/2017 đã thỏa thuận tăng cường quan hệ về an ninh thông qua các dự án được Nhật tài trợ, trong đó có việc nâng cấp năng lực tuần tra bờ biển, thiết bị quốc phòng và chuyển giao công nghệ. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng hung hăng hơn trong khu vực.
Hai nước ký kết hơn một chục thỏa thuận, trong đó có khoản viện trợ 38 tỉ yen (350 triệu đô la) để nâng cấp các tàu tuần duyên Việt Nam và năng lực tuần tra. Việc nâng cấp an ninh hàng hải là một phần của khoản tín dụng 100 tỉ yen (910 triệu đô la) được ký kết hôm qua (06/06), gồm các dự án trong lãnh vực khoa học, công nghệ và quản lý nước.
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc và đồng nhiệm Nhật Bản Shinzo Abe, trong cuộc hội đàm tại Tokyo, đã chia sẻ « mối quan tâm sâu sắc về những diễn biến phức tạp » do Trung Quốc gây ra tại Biển Đông. Hai bên cổ vũ tránh những hành động làm thay đổi hiện trạng và leo thang căng thắng, tuy không nêu đích danh Trung Quốc.
Việt Nam và Nhật Bản tái khẳng định sự quan trọng của Hiệp định Đối tác Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), đồng ý sẽ tiếp tục theo đuổi dù Hoa Kỳ đã rút ra. Hai nhà lãnh đạo thỏa thuận hợp tác với nhau trong việc thương lượng giữa 11 nước thành viên TPP còn lại để hiệp định này có hiệu lực.
Thủ tướng Shinzo Abe bày tỏ hy vọng sự hỗ trợ này cũng sẽ tạo cơ hội kinh doanh cho Nhật Bản, đóng góp kinh nghiệm chuyên môn và công nghệ cho công cuộc phát triển của Việt Nam. Ông nói rằng Nhật Bản mong muốn cải thiện việc hợp tác nhằm « tăng cường một trật tự thế giới tự do và rộng mở, dựa trên cơ sở luật pháp », gọi đó là « nền tảng của sự ổn định và thịnh vượng cho quốc tế ».
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc (T) đón đồng nhiệm Nhật Bản Shinzo Abe, tại Hà Nội, ngày 16/01/2017Reuters
Hôm nay, 16/01/2017, trong khuôn khổ chuyến công du châu Á, thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đến Hà Nội công du Việt Nam trong 2 ngày, với trọng tâm là vấn đề Biển Đông. Nhân dịp này, lãnh đạo chính phủ Nhật thông báo cấp 6 tàu tuần duyên mới cho Việt Nam.
Đây là lần thứ ba ông Shinzo Abe thăm chính thức Việt Nam trong cương vị thủ tướng Nhật. Sau khi duyệt đội quân danh dự, ông Abe đã có cuộc hội đàm kín với thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Theo nhật báo Japan Times, tổng hợp tin của các hãng thông tấn quốc tế, cuộc hội đàm giữa hai vị thủ tướng chủ yếu tập trung vào vấn đề Biển Đông và hiệp định tự do mậu dịch Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP.
Lãnh đạo chính phủ hai nước bàn về một đối sách chung trước những hành động của Trung Quốc nhằm áp đặt chủ quyền lên Biển Đông, trong bối cảnh chưa ai rõ là chính quyền Donald Trump có tiếp tục giúp bảo đảm ổn định khu vực hay không.
Theo Reuters, sau khi hội đàm với thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thủ tướng Shinzo Abe loan báo là phía Nhật sẽ cấp 6 tàu tuần duyên mới cho Việt Nam để giúp nâng cao khả năng của lực lượng Cảnh sát biển (tuần duyên) Việt Nam ở vùng Biển Đông. Trước đó Tokyo đã tặng cho Cảnh sát biển Việt Nam 6 tàu tuần tra, nhưng đó là tàu cũ.
Vào lúc mọi người lo ngại là chính quyền Trump sẽ thi hành một chính sách bảo hộ mậu dịch, hai vị thủ tướng Nhật - Việt cũng bàn về việc thúc đẩy tự do mậu dịch giữa các nước châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có hiệp định TPP do Mỹ khởi xướng, không có Trung Quốc và hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực RCEP, có bao gồm Trung Quốc.
Ngoài đối thoại an ninh và hợp tác quốc phòng, trong chuyến đi Việt Nam lần này, thủ tướng Abe dự kiến đề nghị hợp tác của Nhật về phát triển cơ sở hạ tầng ở Việt Nam, trong đó có dự án khu công nghệ cao Hòa Lạc, ở ngoại ô Hà Nội.
