Posts tonen met het label tiến trình dân chủ hóa. Alle posts tonen

zondag 27 maart 2016

Quân đội Miến Điện cam kết ủng hộ tiến trình dân chủ hóa + Lớp kế thừa tập đoàn quân sự Miến Điện chấp nhận đổi mới chính trị

Quân đội Miến Điện cam kết ủng hộ tiến trình dân chủ hóa

Tú Anh Đăng ngày 27-03-2016 Sửa đổi ngày 27-03-2016 12:06

Diễu binh nhân ngày Quân đội Miến Điện, 27/03/2016.REUTERS/Soe Zeya Tun

Tổng tư lệnh liên quân Miến Điện, tướng Min Aung Hlaing tuyên bố bảo vệ đất nước « trên con đường tiến đến dân chủ ». Lời cam kết của nhân vật đầy thế lực này được đưa ra trong bối cảnh một chính phủ dân sự, xuất phát từ quốc hội qua bầu cử tự do, trong đó có bà Aung San Suu Kyi, sắp nhậm chức.

Hôm nay (27/03/2016), ngày Quân lực của Miến Điện được tổ chức trọng thể tại thủ đô chính trị Naypyidaw. Theo AFP, tướng Min Aung Hlaing, tổng tư lệnh liên quân xác quyết quân đội sẽ ủng hộ tiến trình dân chủ hóa tại Miến Điện.
Ông nói: « Tôi long trọng tuyên bố rằng Tatmadaw (quân đội Miến Điện ) sẽ hợp tác để đem lại phồn vinh cho đất nước và cho mọi công dân ». Tướng Min Aung Hlaing nêu lên hai cản lực chính cho tiến trình dân chủ là sự « không thượng tôn pháp luật và phiến loạn vũ trang ». Một khi dẹp được hai cản lực này, thì con đường dân chủ sẽ thênh thang, ông tuyên bố tiếp.
Vào thứ Tư 30/3 này, tân tổng thống Htin Kyaw và nội các dân sự, trong đó có bà Aung San Suu Kyi, sẽ tuyên thệ nhậm chức trong khuôn khổ tiến trình dân chủ. Trong cuộc diễn binh hôm nay, quân đội Miến Điện phô trương lực lượng và trang bị rất hùng hậu, chiến xa, tên lửa phòng không, trực thăng chiến đấu… theo mô tả của AFP. Bà Aung San Suu Kyi, mà thân phụ là người hùng sáng lập Tatmadaw không có mặt trên khán đài.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20160327-quan-doi-md-dc-ct

Lớp kế thừa tập đoàn quân sự Miến Điện chấp nhận đổi mới chính trị

Tú Anh Đăng ngày 19-11-2015 Sửa đổi ngày 19-11-2015 14:51

Chủ tịch Quốc hội Shwe Mann (áo thẫm) và bà Aung San Suu Kyi, trong cuộc gặp tại Naypyitaw, ngày 19/11/2015REUTERS

Bị ngọn sóng thần đối lập quét trôi qua cuộc bầu cử Quốc hội 8/11, các dân biểu của đảng cầm quyền, hậu thân của tập đoàn quân phiệt, cam kết sẽ tuân thủ « luật chơi dân chủ » và sẽ nhường chỗ cho thế hệ lãnh đạo mới, Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ, để giữ vai trò đối lập.

