Posts tonen met het label chinh phục châu Âu. Alle posts tonen
Posts tonen met het label chinh phục châu Âu. Alle posts tonen

zondag 24 april 2016

Làn sóng nhạc pop Hàn Quốc bắt đầu chinh phục châu Âu

Làn sóng nhạc pop Hàn Quốc bắt đầu chinh phục châu Âu

mediaNhóm nhạc Hàn Quốc SHINee.DR / FLICKR
Các nhóm nhạc Hàn Quốc được thính giả châu Âu biết đến thông qua các mạng xã hội, với các thông tin giới thiệu phong phú bằng tiếng Anh. Đây là sản phẩm của các công ty Hàn Quốc chuyên thành lập và lăng-xê các nhóm nhạc, biến âm nhạc thành sản phẩm xuất khẩu với sự ủng hộ tích cực của chính phủ.
Đối với chính quyền Hàn Quốc, K-pop là phương tiện tốt nhất để quảng bá cho một đất nước đang bị kẹp giữa hai quốc gia láng giềng là Nhật Bản và Trung Quốc, nền kinh tế lệ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu xe hơi, sản phẩm điện tử…và nay là văn hóa.
Công nghệ lăng-xê các nhóm nhạc Hàn Quốc
Báo Le Monde hôm nay có bài viết mang tựa đề « Làn sóng nhạc pop Hàn Quốc bắt đầu chinh phục châu Âu ». Hôm nay 10/6 và ngày mai, 14.000 fan của nhạc pop Hàn Quốc sẽ có dịp thưởng thức phần trình diễn của nhóm nhạc nam SHINee, hay các nhóm nữ f(x), Girls’Generation tại nhà hát Zénith ở Paris. Đây là sản phẩm của các công ty Hàn Quốc chuyên thành lập và lăng-xê các nhóm nhạc, biến âm nhạc thành sản phẩm xuất khẩu với sự ủng hộ tích cực của chính phủ. Seoul muốn âm nhạc trở thành phương tiện chuyển tải hình ảnh tích cực và năng động của đất nước.
Le Monde cho biết, chương trình SM Town giới thiệu tại Paris là do công ty SM Entertainment thực hiện. Công ty này do Lee Soo Man, một ca sĩ nổi tiếng trong thập niên 70 thành lập vào năm 1995, và đã cho ra lò được một số ngôi sao ca nhạc. Chẳng hạn như nữ ca sĩ BoA, đã chinh phục không chỉ thính giả Hàn Quốc mà cả ở Nhật Bản, Trung Quốc, Đông Nam Á, và cũng được biết tiếng ở Hoa Kỳ. Tuy vẫn là đàn anh trong lãnh vực này, nhưng SM Entertainment đang bị cạnh tranh bởi JYP hay YG Entertainment.
Với 170 nhân viên, quản lý khoảng 60 thành viên nhóm nhạc và ca sĩ, SM Entertainment có công nghệ lăng xê rất quy củ. Việc hình thành các nhóm nhạc được chỉnh đốn đến từng milimét, và hướng đến giới trẻ toàn cầu chứ không chỉ trong nước. Các tài năng được tuyển chọn rất gay gắt trong số 10.000 ứng viên hàng năm, và sau đó phải qua một khóa đào tạo từ ba đến năm năm tại SM Academy. Ở đó các ca sĩ mầm non được học thanh nhạc, vũ đạo, kỹ thuật sân khấu và cả ngoại ngữ. Trong quá trình học, dấu ấn đặc thù của từng người được chú trọng làm đậm nét, thậm chí có khi phải cầu viện đến giải phẫu thẩm mỹ.
Giám đốc công ty cho biết, phong cách được định ra cho một nhóm nhạc hay ca sĩ được hình thành trong khoảng hai năm. SM Entertainment theo dõi khoảng hai chục học viên, xem ai phù hợp nhất, và nếu lập nhóm thì ai có thể trình diễn chung với ai. Song song đó các đối tác của công ty về thời trang cũng tham gia để tạo dựng được hình ảnh riêng của nhóm. Từ khi một mầm non âm nhạc được nhận vào đào tạo, cho đến khi ra đời một đĩa nhạc đầu tiên, tốn kém khoảng 150 đến 200 triệu won.
Công nghệ lăng xê này đã cho ra lò được các nhóm nhạc có ngoại hình rất thu hút, có phong cách đặc thù, nhưng đời sống âm nhạc đôi khi chỉ kéo dài có vài ba năm. Boys band SHINee chẳng hạn, gồm 5 chàng trai từ 18 đến 22 tuổi với dòng nhạc R&B nhắm đến một công chúng rộng rãi. Còn nhóm nữ f(x) có một diễn viên múa Trung Quốc nhằm chinh phục thính giả Trung Quốc và Đài Loan.
Các nhóm nhạc Hàn Quốc được thính giả châu Âu biết đến thông qua các mạng xã hội, với các thông tin giới thiệu phong phú bằng tiếng Anh. Sau truyện tranh manga Nhật Bản, nhiều thanh niên châu Âu bắt đầu khám phá các bộ phim nhiều tập và nhạc trẻ Hàn Quốc. K-pop thu hút họ với cung cách chuyên nghiệp, phong thái Mỹ và trang phục ít rườm rà hơn Nhật Bản.
Le Monde cho biết, hồi tháng Tư, một nhóm fan người Pháp đã được cơ quan du lịch Hàn Quốc tài trợ một phần chi phí chuyến đi đến Seoul để gặp gỡ các thần tượng âm nhạc của họ. Hiệp hội Korean Connection cho biết, năm ngoái khi đưa đề nghị tổ chức buổi trình diễn K-pop lên Facebook, chỉ trong vòng 5 ngày, đã có đến 3.000 ý kiến ủng hộ đến từ khắp châu Âu và kể cả Hoa Kỳ. Vé của đêm trình đầu tiên tại Paris bán chạy như tôm tươi, phải tổ chức thêm đêm thứ hai.
Đối với chính quyền Hàn Quốc, K-pop là phương tiện tốt nhất để quảng bá cho một đất nước đang bị kẹp giữa hai quốc gia láng giềng là Nhật Bản và Trung Quốc, và nền kinh tế lệ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu xe hơi, sản phẩm điện tử…và nay là văn hóa.
Không được mua đất, Trung Quốc chuyển sang hợp tác đầu tư với Brazil
Cũng về châu Á nhưng trên lãnh vực kinh tế, đặc phái viên của Le Monde tại Brazil đề cập đến hợp đồng trị giá đến ba tỉ euro giữa Liên đoàn Nông nghiệp Goias với một công ty Trung Quốc. Với số tiền đầu tư khổng lồ này, Trung Quốc có thể yên tâm là hàng năm sẽ được cung ứng 6 triệu tấn đậu nành, không còn phải chạy theo giá thị trường. Bên cạnh đó còn nâng cao hình ảnh của Bắc Kinh tại châu Mỹ la tinh, khi sánh vai được với các tập đoàn nông phẩm Mỹ.
