Posts tonen met het label bệnh lao. Alle posts tonen
Posts tonen met het label bệnh lao. Alle posts tonen

maandag 8 april 2019

Con người sống thọ hơn 5 năm từ năm 2000 + Dịch Zika + Dịch Ebola + Bệnh lao

Con người sống thọ hơn 5 năm từ năm 2000

mediaẢnh minh họa: Con của chiến binh tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo bị suy dinh dưỡng, được điều trị ở một bệnh viện ở Hasaka, tây bắc Syria, ngày 05/04/2019.REUTERS/Ali Hashisho
Ngày 07/04 hàng năm là Ngày Sức khỏe Thế giới. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, tuổi thọ trung bình của con người lên đến 72 tuổi và từ năm 2000, con người sống thọ thêm được 5,5 năm. Tuy nhiên, tỉ lệ chênh lệch vẫn còn cao giữa giới tính và giữa các nước trên thế giới.
Thông tín viên RFI tại Geneve Jérémie Lanche giải thích :
« Sống lâu hơn 18 năm là sự chênh lệnh trung bình về tuổi thọ của người dân giữa các nước giầu nhất và các nước nghèo nhất trên thế giới. Nhưng thông tin đáng mừng là tuổi thọ trung bình toàn cầu đã tăng lên, kể cả ở vùng châu Phi Nam Sahara.
Ông Richard Cibulskis, một trong số các tác giả của bản báo cáo của Tổ chức Y tế Thế Giới, giải thích : Nếu tuổi thọ tăng, đó là nhờ vào việc tỉ lệ tử vong trước 5 tuổi ở trẻ em tại các nước nghèo đã giảm. Số người chết vì bệnh sởi đã giảm mạnh, tương tự đối với bệnh tiêu chảy cấp. Số ca tử vong liên quan đến bệnh sốt rét cũng đã giảm một nửa. Như vậy, song song với tỉ lệ tử vong liên quan đến các bệnh truyền nhiễm giảm, thì tuổi thọ con người tăng lên.
Lần đầu tiên, Tổ chức Y tế Thế giới đã phân tích dữ liệu liên quan đến nam và nữ giới. Trung bình phụ nữ sống lâu hơn nam giới 4,5 tuổi. Điều này đã được nhận thấy ngay ở trẻ sơ sinh. Trẻ sơ sinh nam có tỉ lệ tử vong cao hơn ở trẻ sơ sinh nữ.
Ở tuổi trưởng thành, rất nhiều yếu tố giải thích sự chênh lệch này. Đàn ông thường bị ảnh hưởng nhiều hơn do tự vẫn, sát hại và tai nạn. Khi bị bệnh, họ thường ít đi khám hơn. Họ cũng bị mắc các bệnh về tim mạch nhiều hơn phụ nữ, trong đó phải kể đến nguyên nhân là thuốc lá và rượu ».

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20190407-con-nguoi-song-tho-hon-5-nam-tu-nam-2000

Dịch Zika : WHO ban hành tình trạng báo động trên toàn cầu

mediaCảnh báo của Tổ Chức Y Tế Thế Giới về dịch ZikaREUTERS/Denis Balibouse
Tình trạng lây nhiễm của siêu vi Zika gây bệnh dị dạng nơi trẻ sơ sinh trở thành mối đe dọa trên toàn thế giới. Ngày  01/02/2016 Tổ Chức Y Tế Thế Giới OMS/ WHO ban hành « tình trạng y tế khẩn cấp ». Brazil kêu gọi phụ nữ mang thai tránh đi xem Thế vận hội vào mùa hè 2016.
Sau cuộc họp khẩn cấp tại Genève, giám đốc Tổ Chức Y Tế Thế Giới thông báo quyết định huy động nỗ lực quốc tế đối đầu với dịch Zika, điều tra và tìm hiểu quan hệ nhân quả giữa siêu vi Zika và hiện tượng trẻ sơ sinh bị bệnh xương sọ teo nhỏ.
Ủy ban chuyên gia y tế độc lập do Tổ Chức Y Tế Thế Giới triệu tập để thẩm định mức độ nguy hiểm của siêu vi Zika, do muỗi truyền nhiễm, trên địa cầu, đã kết luận là phải thiết lập một hệ thống theo dõi và đề ra phương thức phóng chống buộc các chính phủ phải thi hành.
Siêu vi Zika đã từ Ouganda, châu Phi, lan sang Brazil từ cúp bóng đá thế giới 2014 và hiện nay đã lan ra đến 23 nước châu Mỹ La Tinh.
Tại châu Á, một trường hợp đã được phát hiện tại Indonesia.
Hơn 1,5 triệu người Brazil bị nhiễm bệnh. Trong đại đa số trường hợp, siêu vi Zika không gây chết người nhưng bị nghi ngờ là thủ phạm gây dị dạng cho bào thai nếu người phụ nữ mang thai bị lây nhiểm.
Brazil yêu cầu phụ nữ có thai đến Brazil nhân Thế Vận Hội 2016.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20160202-to-chuc-y-te-the-gioi-ban-hanh-tinh-trang-bao-dong-dich-zika-tren-toan-cau

Dịch Ebola hoành hành, cộng đồng quốc tế bất lực

mediaNhiều nước triển khai các biện pháp phòng ngừa khắt khe nhất - REUTERS /Luc Gnago
Theo con số thống kế của Tổ chức Y tế Thế giới đến hôm 13/08, đã có 1145 người chết trong tổng số 2000 trường hợp nhiễm virus Ebola. WHO cũng cảnh báo về tình trạng quá tải của các cơ quan y tế không thể chăm sóc đầy đủ các bệnh nhân Ebola.Trước tình hình dịch Ebola tiếp tục lan rộng, nhiều nước bên ngoài lục địa châu Phi đã triển khai những biện pháp phòng ngừa khắt khe nhất.
Tại Trung Quốc, các nhà tổ chức Thế vận hội Olympic trẻ lần thứ 2, khai mạc hôm nay tại thành phố Nam Kinh, đã thông báo không cho phép ba vận động viên đến từ các nước Tây Phi, nơi đang có dịch Ebola, tham dự kỳ thế vận hội. Thông tín viên RFI Heike Schmit :
Thất vọng lớn cho ba vận động viên, họ sẽ không được tham dự các cuộc thi đấu đối kháng và bơi lội tại kỳ Thế vận hội trẻ. Tất cả những vận động viên khác đến từ Guinée, Sierra Leone, Liberia và Nigeria sẽ phải thường xuyên kiểm tra xét nghiệm y tế.
Với chính quyền địa phương, kỳ Thế vận hội trẻ này cũng là dịp để phát đi thông điệp: “ Nếu dịch Ebola tới, chúng tôi đã sẵn sàng”. Một kế hoạch hành động đã được triển khai. Hai bệnh viện tại Bắc Kinh được dự phòng làm nơi đón nhận điều trị các bệnh nhân nhiễm virus Ebola nếu có.
Việc kiểm tra ở cửa khẩu biên giới cũng được tăng cường, đặc biệt là tại sân bay Quảng Đông, nơi có hàng nghìn người châu Phi quá cảnh mỗi ngày. Tại đây tất cả hành khách trước khi nhập cảnh đều phải qua khâu đo thân nhiệt.
Từ khi có một hành khách người Nigeria đến Hồng Kông bị sốt, cơ quan y tế Trung Quốc đã được đặt trong tình trạng báo động. Từ đó đến nay, người Trung Quốc đã cho đăng trên các trang mạng xã hội 10 triệu tin nhắn với câu hỏi chung là: “Chính quyền của chúng ta làm gì để phòng dịch Ebola lây lan”.
Rất nhiều người dân ở đây vẫn còn nhớ trận dịch SARS năm 2003. Khi đó chính quyền đã không phản ứng kịp thời và hậu quả là 500 người Trung Quốc đã bị thiệt mạng vì căn bệnh viêm phổi cấp tính này. Cả thế giới khi đó đã lên tiếng chỉ trích gay gắt chính quyền Bắc Kinh.

 http://vi.rfi.fr/quoc-te/20140816-dich-ebola-hoanh-hanh-truoc-su-bat-luc-cua-cong-dong-quoc-te