Trong một bài tường thuật từ Naypyidaw, thủ đô hành chính của Miến Điện cách Rangun 6 giờ đường bộ, AFP ghi lại một số động thái và tuyên bố tiêu biểu của những dân biểu thân chính quyền bị mất ghế trong cuộc bầu cử vừa qua.
Khi được phỏng vấn, các vị dân biểu thất cử này không che dấu thất vọng nhưng ngay lập tức họ tuyên bố chấp nhận vì « đây là hệ quả tất yếu của dân chủ ». Rất khó tưởng tượng những người có đặc quyền trong chế độ Miến Điện có thể tuyên bố như trên cách nay vài năm.
Từ thứ Hai tuần này, sinh hoạt Nghị trường Miến Điện diễn ra bình thường cho đến ngày bàn giao vào tháng Giêng 2016 vì còn phải biểu quyết ngân sách chính phủ.
Cho dù bị thua đậm, nhưng các dân biểu của đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển USDP, do các tướng lãnh thành lập năm 2010, trước khi hồi hưu tập thể, vẫn đi họp đầy đủ. Tuy nhiên, ít có người nào đưa ra lời bình luận về thất bại nặng nề vừa qua. Phát ngôn viên của đảng, dân biểu Htay Oo, công nhận là rất thất vọng vì bị thất cử. Ngay tại « thủ đô » Naypyidaw rộng lớn, được xây dựng từ rừng hoang cách nay 10 năm, phe cầm quyền cũng không thoát được ngọn sóng thần của đối lập. Tuy nhiên, ông Htay Oo nhận định « dân chúng đã bầu chọn một cách dân chủ. Thời gian sẽ cho biết sự lựa chọn của dân có đúng hay không ? ».
Thông điệp này không khác chi với tuyên bố của Tổng thống Thein Sein. Chủ nhật vừa qua, ông nhắc lại quyết tâm bàn giao quyền lực cho chính phủ mới.
Theo AFP, tình hình ít ra là trên mặt nổi, mọi việc đều diễn ra theo chiều hướng tốt. Hôm nay, Chủ tịch Quốc hội Shwe Mann tiếp lãnh đạo đối lập Aung San Suu Kyi. Đây là cuộc trao đổi « hòa giải » đầu tiên với các cựu tướng lãnh trách nhiệm tiến trình dân chủ hóa.
Tại Quốc hội cũng có những dấu hiệu chuẩn bị bàn giao. Dân biểu Saw Hla Tun, thành viên của Ủy ban Luật pháp khẳng định đang ghi chép những điều cần thiết để trao cho những người kế nhiệm.
Trở thành đối lập
Dân biểu Saw Hla Tun cho biết là phải chấp nhận đổi thay : trong chế độ dân chủ, bầu cử sẽ có kẻ thua người thắng. Một lúc nào đó, phe đa số trở thành đối lập, sẽ mất một số ưu quyền như nhà công vụ ở thủ đô…
Một công chức phục vụ tại Nghị trường cũng cho biết ông rất ngạc nhiên khi thấy đảng USDP thua đậm ngay tại Naypyidaw. Tuy nhiên, cũng như ông, công chức và quân nhân đã dồn phiếu cho Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ của bà Aung San Suu Kyi vì họ « muốn đổi mới ».
Một cách khách quan, đảng cầm quyền thất bại vì dân chúng chán chê, vì mất hết uy tín. Trở về thế đối lập là cơ hội để phục sinh như tuyên bố của cựu tướng Maung Oo. Cựu Bộ trưởng Nội vụ, dân biểu vừa mất ghế thẩm định là cần phải chỉnh đốn đảng USDP, để ra tranh cử trong năm năm tới.
Một dân biểu thất cử khác tán đồng : Chúng tôi phải chứng tỏ với dân chúng là USDP cũng là một đảng chính trị hoạt động vì nhân dân.
Theo nhà phân tích độc lập Renaud Egreteau, con đường chuyển tiếp chính trị tại Miến Điện sẽ mất thời gian vì không phải đơn thuần là chuyện bàn giao quyền lực. Năm năm tới đây sẽ là thời gian quyết định cho một chính phủ dân sự. Bà Aung San Suu Kyi và Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ phải chứng tỏ đủ khả năng điều hành việc nước mà không gây tổn hại cho sự toàn vẹn lãnh thổ.
Trên thực tế, tuy đảng cầm quyền đại bại, nhưng phe quân nhân vẫn còn chỗ đứng đáng kể trong Nghị trường với 25% ghế dành riêng. Trong nội các, họ nắm hai bộ Quốc phòng và Nội vụ.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20151119-lop-ke-thua-tap-doan-quan-su-mien-dien-chap-nhan-doi-moi-chinh-tri

maandag 7 december 2015

Việt Nam : Tầng lớp trung lưu và tiến trình dân chủ hóa + Vì sao người Việt mê... tư bản? + Dân chủ hóa sẽ bớt đút lót tham nhũng

Tầng lớp trung lưu và tiến trình dân chủ hóa Việt nam

Kính Hòa, phóng viên RFA
2015-02-25

02252015-vn-middle-class.mp3

Đường Đồng Khởi ờ Sài gòn là con đường thường được các giới nhiều tiền dạo bộ...

