Syria : « Lằn ranh đỏ » của Nga với phương Tây
Tổng thống Nga Putin and Syria Assad thăm một căn cứ không quân ở tỉnh Latakia ngày 11/12/2017.Sputnik/Mikhail Klimentyev/ via REUTERS
Vụ tấn công vũ khí hóa học mà chế độ Damas bị nghi là thủ phạm nhắm vào thường dân ở Đông Ghouta, Syria, đã làm dấy lên các phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế. Pháp và Mỹ dọa sẽ có hành động trả đũa thích đáng. Tuy nhiên, Nga, đồng minh lâu đời của Syria, lên tiếng cảnh báo là có những « lằn ranh đỏ » mà Hoa Kỳ và các đồng minh không nên vượt qua.
Đương nhiên, mục tiêu tấn công mà phương Tây, đứng đầu là Hoa Kỳ, nhắm đến chính là chế độ Bachar al-Assad, theo như nhận định của chuyên gia Igor Delanoe, phó giám đốc Đài Quan Sát Nga – Pháp tại Matxcơva, với nhật báo Liban L’Orient-Le Jour.
Thế nhưng, giới quan sát quan ngại rằng một chiến dịch tấn công của phương Tây vào Syria rất có thể gây ra một cuộc leo thang quân sự vượt ngoài khuôn khổ Syria. Điện Kremlin lo ngại là những lợi ích của Nga, cũng như sinh mạng của các công dân Nga tại Syria, sẽ bị tác động, nếu phương Tây quyết định mở cuộc tấn công quy mô lớn trừng phạt Syria.
Trong khi Hoa Kỳ và các nước đồng minh vẫn chưa thống nhất phương cách tấn công, một câu hỏi khác cũng đang được đặt ra. Liệu có nên báo trước với Nga hay không như đã từng làm vào năm 2017, trước khi Hoa Kỳ dội mưa tên lửa vào căn cứ al-Chaayrate nhằm đáp trả vụ tấn công bằng vũ khí hóa học của Damas tại Khan Cheikhoun ?
Báo trước với Nga thì chẳng khác gì tạo cơ hội cho chế độ Damas và quân Iran kịp thời ẩn nấp. Còn nếu không báo trước, phương Tây có nguy cơ gánh lấy rủi ro sát hại binh sĩ Nga. Và như vậy, theo ông Igor Delanoe, Matxcơva sẽ có hành động đáp trả, nhưng với mức độ nào thì chưa thể biết rõ.
Nga và phương Tây hiểu được thách thức đặt ra vượt quá khuôn khổ Syria, và đang tìm cách tránh leo thang quân sự. Trong tình thế này, Nga một mặt cảnh báo phương Tây về những hậu quả có thể có cho cả đôi bên, mặt khác lên tiếng kêu gọi các bên kềm chế.
Đồng thời, Matxcơva đang nỗ lực vận động ngoại giao tối đa nhằm đưa ra quốc tế hình ảnh nước Nga là một cường quốc biết lý lẽ, không có những ngôn từ hung hăng như tổng thống Mỹ trong những ngày qua. Theo như tường thuật của thông tín viên Etienne Bouche tại Matxcơva, trong cuộc đọ sức ngoại giao này, Matxcơva muốn là hiện thân của tiếng nói biết lý lẽ và dung hòa. Một cách để thể hiện sự khác biệt với Donald Trump đang tuôn ồ ạt các phát biểu trên mạng xã hội Twitter. Phát ngôn viên điện Kremlin ngày 11/04 tuyên bố : « Chúng tôi không tham gia vào ngoại giao Twitter. Chúng tôi chủ trương một cách tiếp cận nghiêm túc ».