Nhật Bản hiện vẫn là một trong những đối tác đầu tư và thương mại hàng đầu của Việt Nam, đồng thời vẫn là nhà tài trợ song phương lớn nhất.
Biển Đông dậy sóng…và Biển Hoa Đông cũng không yên tĩnh. Trước một Trung Quốc hung hăng, nước Nhật dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng « diều hâu » Shinzo Abe không khoanh tay ngồi yên. Không chỉ sửa đổi Hiến pháp chủ hòa, hiện đại hóa quân đội - đặc biệt là Hải quân để sẵn sàng cho những trận hải chiến - ông Abe đã đi thăm hầu hết các nước láng giềng châu Á và gần đây là chuyến viếng thăm đồng minh lớn Hoa Kỳ. Tokyo đã sẵn lòng chia sẻ gánh nặng « xoay trục » sang châu Á của Washington ?
Trò chơi rượt đuổi trên Biển Hoa Đông
Cuối năm ngoái, phóng viên Le Figaro đã có dịp đi theo chiến hạm Kabira hiện đại của lực lượng tuần duyên Nhật, trên vùng biển Senkaku/Điếu Ngư. Chiến hạm dài 96 mét, trọng tải 1.500 tấn, có bãi đáp trực thăng và trang bị đại bác tự động. Kabira là chiến hạm thứ tư thuộc loại này, được huy động đến Ishigaki, hải cảng tiền phương để bảo vệ Senkaku cách đó 170 km, trước đoàn tàu chiến hùng hậu của Trung Quốc.
Takuya Fukumoto, phát ngôn viên lực lượng tuần duyên cho biết : « Nhiệm vụ của chúng tôi là thường xuyên triển khai nhiều tàu hơn phía Trung Quốc. Nếu số lượng ít hơn, chúng tôi sẽ bị bắt nạt ». Bắc Kinh có khả năng gởi đi năm tàu chiến liên tiếp, nên Tokyo đành cho sáu chiến hạm đi tuần tiễu trong vùng này và đến năm 2016 cảng Ishigaki nhỏ bé sẽ nhận thêm mười chiếc tàu mới tinh nữa.
Fukumoto thổ lộ : « Khi một tàu Trung Quốc tiến gần, chúng tôi sẽ cắt ngang lộ trình để xua nó ra ngoài. Chúng tôi cố tránh các vụ va chạm, giữ khoảng cách hơn một chục mét. Nhưng cũng có khi đụng phải nhau ». Một trò chơi rượt đuổi ngoài khơi đầy nguy hiểm, dựa trên chiến thuật bao vây và chạy vòng vòng tránh né. Tuần duyên Nhật dùng radio và loa phóng thanh để ra lệnh cho kẻ xâm nhập phải bỏ đi, nhưng chưa bao giờ có một cuộc đối thoại. Tàu Trung Quốc « không trả lời, khẳng định rằng họ thực thi chủ quyền của mình ».
Từ khi Tokyo quốc hữu hóa ba trong số năm hòn đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư tháng 8/2012, các vụ tàu Trung Quốc xâm nhập đã bùng nổ. Năm 2014, tuần duyên Nhật đã phải ra tay xua đuổi 208 lần, trong khi năm 2008 chỉ có 11 lần. Vào lúc cao điểm là tháng 8/2013, có đến 28 tàu hải giám Trung Quốc xâm nhập vùng biển Senkaku. Từ đó trở đi, khoảng 70% thời gian phải dành để đối phó với tàu Trung Quốc đang lảng vảng kế cận, sẵn sàng tiến vào bất cứ lúc nào. Thuyền trưởng cho biết : « Những lúc đó thủy thủ đoàn hết sức căng thẳng ».
Năm 2013, tuần duyên Nhật dùng biện pháp xịt vòi rồng, hoặc kẹp hai đầu để chặn các tàu của những nhà hoạt động Đài Loan – cũng đòi hỏi chủ quyền tại đây. Nhưng Nhật không thể đùa với lửa trước Trung Quốc. Narushige Michishita, giáo sư Viện nghiên cứu chính trị Tokyo nói : « Không thể biết được Bắc Kinh sẽ phản ứng như thế nào, sợ rằng có nguy cơ leo thang ».
Ở ngoài khơi, sự bình tĩnh là rất cần thiết để tránh sự cố ngoại giao giữa hai nền kinh tế thứ nhì và thứ ba thế giới. Năm 2010, vụ một tàu cá Trung Quốc cố tình đâm vào tàu tuần duyên Nhật và sau đó thuyền trưởng tàu cá bị bắt giữ đã gây khủng hoảng ngoại giao với Bắc Kinh, dưới ánh mắt lo lắng của Washington.