kenh 14.vn

Theo nhiều quan sát lịch sử thì sự phát triển của tầng lớp trung lưu lưu sẽ dẫn đến dân chủ hóa xã hội. Tầng lớp này đã phát triển gần ba mươi năm nay tại Việt nam. Họ tham gia vào việc hướng tới một xã hội dân chủ như thế nào. Sau đây là ghi nhận của Kính Hòa ý kiến của những nhà quan sát trong nước, và một số doanh nhân Việt nam.
Quyết định cải cách kinh tế theo hướng thị trường của đảng cộng sản từ năm 1986 đã làm cho thu nhập trung bình của người Việt nam tăng lên trong gần ba thập niên qua. Theo nhiều nguồn thống kê khác nhau thì hiện nay Việt nam có thu nhập trung bình đầu người qui ra đô la Mỹ là hơn 1000 đô la một năm. Song song đó, một tầng lớp trung lưu cũng được hình thành. Họ là những doanh nghiệp tư nhân, chuyên viên kỹ thuật hay quản lý ở các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, những người hoạt động nghề nghiệp tự do,… Một đặc điểm chung là họ có học vấn cao hơn số đông dân chúng trong xã hội.
Theo những dẫn liệu lịch sử trong hai thế kỷ vừa qua, khi tầng lớp trung lưu lớn mạnh thì dễ có những thay đổi xã hội theo hướng dân chủ hơn. Lý do được đưa ra là những người tầng lớp trung lưu chịu nhiều thiệt hại trong một chế độ hà khắc, và do có nền tảng giáo dục cao nên họ có khuynh hướng mong muốn có một xã hội tiến bộ hơn.
Tầng lớp trung lưu ủng hộ chế độ?
Một cựu sinh viên Luật không hoàn toàn đồng ý về viễn cảnh này ở Việt nam, mặc dù anh cũng cho rằng chính tầng lớp trung lưu Việt nam hiện nay là những người đối mặt với những nhũng lạm, và hiểu rõ xã hội.
“Có một cái không rõ có phải là đặc trưng của người Việt nam hay không là tâm lý an phận, chấp nhận thực tại. Thông thường thì khi đối mặt với những chuyện như vậy, người Việt , đặc biệt là tầng lớp trung lưu sẽ xoay xở sang cách khác để làm ăn. Họ cho rằng không cần thiết phải chấp nhận những rủi ro không đáng có trong quan hệ làm ăn với chính quyền. Họ làm ăn một cách ngoan ngoãn. Một học giả phương Tây có nhận xét là tầng lớp trung lưu ở Trung quốc và ở Việt nam, khác với tầng lớp trung lưu ở các nước phương Tây thường độc lập với chính quyền và sẳn sàng phản ứng khi quyền lợi của họ bị xâm phạm. Nhưng tầng lớp trung lưu ở các nước độc tài toàn trị cộng sản như Trung quốc và Việt nam thì nó lại hình thành nhờ ác mối quan hệ thân hữu với chính quyền, lớn lên được nhờ các mối quan hệ làm ăn với chính quyền, sống được nhờ vào chính quyền. Cho nên là họ sẽ cấu kết với chính quyền để làm ăn chứ không có xu hướng chống lại.”

Tầng lớp trung lưu ở các nước độc tài toàn trị cộng sản như TQ và Việt nam thì nó lại hình thành nhờ các mối quan hệ thân hữu với chính quyền, lớn lên được nhờ các mối quan hệ làm ăn với CQ, sống được nhờ vào chính quyền. Cho nên là họ sẽ cấu kết với CQ để làm ăn chứ không có xu hướng chống lại