WHO : Bệnh lao vẫn là vấn đề y tế lớn

mediaTrong năm 2012, khoảng 1,3 triệu người trên thế giới tử vong vì bệnh lao (Ảnh : WHO)
Hôm nay, 23/10/2013, tổ chức Y tế Thế giới ( WHO ) vừa công bố bản cáo cáo thường niên về bệnh lao trên thế giới. Theo báo cáo này, bệnh lao, mà trong năm 2012 đã gây tử vong cho 1,3 triệu người trên thế giới, tuy đang giảm bớt trong ba năm liên tiếp, nhưng vẫn là một « vấn đề y tế lớn ».
Bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong nhiều nhất trên thế giới, chỉ sau SIDA. Theo báo cáo của WHO, trong năm 2012, 8,6 triệu người trên toàn cầu đã nhiễm vi khuẩn lao, giảm so với mức 8,7 triệu người của năm 2011. Số tử vong vì bệnh lao cũng đã giảm từ 1,4 triệu người năm 2011 xuống còn 1,3 triệu người.
Nhưng đối với WHO, bệnh lao vẫn là vấn đề y tế lớn trên toàn cầu. Những tiến bộ đã được thực hiện, nhưng chưa đủ nhanh và còn nhiều khó khăn trong việc phòng chống bệnh này.
Trước hết, trong năm 2012, chỉ có 5,7 triệu ca bệnh mới được thông báo. Điều đó có nghĩa là có khoảng một phần ba những ca bệnh mới được thẩm định năm ngoái đã không được thông báo.
WHO cũng lo ngại về sự lây lan của bệnh lao đa kháng, tức là một dạng bệnh lao do một loại vi khuẩn có thể chống lại được hai loại thuốc trị lao hiệu quả nhất hiện nay. Năm 2012, khoảng 94 ngàn người đã được chẩn đoán mắc bệnh lao đa kháng, tức là gấp hai lần so với năm trước. Nhưng WHO thẩm định con số thực tế cao hơn rất nhiều, tức là khoảng 450 ngàn người, có nghĩa là ba phần tư ca bệnh lao đa kháng mới đã không được phát hiện.
Cũng theo WHO, phải đợi đến năm 2025 mới hy vọng có một vaccin ngừa bệnh lao.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20131023-who-benh-lao-van-la-van-de-y-te-lon

zondag 5 april 2015

WHO công bố kế hoạch mới để diệt trừ bệnh lao

Thứ hai, 06/04/2015



Tin tức / Sức khỏe

WHO công bố kế hoạch mới để diệt trừ bệnh lao

Ảnh chụp X quang cho thấy một cặp phổi của bệnh nhân bị nhiễm lao.
Ảnh chụp X quang cho thấy một cặp phổi của bệnh nhân bị nhiễm lao.
Lisa Schlein
Ngày hôm nay, trong lúc các nước đánh dấu Ngày Bệnh Lao Thế Giới, Tổ chức Y tế Thế giới công bố một kế hoạch mới để diệt trừ bệnh lao trên toàn cầu. Tổ chức của Liên Hiệp Quốc kêu gọi sự hỗ trợ của tất cả các nước để xóa bỏ chứng bệnh có từ xa xưa này trong vòng hai mươi năm nữa. Từ Geneve, thông tín viên Lisa Schlein của đài VOA gởi về bài tường thuật sau đây.
Hai chiến lược trước đây đã dọn đường cho kế hoạch mới nhất và có nhiều tham vọng nhất. Tổ chức Y tế Thế giới tin rằng chiến lược hiện nay, được đặt tên Chấm dứt Lao, có nhiều cơ hội thành công vì sự thành công của cách chữa bệnh lao DOT và những chiến lược Chận đứng Lao được thực hiện vào đầu thế kỷ này.
Trong những năm gần đây những tiến bộ rất lớn đã đạt được trong cuộc chiến chống lao. Từ năm 2000 đến năm 2013, khoảng 37 triệu sinh mạng đã được cứu nhờ sự chẩn đoán và điều trị bệnh lao. Nhưng, Y tế Thế giới nói rằng còn nhiều việc cần phải làm để chiến đấu chống lại chứng bệnh nguy hiểm này.
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ một chứng bệnh đã gây ra tử vong, đau ốm và khổ sở cho loài người từ mấy ngàn năm nay.
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.
x
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.
"Chúng ta nên nhớ là bệnh lao ảnh hưởng tới 9 triệu người trong năm 2013, giết chiết 1 triệu 500 ngàn người, trong đó có 360.000 người nhiễm HIV và có nửa triệu ca bệnh lao kháng đa thuốc đã xuất hiện trong cùng năm đó, và điều này  - dĩ nhiên, đã tạo ra tình trạng báo động và lo ngại ở mọi nơi trên thế giới vì đây là những ca bệnh khó trị và có tỉ lệ tử vong rất cao."
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong lớn hàng thứ nhì từ một tác nhân gây nhiễm, sau HIV. Hơn 95% ca bệnh và ca tử vong xảy ra tại các nước đang phát triển.
Bệnh lao là bệnh có thể chữa lành và Tổ chức Y tế Thế giới dựa vào thực tế này để thúc đẩy cho một chiến lược mới, nhằm giảm 95% số tử vong vì lao và 90% ca bệnh lao trước năm 2035.
Một dấu mốc chính cần đạt được trong 5 năm tới đây là xóa bỏ những phí tổn rất cao cho bệnh nhân bệnh lao và gia đình của họ. Bệnh lao có thể làm cho nhiều gia đình phá sản vì những chi phí trực tiếp để chữa bệnh và sự mất mát thu nhập trong khoảng thời gian điều trị kéo dài 6 tháng.
Tổ chức Y tế Thế giới cho biết chi phí y tế và sự mất mát thu nhập có thể được giải quyết dựa vào nhiều kế hoạch bảo vệ tài chánh, kể cả chương trình bảo hiểm y tế toàn dân.
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.
x
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.
Chiến lược này kêu gọi chính phủ các nước áp dụng những chính sách năng động để hỗ trợ các chương trình chống lao và nhấn mạnh tới việc cần có những khí cụ mới, và tăng cường những hoạt động nghiên cứu và phát minh. Bác sĩ Raviglione nói với đài VOA rằng sắp sửa có những tiến bộ đáng kể theo chiều hướng này.
"Chúng ta cần có những cách xét nghiệm nhanh chóng dựa trên mô và có thể là dựa vào gien về khả năng chịu thuốc. Đó là mục tiêu chúng tôi đang nhắm tới. Chúng tôi muốn có cách xét nghiệm đơn giản và có thể được thực hiện tại những nơi hẻo lánh nhất càng nhanh càng tốt và chúng tôi sắp có được những kỹ thuật để đạt mục tiêu."
Theo các số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới, tỉ lệ chữa lành bệnh lao kháng đa thuốc trên toàn cầu là 48% so với tỉ lệ 86% của bệnh lao thông thường. Bác sĩ Raviglione cho biết hai loại thuốc mới đã được chấp thuận và những loại thuốc này có thể sẽ làm gia tăng tỉ lệ chữa lành cho cả bệnh lao kháng đa thuốc lẫn bệnh lao kháng thuốc mạnh. Mặc dầu vậy, ông cũng lưu ý là các vấn đề về sự tiếp cận và sự cung ứng hai loại thuốc này vẫn chưa giải quyết xong.

http://www.voatiengviet.com/content/who-cong-bo-ke-hoach-moi-de-diet-tru-benh-lao/2691230.html

