Phải mất cả ngày để đi từ Quito, thủ đô của Ecuador, đến trung tâm của Sumaco, Khu dự trữ Sinh quyển Unesco, nằm cách Quito khoảng 100km về phía đông nam.
Hành trình sẽ gồm ba tiếng đi xe đến bìa rừng, sau đó mất từ bảy đến 15 tiếng đi thuyền, đi lừa hay đi bộ để vào được trong rừng mà đa phần là phần leo dốc dọc theo con đường lầy bùn đất.
Tuy nhiên mọi vất vả cũng rất bõ công, bởi rồi bạn sẽ được đứng giữa khu rừng nguyên sinh, nơi có một loài cây rất hiếm gặp: cây cọ biết đi.
Đi tìm mảnh đất mới
Cũng giống như loài cây Ent trong loạt phim sử thi Chúa tể của Những chiếc nhẫn của tác giả JRR Tolkien (chỉ là đi chậm hơn một chút), loài cây này thật sự di chuyển trong rừng khi những chiếc rễ mới mọc ra, dần dần chuyển vị trí của cây, đôi khi khoảng hai hay ba centimet mỗi ngày.
Mặc dù một số nhà khoa học tranh cãi về việc liệu những cây này có thật sự biết đi hay không, nhưng Peter Vrsanky, một nhà cổ sinh vật học thuộc Viện Khoa học Trái Đất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Bratisla của Slovakia, nói rằng ông từng chính mắt nhìn chứng kiến hiện tượng này.
"Khi đất bị xói mòn, loài cây này sẽ mọc lên những chiếc rễ mới, dài để tìm những chỗ đất mới cứng cáp hơn, đôi khi nằm cách xa đến 20 mét," Vrsansky nói.
"Sau đó, khi những chiếc rễ cây cắm chặt vào lớp đất mới một cách từ từ và khi cây nhẫn nại uốn mình về phía những chiếc rễ mới thì cũng là lúc những chiếc rễ cũ bị nhấc lên khỏi mặt đất. Toàn bộ quá trình di chuyển đến nơi ở mới của cây - nơi có ánh nắng nhiều hơn và nền đất cứng hơn - có thể mất vài năm."
Những kỳ quan sinh học
Vrsansky, một hướng dẫn địa phương và một nhà bảo tồn có tên là Thierry García đã bỏ ra vài tháng sống ở trong rừng để ghi lại những nguy cơ đang đe dọa những kỳ quan sinh học ở đây. Image copyrightPeter Vrsansky"Trong quá trình khảo sát của mình, chúng tôi đã phát hiện một số thác nước cao 30m chưa từng được ghi lại, hai loài động vật có xương sống mới (một loài thằn lằn và một loài ếch) và chúng tôi đã bị một đàn đông đảo những con khỉ to lớn đầy lông lá tấn công," Vrsansky kể.
"Chúng ném tất cả mọi thứ về phía chúng tôi, có cả những cành cây khô dài 6 mét, thậm chí chúng còn ném phân và nước tiểu của chúng."
Nhóm ba người này đã phải trải qua rất nhiều gian khổ trong quá trình khám phá khu rừng, và phải chịu đựng những điều kiện sinh tồn khắc nghiệt nơi đó; Vrsansky nhớ lại ông đã sụt khoảng 10 ký trong vòng một tuần lễ. Image copyrightThierry GarciaNhưng bất chấp những cực nhọc, Vrsansky cho biết ông đã rất phấn khởi khi ông tìm thấy hơn 150 loài gián khác nhau chỉ trong vòng có một điểm - nhiều hơn tất cả các loài gián hiện đang sống trên toàn châu Âu.
Những con gián này không hề giống những con vật gớm ghiếc ẩn mình đâu đó trong nhà bạn: chúng có nhiều màu sắc khác nhau, có những con phát sáng trong bóng tối, hoặc hòa lẫn với môi trường xung quanh nhờ khả năng ngụy trang giả dạng giống như những chiếc lá cây. Image copyrightPeter Vrsansky
Phá rừng
Điều ngạc nhiên là khu rừng thần tiên này hiện đang được rao bán trong chương trình 'cải cách nông nghiệp' vốn hỗ trợ cho cư dân địa phương đốn cây cối để được giao quyền cư trú trên một miếng đất.