Ngư dân đảo « tuyến đầu » Ishigaki không dám đánh bắt ngoài khơi Uotsuri, sợ tàu Trung Quốc rượt đuổi. Thị trưởng Yoshitaka Nakayama đòi cải tạo cảng cũng như cơ sở hạ tầng, một số người đòi triển khai lực lượng phòng vệ trên đảo. Nhưng Michishita cảnh báo : « Đó là sai lầm mà Trung Quốc vẫn chờ đợi, cho họ cái cớ để đưa đội tàu quân sự của họ vào vùng này ». Nhật hiện đại hóa lực lượng hải chiến
Vào cuối tháng Tư vừa rồi, một nhóm phóng viên Pháp đã được mời lên tham quan tàu chở trực thăng Izumo, chiến hạm lớn nhất được Nhật đóng từ sau Đệ nhị Thế chiến. Đó là một khu trục hạm mới tinh còn thơm mùi sơn, được thiết kế cho việc tấn công bằng trực thăng vận và chống tiềm thủy đĩnh. Thả neo trên bến cảng, bên cạnh các tàu ngầm và chiến hạm khác tại căn cứ Yokosuka, bóng dáng chiếc Izumo thật đồ sộ với 248 mét chiều dài, trọng tải 19.500 tấn.
Về mặt chính thức, chiếc Izumo chỉ nhằm phòng vệ vùng biển xung quanh, bảo vệ hòa bình khu vực, cứu hộ thường dân. Tàu có bảy chiếc trực thăng, nhưng hangar có thể chứa gấp bốn lần và các chuyên gia ước lượng Izumo có thể là nơi cho các phi cơ tiêm kích F-35B cất cánh thẳng đứng. Hải quân Nhật cho biết tàu không thể chở theo các xe bọc thép, nhưng theo quan sát của các nhà báo, Izumo có khả năng mang theo các quân xa chở hỏa tiễn Patriot. Sĩ quan phụ trách thông tin khẳng định không có bệnh viện trên tàu, nhưng các phòng phẫu thuật và các phòng khám rộng rãi thì rất sẵn. Izumo là biểu tượng hoàn hảo cho chính sách tái vũ trang của Nhật. Với 1.000 lính thủy, chiến hạm Izumo có thể tham gia tác chiến với hạm đội Mỹ hoặc trong khu vực.
Thực chất, đây là một hàng không mẫu hạm. Nếu người Nhật phải « cải trang » thành tàu chở trực thăng, giảm thiểu năng lực thật, đó là do Hiến pháp chủ hòa. Đặc biệt là điều 9, cấm chính phủ Nhật tham chiến, trang bị các phương tiện tấn công và phạm vi can thiệp của Lực lượng phòng vệ thì bị hạn chế, chỉ với các mối đe dọa trực tiếp lên Nhật Bản. Từ năm 1947 đến nay, Tokyo yên tâm phát triển kinh tế dưới sự bảo trợ an ninh của Mỹ kể cả trong lãnh vực nguyên tử.
Khi lên cầm quyền vào cuối năm 2012, ông Shinzo Abe đã tuyên bố : « Với tôi, nước Nhật sẽ tái xuất hiện ». Cánh hữu cam kết biến Nhật Bản thành « một quốc gia bình thường », dành cho quân đội nhiều tự do hơn.
Cho dù mang danh là Lực lượng phòng vệ, quân đội Nhật Bản là đội quân mạnh thứ nhì trong khu vực châu Á và đứng hàng thứ sáu trên thế giới. Riêng Hải quân Nhật xếp thứ tư thế giới với 124 chiến hạm, phân biệt với các binh chủng khác bằng lá cờ Hải quân Hoàng gia xưa kia.
Chuẩn Đô đốc Umio Otsuka, Tư lệnh Hải quân mô tả mối đe dọa từ Nga chỉ « tương đối », nhưng nêu ra một « Biển Đông và Hoa Đông sôi sục ». Phương tiện của Nhật ? Đội tàu cảnh giới, chiến hạm đổ bộ liên quân, hệ thống chống tên lửa, và dự kiến số tàu ngầm từ 16 sẽ tăng lên 22 vào năm 2025. Djibouti, căn cứ quân sự duy nhất ở nước ngoài vừa được tăng cường một ban tham mưu và các phi cơ tiếp liệu, phi cơ vận tải. Tuần trăng mật Abe & Obama
Trong bối cảnh đó, chính sách « xoay trục » sang châu Á của Mỹ đã được diễn dịch khá cụ thể. Những phương tiện mới hiện đại được đưa đến Nhật Bản: Tư lệnh lực lượng Hải quân Mỹ tại Nhật loan báo bổ sung thêm hai khu trục hạm và một tuần dương hạm phóng hỏa tiễn cho Đệ thất Hạm đội, tức tăng thêm 1.000 lính thủy. Bên cạnh đó là một hàng không mẫu hạm mới : chiếc Ronald-Reagan, một máy bay không người lái mang tính chiến lược Global Hawk và các phi cơ tiêm kích F-35.