Phía địa phương Goias của Brazil cũng hưởng lợi rất nhiều, trước viễn cảnh tăng gấp đôi sản lượng hàng năm. Trung Quốc còn cho vay với lãi suất ưu đãi để mua máy gặt, đầu tư vào việc xây dựng tuyến đường sắt để vận chuyển sản phẩm, dự kiến xây dựng nhà máy, xi-lô dự trữ, hệ thống vô tuyến. Các thỏa thuận trên được thương lượng trực tiếp với các nhà sản xuất địa phương, từ khi phía Trung Quốc biết rằng không còn có thể mua đất nông nghiệp tại Brazil. Năm 2007, một chi nhánh tại Brazil của một công ty Trung Quốc đã mua đến 16.000 hecta đất của vùng Tocantins, và vài ngàn hecta nữa ở miền nam. Nhưng nay thì bộ luật năm 1971 đã được áp dụng chặt chẽ hơn, cấm người nước ngoài mua trên 5.000hecta đất nông nghiệp tại nước này.
Hiện đang là đối tác hàng đầu của Brazil, Trung Quốc mua quặng sắt, dầu hỏa và đậu nành của Brazil và bán lại các sản phẩm công nghiệp. Nhiều người Brazil lo ngại về hình thức « tân thuộc địa này », và nguy cơ bị lệ thuộc quá nhiều vào Bắc Kinh. Chủ tịch hội đồng giới chủ Brazil – Trung Quốc nhận định : « Trung Quốc vừa là cơ hội lại vừa là mối đe dọa. Chúng ta phải cảnh giác, tuy không theo chủ trương bảo hộ ».
Nicotine giúp giảm béo
Trên lãnh vực y học, Le Figaro cho biết các nhà khoa học vừa phát hiện được vì sao chất nicotine trong thuốc lá có tác dụng làm gầy đi.
Cho dù thuốc lá vẫn được biết là nguyên nhân gây bệnh ung thư, nhưng nhiều người nghiện vẫn ngần ngại bỏ hút thuốc vì sợ mập. Những người ngưng hút thuốc thường lên hai hoặc ba ký lô sau khi cai nghiện.
Trong một công trình được công bố trên tạp chí Science hôm nay, một ê-kíp các nhà nghiên cứu Mỹ do các giáo sư đại học Yale chủ trì, đã đưa ra ánh sáng vai trò làm gầy của chất nicotine. Đó là nhờ cảm thụ alpha 3 bêta 4 nằm trên mặt một số tế bào thần kinh ở phía dưới não bộ, được gọi tắt là POMC. Chất nicotine kích hoạt các cảm thụ này, làm cho con người không còn thèm ăn nữa.
Kết quả nghiên cứu này mở ra một hướng mới cho việc tìm kiếm các loại dược phẩm làm giảm béo : một chất tương tự như nicotine, có thể gắn với các cảm thụ α3β4, có thể làm giảm cảm giác đói nhưng không kích hoạt các tế bào thần kinh gây nên trạng thái nghiện.
Nhưng trên thực tế, sự việc không đơn giản. Phải tìm cách làm sao chỉ gắn với các cảm thụ α3β4 mà thôi, mà không kích hoạt các cảm thụ ngoại vi vốn rất nhiều và có thể gây nôn ói. Mặt khác, các tế bào POMC còn có vai trò trong sinh hoạt tình dục. Do vậy, cần phải nghiên cứu chi tiết về các tác dụng phụ trước khi áp dụng cho người.
Tuy vậy, lợi ích to lớn cho sức khỏe cộng đồng, một khi chế ngự được nạn béo phì và nghiện thuốc lá, vẫn thúc đẩy các nhà khoa học lao vào nghiên cứu. Tìm ra được một chất thay thế cho nicotine mà không làm cho người nghiện thuốc tăng cân sẽ là một tiến bộ đáng kể, và một số công ty dược phẩm đã tỏ ra rất quan tâm về phát hiện mới này.
Trang nhất làng báo Pháp hôm nay
Các khuôn mặt ứng cử viên cho kỳ bầu cử Tổng thống Pháp 2012, mối nguy mất việc của trên 6.000 công nhân tập đoàn xe hơi Peugeot và nạn tham nhũng ở châu Phi là những đề tài được các nhật báo Pháp ra ngày hôm nay quan tâm nhiều nhất.
Tờ báo cánh tả Libération chú ý đến việc « Ông Sarkozy chuẩn bị cho năm 2012 như thế nào ». Libération hé mở các hoạt động hậu trường hiện đang là ưu tiên của điện Elysée hiện nay, với một ban điều hành rất năng động, gồm một số khuôn mặt chủ chốt. Nhật báo cánh hữu Le Figaro cho rằng bà Ségolène Royal, đối thủ cũ của ông Sarkozy trong lần bầu cử trước đây « cố gắng góp mặt » trong cuộc chạy đua, dù đang đứng sau hai ứng viên cánh tả khác qua các cuộc thăm dò.
Nhật báo cộng sản L’Humanité đưa lên trang nhất sự kiện một công đoàn phát hiện ra tài liệu nội bộ của ban giám đốc hãng xe hơi Peugeot. Theo tài liệu này, thì hãng dự định đóng cử nhà máy ở Aulnay, nhằm tiết kiệm để mang lại lợi nhuận tối đa cho các cổ đông với mục tiêu lợi nhuận là 1 tỉ euro. Nhật báo kinh tế Les Echos lưu ý, từ khi hợp nhất hai hãng Peugeot và Citroën thành PSA cho đến nay, chưa bao giờ tập đoàn này đóng cửa một nhà máy lắp ráp quan trọng như thế trên đất Pháp. Bên cạnh các lý do như tăng tính cạnh tranh, Les Echos còn nêu ra khía cạnh giá trị địa ốc của nhà máy rộng 170 hecta, được ước tính lên đến 300 triệu euro vào năm ngoái. Hồi mới thành lập, chỉ là nơi đồng không mông quạnh, nhưng nay có một tuyến đường sắt và ba xa lộ chạy ngang qua, vị trí của nhà máy Peugeot tại Aulnay trở thành địa điểm lý tưởng cho nhiều đơn vị kinh doanh.
Nhật báo Le Monde tỏ ý bất bình trước việc Paris làm ngơ để cho các lãnh đạo châu Phi dùng tiền tham nhũng tha hồ mua sắm nhà cửa, xe hơi hạng sang…dù đã có đơn kiện gia đình ba Tổng thống Gabon, Congo và Ghi-nê xích đạo về việc « biển thủ công quỹ ». Tờ báo nhắc lại, nạn tham ô của công của gia đình các ông Ben Ali, Mubarak và Kadhafi đã làm nhân rộng thêm làn sóng bất mãn từ người dân Bắc Phi.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20110610-lan-song-nhac-pop-han-quoc-bat-dau-chinh-phuc-chau-au