"Những gì đang xảy ra là con người đến, chặt bỏ một loạt cây và được cấp quyền sở hữu mảnh đất. Sau đó, sau khoảng năm năm theo như luật định, họ có thể bán miếng đất đó. Và rồi họ bán," Vrsansky nói.
Cho đến giờ, về mặt kỹ thuật mà nói thì chỉ có rất ít người thật sự sống trong rừng.
Một thầy cúng địa phương nói rằng ở một số nơi trong rừng có 'hồn ma' và khu rừng có rất nhiều các loại côn trùng truyền bệnh cũng như những nguy cơ tiềm ẩn khác.
Giờ đây, mua lại dần từng mẩu của khu sinh quyển này là một trong những chiến lược mà các nhà bảo tồn đang áp dụng để cứu nó tránh khỏi tình trạng phá rừng.
Một hectare được bán với giá chưa tới 500 đô la Mỹ và cho đến nay, Garcia đã mua được hơn 300 hectare.
"Ông ấy không giàu có gì," Vrsansky nói. "Tuy nhiên ông ấy sở hữu và bảo vệ những con đại bàng, những con báo của riêng ông ấy và hơn 10.000 loài động vật chân đốt. A mà tôi quên, ông ấy còn những thác nước của riêng mình nữa."
Đa dạng sinh học
Các chiến lược bảo tồn khả dĩ khác bao gồm bán đất cho một trường đại học hay một viện nghiên cứu nào đó để nó trở thành một khu vực nghiên cứu được bảo vệ hay thúc đẩy du lịch sinh thái. Image copyrightJeff Cundith"Đối với các du khách, dạo bước bên cạnh những con kền kền và những ngọn núi lửa sôi sục cùng với một khu rừng nguyên sinh là cánh cửa bước vào quá khứ hiện sinh," Vrsansky nói.
"Chỉ riêng khu rừng đã là một thực tế sinh động của sự sống trên Trái Đất. Anh thật sự cảm thấy đang lạc giữa một đại dương của sự đa dạng sinh học."
Kể từ năm 2010, khoảng 200 hectare rừng đã bị đốn hạ ở gần Khu Dự trữ Sinh quyển Sông Bigal, một khu vực nghiên cứu do Pháp tài trợ bên trong khu vực Sumaco.
Còn ở những chỗ khác, hàng ngàn hectare rừng đã bị ảnh hưởng kể từ khi một con đường được xây dựng vào năm 1986.
"Việc chặt phá rừng là một nỗi hổ thẹn vì Ecuador là một trong những quốc gia có tỷ lệ khu sinh thái được bảo tồn cao nhất trên thế giới. Tuy nhiên những loài cây không thể di chuyển đủ nhanh để thoát khỏi những lưỡi cưa và những chiếc rìu được luật pháp hiện tại hậu thuẫn," Vrsansky nói. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.
Khi các con vật gặp nhau, điều gì cũng có thể xảy ra.
Lấy cảm hứng từ bức hình được lan truyền rộng rãi trên các mạng xã hội, chụp cảnh một con chồn cưỡi trên lưng một con chim gõ kiến bay lên, BBC Earth đã mời độc giả khắp nơi trên thế giới gửi về những bức ảnh chụp những khoảnh khắc độc đáo trong thế giới tự nhiên, mà mở đầu là với chủ đề "Cực kỳ đặc biệt".