Một cựu sinh viên Luật

Một Tổng giám đốc doanh nghiệp nước ngoài tại thành phố Hồ Chí Minh là chị Bình cũng có nhận xét về thái độ cầu an của giới trung lưu Việt nam, song song đó lại cũng có những chuẩn bị cho sự thay đổi.
“Nói chung là có nhiều thứ không được vừa lòng, nhưng mà nói gì thì nói thì quan điểm của người Việt nam là biết thân mình trước, thời cuộc thì ba chấm… Theo tôi nghĩ như vậy, tỉ dụ như anh thấy rằng có xu hướng là hiện nay người ta cho con đi học ở nước ngoài rất là nhiều. Thì đó là sự chuẩn bị nhất định của các gia đình Việt nam thôi. Nói gì thì nói chứ ở góc độ tích cực thì cũng hy vọng mọi thứ nó an lành.”
Cùng có quan điểm như người cựu sinh viên luật nói trên là kỹ sư Nguyễn Văn Thạnh ở Đà Nẵng. Anh Thạnh là một nhà hoạt động xã hội dân sự nhiều lần bị cơ quan công quyền quấy rối và đàn áp vì những hoạt động dân sự như kiện các nhà máy thủy điện xả nước làm chết dân trong những năm qua.
“Theo qui luật thì lớp trung lưu là lớp gánh vác vũ đài dân chủ, nhưng có điều là ở Việt nam giới trung lưu được sinh ra do chế độ độc đảng. Họ có thể là người nắm chính quyền, hay là người kinh doanh nhưng là tư bản thân hữu. Những người này được đánh giá là có thu nhập khá, có tài sản, có kiến thức, nhưng họ xuất thân từ việc hưởng lợi và khống chế của hệ thống chính trị, cho nên họ có hạn chế là không dám lên tiếng hoặc không muốn lên tiếng. Tích lũy thành công của họ có thể là có những hoạt động không đúng pháp luật. Họ không muốn lên tiếng vì quyền lợi của họ gắn chặt với tình thế hiện nay của xã hội.”
Sự quan tâm đến thay đổi chính trị, và tương lai dân chủ
Chị Tâm, làm chủ một doanh nghiệp vùng đồng bằng sông Cửu Long thì cho rằng giới trung lưu có quan tâm đến chính trị, mong muốn có thay đổi chính trị theo hướng dân chủ hơn, nhưng chị chia ra làm hai loại khác nhau:
“Trừ những người nào họ thuộc tầng lớp lãnh đạo, tầng lớp bên đảng, họ không muốn điều đó, những người không có đảng thì muốn điều đó. Con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa lại quét lá đa, ông sãi mới muốn sự thay đổi chứ ông vua đâu có muốn sự thay đổi.”
Chị Bình cũng có ý kiến rằng có hai nhóm trung lưu trong xã hội Việt nam, một nhóm mong muốn sự thay đổi, nhóm còn lại thì không, nhưng không rõ nhóm nào đông hơn.

Từ người dân thường cho đến cán bộ ai cũng hiểu là thể chế hiện nay là không thể chấp nhận được, tức là một thể chế độc quyền độc đảng tước đoạt quyền làm chủ của người dân. Ngay cả đảng viên cộng sản người ta cũng rất là chán ghét