zondag 29 november 2015

Khi Đế chế Ottoman chinh phục châu Âu

Khi Đế chế Ottoman chinh phục châu Âu

  • 26 tháng 5 2015
Image caption Bản đồ cổ về Timisoara
Tôi trước đây hầu như không biết gì về chuyện một trong những quảng trường mình ưa thích ở Romania hoá ra lại là nơi có những bí mật được giấu kín dưới những đường phố hiện đại châu Âu.
Tôi từng nghe đồn ở Quảng trường Tự do (Piata Libertati) của Timisoara có một nhà tắm lộng lẫy kiểu Thổ Nhĩ Kỳ có từ thời đế chế Ottoman cai trị thành phố (1552-1716). Nhưng tôi chưa bao giờ thấy bất kỳ dấu hiệu nào ngoài một bảng chữ Ả-rập nho nhỏ trên tường một tòa nhà gần đó.
Tháng Chín 2014, tôi quay lại thành phố biên giới phía tây này của Romania và biết được những điều thú vị: giới khảo cổ đã khai quật được một nhà tắm 400 năm tuổi, được biết đến với cái tên gọi Grand Hammam (Nhà tắm sang trọng).
Việc khai quật vẫn đang tiếp tục, nhưng tôi chẳng thể chờ lâu thế để khám phá “báu vật” ấy. Tôi hỏi thăm và được biết hoá ra những gì tìm thấy không chỉ là một nhà tắm kiểu Thổ.
Nhóm khảo cổ thăm dò một số điểm xung quanh trung tâm khu vực có bề dày lịch sử này, và quá khứ Đông phương của thành phố đã lộ dạng từ dưới mặt đất.
Thật là ngất ngây khi biết điều đó. Một thành phố bạn cứ ngỡ đã tường tận rồi, bỗng dưng gỡ bỏ tấm mạng che mặt để trưng ra một diện mạo hoàn toàn khác. Một nơi hoàn toàn mới, đầy quyến rũ. Giống như một chuyến du hành ngược thời gian.

Thời kỳ sức mạnh Hồi giáo thống trị Trung Âu

Timisoara bị Đế chế Ottoman chinh phục vào tháng Bảy 1552.
Dưới sự chỉ huy của Kara Ahmed Pasha người gốc Albania, đội quân hung bạo đông khoảng 16.000 người đã chiếm thành phố và nhanh chóng biến nó thành thủ phủ của vùng Banat (nay thuộc ba nước Trung Âu là Romania, Serbia và Hungaria).
Trong hơn 160 năm, Timisoara được các vị hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ (Sultan) trực tiếp cai trị và trở thành trận tiền trong cuộc chiến khốc liệt giành giật lãnh thổ giữa Ottoman và đế quốc Áo-Hung, từ đó định hình vùng đất này trong những thế kỷ tiếp theo.
Image caption Quảng trường Timisoara, Romania
Đứng trong khu vực khảo cổ Grand Hammam, ta có thể thấy tàn tích các buồng tắm cổ cùng các ống thông hơi đang được phục chế chậm chạp. Tôi đã đến Piata Libertati hàng chục lần mà chẳng hề biết là ở dưới lòng đất lại có những thứ như vậy.
Quảng trường nằm ngay giữa quảng trường Piata Unirii - nơi hẹn hò ưa thích với các quán bar, tiệm cà phê, và quảng trường Piata Operei - nơi tổ chức các hoạt động văn hoá và và sinh hoạt cộng đồng lớn của thành phố. Hai nơi ồn ào náo nhiệt đó khiến Piata Libertati như một ốc đảo yên tĩnh với những hàng cây lặng lẽ chỉ dành cho những ai ưa nhàn tản ngồi ngắm sự đời.
Hồi thế kỷ thứ 17, các quảng trường phải nằm ở vị trí lý tưởng để dân chúng có thể tụ họp.
Trong khi đó, nhà tắm kiểu Thổ dù ở nơi nào trên thế giới cũng phải là phòng tắm và là nơi thư giãn. Nó không chỉ là nơi khiến mọi người gần gũi nhau hơn, mà còn có vai trò tôn giáo trong việc giúp con người ta gột rửa tâm hồn.