maandag 23 maart 2015

WHO công bố kế hoạch mới để diệt trừ bệnh lao

Thứ ba, 24/03/2015



Tin tức / Sức khỏe

WHO công bố kế hoạch mới để diệt trừ bệnh lao

Ảnh chụp X quang cho thấy một cặp phổi của bệnh nhân bị nhiễm lao.
Ảnh chụp X quang cho thấy một cặp phổi của bệnh nhân bị nhiễm lao.
Lisa Schlein
Ngày hôm nay, trong lúc các nước đánh dấu Ngày Bệnh Lao Thế Giới, Tổ chức Y tế Thế giới công bố một kế hoạch mới để diệt trừ bệnh lao trên toàn cầu. Tổ chức của Liên Hiệp Quốc kêu gọi sự hỗ trợ của tất cả các nước để xóa bỏ chứng bệnh có từ xa xưa này trong vòng hai mươi năm nữa. Từ Geneve, thông tín viên Lisa Schlein của đài VOA gởi về bài tường thuật sau đây.
Hai chiến lược trước đây đã dọn đường cho kế hoạch mới nhất và có nhiều tham vọng nhất. Tổ chức Y tế Thế giới tin rằng chiến lược hiện nay, được đặt tên Chấm dứt Lao, có nhiều cơ hội thành công vì sự thành công của cách chữa bệnh lao DOT và những chiến lược Chận đứng Lao được thực hiện vào đầu thế kỷ này.
Trong những năm gần đây những tiến bộ rất lớn đã đạt được trong cuộc chiến chống lao. Từ năm 2000 đến năm 2013, khoảng 37 triệu sinh mạng đã được cứu nhờ sự chẩn đoán và điều trị bệnh lao. Nhưng, Y tế Thế giới nói rằng còn nhiều việc cần phải làm để chiến đấu chống lại chứng bệnh nguy hiểm này.
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ một chứng bệnh đã gây ra tử vong, đau ốm và khổ sở cho loài người từ mấy ngàn năm nay.
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.
x
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong hàng thứ nhì, chỉ sau HIV.
"Chúng ta nên nhớ là bệnh lao ảnh hưởng tới 9 triệu người trong năm 2013, giết chiết 1 triệu 500 ngàn người, trong đó có 360.000 người nhiễm HIV và có nửa triệu ca bệnh lao kháng đa thuốc đã xuất hiện trong cùng năm đó, và điều này  - dĩ nhiên, đã tạo ra tình trạng báo động và lo ngại ở mọi nơi trên thế giới vì đây là những ca bệnh khó trị và có tỉ lệ tử vong rất cao."
Bệnh lao, một chứng bệnh truyền nhiễm qua đường không khí, là nguyên do gây tử vong lớn hàng thứ nhì từ một tác nhân gây nhiễm, sau HIV. Hơn 95% ca bệnh và ca tử vong xảy ra tại các nước đang phát triển.
Bệnh lao là bệnh có thể chữa lành và Tổ chức Y tế Thế giới dựa vào thực tế này để thúc đẩy cho một chiến lược mới, nhằm giảm 95% số tử vong vì lao và 90% ca bệnh lao trước năm 2035.
Một dấu mốc chính cần đạt được trong 5 năm tới đây là xóa bỏ những phí tổn rất cao cho bệnh nhân bệnh lao và gia đình của họ. Bệnh lao có thể làm cho nhiều gia đình phá sản vì những chi phí trực tiếp để chữa bệnh và sự mất mát thu nhập trong khoảng thời gian điều trị kéo dài 6 tháng.
Tổ chức Y tế Thế giới cho biết chi phí y tế và sự mất mát thu nhập có thể được giải quyết dựa vào nhiều kế hoạch bảo vệ tài chánh, kể cả chương trình bảo hiểm y tế toàn dân.
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.
x
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.
Giám đốc Chương trình Lao Toàn cầu, Mario Raviglione, nói rằng chiến lược Chấm dứt Lao là một cơ hội có tính chất lịch sử để xóa bỏ bệnh này.
Chiến lược này kêu gọi chính phủ các nước áp dụng những chính sách năng động để hỗ trợ các chương trình chống lao và nhấn mạnh tới việc cần có những khí cụ mới, và tăng cường những hoạt động nghiên cứu và phát minh. Bác sĩ Raviglione nói với đài VOA rằng sắp sửa có những tiến bộ đáng kể theo chiều hướng này.
"Chúng ta cần có những cách xét nghiệm nhanh chóng dựa trên mô và có thể là dựa vào gien về khả năng chịu thuốc. Đó là mục tiêu chúng tôi đang nhắm tới. Chúng tôi muốn có cách xét nghiệm đơn giản và có thể được thực hiện tại những nơi hẻo lánh nhất càng nhanh càng tốt và chúng tôi sắp có được những kỹ thuật để đạt mục tiêu."
Theo các số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới, tỉ lệ chữa lành bệnh lao kháng đa thuốc trên toàn cầu là 48% so với tỉ lệ 86% của bệnh lao thông thường. Bác sĩ Raviglione cho biết hai loại thuốc mới đã được chấp thuận và những loại thuốc này có thể sẽ làm gia tăng tỉ lệ chữa lành cho cả bệnh lao kháng đa thuốc lẫn bệnh lao kháng thuốc mạnh. Mặc dầu vậy, ông cũng lưu ý là các vấn đề về sự tiếp cận và sự cung ứng hai loại thuốc này vẫn chưa giải quyết xong.

http://www.voatiengviet.com/content/who-cong-bo-ke-hoach-moi-de-diet-tru-benh-lao/2691230.html

zaterdag 4 oktober 2014

Những điều cần biết về bệnh lao ở trẻ

Những điều cần biết về bệnh lao ở trẻ

Việt Hà, phóng viên RFA
2014-04-01
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
043_dpa-pa_1486D6000AB9E977-305.jpg
Thuốc chủng ngừa lao tại một trung tâm sức khỏe ở Rukogo, Kayanza, phía bắc Burundi, ảnh chụp hôm 23 tháng 9 năm 2013.
AFP



Nhân ngày thế giới phòng chống lao 24 tháng 3 vừa qua, một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ cho thấy hiện có khoảng 1 triệu trẻ em trên toàn thế giới mắc bệnh lao, trong đó 32.000 trẻ bị nhiễm lao kháng thuốc. Thực tế này đặt ra những lo ngại về việc chẩn đoán cũng như điều trị bệnh lao ở trẻ hiện nay. Mời quý vị tìm hiểu chủ đề này trong trang tạp chí sức khỏe đời sống do Việt Hà phụ trách:

Lao ở trẻ - mối nguy khó biết

Ho, sốt, mệt mỏi, biếng ăn  là dấu hiệu thường thấy khi trẻ ốm. Thường thì chỉ cần cho trẻ uống thuốc giảm sốt, uống nhiều nước và nghỉ ngơi, bệnh sẽ qua. Nhưng đó là khi trẻ chỉ bị cảm cúm thông thường. Đôi khi trẻ khó thở, bác sĩ cũng có thể chẩn đoán trẻ bị hen vì đó là dấu hiệu thường thấy của hen suyễn. Trong nhiều trường hợp, cha mẹ, thậm chí bác sĩ không nghĩ rằng có thể trẻ đang bị lao, bởi vì những triệu chứng này cũng có thể là các triệu chứng của lao.
Mặc dù lao không phải là căn bệnh phổ biến nhất ở trẻ hiện nay, nhưng theo kết quả một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Mỹ, được công bố trên tạp chí y học Lancet hôm 23 tháng 4 vừa qua, có khoảng 1 triệu trẻ trên toàn thế giới bị nhiễm lao mỗi năm. Trong số này có khoảng 40% số trẻ nhiễm lao ở các nước Đông Nam Á, và 28% trẻ ở các nước châu Phi. Hãng tin AFP hôm 24 tháng 3 trích lời chuyên gia Ted Cohen thuộc trường đại học Sức khỏe Cộng đồng Harvard cho biết ước tính mới đã đưa con số trẻ nhiễm lao cao gấp đôi con số mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cung cấp hồi năm 2011 và gấp 3 lần con số trẻ nhiễm lao được báo cáo chính thức hàng năm trên toàn cầu.
Theo ACTION, một chiến dịch kết hợp của các tổ chức quốc tế về phòng chống các loại bệnh dịch do nghèo đói, con số những trường hợp trẻ được báo cáo có nhiễm lao trên toàn cầu thấp chủ yếu là do không có nhiều trẻ được chẩn đoán nhiễm lao và thiếu các thông tin về lao ở trẻ. Bà Mandy Slutsker, chuyên gia nghiên cứu của ACTION cho biết:
Lao ở trẻ rất khác so với ở người lớn. Phần đông trẻ khi xét nghiệm đờm không thấy có kết quả dương tính và vì vậy không được phát hiện nếu chỉ sử dụng biện pháp chẩn đoán thông thường sẵn có.
-Bà Mandy Slutsker
“Phần lớn các nước chỉ báo cáo trường hợp trẻ được xét nghiệm đờm dương tính ở trẻ nhưng chỉ có khoảng 10 đến 15% số trẻ xét nghiệm đờm dương tính, vì vậy các chuyên gia tin là phần lớn trẻ bị nhiễm lao không được báo cáo. Ngoài ra có những triệu chứng lao ở trẻ giống như viêm phổi nên có khi bị chẩn đoán nhầm là viêm phổi.”
Nguyên nhân số trẻ được chẩn đoán nhiễm lao thấp thường được xác định là do những khó khăn trong quá trình chẩn đoán lao ở trẻ. Bà Mandy Slutsker giải thích:
“Lao ở trẻ rất khác so với ở người lớn. Phần đông trẻ khi xét nghiệm đờm không thấy có kết quả dương tính và vì vậy không được phát hiện nếu chỉ sử dụng biện pháp chẩn đoán thông thường sẵn có. Việc chẩn đoán lao ở trẻ rất khó vì nhiều nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân đó là trẻ không có nhiều đờm trong khi hiện tại chúng ta sử dụng biện pháp xét nghiệm đờm là chính nên việc chẩn đoán cho trẻ càng khó. Ngoài ra trẻ cũng không thường than phiền hay nói được là mình ốm. Khi trẻ quá nhỏ thì các em không thể nói cụ thể các triệu chứng của mình nên rất khó biết là trẻ có dấu hiệu gì và liệu đó có phải là lao hay không.”
Người bị nhiễm lao thường là do tiếp xúc với vi khuẩn lao từ không khí. Lao có hai loại gồm lao phổi và lao ngoài phổi. Trẻ nhỏ khi đã bị nhiễm lao thường dễ bị mắc các loại lao ngoài phổi nguy hiểm, điển hình là lao màng não rất dễ dẫn đến tử vong.
Theo WHO, có đến 200 trẻ dưới 15 tuổi tử vong mỗi ngày trên toàn thế giới vì nhiễm lao.