kỹ sư Nguyễn Tiến Trung

Một nhà hoạt động dân chủ trẻ khác là kỹ sư Nguyễn Tiến Trung thì có cái nhìn tương đối khác hơn:
“Từ người dân thường cho đến cán bộ ai cũng hiểu là thể chế hiện nay là không thể chấp nhận được, tức là một thể chế độc quyền độc đảng tước đoạt quyền làm chủ của người dân. Ngay cả đảng viên cộng sản người ta cũng rất là chán ghét. Nhưng mà người ta chưa thấy được đường hướng nào, hay làm gì để mà đưa đất nước đi đến hướng dân chủ được. Họ chỉ không đồng ý thôi, chứ họ không làm gì, và đó là đa số.”
Trong những năm vừa qua, các hoạt động dân sự và dân chủ hóa Việt nam diễn ra phong phú hơn, và thực sự là có những người thuộc tầng lớp trung lưu dấn thân vào công cuộc đấu tranh đó. Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà kinh doanh thành công, có nói rằng ông quyết định dấn thân vào công cuộc dân chủ hóa đất nước và phản biện xã hội sau khi thấy rằng chế độ chính trị hiện hành vu cáo ông trong một vụ được gọi là trốn thuế. Gần đây nhất nhạc sĩ nhạc Rap trẻ tuổi Nguyễn Vũ Sơn cũng lên tiếng thách thức nhà cầm quyền cộng sản Việt nam, mặc dù anh xuất thân từ một gia đình trung lưu khá giả tại Sài Gòn.
Vì thế nên cũng vẫn có quan điểm hy vọng rằng tầng lớp trung lưu sẽ đóng vai trò quan trọng trong công cuộc dân chủ hóa Việt nam. Luật sư Lê Công Định cho biết quan điểm của ông:
“Tôi nghĩ là tầng lớp trung lưu ở Việt nam hiện đóng vai trò ngày càng quan trọng, tuy là so với Tây Âu hay các nước đã phát triển thì tầng lớp trung lưu ở Việt nam chưa có vai trò bằng. Tuy nhiên, tôi nghĩ là trong vài năm tới họ sẽ đóng vai trò quan trọng. Đừng nhìn họ với góc độ là những người lên tiếng phản biện xã hội. Họ là những người sẽ đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội, chúng ta hãy nhìn theo hướng đó, thì chúng ta sẽ thấy rằng tầng lớp trung lưu rất quan trọng. Đừng có thất vọng vì họ bây giờ chỉ lo thu vén chuyện gia đình hay chỉ lo làm ăn, để làm gia đình họ phát triển. Thật ra chính những điều đó, vô hình chung giúp bộ mặt xã hội Việt nam trong tương lai thay đổi rất là nhiều. Tôi cũng như anh Trần Huỳnh Duy Thức, đặt rất nhiều hy vọng vào tầng lớp trung lưu ở Việt nam.”
Ông Lê Công Định và ông Trần Huỳnh Duy Thức vốn cũng là những người thành đạt trong xã hội, đã dấn thân vào những đòi hỏi dân chủ cho Việt nam. Cả hai ông đều bị bắt giam, ông Lê Công Định hiện đã được trả tự do và bị quản chế ở địa phương, còn ông Thức hiện vẫn còn bị giam.
Trong một nghiên cứu mới đây về vai trò của tầng lớp trung lưu trong những cuộc cách mạng ở các thế kỷ trước cũng như các cuộc cách mạng hay chuyển biến xã hội gần đây, nhà nghiên cứu người Mỹ là Francis Fukuyama viết rằng vị trí trung lưu của một người chưa chắc làm người đó ủng hộ nền dân chủ hay một chính phủ trong sạch. Thậm chí ở các quốc gia như Thái Lan, hay Trung quốc họ còn ủng hộ các chế độ độc tài để bảo đảm quyền lợi của họ. Nhưng họ sẽ đối đầu với sự lạm dụng quyền lực của nhà cầm quyền, và ngay cả ở Trung quốc thì họ cũng muốn có một xã hội tự do hơn.

Tin, bài liên quan

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-middle-class-02252015065126.html

Vì sao người Việt mê tư bản?

Anh Vũ, thông tín viên RFA
2015-03-18

03182015-why-vn-lov-capitali.mp3

Tư gia của Nguyên Tổng thanh tra chính phủ Trần Văn Truyền

Kienthuc.net

Việt Nam đang bị cai trị bởi một đảng cộng sản độc, nhưng lý tưởng cộng sản đã gần như phai mờ trong trái tim người Việt và trên thực tế, người Việt Nam lại mê tư bản nhất trên thế giới.
Tại sao lại có tình trạng như vậy xảy ra ở VN?
Việt nam trên danh nghĩa là một nước vẫn theo đường lối cộng sản, đảng CSVN là đảng chính trị duy nhất nắm quyền lãnh đạo nhà nước và xã hội.
So sánh cuộc sống
Tuy vậy, trong vài chục năm gần đây, nền kinh tế VN về cơ bản được tiến hành theo thể chế kinh tế thị trường tự do tư bản chủ nghĩa, cho dù về hình thức vẫn được gắn cái đuôi định hướng XHCN.
Đánh giá về thực trạng xã hội VN hiện nay, Giáo sư – Tiến sĩ Giáo dục Mạc Văn Trang cho rằng, xã hội đã chịu tác động rất lớn từ mặt trái của kinh tế thị trường. Ông nói với chúng tôi:
“Theo tôi tình hình xã hội của VN hiện nay, như nhà nghiên cứu văn hóa Trần Ngọc Thêm cho rằng “Sự xuống cấp của văn hóa xã hội đã đến đáy”. Nó trở thành một xã hội mà người ta lấy uy quyền để cai trị, lấy đồng tiền để lung lạc mua bán tất cả các thứ trong xã hội, cái gì cũng phải dùng đến tiền. Thế thì nó đã đảo lộn tất cả các giá trị và đấy chính là nguyên nhân dẫn đến mọi sự tha hóa khác. Bây giờ con người với con người không coi trọng tình nghĩa, các giá trị đạo đức tinh thần hay tài năng nữa. Mà chỉ coi trọng quyền lực và đồng tiền thôi.”