Xin giới thiệu với các bạn một số tấm đặc biệt nhất mà chúng tôi đã nhận được cho đến nay. Rắn bắt cóc (Hình: Kelly Morris) Mổ nhau vì đói (Hình: Liam Quinn) Linh dương ẩu đả (Hình: George Dian Balan) Chim cốc săn mồi (Hình: Joseph Velia Gaffiero) Góp gió thành bão. Những chú kiến nhỏ hợp lực tấn công đối thủ to lớn hơn nhiều (Hình: Dilip S Pandit) Cuộc chuyện trò thầm kín (Hình: Karan Shah) Khi rắn siết mồi (Hình: Ric Moore) Sóc ngó thằn lằn (Hình: Simon Marshall) Diều bắt chim non (Hình: Howard Booty) Hải cẩu gặp thợ lặn - cuộc hội ngộ không thân thiện (Hình: Keith McKay) Bữa trưa của nhện (Hình: Keith Aisthorpe) Chồn săn mồi mùa đông (Hình: Jim Peterson) Cú thoát chết ngoạn mục của đàn chim mỏ thìa hồng trước miệng cá sấu (Hình: Gregory Skupien) Cú lao níu giữ của cặp ó biển chân xanh (Hình: Brent Van Hooft) Khi rắn đen gặp mèo đen (Hình: Jim Price) Bạn nghĩ là mình có thể chụp được những cảnh tượng còn bất ngờ, ấn tượng hơn về thế giới tự nhiên? Hãy gửi hình cho BBC tại địa chỉ này để tham dự chủ đề "Cực kỳ đặc biệt". Nếu hình của bạn thực sự độc đáo, chúng tôi sẽ giới thiệu nó ra toàn thế giới. Bản gốc tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC Earth.
Một bức ảnh tuyệt vời, ghi lại cuộc chiến giữa một con thú săn mồi và một con chim săn mồi đã lan truyền chóng mặt.
Bức ảnh của tác giả Martin Le-May chụp một con chồn cưỡi trên lưng một con chim gõ kiến đã được nhanh chóng chia sẻ sau khi xuất hiện trên mạng xã hội, và được nhiều hãng truyền thông thế giới đưa tin.
Không phải là đi quá giang nhờ con chim gõ kiến, mà con chồn thực sự vừa đánh chén xong một bữa ngon. Quả là một cảnh có lẽ vô cùng hiếm gặp.
Tiếng kêu quang quác đầy đau đớn, tắc nghẹn và một bóng xanh lướt qua đã khiến Martin Le-May và vợ, Ann, để ý. Khi đó, họ đang tản bộ quanh công viên Hornchurch Country Park ở London.
Núp sau thân cây và quan sát từ xa bằng ống nhòm, hai vợ chồng ông sửng sốt chứng kiến cảnh ẩu đả dữ dội giữa một con chim gõ kiến xanh và một con chồn.
Rồi một điều cực kỳ bất ngờ xảy ra: Chú chim gõ kiến bay lên trong lúc vẫn đang bị con chồn đeo bám trên lưng. Và cảnh tượng kỳ lạ đó đã được ghi lại vào ống kính máy ảnh. "Tôi chưa từng bao giờ thấy cái gì như thế," Tiến sỹ Stuart Marsden từ khoa Sinh thái học của Đại học Manchester Metropolitan, Anh quốc nói. Ông là người nghiên cứu chuyên sâu về chim gõ kiến xanh.
Chồn là loài thú săn mồi hung dữ. Chúng thường tấn công các loài động vật có vú. Chúng có thể bắt được các con mồi lớn hơn chúng, thậm chí săn cả thỏ. Nhưng chúng rất hiếm khi tấn công các con chim.
"Tôi không nghĩ là chim gõ kiến hay bị chúng tấn công," Tiến sỹ Marsden nói. Tuy nhiên, chim gõ kiến là loài sống trên mặt đất, còn chồn thì hay tìm ăn trứng và con non của loài chim này; đôi khi các con chim bố mẹ tìm cách đánh lại để bảo vệ tổ.
Ông nghĩ rằng chim gõ kiến có lẽ đang kiếm ăn trong bụi cỏ thì bị phục kích. Thức ăn chủ yếu của loài chim này là kiến.
"Không giống như các loài chim khác, chúng chủ yếu bỏ thời gian kiếm mồi trên mặt đất, tìm thức ăn ở các tổ kiến."
"Con chồn sẽ ngồi rình và chờ cơ hội để săn được bất cứ con mồi nào nó ăn được. Chúng thực sự giảo hoạt và thông minh."