Nhiễm lao kháng thuốc ở trẻ

Điểm đáng chú ý trong nghiên cứu mới về lao ở trẻ là con số trẻ bị nhiễm lao kháng thuốc. Theo báo cáo này thì có đến 32.000 trẻ trên toàn thế giới bị nhiễm lao kháng thuốc mỗi năm. Nói về lao kháng thuốc, bác sĩ Mario Raviglione, người đứng đầu chương trình chống lao của WHO giải thích:

001_GR360281-250.jpg
Số trẻ em dưới 15 tuổi nhiễm lao tại các châu lục theo thống kê của Lancet năm 2010. AFP PHOTO.

“Định nghĩa về lao kháng nhiều thuốc là người đó đã kháng ít nhất một trong hai loại mạnh này là hai loại thuốc quan trọng nhất. Và khi bạn đã mất khả năng hồi phục với hai loại thuốc trên thì bạn còn lại loại thuốc ở dòng 2 là dòng nhẹ hơn và đó là lý do người bệnh phải điều trị lâu hơn là 20 hay 24 tháng thay vì 6 tháng thông thường. Không những thuốc yếu hơn, ngoài ra loại thuốc này còn độc hơn. Như vậy là khả năng chữa khỏi bệnh hoàn toàn cho người bệnh thấp hơn vì có khi bạn phải ngừng 1hay 2 loại thuốc vì độc và nó cũng là các thuốc yếu hơn.”
Theo bác sĩ Tường Oanh, chuyên khoa lao phổi, Trung Tâm Lao và Bệnh Phổi Phạm Ngọc Thạch thành phố Hồ Chí Minh, người bị nhiễm lao kháng thuốc là do các nguyên nhân sau đây:
“Người bệnh nhiễm phải một chủng vi trùng nào đó mà nó đã đã bị kháng từ đầu hoặc là do người bệnh trong quá trình điều trị uống thuốc điều trị lao mà không tuân thủ điều trị đúng, dẫn đến lao kháng thuốc. Nói tóm lại là có hai loại lao kháng thuốc: lao kháng thuốc thứ phát là do người bệnh mà ra, tức là lúc đầu tiên bị nhiễm thì con vi khuẩn đó là một con vi khuẩn bình thường nhưng mà do uống thuốc không đến nơi đến chốn dẫn đến là làm cho nó kháng thuốc. Lao kháng thuốc nguyên phát, có nghĩa rằng người bệnh ngay từ đầu đã bị nhiễm phải con vi trùng lao mà nó đã kháng thuốc sẵn rồi, bị nhiễm từ một người khác mà kháng thuốc qua.”
Trẻ bị nhiễm lao nói chung và lao kháng thuốc nói riêng thường là do một số những nguyên nhân nhất định, trong đó phổ biến nhất là do tình trạng đói nghèo, thiếu dinh dưỡng ở các nước nghèo, đang phát triển, tiếp đến là do nguyên nhân trẻ nhiễm HIV và không được điều trị kịp thời. Chuyên gia Mandy Slutsker cho biết:
“Có những trẻ dễ có khả năng bị nhiễm lao hơn so với các trẻ khác. Đó là những trẻ sống trong điều kiện nghèo đói, thiếu không khí, trẻ quá nhỏ tuổi, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi rất dễ bị nhiễm các loại lao nặng. Suy dinh dưỡng cũng là một nhân tố. Trẻ sơ sinh suy dinh dưỡng và có nhiễm HIV cũng nằm trong số trẻ có nguy cơ dễ bị nhiễm lao. Trẻ có HIV có hơn 20 lần nguy cơ nhiễm lao so với bình thường và là nguyên nhân thứ 3 dẫn đến tử vong trong trẻ bị nhiễm HIV. Nhân tố cuối cùng khiến trẻ dễ bị nhiễm lao là từ mẹ vì trẻ thường ở với mẹ nhưng trẻ bị nhiễm lao từ mẹ chủ yếu là do tiếp xúc với không khí chứ rất ít trường hợp trẻ bị nhiễm lao từ mẹ trong lúc sinh vì mẹ đã bị nhiễm lao.”

Điều trị và phòng tránh lao ở trẻ

Các xét nghiệm lao cho trẻ được Cơ quan Phòng chống và Kiểm soát bệnh dịch Hoa Kỳ (CDC) đưa ra bao gồm xét nghiệm trên da hoặc xét nghiệm máu. Việc xét nghiệm trên da được ưu tiên dùng cho trẻ dưới 5 tuổi vì an toàn hơn. Tất cả trẻ có xét nghiệm lao dương tính, có triệu chứng của lao hoặc có tiếp xúc với người bị lao đều phải được yêu cầu phải có kiểm tra y tế bao gồm chụp X-quang.
Theo các chuyên gia y tế hiện tại, việc điều trị lao cho trẻ về cơ bản cũng gần giống như người lớn. Trẻ bị lao, được điều trị bởi nhiều loại thuốc chống lao trong thời gian từ 6 đến 9 tháng. Điều quan trọng là trẻ cần được điều trị theo đúng hướng dẫn của bác sĩ để tránh trường hợp trẻ bị lao kháng thuốc do không uống thuốc đúng liều.
Không có một loại thuốc lao riêng cho trẻ. Cơ bản việc điều trị kê đơn cho trẻ mà bác sĩ dựa vào là cân nặng và tuổi của trẻ. Điều này dẫn đến nguy cơ cho trẻ thuốc quá liều.
-Bà Mandy Slutsker
Theo WHO, tỷ lệ điều trị khỏi hoàn toàn ở người bệnh bị lao kháng thuốc thấp hơn so với người bị nhiễm lao thông thường. Tỷ lệ khỏi bệnh ở người bị lao thường là khoảng 90%, trong khi ở người bị lao kháng thuốc, tỷ lệ này chỉ khoảng 70 đến 75%. Mặc dù trẻ có nguy cơ bị nhiễm lao nói chung và lao kháng thuốc nói riêng cao hơn so với người lớn, nhưng đổi lại, phần lớn trẻ có đáp ứng tốt với thuốc.
Tuy nhiên, theo chuyên gia của ACTION, việc điều trị lao cho trẻ nói chung hiện vẫn có những khó khăn nhất định.
“Không có một loại thuốc lao riêng cho trẻ. Cơ bản việc điều trị kê đơn cho trẻ mà bác sĩ dựa vào là cân nặng và tuổi của trẻ. Điều này dẫn đến nguy cơ cho trẻ thuốc quá liều. Cách tốt nhất mà WHO khuyến cáo là cho trẻ uống được một viên thuốc mỗi ngày, đây là một viên kết hợp của nhiều loại thuốc. Hiện tại thì trẻ có thể phải uống đến 15 viên một ngày trong vòng 6 tháng. Mà trẻ thì không thích uống thuốc nên không dễ cho trẻ uống thuốc nhất là 15 viên thuốc cỡ cho người lớn mỗi ngày.”
Trẻ bị lao kháng thuốc cũng có thể được chữa khỏi hoàn toàn nhưng trẻ cũng phải chịu những tác dụng phụ nhất định.
“Lao kháng thuốc ở trẻ có thể được chữa khỏi nhưng rất tốn kém và công phu. Có nhiều loại thuốc hiện đang sử dụng để điều trị lao kháng thuốc có độc tố mạnh với trẻ. Khoảng 25% trẻ có các phản ứng phụ mạnh từ các thuốc này. Nó bao gồm mất thính giác cả đời, buồn nôn.”
Hiện nay tại nhiều nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, trẻ được khuyên tiêm phòng lao. Loại vaccine được sử dụng là BCG. Tuy nhiên việc tiêm chủng này không được khuyến khích ở Mỹ vì tỷ lệ người bị nhiễm lao thấp. Ngoài ra vaccine này tỏ ra không hiệu quả đối với trẻ nhiễm HIV.
Việc phòng tránh lao ở trẻ hiện được coi là ưu tiên hàng đầu trong nỗ lực giảm con số trẻ bị nhiễm lao trên toàn thế giới. Vào năm ngoái, WHO và các tổ chức về y tế, sức khỏe của thế giới đã cùng nhau đưa ra một chương trình cụ thể trong việc phòng tránh lao ở trẻ với mục tiêu đưa con số trẻ tử vong do lao xuống con số 0 với ngân quỹ ước tính lên đến hơn trăm triệu đô la. Ngoài ra, các chuyên gia y tế cũng kêu gọi khả năng xem xét tiến hành các thử nghiệm lâm sàng ở trẻ khi cần thiết. WHO cũng kêu gọi các nhà khoa học nghiên cứu tìm ra một loại thuốc kết hợp để giảm số thuốc mà trẻ bị lao phải uống mỗi ngày như hiện nay.
Tạp chí sức khỏe đời sống tuần này xin tạm dừng tại đây. Việt Hà cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin quý vị chia sẻ các thông tin và những đóng góp về các vấn đề y tế, sức khỏe đến trang tạp chí sức khỏe đời sống tại email vietha@rfa.org hoặc www.facebook.com/vietharfa
Việt Hà xin chào tạm biệt quý vị và xin hẹn gặp lại vào sáng thứ ba tuần tới.