Tuy nhiên, Dmitri Peskov cũng cho biết ông hy vọng là tất cả các bên « tránh mọi hành động mà trên thực tế không có gì có thể biện minh được ». Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng với cùng một giọng điệu, tuyên bố : « Tình hình trên thế giới ngày càng trở nên hỗn loạn. Do vậy, chúng tôi hy vọng là lương tri cuối cùng sẽ chiến thắng và rằng các mối quan hệ quốc tế sẽ đi theo con đường mang tính xây dựng ».
http://vi.rfi.fr/quoc-te/20180412-syria-%C2%AB-lan-ranh-do-%C2%BB-cua-nga-voi-phuong-tay
Tại một bệnh viện ở Douma, Đông Ghouta, Syria, ngày 07/04/2018, sau vụ được cho là tấn công hóa học.White Helmets/Reuters TV via REUTERS
Thế nhưng, giới quan sát quan ngại rằng một chiến dịch tấn công của phương Tây vào Syria rất có thể gây ra một cuộc leo thang quân sự vượt ngoài khuôn khổ Syria. Điện Kremlin lo ngại là những lợi ích của Nga, cũng như sinh mạng của các công dân Nga tại Syria, sẽ bị tác động, nếu phương Tây quyết định mở cuộc tấn công quy mô lớn trừng phạt Syria.
Trong khi Hoa Kỳ và các nước đồng minh vẫn chưa thống nhất phương cách tấn công, một câu hỏi khác cũng đang được đặt ra. Liệu có nên báo trước với Nga hay không như đã từng làm vào năm 2017, trước khi Hoa Kỳ dội mưa tên lửa vào căn cứ al-Chaayrate nhằm đáp trả vụ tấn công bằng vũ khí hóa học của Damas tại Khan Cheikhoun ?
Báo trước với Nga thì chẳng khác gì tạo cơ hội cho chế độ Damas và quân Iran kịp thời ẩn nấp. Còn nếu không báo trước, phương Tây có nguy cơ gánh lấy rủi ro sát hại binh sĩ Nga. Và như vậy, theo ông Igor Delanoe, Matxcơva sẽ có hành động đáp trả, nhưng với mức độ nào thì chưa thể biết rõ.
Nga và phương Tây hiểu được thách thức đặt ra vượt quá khuôn khổ Syria, và đang tìm cách tránh leo thang quân sự. Trong tình thế này, Nga một mặt cảnh báo phương Tây về những hậu quả có thể có cho cả đôi bên, mặt khác lên tiếng kêu gọi các bên kềm chế.
Đồng thời, Matxcơva đang nỗ lực vận động ngoại giao tối đa nhằm đưa ra quốc tế hình ảnh nước Nga là một cường quốc biết lý lẽ, không có những ngôn từ hung hăng như tổng thống Mỹ trong những ngày qua. Theo như tường thuật của thông tín viên Etienne Bouche tại Matxcơva, trong cuộc đọ sức ngoại giao này, Matxcơva muốn là hiện thân của tiếng nói biết lý lẽ và dung hòa. Một cách để thể hiện sự khác biệt với Donald Trump đang tuôn ồ ạt các phát biểu trên mạng xã hội Twitter. Phát ngôn viên điện Kremlin ngày 11/04 tuyên bố : « Chúng tôi không tham gia vào ngoại giao Twitter. Chúng tôi chủ trương một cách tiếp cận nghiêm túc ».
Tuy nhiên, Dmitri Peskov cũng cho biết ông hy vọng là tất cả các bên « tránh mọi hành động mà trên thực tế không có gì có thể biện minh được ». Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng với cùng một giọng điệu, tuyên bố : « Tình hình trên thế giới ngày càng trở nên hỗn loạn. Do vậy, chúng tôi hy vọng là lương tri cuối cùng sẽ chiến thắng và rằng các mối quan hệ quốc tế sẽ đi theo con đường mang tính xây dựng ».
http://vi.rfi.fr/quoc-te/20180412-syria-%C2%AB-lan-ranh-do-%C2%BB-cua-nga-voi-phuong-tay
Vũ khí hóa học : Phương Tây chuẩn bị tấn công Damas, bất chấp Nga phản đối
Tại một bệnh viện ở Douma, Đông Ghouta, Syria, ngày 07/04/2018, sau vụ được cho là tấn công hóa học.White Helmets/Reuters TV via REUTERS
Các nước phương Tây, đứng đầu là Hoa Kỳ và Pháp, trong tư thế sẵn sàng tấn công trả đũa quân sự chính quyền Damas, bị tình nghi sử dụng vũ khí hóa học, sau khi Matxcơva phủ quyết một nghị quyết của Hội Đồng Bảo An về Syria.