Dấu ấn Thổ Nhĩ Kỳ

Quá trình khai quật tại Piata Libertati cho thấy Grand Hammam gồm 15 phòng tắm xếp xung quanh một đại sảnh nằm chính giữa.
Sàn phòng tắm được đặt trên các cột trụ vuông xây bằng gạch, nhằm để khí nóng từ lò hơi được lưu thông dễ dàng.
Ở mỗi phòng tắm đều có ống dẫn khí nóng vào và ống thoát hơi. Bên ngoài, những khu vườn xanh mát và sân sau các toà nhà kế cận khiến không gian thật êm đềm và riêng tư, là nơi lý tưởng để chuyện trò.
Image caption Dấu tích thi hài người Thổ Nhĩ Kỳ được tìm thấy chôn cất trong cỗ quan tài lớn tại nghĩa trang Hồi giáo Timisoara
Lần trước, khi tới thăm quảng trường trong một buổi sáng mùa xuân lành lạnh, tôi đã ước các nhà tắm hơi vẫn còn đó để mình được sưởi ấm.
Do muốn tìm hiểu thêm về những phế tích đang làm thay đổi bộ mặt của thành phố, tôi đã đến quảng trường thánh George - Piata Sf Gheorghe, nằm cách Piata Libertati gần 100m về phía tây.
Quảng trường nhỏ nhắn hình vuông này nằm lọt thỏm giữa các toà nhà mang lối kiến trúc thành Vienna của Áo.
Những lần trước đến Timisoara, tôi vẫn thường dạo qua nơi đây để ghé một trong các tiệm mua bánh mỳ xoắn hay nhặt vài quyển sách tiếng Anh bày trên những kệ sách tạm bợ. Nhưng những khám phá quan trọng tại Piata Sf Gheorghe gần đây thì lại giúp nhà khảo cổ Romania Florin Drasovean đưa ra tuyên bố đây là "thế giới của các vị thần, thế giới của sự sống và cái chết".
Trong nửa đầu thế kỷ 18, Đại úy François Perette của đội quân đế quốc Áo đã vẽ lại bản đồ Timisoara, trong đó ông đánh dấu một số “mục tiêu” quan trọng có từ thời Ottoman. Một trong những điểm quan trọng nhất là Đại thánh đường Hồi giáo Timisoara.
Cây bút lữ hành nổi tiếng từ thời Ottoman, nhà văn Evliya Celebi (1611-1682) trong tác phẩm của mình đã mô tả Đại thánh đường Timisoara như "chốn tuyệt vời để cầu nguyện".
Sau cuộc chinh phục của người Áo vào năm 1716, Thánh đường Hồi giáo bị chuyển thành nhà thờ Thiên chúa giáo và sau đó bị phá hủy.
Một nhà thờ mới được xây dựng tại đúng nơi mà Thánh đường Hồi giáo đã bị xoá sổ gần như mọi dấu vết - cho đến cuộc khai quật năm 2014.
Sau hàng thế kỷ ẩn mình, nền móng và các tuyệt tác khác có từ ngày xưa dần dần lộ dạng, khiến cho nhà khảo cổ Drasovean tái phát hiện ra "thế giới của các vị thần".
Image caption Việc khai quật làm lộ diện cả một thành phố văn minh dưới lòng đất
Nhưng đó chưa phải là tất cả! Ngoài thánh đường Hồi giáo, các nhà khảo cổ trong quá trình đào bới Piata Sf Gheorghe còn tìm thấy vết tích của các ngôi nhà bằng gỗ và các ống dẫn nước.
Các ống nước này chính là hệ thống cấp nước đô thị đầu tiên tại Romania.
Tuy không phải là những người đầu tiên làm những ống nước nhưng người Thổ Nhĩ Kỳ đã dùng chúng để cấp nước cho các tòa nhà công cộng.
Những ngôi nhà gỗ đã có từ thời Trung cổ, trước khi người Thổ đến đây, và chúng đã tồn tại cho tới khi người Áo bắt đầu hiện đại hóa thành phố vào thế kỷ 18.
Các nhà khảo cổ cũng khai quật 160 ngôi mộ xung quanh Thánh đường Hồi giáo; hầu hết là mộ chôn cất tầng lớp thứ dân với các thi thể được bọc trong mảnh vải nguyên tấm theo tập tục Hồi giáo.
Để duy trì hòa bình và kiểm soát chính trị trong thời Ottoman, người Thổ Nhĩ Kỳ chấp nhận các thành phần tôn giáo, sắc tộc khác và không can thiệp vào lối sống của dân địa phương.
Điều này giữ cho Timisoara được yên ổn từ bên trong, thế nhưng thành phố vẫn phải đối mặt với các mối đe dọa từ bên ngoài. Vì vậy, người Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng cường khả năng phòng thủ cho thành phố.
Tận dụng lợi thế của các con sông Bega và Timis gần đó, họ đào hào xung quanh thành phố và xây một pháo đài. Pháo đài cao chót vót trên mặt nước với những bức tường dày tới ba mét được binh lính Ottoman canh gác.
Lối phòng thủ của Timisoara rất hữu dụng. Đội quân của Hoàng tử Eugene xứ Savoy (nay thuộc Pháp) chỉ hạ được thành vào năm 1716 nhờ việc người Thổ buộc phải quy hàng sau nhiều ngày bị vây hãm trong điều kiện thời tiết xấu bất thường.
Các nhà khảo cổ tin rằng những phát hiện gần đây mới chỉ là sự khởi đầu. Timisoara là thành phố có bề dày lịch sử với nhiều bí mật vẫn chưa được khám phá. Quả là lý do thật hấp dẫn để chúng ta đến thăm những quảng trường đầy hứa hẹn nơi này.
Bản gốc tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Travel.