http://www.rfa.org/vietnamese/programs/LifeAndHealth/tb-in-children-vh-04012014094309.html

maandag 21 april 2014

Ung thư còn giết người nhiều hơn cả SIDA, sốt rét và bệnh lao cộng lại

Trên lãnh vực y tế, Courrier International trích dịch một bài viết trên tờ The Economist xuất bản tại Luân Đôn, về tình trạng dân số càng lão hóa thì bệnh ung thư lại tăng lên ở những nước nghèo. Căn bệnh này gây chết người còn nhiều hơn cả ba loại bệnh SIDA, sốt rét và bệnh lao cộng lại.
Những người nghèo mắc bệnh ung thư không chỉ có nguy cơ tử vong, mà còn phải chịu nhiều đau đớn trong khi không tiền chạy chữa. Khi các nhà nghiên cứu hỏi chuyện các bệnh nhân người Tô Cách Lan đang trong giai đoạn cuối, họ nói về sự khủng hoảng và tuyệt vọng tinh thần, trong lúc bệnh nhân người Kenya kể về những đau đớn thể xác và âu lo về tiền bạc.
Ung thư giết hại nhiều nạn nhân hơn, nhưng lại không được hưởng các nguồn tài chính dành cho việc chống lại bệnh SIDA, sốt rét và lao. Ba trong số các « mục tiêu thiên niên kỷ về phát triển » liên quan đến lãnh vực y tế, nhưng không hề nêu ra bệnh ung thư. Và hiếm có loại thuốc trị ung thư thế hệ mới nào được Tổ chức Y tế Thế giới coi là chính yếu, trong khi tình hình bệnh ung thư hiện nay có thể so sánh với SIDA của thập niên 80.
Trên thực tế 80% số bệnh nhân lẽ ra không thiệt mạng nếu được chữa trị đến nơi đến chốn, đều sống ở các nước có thu nhập thấp và trung bình. Các bác sĩ ước tính có thể cứu được khoảng 80% người mắc bệnh ung thư gan và 70% bệnh nhân ung thư cổ tử cung nếu họ được chủng ngừa viêm gan siêu vi C và VPH, với chi phí rất thấp.
TAGS: CHÂU Á - KINH TẾ - MÔI TRƯỜNG - NĂNG LƯỢNG - TÀI CHÍNH - THAM NHŨNG - THỦY ĐIỆN - TRUNG QUỐC - ĐIỂM BÁO
http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20140419-tien-xay-dap-tam-hiep-ve-dau

donderdag 24 oktober 2013

WHO : Bệnh lao vẫn là vấn đề y tế lớn

Thứ tư 23 Tháng Mười 2013

WHO : Bệnh lao vẫn là vấn đề y tế lớn

Trong năm 2012, khoảng 1,3 triệu người trên thế giới tử vong vì bệnh lao (Ảnh : WHO)
Trong năm 2012, khoảng 1,3 triệu người trên thế giới tử vong vì bệnh lao (Ảnh : WHO)

Thanh Phương
Hôm nay, 23/10/2013, tổ chức Y tế Thế giới ( WHO ) vừa công bố bản cáo cáo thường niên về bệnh lao trên thế giới. Theo báo cáo này, bệnh lao, mà trong năm 2012 đã gây tử vong cho 1,3 triệu người trên thế giới, tuy đang giảm bớt trong ba năm liên tiếp, nhưng vẫn là một « vấn đề y tế lớn ».


Bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong nhiều nhất trên thế giới, chỉ sau SIDA. Theo báo cáo của WHO, trong năm 2012, 8,6 triệu người trên toàn cầu đã nhiễm vi khuẩn lao, giảm so với mức 8,7 triệu người của năm 2011. Số tử vong vì bệnh lao cũng đã giảm từ 1,4 triệu người năm 2011 xuống còn 1,3 triệu người.
Nhưng đối với WHO, bệnh lao vẫn là vấn đề y tế lớn trên toàn cầu. Những tiến bộ đã được thực hiện, nhưng chưa đủ nhanh và còn nhiều khó khăn trong việc phòng chống bệnh này.
Trước hết, trong năm 2012, chỉ có 5,7 triệu ca bệnh mới được thông báo. Điều đó có nghĩa là có khoảng một phần ba những ca bệnh mới được thẩm định năm ngoái đã không được thông báo.
WHO cũng lo ngại về sự lây lan của bệnh lao đa kháng, tức là một dạng bệnh lao do một loại vi khuẩn có thể chống lại được hai loại thuốc trị lao hiệu quả nhất hiện nay. Năm 2012, khoảng 94 ngàn người đã được chẩn đoán mắc bệnh lao đa kháng, tức là gấp hai lần so với năm trước. Nhưng WHO thẩm định con số thực tế cao hơn rất nhiều, tức là khoảng 450 ngàn người, có nghĩa là ba phần tư ca bệnh lao đa kháng mới đã không được phát hiện.
Cũng theo WHO, phải đợi đến năm 2025 mới hy vọng có một vaccin ngừa bệnh lao.
tags: Bệnh lao - Dịch bệnh - Khoa học - sức khỏe - Theo dòng thời sự - Tổ chức Y tế Thế giới - OMS - WHO
 
http://www.viet.rfi.fr/quoc-te/20131023-who-benh-lao-van-la-van-de-y-te-lon

donderdag 21 maart 2013

Hỏi đáp Y học: Bệnh lao và thuốc ngừa lao

Thứ năm, 21/03/2013


Tin tức / Sức khỏe

Hỏi đáp Y học: Bệnh lao và thuốc ngừa lao

CỠ CHỮ - +
Chuyên gia phụ trách giải đáp thắc mắc y học kỳ này là bác sĩ Hồ Văn Hiền, chuyên khoa nhi và y khoa tổng quát, có phòng mạch và đang làm việc cho các bệnh viện ở Bắc Virginia.

Thính giả Nguyễn Huy ở Madison, bang Wisconsin email đến câu hỏi sau đây:

“Xin hỏi bác sĩ về bệnh lao (TB) và thuốc ngừa TB.

Khi tôi di dân từ Việt Nam sang Hoa Kỳ cách đây 5 năm, lúc đó tôi 40 tuổi, trong lần đi khám sức khỏe tổng quát đầu tiên, tôi và các thành viên trong gia đình được chẩn đoán là có 'TB dương tính,' và được phát thuốc ngừa TB. Tôi và những người trong gia đình đã làm theo chỉ dẫn và uống đều đặn thuốc ngừa mỗi ngày trong 6 tháng liên tục.

Trong thời gian đó, tôi nghe những người Việt đã di dân đến Mỹ mấy mươi năm nói rằng hầu như “mọi người từ Việt Nam sang đều dính TB hết” và đều bị 'bắt uống thuốc TB.' Có người còn nói là không nên uống thuốc đó vì nó 'làm hại máu.'