Hôm qua, 10/04/2018, tổng thống Mỹ Donald Trump và thủ tướng Anh Theresa May có cuộc điện đàm về chủ đề này. Phủ tổng thống Mỹ cho hay hai bên nhất trí sẽ « không để cho việc sử dụng vũ khí hóa học tiếp diễn ». Việc tổng thống Mỹ thông báo hủy bỏ chuyến đi Nam Mỹ, dự định vào cuối tuần để xử lý hồ sơ Syria, cho thấy cuộc tấn công rất có thể sắp xảy ra.
Hôm thứ Hai, khu trục hạm mang tên lửa USS Donald Cook, rời cảng Lanarca, Chypre, tiến vào khu vục nơi có thể dễ dàng tấn công Syria. Về tình hình tại chỗ, theo Đài Quan Sát Nhân Quyền Syria (OSDH), quân đội Syria tại các sân bay và căn cứ quân sự cũng được đặt trong « tình trạng báo động » trong ba ngày tới.
Về quan điểm của Pháp, tổng thống Emmanuel Macron khẳng định rõ ràng mục tiêu tấn công của phương Tây là nhắm vào các cơ sở hóa học của chính quyền Damas : « Chúng tôi đã có được các thông tin, mà một phần lớn đến từ các nguồn được gọi là công khai mà báo chí, các tổ chức phi chính phủ đã nhắc đến. Theo đó, đã có việc sử dụng vũ khí hóa học và hiển nhiên, chỉ có thể quy trách nhiệm cho chế độ Damas. Chúng tôi tiếp tục trao đổi thông tin kỹ thuật và chiến lược với các đối tác, đặc biệt là Anh và Hoa Kỳ. Trong vài ngày tới, chúng tôi sẽ ra quyết định. Trong bất cứ trường hợp nào, quyết định của chúng tôi sẽ không nhắm vào các đồng minh của chế độ Damas, hay tấn công vào bất cứ ai. Mục tiêu duy nhất là tấn công vào các khả năng chế tạo và sử dụng vũ khí hóa học của chính quyền Syria, nếu như một quyết định như vậy được đưa ra ».
Cơ Quan An Ninh Hàng Không Châu Âu (EASA) thông báo có thể có các không kích nhắm vào Syria « trong 72 giờ tới ».
http://vi.rfi.fr/quoc-te/20180411-vu-khi-hoa-hoc-phuong-tay-chuan-bi-tan-cong-damas-bat-chap-nga-phan-doi
Cờ của Hezbollah bên cạnh cờ Syria trên một chiếc quân xa ở vùng Qalamoun phía Tây. Ảnh ngày 28/08/2017.REUTERS/Omar Sanadiki
Hôm thứ Hai, khu trục hạm mang tên lửa USS Donald Cook, rời cảng Lanarca, Chypre, tiến vào khu vục nơi có thể dễ dàng tấn công Syria. Về tình hình tại chỗ, theo Đài Quan Sát Nhân Quyền Syria (OSDH), quân đội Syria tại các sân bay và căn cứ quân sự cũng được đặt trong « tình trạng báo động » trong ba ngày tới.
Về quan điểm của Pháp, tổng thống Emmanuel Macron khẳng định rõ ràng mục tiêu tấn công của phương Tây là nhắm vào các cơ sở hóa học của chính quyền Damas : « Chúng tôi đã có được các thông tin, mà một phần lớn đến từ các nguồn được gọi là công khai mà báo chí, các tổ chức phi chính phủ đã nhắc đến. Theo đó, đã có việc sử dụng vũ khí hóa học và hiển nhiên, chỉ có thể quy trách nhiệm cho chế độ Damas. Chúng tôi tiếp tục trao đổi thông tin kỹ thuật và chiến lược với các đối tác, đặc biệt là Anh và Hoa Kỳ. Trong vài ngày tới, chúng tôi sẽ ra quyết định. Trong bất cứ trường hợp nào, quyết định của chúng tôi sẽ không nhắm vào các đồng minh của chế độ Damas, hay tấn công vào bất cứ ai. Mục tiêu duy nhất là tấn công vào các khả năng chế tạo và sử dụng vũ khí hóa học của chính quyền Syria, nếu như một quyết định như vậy được đưa ra ».