Tin liên quan

donderdag 20 augustus 2015

Khi Đế chế Ottoman chinh phục châu Âu

Khi Đế chế Ottoman chinh phục châu Âu

  • 26 tháng 5 2015
Bản đồ cổ về Timisoara
Tôi trước đây hầu như không biết gì về chuyện một trong những quảng trường mình ưa thích ở Romania hoá ra lại là nơi có những bí mật được giấu kín dưới những đường phố hiện đại châu Âu.
Tôi từng nghe đồn ở Quảng trường Tự do (Piata Libertati) của Timisoara có một nhà tắm lộng lẫy kiểu Thổ Nhĩ Kỳ có từ thời đế chế Ottoman cai trị thành phố (1552-1716). Nhưng tôi chưa bao giờ thấy bất kỳ dấu hiệu nào ngoài một bảng chữ Ả-rập nho nhỏ trên tường một tòa nhà gần đó.
Tháng Chín 2014, tôi quay lại thành phố biên giới phía tây này của Romania và biết được những điều thú vị: giới khảo cổ đã khai quật được một nhà tắm 400 năm tuổi, được biết đến với cái tên gọi Grand Hammam (Nhà tắm sang trọng).
Việc khai quật vẫn đang tiếp tục, nhưng tôi chẳng thể chờ lâu thế để khám phá “báu vật” ấy. Tôi hỏi thăm và được biết hoá ra những gì tìm thấy không chỉ là một nhà tắm kiểu Thổ.
Nhóm khảo cổ thăm dò một số điểm xung quanh trung tâm khu vực có bề dày lịch sử này, và quá khứ Đông phương của thành phố đã lộ dạng từ dưới mặt đất.
Thật là ngất ngây khi biết điều đó. Một thành phố bạn cứ ngỡ đã tường tận rồi, bỗng dưng gỡ bỏ tấm mạng che mặt để trưng ra một diện mạo hoàn toàn khác. Một nơi hoàn toàn mới, đầy quyến rũ. Giống như một chuyến du hành ngược thời gian.

Thời kỳ sức mạnh Hồi giáo thống trị Trung Âu

Timisoara bị Đế chế Ottoman chinh phục vào tháng Bảy 1552.
Dưới sự chỉ huy của Kara Ahmed Pasha người gốc Albania, đội quân hung bạo đông khoảng 16.000 người đã chiếm thành phố và nhanh chóng biến nó thành thủ phủ của vùng Banat (nay thuộc ba nước Trung Âu là Romania, Serbia và Hungaria).
Trong hơn 160 năm, Timisoara được các vị hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ (Sultan) trực tiếp cai trị và trở thành trận tiền trong cuộc chiến khốc liệt giành giật lãnh thổ giữa Ottoman và đế quốc Áo-Hung, từ đó định hình vùng đất này trong những thế kỷ tiếp theo.
Quảng trường Timisoara, Romania
Đứng trong khu vực khảo cổ Grand Hammam, ta có thể thấy tàn tích các buồng tắm cổ cùng các ống thông hơi đang được phục chế chậm chạp. Tôi đã đến Piata Libertati hàng chục lần mà chẳng hề biết là ở dưới lòng đất lại có những thứ như vậy.
Quảng trường nằm ngay giữa quảng trường Piata Unirii - nơi hẹn hò ưa thích với các quán bar, tiệm cà phê, và quảng trường Piata Operei - nơi tổ chức các hoạt động văn hoá và và sinh hoạt cộng đồng lớn của thành phố. Hai nơi ồn ào náo nhiệt đó khiến Piata Libertati như một ốc đảo yên tĩnh với những hàng cây lặng lẽ chỉ dành cho những ai ưa nhàn tản ngồi ngắm sự đời.
Hồi thế kỷ thứ 17, các quảng trường phải nằm ở vị trí lý tưởng để dân chúng có thể tụ họp.
Trong khi đó, nhà tắm kiểu Thổ dù ở nơi nào trên thế giới cũng phải là phòng tắm và là nơi thư giãn. Nó không chỉ là nơi khiến mọi người gần gũi nhau hơn, mà còn có vai trò tôn giáo trong việc giúp con người ta gột rửa tâm hồn.