Xin bác sĩ:

1. Sơ lược về bệnh lao này;
2. Có phải là bệnh mà các cụ bên Việt Nam hay gọi là “bệnh ho lao” không?
3. Tại sao người tôi vẫn khỏe mạnh, không thấy có triệu chứng gì, nhưng khi đến Mỹ lại “dương tính TB?”
4. Thuốc ngừa TB có hại sức khỏe như một số người nói hay không?
5. Thuốc này có chữa dứt TB cho tôi chưa, và ngăn chận lây lan hay không?"


Chúng tôi đã chuyển thắc mắc cho bác sĩ Hồ văn Hiền, và sau đây là phần giải đáp của bác sĩ Hiền:
Lắng nghe giải đáp của bác sĩ

Thính giả Nguyễn Huy ở Madison, Wisconsin hỏi về bệnh lao. Tiếng Anh gọi là tuberculosis, tiếng Pháp gọi là tuberculose (tuber latin có nghĩa là củ, như củ khoai, củ sắn; từ tuber mô tả các "nốt" (nodules) trong phổi người bị bệnh, lúc giải phẫu tử thi).

Bệnh lao trong quá khứ người tị nạn Việt

Chúng ta hay dùng từ "ho lao", tuy nhiên, dễ gây thắc mắc vì bệnh lao có thể biểu hiện nhiều cách mà không phải ho. Lúc tây y được người Pháp đưa vào Việt nam, thời đó lao biểu hiện thường nhất (làm người bệnh đi khám) là ho kéo dài, có thể ho ra máu (hemoptysis), bệnh nhân nóng sốt, gầy mòn, kiệt sức dần. Trước khi có phương tiện chữ trị bằng kháng sinh, chừng môt nửa sẽ chết vì bệnh.

Thường, chụp hình phổi, có các vết “nám’ (opacities), hoặc có các lỗ hổng (lung cavities) do các áp xe (pulmonary abscess) gây ra, chúng ta nói bệnh nhân bị "lũng phổi." Bác sĩ cho thử đàm (khạc ra hoặc hút trong bao tử), nhuộm xem có các vi khuẩn hình que (rods, bacillus, tiếng Pháp “ bacille”) mycobacterium tuberculosis, xong đem cấy ( culture) đàm đó trong môi trường đặc biệt, xem có mọc ra con vi khuẩn đó hay không.

Nhà bác học Robert Koch (1843-1910), người Đức, tìm ra con vi khuẩn này năm 1882, nên tiếng Pháp gọi là “Bacille de Koch ‘“Koch ‘s bacillus), người Việt chúng ta có thói quen gọi là BK.

BK (+) [ dương tính] có nghĩa là có tìm thấy vi khuẩn hình que trong mẫu bệnh (đàm, mủ,.. ) của người đó. Người bệnh được chích và uống nhiều thuốc trong nhiều tháng, hoặc cả năm và được theo dõi thường xuyên (thử đàm, chụp hình phổi, thử máu xem thuốc có tác dụng độc trên gan hay không).

Đối với các bậc cha mẹ, trẻ em bị sưng màng óc do vi trùng lao (tuberculous meningitis), nhiễm trùng xương, khớp xương (tuberculous osteoarthritis), màng phổi do lao (tuberculous pleurisy) cũng là những tai họa thường gặp, khó quên.

Mỹ khác chúng ta (VN) ở chỗ những bệnh lao như trên ít gặp ở Mỹ, do điều kiện vệ sinh tốt hơn, cũng như kiểm soát bệnh lan truyền bằng những biện pháp y tế công cọng. Ví dụ, ở Mỹ nếu bác sĩ gặp một trường hợp bị lao mới, dù là lao tiềm ẩn (latent tuberculosis) cũng phải báo cáo cho cơ quan y tế địa phương để truy tầm khả năng lây lan (test các người khác có tiếp xúc với bệnh nhân) và theo dõi, ngoài việc điều trị cho người bệnh đó.

Cách định bệnh cũng khác.

Chúng ta cần phân biệt:

1) Lao sơ kỳ ( primary tuberculosis)

Vi khuần bệnh lao được truyền đi qua đường hô hấp, vd người bệnh lao phổi hay thanh quản lúc ho, nhảy mũi thải vi khuẩn vào không khí, người khác hít vào phổi mình. Thời kỳ này gọi là lao sơ kỳ ( primary tuberculosis).

Một số ít (5%)có những triệu chứng nhẹ, trong số này một tỷ số nhỏ sẽ bệnh càng nặng thêm (như triệu chứng sốt, sưng phổi, lan qua hạch, viêm màng óc) và nằm trong diện lao sơ kỳ luỹ tiến (progressive primary tuberculosis).

2) Nhiễm vi khuẩn lao tiềm ẩn (LTBI)

Tuy nhiên đại đa số không có triệu chứng đáng kể, chỉ có cơ thể của họ phát triển được hiện tượng miễn nhiễm chống vi khuẩn lao, bao vây, "nhốt" vi khuẩn trong những nodules; và nếu thử phản ứng lao tố, sẽ có phản ứng dương (positive STS).

Vi trùng lao có thể ở trong cơ thể chúng ta mà không gây một triệu chứng nào, khám lâm sàn không thấy gì, vi trùng "ngủ" trong một cái hạch lympho chẳng hạn, cho đến lúc sức phòng thủ của cơ thể yếu đi vì một lý do nào đó thì vi khuẩn sẽ "thức" dậy: lúc sức đề kháng chúng ta yếu vd, bệnh khác thêm vào như HIV, chữa corticoid làm giảm đề kháng, tuổi già...

Latent tuberculosis infection (LTBI): nhiễm vi khuẩn lao tiềm ẩn - bệnh nhân không có triệu chứng dấu hiệu của bệnh lao (không sốt, không sưng hạch, phổi nghe bình thường..), chụp hình X quang thì thấy phổi bình thường, hoặc chỉ có dấu hiệu nhiễm trùng đã khỏi, đã lành (ví dụ vết vôi đóng trong phổi, hạch ở cuống phổi/ hilar nodes).

3) Bệnh lao (active tuberculous disease) ở người bệnh có triệu chứng, dấu hiệu lâm sàn, X quang rõ ràng, do vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis gây ra. Đó là những trường hợp "ho lao,lao phổi, lao xương " mà chúng ta từng quen thuộc ở Việt Nam. Trong một khảo cứu trên 100.000 người gần đây của WHO, ở Việt nam, cứ 1 ngàn người, thì có chừng 2-3 người có vi khuẩn trong đàm, và chừng 70 người qua phỏng vấn hay X quang phổi bị nghi là lao phổi.

(Nguyen Binh Hoa. National survey of tuberculosis prevalence in Viet Nam)
(http://www.who.int/bulletin/volumes/88/4/09-067801/en/index.html)


Test dùng lao tố truy tầm bệnh lao.

Dấu hiệu duy nhất là người đó phản ứng với tuberculin là một chế phẩm (extract) từ vi khuẩn Mycobacteria thường gọi là PPD (Purified Protein Derivative); PPD được chích vào trong bề dày của da người được test (Tuberculin Skin Test,TST).Trong phần lớn trường hợp, phản ứng dương với tuberculin (positive TST) có nghĩa là người bệnh đã từng nhiễm vi trùng lao trong quá khứ.

• Tuy nhiên tuỳ hoàn cảnh, có thể đang nhiễm trùng lao mà TST âm tính (false negative, ví dụ bệnh nhân mất khả năng đề kháng, dùng corticoid), đang nhiễm trùng nặng bệnh nào khác).

• Trong 3 tuần đầu sau khi nhiễm vi khuẩn lao, bệnh nhân chưa xây dựng kịp tính miễn nhiễm trong cơ thể chống lao, thử TST vẫn có thể âm tính.

• Bệnh nhân đang bị lao nặng, làm giảm sức đề kháng, miễn nhiễm yếu, có thể mất đi phản ứng lao tố (TST negative), do đó dù là phản ứng âm, không có nghĩa là không phải bệnh lao.

Cũng có thể bệnh nhân thử TST dương tính nhưng không mắc vi trùng lao Mycobacterium tuberculosis, mà mắc phải môt con vi khuẩn Mycobacterium tương tự, không gây bệnh đáng kể.

Gần đây có một thử nghiệm mới gọi là Interferon Gamma Release Essay (IGRA) (vd QuantiFERON-TB Gold, T-SPOT.TB) có thể cho kết quả chính xác (specific) hơn,cho trẻ em 5 tuổi trở lên, cho những người từng được chích ngừa lao BCG (dễ gây phản ứng TST false positive); nhưng đắt tiền hơn rất nhiều.