Chuyến viếng thăm Washington của ông Shinzo Abe từ ngày 28 đến 30/04/2015, đã tô đậm việc củng cố liên minh Mỹ-Nhật, đánh dấu bằng việc mở rộng vai trò quân sự của Tokyo trên trường quốc tế, mà phía Nhật gọi là « chính sách hòa bình tích cực ». Nguyên nhân sâu xa không gì khác hơn là hiện tượng Bắc Kinh tăng mạnh ngân sách quốc phòng. ...« Good afternoon, konnichiwa ! » Dưới ánh nắng mùa xuân ấm áp , bên bóng mát những cây anh đào, Tổng thống Mỹ đã chào đón Thủ tướng Nhật như thế. Trong cuôc họp báo tại « vườn thượng uyển » của Nhà Trắng hôm 28/04/2015, ông Barack Obama đã ca ngợi vai trò tích cực của « người bạn Shinzo ». « Trong bảy thập kỷ qua, hai nước chúng ta không chỉ đã trở thành đồng minh mà còn là đối tác và bạn hữu thực sự ». Tổng thống Obama nhấn mạnh như trên. Tuyên bố rằng việc tái khẳng định « liên minh không gì lay chuyển nổi » với Tokyo không thể được coi là « một sự khiêu khích » Bắc Kinh. Nhưng Tổng thống Mỹ cũng nhắc nhở, hiệp ước quốc phòng Mỹ-Nhật có giá trị cả ở quần đảo Senkaku.
Ông nhấn mạnh, Hoa Kỳ và Nhật Bản cùng chia sẻ mối quan ngại trước các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông, tái khẳng định sự quan tâm trước vấn đề tự do hàng hải, tôn trọng công pháp quốc tế và giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình. Theo ông Obama : « Nếu chúng ta không đưa ra các quy định, thì Trung Quốc sẽ làm điều ấy ».
Thủ tướng Nhật và phu nhân được mời dự đại yến, trong đó món tempura – thơm tẩm bột chiên được bày bên cạnh món jambon hun khói của Virginia, món tráng miệng đậu hũ được phục vụ cùng với món cheesecake truyền thống. Từ khi ông Obama bước vào Nhà Trắng đến nay, chỉ mới có bảy nguyên thủ được mời dự dạ yến (Ấn Độ, Mehico, Trung Quốc, Đức, Hàn Quốc, Anh, Pháp) và Thủ tướng Nhật là người thứ tám.
Ông Shinzo Abe cũng là Thủ tướng Nhật Bản đầu tiên được vinh dự đọc diễn văn trước Quốc hội lưỡng viện Hoa Kỳ, được vỗ tay nhiệt liệt. Trước đó ông Abe đã vui vẻ tâm sự với ông Obama, ông đã phải đọc đi đọc lại bài diễn văn cho đến nỗi vợ ông chán quá phải đi ngủ riêng ! Nhật Bản ra khỏi giấc ngủ hòa bình : 5.000 tỉ yen cho quốc phòng
Vài giờ trước khi ông Abe xuất hiện, Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã công bố tại New York những đường hướng mới trong hợp tác quân sự đôi bên, phản ánh ý đồ muốn Nhật Bản đóng vai trò tích cực hơn trên trường quốc tế, trước sức mạnh quân sự của Trung Quốc. Đây là lần điều chỉnh đầu tiên kể từ năm 1997, sau khi chính phủ Nhật đã thông qua nghị quyết tháng 7/2014 diễn dịch lại Hiến pháp chủ hòa, để quân đội Nhật có thể can thiệp quân sự ở nước ngoài.
Từ nay, Lực lượng phòng vệ Nhật Bản đã có thể bắn chận các hỏa tiễn hướng về đất Mỹ, hay đến hỗ trợ cho một nước thứ ba. Không còn những giới hạn địa lý khiến hợp tác quân sự Nhật-Mỹ chỉ có thể quanh quẩn trên đảo quốc và vùng lân cận. Theo chủ trương mới, hai nước cũng sẽ kết hợp chặt chẽ hơn trong việc chia sẻ thông tin, chẳng hạn về phòng không và an ninh mạng.