Việt Nam đang bị cai trị bởi một đảng cộng sản độc tài, đó là sự thật. Nhưng lý tưởng cộng sản đã gần như phai mờ trong trái tim người Việt. Trên thực tế, có lẽ Việt Nam là nước mê tư bản nhất trên Trái đất

ký giả Patrick Winn

Theo ký giả Patrick Winn của Global Post mới đây đã nhận định cho rằng "Việt Nam đang bị cai trị bởi một đảng cộng sản độc tài, đó là sự thật. Nhưng lý tưởng cộng sản đã gần như phai mờ trong trái tim người Việt. Trên thực tế, có lẽ Việt Nam là nước mê tư bản nhất trên Trái đất".
Bình luận về nhận định của Global Post, ông Hoàng Dũng, một nhà hoạt động xã hội ở Sài gòn thấy rằng, với những gì người dân chứng kiến từ thực tế cuộc sống, từ những kiều bào về thăm thân nhân ở VN… đã khiến đa số người dân ở VN thích các giá trị của chủ nghĩa tư bản. Ông cho biết:
“Từ khi đất nước mở cửa, đặc biệt là kể từ khi internet vào VN thì người Việt được so sánh cuộc sống hiện tại của người ta với các nước được cho là theo chủ nghĩa tư bản, thực ra là các nước có nền kinh tế tự do. Và so với các nước đang là cộng sản, ví dụ như VN, TQ hay Bắc Hàn thì người ta cũng so sánh được là đấy nếu theo một nền kinh tế tự do còn được gọi là chủ nghĩa tư bản thì họ được sống sung sướng hơn hiện tại. Chính vì vậy mà khi cuộc sống của người ta đang khổ và khó khăn như ở VN thì người ta mơ về một cuộc sống kiểu tư bản thì là điều dễ hiểu và tôi đồng ý với nhận định này. ”
Đặc biệt là đối với giới trẻ ở VN hiện nay, khi sống trong một xã hội tiêu thụ thì sự hấp dẫn về vật chất, từ những thiết bị công nghệ hay lối sống tư bản đã trở nên vô cùng hấp dẫn. Đi du học tại các nước tư bản và ở lại là một trong những lựa chọn của họ.
Cô Huỳnh Thu Liên, một du học sinh ở Mỹ nói về lý do vì sao cô chọn đi du học ở một nước tư bản. Cô cho biết:

Rất nên sang đây (du học), vì đây là một miền đất cơ hội, nếu bạn giỏi hoặc hơi giỏi nghĩa là bạn có tiềm năng thì qua đây bạn sẽ có khả năng ở lại tự kiếm sống nuôi bản thân mình, thậm chí là nuôi cả gia đình mình. Đấy là điều hết sức bình thường ở bên đây

Cô Huỳnh Thu Liên

“Rất nên sang đây (du học), vì đây là một miền đất cơ hội, nếu bạn giỏi hoặc hơi giỏi nghĩa là bạn có tiềm năng thì qua đây bạn sẽ có khả năng ở lại tự kiếm sống nuôi bản thân mình, thậm chí là nuôi cả gia đình mình. Đấy là điều hết sức bình thường ở bên đây. Còn ở VN, nếu bạn với hai bàn tay trắng để gầy dựng mà không có ba mẹ bạn giúp đỡ, không có ai cho tiền cho vốn bạn thì nói thật không biết là có kiếm tiền nhanh bằng bên đây không nữa?”