Dấu ấn Thổ Nhĩ Kỳ

Quá trình khai quật tại Piata Libertati cho thấy Grand Hammam gồm 15 phòng tắm xếp xung quanh một đại sảnh nằm chính giữa.
Sàn phòng tắm được đặt trên các cột trụ vuông xây bằng gạch, nhằm để khí nóng từ lò hơi được lưu thông dễ dàng.
Ở mỗi phòng tắm đều có ống dẫn khí nóng vào và ống thoát hơi. Bên ngoài, những khu vườn xanh mát và sân sau các toà nhà kế cận khiến không gian thật êm đềm và riêng tư, là nơi lý tưởng để chuyện trò.
Dấu tích thi hài người Thổ Nhĩ Kỳ được tìm thấy chôn cất trong cỗ quan tài lớn tại nghĩa trang Hồi giáo Timisoara
Lần trước, khi tới thăm quảng trường trong một buổi sáng mùa xuân lành lạnh, tôi đã ước các nhà tắm hơi vẫn còn đó để mình được sưởi ấm.
Do muốn tìm hiểu thêm về những phế tích đang làm thay đổi bộ mặt của thành phố, tôi đã đến quảng trường thánh George - Piata Sf Gheorghe, nằm cách Piata Libertati gần 100m về phía tây.
Quảng trường nhỏ nhắn hình vuông này nằm lọt thỏm giữa các toà nhà mang lối kiến trúc thành Vienna của Áo.
Những lần trước đến Timisoara, tôi vẫn thường dạo qua nơi đây để ghé một trong các tiệm mua bánh mỳ xoắn hay nhặt vài quyển sách tiếng Anh bày trên những kệ sách tạm bợ. Nhưng những khám phá quan trọng tại Piata Sf Gheorghe gần đây thì lại giúp nhà khảo cổ Romania Florin Drasovean đưa ra tuyên bố đây là "thế giới của các vị thần, thế giới của sự sống và cái chết".
Trong nửa đầu thế kỷ 18, Đại úy François Perette của đội quân đế quốc Áo đã vẽ lại bản đồ Timisoara, trong đó ông đánh dấu một số “mục tiêu” quan trọng có từ thời Ottoman. Một trong những điểm quan trọng nhất là Đại thánh đường Hồi giáo Timisoara.
Cây bút lữ hành nổi tiếng từ thời Ottoman, nhà văn Evliya Celebi (1611-1682) trong tác phẩm của mình đã mô tả Đại thánh đường Timisoara như "chốn tuyệt vời để cầu nguyện".
Sau cuộc chinh phục của người Áo vào năm 1716, Thánh đường Hồi giáo bị chuyển thành nhà thờ Thiên chúa giáo và sau đó bị phá hủy.
Một nhà thờ mới được xây dựng tại đúng nơi mà Thánh đường Hồi giáo đã bị xoá sổ gần như mọi dấu vết - cho đến cuộc khai quật năm 2014.
Sau hàng thế kỷ ẩn mình, nền móng và các tuyệt tác khác có từ ngày xưa dần dần lộ dạng, khiến cho nhà khảo cổ Drasovean tái phát hiện ra "thế giới của các vị thần".
Việc khai quật làm lộ diện cả một thành phố văn minh dưới lòng đất
Nhưng đó chưa phải là tất cả! Ngoài thánh đường Hồi giáo, các nhà khảo cổ trong quá trình đào bới Piata Sf Gheorghe còn tìm thấy vết tích của các ngôi nhà bằng gỗ và các ống dẫn nước.
Các ống nước này chính là hệ thống cấp nước đô thị đầu tiên tại Romania.
Tuy không phải là những người đầu tiên làm những ống nước nhưng người Thổ Nhĩ Kỳ đã dùng chúng để cấp nước cho các tòa nhà công cộng.
Những ngôi nhà gỗ đã có từ thời Trung cổ, trước khi người Thổ đến đây, và chúng đã tồn tại cho tới khi người Áo bắt đầu hiện đại hóa thành phố vào thế kỷ 18.
Các nhà khảo cổ cũng khai quật 160 ngôi mộ xung quanh Thánh đường Hồi giáo; hầu hết là mộ chôn cất tầng lớp thứ dân với các thi thể được bọc trong mảnh vải nguyên tấm theo tập tục Hồi giáo.
Để duy trì hòa bình và kiểm soát chính trị trong thời Ottoman, người Thổ Nhĩ Kỳ chấp nhận các thành phần tôn giáo, sắc tộc khác và không can thiệp vào lối sống của dân địa phương.
Điều này giữ cho Timisoara được yên ổn từ bên trong, thế nhưng thành phố vẫn phải đối mặt với các mối đe dọa từ bên ngoài. Vì vậy, người Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng cường khả năng phòng thủ cho thành phố.
Tận dụng lợi thế của các con sông Bega và Timis gần đó, họ đào hào xung quanh thành phố và xây một pháo đài. Pháo đài cao chót vót trên mặt nước với những bức tường dày tới ba mét được binh lính Ottoman canh gác.
Lối phòng thủ của Timisoara rất hữu dụng. Đội quân của Hoàng tử Eugene xứ Savoy (nay thuộc Pháp) chỉ hạ được thành vào năm 1716 nhờ việc người Thổ buộc phải quy hàng sau nhiều ngày bị vây hãm trong điều kiện thời tiết xấu bất thường.
Các nhà khảo cổ tin rằng những phát hiện gần đây mới chỉ là sự khởi đầu. Timisoara là thành phố có bề dày lịch sử với nhiều bí mật vẫn chưa được khám phá. Quả là lý do thật hấp dẫn để chúng ta đến thăm những quảng trường đầy hứa hẹn nơi này.
Bản gốc tiếng Anh bài này đã đăng trên BBC Travel.

Tin liên quan

zondag 5 januari 2014

Trung Quốc dùng Binh pháp Tôn Tử để chinh phục châu Âu

Thứ bảy 04 Tháng Giêng 2014

Trung Quốc dùng Binh pháp Tôn Tử để chinh phục châu Âu

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường - Reuters
Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường - Reuters

Thanh Phương
Trung Quốc tấn công vùng Trung Âu, đó là tựa đề bài phân tích của thông tín viên tờ Le Monde tại Bucarest trong số báo đề ngày hôm nay, 04/01/2014. Mở đầu bài báo, tác giả nhắc lại rằng cách đây 2500 năm, Tôn Tử, tác giả cuốn Tôn Tử Binh pháp nổi tiếng, đã từng viết : "Chiến lược thắng lợi trọn vẹn là không cần đánh mà khuất phục được kẻ địch".