Cho nên, ở Mỹ, do bệnh lao thật sự ít xảy ra, quyết định lúc nào thử test dùng lao tố truy tầm bệnh lao (TST), lúc nào thì gọi là phản ứng dương, là cả một vấn đề tranh cãi, một nghệ thuật, có thể cách diễn dịch và đối phó chữa hay không chữa, tuỳ theo từng bác sĩ, tuỳ theo từng bệnh nhân.

Tương tự như các xứ Á châu, phần lớn (chừng 80%) dân số ở Việt nam, từng nhiễm vi khuẩn lao (phản ứng dương tính tuberculin). Đối với những người mới di dân như chúng ta ở Việt nam sang,thì cơ nguy chúng ta nhiễm vi trùng lao tiềm ẩn ở Việt Nam cao hơn nhiều lần so với một người sanh tại Mỹ trung bình (high risk for tuberculosis). Do đó dùng TST để thanh lọc di dân có kết quả đáng tin cậy hơn là nếu dùng cho người sanh ra tại Mỹ. Những người bản xứ (native) ở Mỹ, phần đông không phải dùng test này, vì tỷ lệ bệnh lao của họ rất thấp (dưới 5%).. Cho nên TST được dùng để screen chúng ta.

Nếu chúng ta phản ứng dương với tuberculin,người ta cho đi chụp hình phổi, thử máu, thử đàm, nếu không tìm thấy gì, thì căn cứ trên phản ứng lao tố dương, người ta kết luận (có thể sai trong một số ít trường hợp false positive) là người đó bị nhiễm vi trùng lao tiềm ẩn ( latent tuberculous infection), và cho những người đó uống thuốc isoniazid.

Ngừa lao tái phát bằng isoniazid hay rifampin.

Mục đích uống thuốc isoniazid: giảm cơ nguy nhiễm lao tiềm ẩn chuyển sang bệnh lao hoạt động (active tuberculosis) (giảm 54-88%)

• Có nghĩa là một số người dù đã uống thuốc isoniazid ngừa lao tái phát vẫn có thể bị bệnh lao hoạt động (active TB) một thời gian sau khi ở Mỹ.

• Bệnh nhân từ Việt Nam, nếu có những triệu chứng không rõ rệt như ho kéo dài,nước trong màng phổi,viêm màng óc, sưng xương khớp, sưng hạch...bệnh lao là một trong những chẩn đoán mà bác sĩ cần nghĩ đến và loại bỏ trước khi nghĩ đến những bệnh hiếm hơn, khó trị hơn (như ung thư).

• Một số lý do:
o -uống thuốc không đều, không đủ
o -vi khuẩn kháng với isoniazid (thường là di dân từ Đông Âu)
o -vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hết trong những nơi "trú ẩn"
o -vi khuẩn đã bị tiêu diệt, nhưng người đó bị nhiễm trùng mới từ một nguồn khác (như từ một người chung phòng, chung chuyến bay), nhất là lúc bệnh nhân đang yếu hệ miễn nhiễm vì dùng corticoid, chữa hoá trị liệu (chemotherapy), bị nhiễm HIV, già..(immunosuppression)

• Bệnh nhân được cho uống thuốc isoniazid mỗi ngày trong chín tháng, hoặc nếu không đáng tin cậy, nhân viên y tế trực tiếp quan sát uống 2 lần /tuần, trong 9 tháng. Trường hợp nghi vi trùng kháng thuốc isoniazid, người ta dùng Rifampin uống mỗi ngày trong 6 tháng.

• Isioniazid có khả năng giết vi khuẩn lao, và đi vào hệ thần kinh trung ương. Thuốc được biến dưỡng qua gan và thải qua nước tiểu. Một số trường hợp, có thể gây độc gan. Thuốc có thể ức chế vitamin B6 (pyridoxin), và gây động kinh (seizures) hoặc viêm thần kinh (neuritis), nhất là ở người không/ít uống sữa và ăn thịt, người bị HIV. Những người này cần uống thêm vitamin B6. Bác sĩ có thể kiểm tra cơ năng gan trước và trong lúc uống thuốc.

• Rifampin có thể độc cho gan và gây một tình trạng bệnh giống như cúm trong một số trường hợp hiếm. Thuốc có thể vô hiệu hoá thuốc viên ngừa thai. Nước mắt, nước tiểu có thể có màu làm hoen ố contact lens, hư đồ lót.

Chúc quý vị thính giả may mắn.
Bác sĩ Hồ văn Hiền

----------------------------------------

Cảm ơn bác sĩ Hồ Văn Hiền. Chúng tôi cũng xin cảm ơn thính giả đã tham gia chương trình Hỏi Đáp Y Học này.

Quý vị có thể nghe lại các bài giải đáp trên mạng Internet ở địa chỉ voatiengviet.com

Chúng tôi vẫn dành đường dây điện thoại miễn phí để tiếp nhận các thắc mắc khác của quý thính giả về sức khỏe và y học thường thức. Số điện thoại miễn phí dành cho mục Hỏi Đáp Y học là 202-205-7890, ngày giờ nhận câu hỏi là thứ ba và thứ năm mỗi tuần, từ 8 giờ 30 đến 9 giờ 30 tối, giờ Việt Nam. Quý vị cũng có thể gửi câu hỏi cho chúng tôi qua điện thư ở địa chỉ Vietnamese@voanews.com.
 