Tư gia của nguyên Tổng bí thư Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

Theo hãng tin Reuter, kết quả khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew của Mỹ thực hiện hồi cuối năm 2014, cho thấy có đến 95% người Việt Nam ủng hộ chủ nghĩa tư bản, tỷ lệ này tại Việt Nam cũng vượt trội so với mức trung bình 65% trên toàn thế giới.
Xã hội tự do và thực tế
Nói về nguyên nhân vì sao lại có tình trạng đa số người VN ủng hộ chủ nghĩa tư bản.
Với một thái độ thận trọng, ông Hoàng Dũng cho biết:
“Ở những xã hội tự do thì con người ta được mở hết khả năng của mình ra và được vươn tới được các ước mơ rất cao, miễn là làm sao khả năng của anh có thể đạt được. Chứ như ở VN, nếu anh có phát minh ra cái gì cũng bị tịch thu, chính từ những cái ví dụ rất nhỏ như vậy cũng cho thấy ở chế độ CS thì người ta không thể phát triển được. Vì ngay giấc mơ mà họ không dám mơ thì nói gì đến các cái việc khác. Tôi cho rằng đến năm 2014, 2015 thì quan niệm này đã trở nên rõ nét, nó không chỉ dừng lại ở những người dân mà còn ở ngay những người được gọi là cộng sản.”
Sự ưu việt hơn hẳn của các nước tư bản có sức hấp dẫn vô cùng lớn, trên trang VOA Việt ngữ, Tiến sĩ Cao Huy Huân đã so sánh và nói lên suy nghĩ khi lựa chọn nước Mỹ là nơi định cư của mình:

Khi còn ở trong nước, nước Mỹ trong tâm trí tôi là một quốc gia hung hăng và đầy bất ổn. Thế nhưng khi chứng kiến tận mắt, tôi nhìn thấy sự hiền hòa của người dân Mỹ. Chính phủ chăm lo cho đời sống của người già, người thất nghiệp, cho những bà mẹ đơn thân

Tiến sĩ Cao Huy Huân

“Khi còn ở trong nước, nước Mỹ trong tâm trí tôi là một quốc gia hung hăng và đầy bất ổn. Thế nhưng khi chứng kiến tận mắt, tôi nhìn thấy sự hiền hòa của người dân Mỹ. Chính phủ chăm lo cho đời sống của người già, người thất nghiệp, cho những bà mẹ đơn thân. Trẻ em được bảo vệ hàng đầu, không có chuyện bị bóc lột sức lao động hay lạm dụng. Nước Việt Nam luôn được khắc họa là một quốc gia hòa bình và không có xung đột nội bộ. Vậy nhưng xã hội thì ngày càng nguy hiểm. Giao thông nguy hiểm. Sinh hoạt thường nhật cũng nguy hiểm. Ăn cũng nguy hiểm. Muốn làm việc với nhà nước phải chuẩn bị phong bì. Người già chẳng được chăm lo, trẻ em bị bỏ mặc. Đến bệnh viện thì bị đối xử như tôi mọi.”
Đến nay, thích tư bản đã trở thành trào lưu của cả xã hội, không chỉ đối với những người dân thường, mà kể cả đối với tầng lớp lãnh đạo ở VN. GS. TS. Mạc Văn Trang nhận định:
“Những người cầm quyền bây giờ thích cái đó, trong thực tế thì người dân cứ nhìn vào những người cán bộ lãnh đạo thì ai cũng cướp bóc, làm giàu. Con cái họ thì ai cũng vào các vị trí đẹp rồi thì nhà cao của rộng với những dinh cơ. Các quan chức từ cấp Huyện, đến cấp Tỉnh và cho đến Trung ương bây giờ đều cho con đi học ở các nước tư bản hết chứ có ai có con học ở các trường trong nước đâu, đến chữa bệnh họ cũng đến các bệnh viện nước ngoài để chữa. Tức là họ theo đuổi các giá trị của tư bản, nhưng mồm thì vẫn cứ nói XHCN.”
“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Lời bất hủ trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ, cũng chính là khát vọng của mỗi một con người. Giá trị của chủ nghĩa tư bản là đã đáp ứng được phần lớn các ước nguyện đó và cũng là lý do vì sao đa số người dân lại thích tư bản.

Tin, bài liên quan

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/why-vn-lov-capitali-03182015060904.html

Dân chủ hóa sẽ bớt đút lót tham nhũng

Nam Nguyên, RFA
2015-08-18

08182015-corruption-blocked-development-nn.mp3

Tham nhũng trên báo chí

RFA file

Sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp thể hiện tình trạng nền kinh tế. Việt Nam được các chuyên gia cho rằng nếu bớt được tình trạng nhũng nhiễu thì lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ tăng lên và nâng cao năng lực cạnh tranh cho họ.