Hồi đầu năm, chính phủ Nhật đã thông qua ngân sách kỷ lục dành cho quốc phòng là 5.000 tỉ yen, tương đương gần 36 tỉ euro lúc đó. Như vậy là đã tăng 2,8%, chấm dứt chu kỳ cắt giảm liên tiếp 11 năm qua. Chủ yếu dành cho việc mua trang thiết bị quân sự mới.
Có thể kể : 30 chiếc máy bay P-1 giám sát trên biển, sáu phi cơ tàng hình F-35, 30 xe tăng lội nước để hình thành đơn vị tương tự thủy quân lục chiến Mỹ, phi cơ trinh sát hàng hải hiện đại E-2D. Tokyo lần đầu tiên sẽ mua máy bay không người lái HALE Global Hawk hoạt động tầm xa và ở độ cao đáng kể. Một đơn vị trinh sát sẽ được thành lập trên đảo Yonaguni ở gần Senkaku. Hai khu trục hạm trang bị radar và hệ thống chống hỏa tiễn siêu mạnh Aegis cũng nằm trong danh sách dự kiến.
Tuy vậy mức tăng quốc phòng của Nhật không thấm vào đâu so với Trung Quốc. Bắc Kinh cho biết ngân sách quốc phòng năm ngoái là 112 tỉ euro, tăng 12,2%, nhưng theo các chuyên gia thì con số này thật ra vượt quá 128 tỉ euro. Theo Tokyo Foundation Asia Security Project, chi quốc phòng của Trung Quốc có thế gấp 4,8 lần Nhật Bản vào năm 2020, và đến 2030 thì gấp 9,1 lần, đạt đến con số khổng lồ là 650 tỉ euro, thậm chí 910 tỉ euro ! Nhật vươn ra quốc tế, Mỹ rảnh tay « xoay trục » Trước thái độ hung hăng và tham vọng của Trung Quốc tại Biển Đông cũng như Biển Hoa Đông, các đồng minh và bạn hữu của Mỹ đều hy vọng Hoa Kỳ thực tâm muốn « xoay trục » sang châu Á. Họ nỗ lực lôi kéo sự chú ý của Washington về phía châu Á-Thái Bình Dương.
Việc Tokyo tham gia các chiến dịch chống hải tặc ở Vịnh Aden, có mặt trong lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc tại cao nguyên Golan và Nam Soudan đều mang lại tác động tích cực. Đó là vì những nỗ lực này giúp giảm nhẹ gánh nặng của Mỹ tại Trung Đông, để có thể tập trung hơn vào châu Á. Một điều trớ trêu là các đồng minh của Washington lại phải quan tâm hơn đến vấn đề an ninh ngoài châu lục này, để Hoa Kỳ có thể duy trì sự hiện diện tại Á châu.
Theo nhà phân tích Noboru Yamaguchi, nếu có sự hợp tác tốt đẹp của các đồng minh như Nhật Bản và Hàn Quốc, tham gia vào các hoạt động quốc tế giữ gìn hòa bình, thì Hoa Kỳ có thể rảnh tay hơn để chú tâm vào châu lục năng động này. Sự trỗi dậy của Trung Quốc, một nhân tố mang tính quyết định trong việc vẽ lại bản đồ an ninh khu vực, cũng tùy thuộc vào thái độ của Mỹ và các đồng minh.
Trong một bài viết trên tạp chí Global Asia, tác giả Yamaguchi khẳng định : nếu Mỹ quyết tâm hiện diện tại châu Á, với việc duy trì lực lượng quân sự hùng hậu, và nếu các quốc gia trong khu vực biết liên minh chặt chẽ với nhau, thì Trung Quốc sẽ không dám làm mưa làm gió. Bắc Kinh sẽ thận trọng hơn trong việc sử dụng vũ lực, và có thể sẽ biết tỏ ra cởi mở, hợp tác hơn. Tokyo và « chuỗi kim cương an ninh »
Nhà báo Jean-François Heimburger trên tạp chí Quốc phòng Pháp nêu ra những đường lối chủ đạo trong chính sách quốc phòng Nhật : ưu tiên tăng cường an ninh quanh Senkaku/Điếu Ngư, duy trì liên minh với Mỹ và giữ ổn định khu vực.