Theo thông tín viên tờ Le Monde, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường dường như đã học được bài học đó. Lên nắm quyền từ tháng 03/2013, ông đã đến Bucarest vào tháng 11 năm ngoái để dự Hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc-Trung Đông Âu lần thứ 3. Tháp tùng ông là một phái đoàn hùng hậu gồm khoảng 200 chủ công ty Trung Quốc.
Sau khi đã đổ vào châu Phi hàng tỷ đôla, nay Trung Quốc vung tiền sang Trung Đông Âu. Tại thượng đỉnh Bucarest, ông Lý Khắc Cường đã loan báo Bắc Kinh sẵn sàng cấp 10 tỷ euro tín dụng cho các nước Đông Âu. Rumani, quốc gia đã đạt mức tăng trưởng 2,7% trong năm 2013, hy vọng sẽ nhận được hơn phân nửa khoản tín dụng đó. Bộ trưởng Giao thông Rumani cho biết các nguồn tài trợ của châu Âu không đủ cho các dự án cơ sở hạ tầng, cho nên nước này phải tìm thêm các nguồn tín dụng khác.
Nhưng theo thông tín viên tờ Le Monde, khi chinh phục Trung Đông Âu, Trung Quốc muốn nhắm đến mục tiêu xa hơn, đó là thâm nhập các thị trường của Liên hiệp châu Âu. Trung Quốc muốn lợi dụng thế yếu của Liên hiệp châu Âu để tiến về phía Tây.
Cuộc họp thượng đỉnh ở Bucarest là nằm trong kế sách « chia để trị ». Trong một châu Âu có hai vận tốc, với một bên các nước Cộng sản cũ thuộc khối Đông Âu nghèo và các nước Tây Âu giàu có, Trung Quốc đã tìm thấy một mảnh đất mầu mỡ để đầu tư hàng tỷ euro và hứa hẹn một tương lai tốt đẹp hơn.
Cũng theo thông tín viên tờ Le Monde, thế hệ trẻ ở Đông Âu nay rất thất vọng trước một châu Âu già cỗi đang bị quyến rũ bởi những luận điệu bài ngoại. Trung Quốc đã hiểu điều đó và ông Lý Khắc Cường nay muốn « không cần đánh mà vẫn khuất phục được kẻ địch ».
Ngày tàn của Chu Vĩnh Khang
Cũng về Trung Quốc, tờ Le Monde hôm nay quan tâm đến sự thất sủng của Chu Vĩnh Khang, nhân vật mà cho đến tháng 11/2012 còn là một trong 9 ủy viên ban thường vụ Bộ Chính trị, tức là những nhân vật lãnh đạo cao nhất trong chế độ Bắc Kinh.
Le Monde nhắc lại thông tin của Tân Hoa Xã ngày 02/01 loan báo vụ bắt giữ ông Lý Sùng Hy, một nhân vật thân cận với cựu Bộ trưởng Công an Trung Quốc.
Cho tới nay, theo thông lệ, trong các vụ thanh toán chính trị tại Trung Quốc, không bao giờ các uỷ viên ban thường vụ Bộ Chính trị bị cáo buộc công khai. Nhưng chủ tịch Tập Cận Bình đã cho thấy là ông không ngần ngại làm theo cách của ông. Trong cuộc chiến chống tham nhũng nhằm phục hồi uy tín của Đảng cũng như nhằm củng cố quyền lực cá nhân, họ Tập đã hứa là không chừa một ai, từ hàng « ruồi muỗi » cho đến « cọp beo ».
Theo nhận định của Le Monde, đánh vào Chu Vĩnh Khang là một cách để Tập Cận Bình thanh toán di sản của thế hệ lãnh đạo cũ, thế hệ của Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo. Đó là thời kỳ mà mặc dù chính quyền vẫn rêu rao quyết tâm chống tham nhũng và xây dựng một xã hội hài hòa, nhưng giới lãnh đạo vẫn bất lực và xung đột xã hội ngày càng trầm trọng.
Cam Bốt : Bất mãn xã hội ngày càng lớn 
Vụ đàn áp biểu tình đẫm máu tại Cam Bốt ngày 03/01 cũng thu hút sự chú ý của các nhật báo Pháp hôm nay, qua hàng tựa của Le Figaro : « Tại Cam Bốt, công nhân dệt may thách thức chính quyền ».
Tờ báo cho biết, theo các nhà quan sát, nỗi bất mãn của người dân Cam Bốt với Hun Sen ngày càng tăng. Những vụ vi phạm nhân quyền, nạn tham nhũng và vơ vét tài nguyên (đất, gỗ, khoáng sản, dầu khí) thường xuyên được nêu lên, nhưng chẳng làm cộng đồng quốc tế quan tâm.
Tờ báo Aujourd’hui en France thì báo động là bùng nổ xã hội từ các nhà máy dệt may có nguy cơ lan rộng ra toàn Cam Bốt, một đất nước vừa nghèo vừa tham nhũng thối nát, dưới sự lãnh đạo của Hun Sen cầm quyền suốt từ năm 1985 đến nay.
Vụ hành hung phóng viên độc lập Ukraina
Về thời sự châu Âu, tờ Libération hôm nay trở lại sự kiện một nữ phóng viên đối lập Ukraina, Tetiana Tchornovol, bị hành hung dã man trong đêm Noel vừa qua. Các nhà hoạt động nghĩ rằng đây là một hành động trả đũa từ phía chính quyền Kiev.
Tờ báo nhắc lại là trước ngày bị hành hung, Tetiana vừa đăng trên trang blog của cô nhiều bức ảnh chụp dinh thự nguy nga của bộ trưởng Quốc phòng Urkaina với hàng tựa « Đây là nơi một tên đồ tễ đang sống ».