vrijdag 1 februari 2013

Lao kháng thuốc : Tìm hiểu căn bệnh và cách đối trị

Thứ tư 30 Tháng Giêng 2013
Lao kháng thuốc : Tìm hiểu căn bệnh và cách đối trị
Lây nhiễm đến gần 10 triệu người và khiến gần 1,5 triệu người chết trên thế giới hàng năm, bệnh lao vẫn là một trong các căn bệnh đáng sợ đối với nhân loại. (DR)
Lây nhiễm đến gần 10 triệu người và khiến gần 1,5 triệu người chết trên thế giới hàng năm, bệnh lao vẫn là một trong các căn bệnh đáng sợ đối với nhân loại. (DR)
Trọng Thành
Việc xuất hiện các loại vi trùng lao kháng thuốc và tình trạng điều trị yếu kém tại nhiều khu vực và quốc gia khiến lao tiếp tục là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu trên thế giới, với gần 1,5 triệu người/năm. Riêng ở Việt Nam, theo một số liệu thống kê trong nước, mỗi năm có khoảng gần 200.000 người mắc lao, trong đó có khoảng 5.000 đến 6.000 người bị vi trùng lao kháng thuốc, và gần 30.000 người chết do bệnh lao nói chung.
Để chuyển đến quý thính giả một số hiểu biết cơ bản về bệnh lao, đặc biệt là bệnh lao kháng thuốc, tạp chí Y học của RFI đặt câu hỏi với Bác sĩ Đinh Xuân Anh Tuấn, trưởng Bộ môn Sinh lý học - Thăm dò chức năng thuộc bệnh viện Cochin (Paris), kiêm giáo sư Université Paris Descartes. Sau đây là phấn phỏng vấn Bác sĩ Đinh Xuân Anh Tuấn.
Bác sĩ Đinh Xuân Anh Tuấn lưu ý bệnh lao là một trong các bệnh thông thường nhất. Theo một số thống kê gần đây của Liên Hiệp Quốc, 1/3 nhân loại đang hoặc đã bị nhiễm vi trùng lao. Lao là loại vi trùng rất dễ lây lan. Dù bệnh lao không còn gây tử vong ở mức độ rất cao như xưa nữa, nhưng vẫn còn là nguyên nhân tử vong lớn.
Để trị vi trùng lao, hai loại thuốc kháng sinh hay trụ sinh thường được sử dụng là isoniaziderifampicine. Hiện tượng « lao kháng thuốc » (multirésistance - MDR) có nghĩa là hai loại thuốc trên không còn hiệu quả để khắc phục được loại vi trùng lao này. Bên cạnh lao kháng thuốc, còn có trường hợp ít hơn về số lượng, nhưng đáng lo ngại hơn là « lao đa đề kháng » (ultrarésistance - XDR), có nghĩa là loại vi trùng này không những kháng lại hai thuốc kể trên, mà kháng cả nhiều loại thuốc khác tương đối mạnh hơn. Dĩ nhiên, lao đa đề kháng nguy hiểm hơn lao kháng thuốc nhiều.
Cơ chế kháng thuốc và cách đối trị thông thường
RFI : Xin Bác sĩ cho biết cơ chế của việc kháng thuốc và cách đối trị.
BS Đinh Xuân Anh Tuấn : Vấn đề kháng thuốc của một con vi trùng với thuốc trụ sinh là điều thường gặp phải với các bệnh nhiễm trùng nói chung. Các bác sĩ thường khuyến cáo nên dùng thuốc đúng lúc và đúng liều. Đúng lúc : chỉ dùng khi cần. Đúng liều : liều đủ mạnh để khắc phục hoàn toàn các vi trùng.
Kháng sinh là thuốc ức chế men của vi trùng, là con đường khiến vi trùng sinh sôi này nở. Riêng đối với vi trùng lao, thuốc kháng sinh cùng lúc phải ức chế hai, ba hoặc nhiều chất men, chứ không chỉ một men như đối với các vi trùng thông thường khác. Vì thế, trong một chương trình bài trừ lao, thì ngay lúc đầu, chúng ta cần sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau, để bảo đảm được việc ức chế cơ cấu sinh sôi nảy nở của vi trùng.
Nếu không áp dụng đúng chuyện đó, mà chỉ dùng một loại thuốc, hay tuy dùng nhiều loại thuốc, nhưng bệnh nhân quên uống thuốc hoặc quên uống đủ liều, thì có một số vi trùng thoát được khỏi sự tấn công của các thuốc, và tiếp tục tồn tại trong cơ thể. Bên cạnh đó, các men của vi trùng lại có khả năng biến dạng so với thuốc, nên một khi vi trùng đã biến dạng rồi, thì thuốc không còn tác dụng. Đó là con đường dẫn đến việc xuất hiện các vi trùng kháng thuốc (MDR).
Việc xuất hiện vi trùng lao đa đề kháng (XDR), tức là kháng lại nhiều thuốc kháng sinh là việc đáng lo ngại. Vì ngày nào tồn tại loại vi trùng mà không thuốc trụ sinh nào tiêu diệt được, thì nó có thể là nguy cơ đe dọa cho cả nhân loại.
(…) Hiện nay, các tổ chức y tế quốc tế đã lập ra các bệnh viên chuyên để phát hiện các trường hợp đa đề kháng. Một khi phát hiện được một giống lao đa đề kháng, sẽ áp dụng các loại kháng sinh vốn được dự trữ riêng để dùng trị những loại vi trùng này.
Các vi trùng đa đề kháng không mạnh hơn là vi trùng bình thường. Chúng chỉ trở nên hết sức nguy hiểm, do « lờn » thuốc (các thuốc thông thường). Chính vì vậy, cần phải phát hiện rất sớm các trường hợp này và tiến hành điều trị bằng các thuốc kháng sinh đặc trị tương ứng.
(…) Bên cạnh việc chú ý đến các trường hợp lao kháng thuốc và đa đề kháng, cần quan tâm trước hết đến các ca bệnh lao thông thường. Hiện tại, chúng ta chưa có được một loại thuốc ngừa lao thực sự hữu hiệu. Cho nên, tuy đã trích ngừa/tiêm chủng, vẫn nên cảnh giác trước nguy cơ bị nhiễm. Ví dụ như giữ các thói quen vệ sinh, như rửa tay… để tránh bị nhiễm vi trùng từ những người mang vi trùng. Phải chẩn bệnh nghiêm túc đối với những người có khả năng bị lao. Và khi mắc bệnh, thì phải điều trị đúng theo quy trình. Nếu làm được đúng theo những điều này, thì lao kháng thuốc, ít có nguy cơ tăng trưởng như chúng ta thấy hiện nay.
Hiểu lịch sử tiến hóa của vi trùng để có cách đặc trị dứt điểm
RFI : Vừa rồi báo chí có đưa tin về phát hiện mới quan trọng của các nhà nghiên cứu Pháp về tiến trình phát triển của vi trùng lao. Xin Bác sĩ cho biết đôi điều về chuyện này và ý nghĩa của nó đối với trị liệu.
BS Đinh Xuân Anh Tuấn : Mới đây các bác sĩ ở Viện Pasteur thành phố Lille đã chứng minh rằng : vi trùng lao Mycobacterium tuberculosis (M. tuberculosis), tác nhân của phần lớn trường hợp nhiễm lao hiện nay, thuộc về một gia đình các vi trùng lao lớn hơn, trong đó có một loại mang tên Mycobacterium canettii (M. canettii). Theo các nhà nghiên cứu, mặc dù loại M. canettii xuất hiện trước, nhưng đến hiện nay, thì số lượng của loại này ít hơn loại M. tuberculosis.
Các bác sĩ ở Viện Pasteur thành phố Lille rút ra kết luận là, sở dĩ vi trùng M. tuberculosis phát triển mạnh, là vì nó có khả năng biến đổi các men của mình, giúp nó có thể tồn tại từ thưở khai thiên lập địa cho đến nay. Một khi chúng ta nắm được cơ chế khiến con vi trùng biến dạng, thì chúng ta có thể tìm được các loại thuốc đặc thù để khắc chế các cách biến dạng của vi trùng.
Chúng ta có thể hình dung là, mỗi loại thuốc chống lao cũng giống như một loại chìa khóa, nếu đưa vào đúng ổ khóa thì không cho các vi trùng thoát ra khỏi tế bào và bành trướng trong cơ thể bệnh nhân. Nếu vi trùng có khả năng làm biến dạng ổ khóa, mà chúng ta vẫn dùng chìa khóa thông thường để tác động, thì chìa khóa đó không còn công hiệu nữa. Nếu hiểu được cái cơ chế làm biến dạng ổ khóa của vi trùng, tùy theo việc dùng đúng hay không đúng mức các chìa khóa, thì chúng ta cũng có thể hiểu được cách thức làm thế nào để thay đổi chìa khóa cùng nhịp độ với sự biến dạng của ổ khóa ở vi trùng.
RFI xin chân thành cảm ơn Bác sĩ Đinh Xuân Anh Tuấn đã dành thời gian cho tạp chí hôm nay.

http://www.viet.rfi.fr/khoa-hoc/20130130-lao-khang-thuoc-tim-hieu-co-che-benh-va-cac-phuong-thuc-tri-lieu

zaterdag 9 juni 2012

Báo động bệnh nhân lao kháng thuốc

07 Tháng Sáu 2012     
Thuốc trị lao
Thuốc trị lao
REUTERS

Lê Phước
Hôm qua, ngày 6/6/2012, các chuyên gia Mỹ đã cảnh báo rằng trên thế giới xuất hiện ngàng càng nhiều người nhiễm bệnh lao kháng thuốc. Thực tế này đòi hỏi cần tăng cường nghiên cứu để ngăn chặn đại dịch.

Lời cảnh báo dựa trên kết quả của một nghiên cứu của các chuyên gia y khoa thuộc trường đại học Johns Hopkins (bang Maryland, miền nam Hoa K ỳ), theo đó các ca nhiễm lao kháng thuốc khó điều trị hiện cao hơn nhiều so với dự báo trước đây. Kết quả chi tiết được đăng trên tạp chí chuyên ngành New England Journal of Medecine số ra ngày hôm nay.
Bệnh lao được lây truyền qua đường không khí, khi người không bệnh hít phải không khí có chứa vi trùng do người bị bệnh lao thải ra. Các loại thuốc kháng sinh đặc trị có thể chữa khỏi bệnh, nhưng do quá trình chữa bệnh lao đòi hỏi nhiều thời gian, và đặc biệt là phải điều trị không được gián đoạn, nếu không sẽ bị kháng thuốc. Thế nhưng, đòi hỏi này khó lòng được tuân thủ đối với các bệnh nhân ở các nước đang phát triển, bởi họ phải luôn bận rộn với việc kiếm sống.
Theo giáo sư Chaisson, thuộc nhóm nghiên cứu trên, điểm đáng lo nhất mà nghiên cứu lần này chỉ ra chính là có nhiều ca trong những ca nhiễm lao bị kháng thuốc lại xuất hiện ở những người chỉ mới được điều trị, tức là vi khuẩn kháng thuốc đã lây lan qua đường không khí. Phát hiện này đặt lại vấn đề đối với giả thuyết trước đây, theo đó vi khuẩn kháng thuốc chỉ có ở những bệnh nhân lao điều trị không đúng qui trình, hoặc những bệnh nhân bị tái nhiễm.
Tóm lại, theo giáo sư Chaisson, hiện tượng vi khuẩn lao kháng thuốc ở nhiều ca nhiễm mới đòi hỏi các chuyên gia nên mở rộng phạm vi nghiên cứu, tức không nên chỉ tập trung vào các bệnh nhân đã được tiến hành điều trị, mà là đối với tất cả các trường hợp.

http://www.viet.rfi.fr/khoa-hoc/20120607-bao-dong-benh-nhan-lao-khang-thuoc