Ông Shinzo Abe đã viếng thăm chính thức nhiều nước Nam Á và Đông Nam Á trong hai năm 2013 và 2014. Bên cạnh viễn tượng kinh tế, ông còn tranh thủ đề cập đến các vấn đề chiến lược, trong khuôn khổ chính sách « chuỗi kim cương an ninh » (Nhật Bản, Hawai, Ấn Độ, Úc), nhằm bảo vệ vùng biển trải dài từ Tây Ấn Độ Dương đến Thái Bình Dương. Tokyo cũng ủng hộ sáng kiến thành lập một tổ chức về an ninh của ASEAN.
Hai nhà nghiên cứu Edouard Pflimlin và Yann Rozec phân tích, ngoài người bạn lớn Hoa Kỳ, các đối tác quan trọng của Nhật có thể kể : Hàn Quốc, Úc, Ấn Độ, Nga và ASEAN.
Nhật Bản và Hàn Quốc có lực lượng Hải quân gần như tương đồng. Úc dù ở xa hơn nhưng thường tập trận chung với Nhật-Mỹ, và các tàu ngầm do Nhật sản xuất có kỹ thuật cao, thích hợp với nhu cầu hoạt động trên đại dương của Úc. Ân Độ - quốc gia nằm ở trung tâm các tuyến đường nối Nhật với Trung Đông và châu Phi - thì đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Nhật Bản từ năm 2000. Nhật-Ấn cũng đã tập trận Hải quân chung ở vịnh Sagami năm 2012. Nga là « đồng minh » bất ngờ nhất : dù tranh chấp quần đảo Kouril nhưng từ cuối 2013 đã thỏa thuận tập trận Hải quân với Nhật chống khủng bố và hải tặc.
Cuối cùng, Tokyo siết chặt thêm mối quan hệ với ASEAN vốn có cùng mối quan ngại trước Bắc Kinh. Không phải trên lãnh vực quân sự , vì ASEAN không có quân đội mạnh. Với sức mạnh kinh tế, Nhật dễ dàng tạo ảnh hưởng trong quan hệ song phương với từng nước về mặt an ninh. « Ngoại giao quốc phòng » với ASEAN : Nhật sẽ vói sang Biển Đông ?
Những năm gần đây, Tokyo đã triển khai chính sách « ngoại giao quốc phòng » ngoạn mục. Bên cạnh viện trợ phát triển ODA, từ năm 2012 Nhật tiến hành chương trình hỗ trợ quân sự, giúp tăng cường khả năng phòng vệ trên biển của các nước châu Á. Chẳng hạn việc Tokyo cung cấp các tàu tuần duyên cho Việt Nam và Philippines.
Việt Nam, hết sức lo ngại trước các hành động khiêu khích của Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, tìm kiếm một đối trọng qua việc đa dạng hóa đối tác. Tokyo có thể hợp tác song phương với Hà Nội trong lãnh vực gỡ mìn, huấn luyện nhân viên và kỹ thuật quân sự.
Đối với Philippines, quốc gia cũng bị Trung Quốc chèn ép trong tranh chấp lãnh thổ, trận bão dữ dội tàn phá nước này năm 2013 là cơ hội để Tokyo biểu dương sức mạnh Hải quân, tạo hình ảnh tích cực trước cộng đồng quốc tế. Nhật huy động đến 1.200 quân, ba chiến hạm, mười phi cơ và sáu trực thăng đến giúp Manila, trong đó có khu trục hạm chở trực thăng Ise, một trong những chiến hạm lớn của Lực lượng phòng vệ Nhật.
Cuộc tập trận Hải quân Kakadu năm 2012, tập trận tàu ngầm Pacific Reach 2013 cũng giúp tăng cường hỗ trợ giữa Hải quân Nhật với các nước trong khu vực.
Hai tác giả Pflimlin và Rozec nhận định, chính sách phát triển đối tác chiến lược của Nhật không tạo nên một liên minh cổ điển, mà là một phức hợp đa dạng, với mục tiêu cuối cùng là kiến tạo một mặt trận chung, đối đầu với Trung Quốc – mà theo cách gọi của nhà nghiên cứu Céline Pajon của Viện IFRI, đó là một kiểu « liên minh các quốc gia ven biển ».
Và như vậy, chưa hết bực tức trước việc Hoa Kỳ khẳng định vai trò « cường quốc châu Á-Thái Bình Dương » để ngáng chân ở Biển Đông, nơi Bắc Kinh vẫn coi như ao nhà của mình, nay nếu lực lượng Hải quân Nhật không còn tự giới hạn ở Biển Hoa Đông, « giấc mơ Trung Hoa » của Tập Cận Bình có vẻ còn gặp nhiều trắc trở trong thời gian tới. Ít nhất là trong lúc « diều hâu » Shinzo Abe còn tại vị.