"Thật không may là trong trường hợp này, nó đã bị cho 'thăng thiên'," ông nói Nhiều ảnh 'chế' cảnh cưỡi chim đã được tung ra, trong đó có cả hình Tổng thống Nga Vladimir Putin Tài tử điện ảnh John Travolta cũng xuất hiện cùng "cặp đôi" chim-chồn ... và thêm nhiều ý tưởng ngộ nghĩnh khác Iolo Williams, nhà tự nhiên học đồng thời là một người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông nói với BBC: "Đây quả thật là những bức hình tuyệt vời. Nên nhớ là chồn rất phàm ăn - tôi đã từng chứng kiến cảnh chúng săn được cả những con thỏ trưởng thành."
"Chúng là những con thú săn mồi rất đáng gờm, cho nên tôi không nghĩ là việc nó săn một con chim gõ kiến thì lại là chuyện đáng nói."
"Điều đáng nói ở đây là chuyện những gì diễn ra đã được ống kính máy ảnh ghi lại."
So sánh giữa chồn và chim gõ kiến
Chim gõ kiến xanh khi trưởng thành thì đạt khoảng 32cm chiều dài, còn chồn đực khoảng 20-22cm và chồn cái 15-18cm.
Về trọng lượng, chim gõ kiến xanh nặng từ 180g đến 220g, còn các con chồn trưởng thành thường nặng từ 106g đến 131g, nếu là chồn đực, và 55-69g nếu là chồn cái.
Tiến sỹ Marsden nói với BBC Earth: "Với một con chim như thế thì việc bay được lên khỏi mặt đất với một trọng lượng nặng như vậy trên lưng thì quả là rất ấn tượng."
Bạn nghĩ là mình có thể chụp được những cảnh tượng còn bất ngờ, ấn tượng hơn về thế giới tự nhiên? Hãy gửi hình cho BBC tại địa chỉ này để tham dự chủ đề "Cực kỳ đặc biệt". Nếu hình của bạn thực sự độc đáo, chúng tôi sẽ giới thiệu nó ra toàn thế giới. Bản gốc tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC Earth. http://www.bbc.co.uk/vietnamese/culture_social/2015/03/150305_weasel_riding_woodpecker_vert_earth
Nhện hổ, chim chích Campuchia hay cá mập Epaulette là những loài động vật mới được phát hiện trong những năm gần đây dù chúng tồn tại lâu nay trên thế giới.
Thằn lằn cụt chân được phát hiện tại sân bay quốc tế Los Angeles, Mỹ. Chúng có nhiều khác biệt so với rắn như khả năng tự tách đuôi để trốn thoát trong các trường hợp khẩn cấp và còn có mí mắt mà rắn không có, hàm cứng và không linh hoạt như rắn. Đây là bò sát hậu duệ của thằn lằn bốn chân thông thường, trong khi rắn tiến hóa từ loài thằn lằn bốn chân cực hiếm.
2. Cá mập Epaulette
Các mập epaulette được phát hiện tại Indonesia, thường sống ở vùng nước cạn dưới đáy đại dương. Thay vì bơi, chúng "đi bộ" bằng cách luồn lách cơ thể và đẩy hai chiếc vây có hình dáng như mái chèo. Loài cá này tiến hóa để thích nghi với hoạt động về đêm, chúng có thể tăng lượng máu cho não và đóng lại các chức năng thần kinh không cần thiết, nhờ đó có thể sống sót hàng giờ trong điều kiện không có oxy.
3. Gấu trúc Olinguito
Olinguito là loài động vật có vú mới thuộc họ gấu trúc được Kristofer Helgen phát hiện vào tháng 8. Olinguito nặng trung bình khoảng 900 gram, thường ăn trái cây và côn trùng, sống trong các khu rừng của dãy núi Andes tại Ecuador và Colombia. Tên của chúng bắt nguồn từ tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "olingo bé nhỏ", vì có hình dáng tương tự như loài olingo nhưng có kích cỡ nhỏ hơn. Gấu trúc Olinguito từng bị nhầm lẫn với loài olingo trong nhiều năm.