Vụ tấn công nhà báo nói trên đã gây chấn động dư luận Ukraina, vào lúc mà phong trào biểu tình chống chính phủ bước vào tuần thứ sáu. Từng ra ứng cử nhưng đã thất cử trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 10 năm ngoái, Tetiana còn tham gia rất tích cực vào phong trào biểu tình và đã vài lần trực tiếp xung đột với cảnh sát. Nhà báo độc lập Nataliya Goumenyouk lo ngại là sẽ có nhiều phóng viên điều tra khác bị tấn công như Tetiana.
Nhân dịp này, Libération đăng bài phỏng vấn cựu tổng thống Viktor Iouchtchenko. Cựu lãnh đạo Ukraina cho rằng những người biểu tình hiện đang đấu tranh cho một định hướng chính trị mới, đó là con đường hội nhập châu Âu.
Theo ông Iouchtchenko, Ukraina chỉ có hai con đường : xích gần lại châu Âu, tức là con đường hiện đại hóa, đối lại với con đường thân Nga. Ông cảnh báo rằng, nếu không có sự yểm trợ của châu Âu, Urkaina sẽ khó mà cưỡng lại sức hút của nước Nga, mà theo nước Nga thì « chẳng khác gì đi vào nhà tù ».
Trang nhất các báo Pháp
Các nhật báo Pháp hôm nay đưa tựa lớn trên trang nhất về những đề tài rất khác nhau. Tờ Le Monde báo động về việc « Quân đội Pháp kẹt giữa gọng kềm ở Bangui ( thủ đô Trung Phi ) ». Tờ Le Figaro chú trọng đến hiện trạng « Châu Âu bất lực trước làm sóng nhập cư trái phép ». Nhật báo Công giáo la Croix thì quy trở lại Thế chiến thứ nhâấ 1914, nhân dịp kỷ niệm 100 năm khởi đầu cuộc chiến tàn khốc này.
Báo Libération thì đăng lời kêu gọi của nhà sử học Pierre Rosanvallon mời người dân Pháp kể chuyện đời thường trên giấy hoặc trên mạng, để có thể hiểu được xã hội Pháp hiện nay. Nhật báo bình dân Aujourd’hui en France loan tin ngay trên trang nhất là tại Paris sắp có một khách sạn dành riêng cho... mèo và các dịch vụ chăm sóc loài thú này đang mọc lên như nấm.
Khách sạn dành cho các chú .... mèo
Ai cũng biết rằng dân Pháp rất cưng chó mèo, sẵn sàng bỏ rất nhiều tiền để chăm sóc những con thú cưng này, thậm chí mướn khách sạn cho chúng. Theo tờ Aujourd’hui en France, một khách sạn dành riêng cho mèo sắp mở cửa tại Paris.
Tờ báo cho biết giá phòng của khách sạn mang tên Aristide là 25 euro một đêm, 50 euro cho cuối tuần và 150 euro cho cả tuần. Mỗi « phòng » rộng khoảng 4 thước vuông để các chú mèo có thể vui chơi thoải mái. Khách sạn có thể đón tiếp cùng lúc 25 vị khách bốn chân. Chưa gì đã có 150 khách giữ chỗ trước.
Từ tháng 10 năm ngoái tại Pháp cũng đã có một trang web mang tên Bibulun, nay quy tụ đến 2000 thành viên, gồm những người sẵn sàng giữ giùm chó mèo cho những người khác với tiền công.
Nhưng theo tờ Aujourd’hui en France, vào thời điểm khủng hoảng như hiện nay, những dịch vụ nói trên gây bất bình cho nhiều người vì đang có biết bao người đang cần trợ giúp. Tại thủ đô Berlin của Đức, hiện cũng đã có một cửa hàng thức ăn dành riêng cho chó mèo và báo chí Đức cũng đã đồng thanh phản đối.
Con vua vẫn làm vua ... người giàu lại giàu thêm  
Sẵn nói về chuyện giàu nghèo, cũng xin điểm qua một bài trên tờ Libération hôm nay, theo đó, trong năm 2013, 300 người giàu nhất thế giới lại còn giàu thêm, với lợi nhuận tổng cộng 524 tỷ đôla.
Như vậy là kể từ nay họ nắm giữ tổng cộng 3.700 tỷ đôla, tức là gần gấp một rưỡi GDP của nước Pháp hay gấp 1000 lần GDP của Burkina Faso. Chỉ với món tiền 524 tỷ đôla là đủ để giúp 1,2 tỷ người trên thế giới thoát ra khỏi tình trạng nghèo khó cùng cực.
Trong số 200 tỷ phú giàu nhất toàn cầu, nhiều nhất là Mỹ với 66 người. Trong số này chỉ có 9 người Pháp. Còn số nhà tỷ phú Trung Quốc (16) cao gấp đôi so với Ấn Độ (8).
Cũng theo Libération, xu hướng đã giàu lại còn giàu thêm sẽ tiếp diễn trong năm nay, bởi vì các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục cho vay tiền gần như miễn phí. Do các lãi suất sẽ vẫn ở mức thấp, các thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục tăng điểm và kinh tế sẽ tăng ít nhất là 2%.
Phần điểm báo hôm nay xin kết thúc bằng một tin vui cho những người đầu hói. Theo tờ Le Figaro, các nhà nghiên cứu Anh và Mỹ vừa lập được một kỳ công, đó là nuôi lớn trong phòng thí nghiệm những nhóm nhỏ tế bào có thể sản sinh ra những sợi tóc. Tiến bộ khoa học này mang lại hy vọng là một ngày nào đó chúng ta có thể tái tạo cả một mái tóc bồng bềnh từ một vài chân tóc.
tags: Châu Á - Châu Âu - Kinh tế - Trung Quốc - Điểm báo
 
http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20140104-trung-quoc-dung-binh-phap-ton-tu-chinh-phuc-chau-au