Cơ Quan An Ninh Hàng Không Châu Âu (EASA) thông báo có thể có các không kích nhắm vào Syria « trong 72 giờ tới ».
http://vi.rfi.fr/quoc-te/20180411-vu-khi-hoa-hoc-phuong-tay-chuan-bi-tan-cong-damas-bat-chap-nga-phan-doi
Damas và đồng minh chuẩn bị đối phó không kích của Mỹ
Cờ của Hezbollah bên cạnh cờ Syria trên một chiếc quân xa ở vùng Qalamoun phía Tây. Ảnh ngày 28/08/2017.REUTERS/Omar Sanadiki
Quân đội Syria cùng với các đồng minh từ hôm qua 11/04/2018 đã sơ tán các sân bay và căn cứ quân sự, cũng như trụ sở bộ Quốc Phòng và bộ Tổng tham mưu quân đội ở Damas, trước mối đe dọa bị Mỹ tấn công.
Trong số các đồng minh đó có phe Hezbollah Liban, vốn sát cánh với quân chính phủ từ năm 2013 đến nay. Từ Beyrouth, thông tín viên RFI Paul Khalifeh cho biết thêm chi tiết :
« Các nguồn tin Liban tại Syria cho RFI biết, trước khả năng bị Mỹ tấn công, phe Hezbollah trong 48 tiếng đồng hồ qua đã lại triển khai quân, tại đất nước mà phe này đã chiến đấu bên cạnh quân chính phủ từ năm 2013.
Hezbollah có từ 5.000 đến 8.000 chiến binh, hiện diện xung quanh Damas, kể cả Đông Ghouta, Aleppo, Quneitra, gần khu vực Golan bị Israel chiếm đóng, và tại Deir Ezzor ở phía đông. Cũng theo nguồn tin trên, tổ chức theo hệ phái Shia này đã cho sơ tán các căn cứ, tung ra chiến dịch quy mô nhằm ngụy trang các khẩu đại pháo và pháo phản lực nhiều nòng.
Phe Hezbollah và Vệ binh Cách mạng Iran cũng triệt thoái khỏi những vị trí trong các phi trường quân sự ở Choueirat và T4, tại tỉnh Homs ở miền trung, nơi họ bố trí một đội máy bay không người lái. Sân bay T4 hôm 9/4 đã trở thành mục tiêu của một loạt hỏa tiễn, giết chết nhiều lính Iran. Damas và Matxcơva cáo buộc Israel đã tiến hành vụ không kích này.
Hezbollah tham gia hầu hết các trận đánh lớn ở Syria trong bốn năm gần đây, khoảng 2.000 chiến binh của phe này đã bị chết và trên 5.000 người bị thương. »
Riêng tại Douma, theo các hãng tin Nga, hôm nay quân chính phủ Syria đã cho thượng kỳ tại đây. Quân nổi dậy đã rút lui khỏi thành phố này vài giờ sau khi bị tấn công hóa học, và từ nay chế độ Damas đã kiểm soát hoàn toàn Đông Ghouta. Một nhân vật thân cận với tổng thống Bachar Al Assad cho rằng việc chiếm được Đông Ghouta đánh dấu một « bước ngoặt », khiến phương Tây tiến hành chiến tranh tâm lý, đe dọa không kích Syria.
Quân cảnh Nga hôm nay đã được triển khai tại Douma.
http://vi.rfi.fr/quoc-te/20180412-damas-va-cac-dong-minh-chuan-bi-doi-pho-khong-kich-cua-my
Nghe trực tiếp (Chỉ trong giờ phát thanh: 8-8:30 và 10-11 giờ tối VN)