4. Chuột Boki Mekot
Các nhà khoa học phát hiện loài chuột Boki Mekot trong khi thám hiểm ở đảo Halmahera tại Indonesia. Loài gặm nhắm này có kích cỡ nhỏ, lông màu nâu xám, phần bụng màu trắng và có một điểm trắng ở cuối đuôi. Các nghiên cứu ban đầu cho thấy đây là loài ăn tạp và có các đặc trưng DNA của các loài động vật từ phương Tây di cư qua châu Á.
5. Ếch Oreophryne
3 loài ếch mới thuộc giống Oreophryne là Oreophryne cameroni, Oreophryne parkopanorum và Oreophryne gagneorum được phát hiện tại Papua New Guinea. Ếch Oreophryne hiện có 7 loài, mỗi loài có kích thước nhỏ chỉ 20 mm. Các nhà nghiên cứu cho rằng khu vực này vẫn còn có thể có nhiều loài sinh vật mới chưa được khám phá.
Bọt biển Chondrocladia lyra, còn gọi là bọt biển đàn hạc vì có hình dáng như cây đàn hạc, được phát hiện ở vùng biển ngoài khơi bang California, Mỹ, bằng thiết bị thăm dò tự hành. Khác với các loài bọt biển khác ăn vi khuẩn hay chất hữu cơ, Chondrocladia lyra là bọt biển ăn thịt. Loài bọt biển này có các tua dài nhô ra từ tĩnh mạch, gai nhỏ trên các tua sử dụng để bẫy cá đi qua sau đó bọc con mồi trong một chiếc màng mỏng và tiêu hóa dần.
7. Cá mập đầu búa Carolina
Cá mập đầu búa Carolina được phát hiện vào năm 2006 nhưng không được đặt tên chính thức cho đến tận năm nay. Loài cá mập được đặt tên theo khu vực phát hiện là vùng biển nam Carolina, Mỹ. Đặc điểm chính để phân biệt chúng với các loài cá mập khác là số lượng các đốt sống. Các nhà khoa học cho rằng loài cá mập này tồn tại phổ biến trên thế giới nhưng khó xác định vì thói quen di cư của chúng vẫn còn là một bí ẩn lớn.
8. Chim chích Campuchia
Chim chích Campuchia (Cambodia Tailorbird) là loài chim nhỏ, có một chùm màu đỏ da cam trên đầu, được phát hiện tại thủ đô Phnom Penh. Tên gọi Tailorbird xuất phát từ mức độ tỉ mỉ khi những con chim tự dệt những chiếc lá lại với nhau để xây tổ. Loài chim này có bề ngoài khá giống với các loài chim chích thông thường, tuy nhiên sau khi nghiên cứu lông, ADN và tiếng hót, các nhà khoa học kết luận đây là một loài chim chích mới. Chim chích Campuchia hiện nằm trong danh sách các loài động vật bị đe dọa vì môi trường sống của chúng đang bị thu hẹp dần.
9. Cá voi sát thủ
Cá voi sát thủ là loài lớn nhất trong họ cá voi và cũng là loài cá voi ăn thịt hung dữ nhất đại dương. Đến nay, các nhà khoa học phát hiện và công nhận 3 loài cá voi sát thủ trên thế giới. Đây là loài cá voi sát thủ thứ 4 được phát hiện tại phía nam Ấn Độ Dương. Đặc điểm phân biệt của loài mới này bao gồm những khác biệt trong hành vi, thói quen ăn uống, chuỗi gen di truyền và hình dáng đầu nhỏ có mảng trắng nhỏ ở mắt.
10. Nhện hổ
Loài nhện hổ (Poecilotheria) mới có tên khoa học là Poecilotheria rajaei, được phát hiện ở miền bắc Sri Lanka. Loài nhện mới có thước khoảng 20 cm, dọc theo chân và cơ thể có các sọc xám và vàng. Trước đây, nhện vốn thường sống trên cây, nhưng từ khi nạn phá rừng gia tăng làm hủy hoại môi trường tự nhiên, chúng bắt đầu di chuyển vào các tòa nhà cũ bị bỏ hoang.