Ngày 5 Tháng Hai, 2015, Việt Nam nhận tàu tuần tra đầu tiên do Nhật viện trợ cho Cảnh Sát Niển. (Hình: Thanh Niên)
TOKYO (NV) – Chế độ Hà Nội mong muốn Nhật Bản giúp Việt Nam sản xuất các trang bị quốc phòng lưỡng dụng trong khi Nhật cũng chuẩn bị viện trợ cho Việt Nam một số tàu tuần tra biển đóng mới.
Tin này được TTXVN đưa ra nhân dịp một phát đoàn của Bộ Quốc Phòng CSVN do Tướng Nguyễn Chí Vịnh cầm đầu sang Nhật Bản dự cuộc đối thoại quốc phòng cấp thứ trưởng lần thứ tư giữa hai nước.
Theo TTXVN, “Thiếu Tướng Đoàn Hùng Minh, phó chủ nhiệm Tổng Cục Công Nghiệp Quốc Phòng và Đối Tác Nhật Bản ký bản tham chiếu về hợp tác công nghiệp quốc phòng song phương. Hai bên thống nhất việc Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam sản xuất các sản phẩm công nghiệp quốc phòng công nghệ cao theo hướng lưỡng dụng và phát triển thị trường.”
Chi tiết ngắn ngủi của bản tin không cho người ta hình dung ra được khả năng hợp tác ở tầm mức nào và gồm những gì. Liệu Nhật Bản có cung cấp kỹ thuật, huấn luyện và gồm cả đầu tư tài chính hay không, không hề có một chi tiết.
Công nghệ lưỡng dụng (Dual-use technology) bao gồm các lĩnh vực công nghệ có thể ứng dụng trong việc nghiên cứu, vẽ kiểu, chế tạo các sản phẩm quân sự nhưng đồng thời phục vụ cho các nhu cầu dân sự.
Công nghệ chế tạo các loại võ khí, đạn được có tính chuyên biệt cao về quân sự nên khó kết hợp sản xuất thành sản phẩm dân dụng trên cùng một dây chuyền sản xuất. Tuy nhiên, các loại trang thiết bị của các quân chủng, binh chủng, như: xe quân sự, ra-đa, tàu chiến, máy bay… lại có thể áp dụng công nghệ lưỡng dụng; hoặc có nhiều điểm tương đồng, có thể biến cải phục vụ các mục đích dân sự.
Sẽ cần đến khả năng đầu tư lớn về mọi mặt nếu muốn đi vào lãnh vực này mà người ta không rõ Hà Nội sẽ lấy từ đâu ra.
Phái đoàn tướng Nguyễn Chí Vịnh đến Tokyo họp đối thoại quốc phòng thì cùng một ngày có buổi hội thảo “Hướng đến những vùng biển mở và tự do tại Châu Á: Hợp tác quốc tế và thượng tôn pháp luật” được tổ chức tại Hà Nội. Bên lề cuộc hội thảo này , phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Nhật Bản cho hay nước Nhật chuẩn bị cung cấp tàu tuần tra mới cho Việt Nam.
“Thủ Tướng Nhật Bản Abe đã nhận được đề nghị cung cấp tàu tuần duyên mới cho Việt Nam. Chúng tôi đang chuẩn bị cho việc cung cấp những tàu mới này,” phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Nhật Bản Yasuhisa Kawamura nói và được VnExpress thuật lời.
Không thấy có chi tiết gì được cho biết về những tàu tuần tra mới mà Nhật sẽ cung cấp. Năm ngoái, Nhật đã bàn giao cho Việt Nam sáu tàu tuần tra cỡ nhỏ, tất cả đều là tàu đánh cá hoặc tàu cảnh sát biển cũ được sửa chữa tân trang trước khi giao cho Việt Nam. Người ta cũng đã được nghe nói tới những lời hứa hẹn của Nhật cấp cho Việt Nam các tàu cảnh sát biển được đóng mới, có thể lên đến 20 chiếc dưới hình thức tín dụng ưu đãi.
Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Tư, ngày 30 tháng 11 năm 2016
Ngày 18 Tháng Năm, 2015, báo điện tử chinhphu.vn đưa tin: “Phía Nhật Bản nhất trí các điều khoản hỗ trợ nguồn vốn ODA để đóng mới 20 tàu tuần tra cao tốc trị giá 600 triệu euro cho Cảnh sát biển Việt Nam theo nội dung hợp tác giữa hai nước. Phía tập đoàn DAMEN – Hà Lan cũng đề xuất gói vay ưu đãi tới 80% tổng giá trị hợp đồng, cung cấp các gói vật tư, thiết bị hoàn chỉnh lắp đặt trên các tàu tuần tra mới…”
Sau đó đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, ông Hiroshi Fukada, nhắc lại tại hội thảo về “mối liên hệ giữa con đường phát triển 70 năm sau chiến tranh của Nhật Bản và tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam” vào Tháng Mười, 2015. Ông cho biết: “Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục cung cấp thêm nhiều tàu tuần tra cho lực lượng cảnh sát biển Việt Nam thông qua viện trợ vốn vay của Nhật Bản.”
Nay thì ông phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Nhật tới Hà Nội xác nhận có chuyện sắp cung cấp cho Việt Nam tàu cảnh sát biển mới nhưng không đưa ra chi tiết. (TN)
Tại Diễn đàn Shangri-La, tổ chức tại khách sạn cùng tên ở Singapore, thứ trưởng quốc phòng Việt Nam tỏ hy vọng sẽ được Nhật Bản cung cấp nhiều tàu tuần duyên vào đầu năm 2015. Tướng Nguyễn Chí Vịnh đưa ra lời tuyên bố này với báo chí quốc tế trong bối cảnh Việt Nam tìm cách tăng cường khả năng phòng vệ biển đảo đối đầu với các hành động lấn chiếm của Trung Quốc.
Ngày hôm nay 01/06, khi trả lời phỏng vấn của Reuters, thứ trưởng bộ quốc phòng Việt Nam Nguyễn Chí Vịnh tuyên bố là Việt Nam được Nhật Bản, quốc gia có cùng hoàn cảnh bị Trung Quốc tranh giành biển đảo, huấn luyện binh sĩ tuần duyên, chia sẻ thông tin và cung cấp hải thuyền.
Theo lời tướng Nguyễn Chí Vịnh thì hợp tác đôi bên “tiến triển tốt” và Việt Nam dự trù sẽ nhận được một số tàu tuần duyên vào đầu năm tới.
Hôm thứ tư, tại Quốc hội, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết là Nhật Bản không thể lấy các tàu tuần cũ cung cấp ngay lập tức cho Việt Nam, vì bản thân lực lượng tuần duyên của Nhật cũng phải căng ra và rất cần phương tiện để canh chừng, bảo vệ lãnh hải đang bị đe dọa.
Tuy nhiên, đến thứ bảy, trong diễn văn khai mạc, Thủ tướng Nhật cho biết sắp trao 10 tàu tuần duyên cho Philippines 3 tàu tuần duyên cho Indonesia và có thể sẽ trợ giúp tương tự cho Việt Nam.
Thứ trưởng quốc phòng Việt nam cũng tỏ lời hoan nghênh sự ủng hộ của Mỹ và Nhật và hy vọng các nước khác cũng lên tiếng phản đối hành động của Trung Quốc tại Biển Đông. Ông thẩm định là tất cả các nước dù lên tiếng công khai hay không đều nhận thấy Trung Quốc sai trái và không đồng ý với hành động của Trung Quốc.
Phái đoàn Việt Nam do tướng Phùng Quang Thanh, bộ trưởng quốc phòng, dẫn đầu. Diễn văn của bộ trưởng Phùng Quang Thanh, so sánh tham vọng lấn chiếm của Trung Quốc với bất hòa “trong gia đình” và xem Trung Quốc là “bạn” đã gây nhiều bất bình. Báo chí chính thức không bình luận, nhưng cộng đồng mạng tại Việt Nam tràn ngập những lời phê bình diễn văn của trưởng đoàn Việt Nam có “nội dung tương tự lập trường Trung Quốc làm Mỹ Nhật việt vị”. Blogger ký tên Hiệu Minh nhận định “một đại tướng chỉ huy hàng triệu quân mà lại xuống giọng trước kẻ xâm lược… thì khó coi", cho dù "bài diễn văn đã được bộ chính trị xem xét từng câu từng chữ”.
Một blogger tặng ông lời khẳng khái của Triệu Trinh Nương “quyết đạp cơn sóng dữ, chém cá kình tại biển Đông, dựng nền độc lập… chứ không làm tỳ thiếp cho người”.
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (P) họp báo với đồng nhiệm Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tại Tokyo. Ảnh ngày 09/10/2018.Reuters
phía góc phải bên dưới của khung video.
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe (T) đón đồng nhiệm Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, ngày 06/06/2017, tại TokyoREUTERS
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc (T) đón đồng nhiệm Nhật Bản Shinzo Abe, tại Hà Nội, ngày 16/01/2017Reuters