Nhiêu khê sinh nhũng nhiễu

Có thể nói nạn hối lộ, đút lót là đầu cuối của thể chế, khi thể chế thiếu công khai minh bạch, thủ tục hành chính nhiêu khê thì đẻ ra các chi phí bôi trơn.
Các chuyên gia kinh tế nhiều lần nêu ra vấn đề, làm thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam khi mà kết quả điều tra cho thấy, để kiếm được 1 đồng lợi nhuận thì doanh nghiệp phải sử dụng 1 đồng đút lót bôi trơn. Điều này được TS Lê Đăng Doanh nêu ra trong Diễn đàn Kinh tế mùa Xuân 2015 tổ chức ở Vinh hồi tháng 4 vừa qua. Gần đây ngày 8/8/2015 tại cuộc hội thảo ở Đà Nẵng, chuyên gia Phạm Chi Lan cũng đã lập lại điều này.

Trước đây mức độ tham nhũng nhũng nhiễu được coi là thông thường là 30%. Sau đó được nâng lên thậm chí có lúc tới 50%.
TS Phạm Chí Dũng, TP.HCM

Trao đổi với chúng tôi, Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long từ Hà Nội nhận định:
“Một đồng lợi nhuận phải bỏ ra 1,02 đồng chi phí bôi trơn. Tất cả những hệ lụy, những mặt trái, mặt tiêu cực này xã hội đều đã nhìn thấy và chính phủ cũng tỏ quyết tâm giải quyết vấn đề này. Nhưng thực tế giải quyết được đến đâu thì phải chờ xem, có biến lời nói thành hành động có kiên quyết hay không.”
Có vẻ như tình trạng kinh tế tụt hậu của Việt Nam so với các nước Đông Nam Á khác bắt nguồn từ nhiều vấn đề, như không thực sự có kinh tế thị trường, tài nguyên nguồn lực quốc gia được ưu tiên cho doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là chính đất đai. Tuy vậy các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp Việt Nam nói chung không phát triển lên được, do tình trạng tham nhũng hối lộ trầm kha và là bi kịch của đất nước.
TS Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội nhà báo độc lập một tổ chức tự phát không phụ thuộc chính quyền, nhận định:
“Trước đây tôi chỉ nghe mức độ tham nhũng nhũng nhiễu được coi là thông thường là 30%. Tỷ lệ này thường được áp dụng trong xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước và được coi là bình thường, có nghĩa là cứ 100 đồng thì phải cắt ra 30 đồng để coi là hoa hồng, lại quả, hối lộ cho một số quan chức. Sau đó tỷ lệ 30% đó được nâng lên thậm chí có lúc tới 50% và đáng chú ý là tỷ lệ này chừng mực nào đó lại được áp dụng vào trong lãnh vực tiếp nhận và sử dụng nguồn vốn ODA.”

Đút lót, hối lộ: Chuyện thường ngày ở huyện

Đút lót hối lộ trở thành một chuyện thường tình, không một doanh nghiệp nào ở Việt Nam lại không từng sử dụng phí bôi trơn. Đút lót từ chuyện nhỏ tới chuyện lớn vì mọi thủ tục quá rườm rà và để công việc có thể chạy được doanh nghiệp phải chấp nhận đút lót.
Có những chuyện không thể nào hiểu nổi, một thí dụ nhỏ là một doanh nghiệp xuất khẩu muốn xuất khẩu 1 container hàng ra nước ngoài, chủ doanh nghiệp đã lên danh mục phí bôi trơn tới từng chi tiết.
Ngay cả đi thuê container để vô hàng cũng phải hối lộ cho nhân viên phụ trách ở cảng để không phải chờ đợi, được giao container tốt, rồi hải quan kiểm hóa, kết thúc hồ sơ thông quan… mỗi khâu đều có phí bôi trơn thì công việc mới chạy.
Tại Hội thảo Đà Nẵng ngày 8/8/2015, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan dẫn kết quả điều tra đáng tin cậy đã nói, ở Việt Nam trung bình cứ 1 đồng lợi nhuận thì doanh nghiệp phải mất 1,02 đồng bôi trơn. Giả dụ nếu bớt tham nhũng được 50% thì doanh nghiệp được tăng lợi nhuận 50%. Báo chí trích lời bà Phạm Chi Lan nói rằng, đó là lý do doanh nghiệp Việt Nam ngày càng nhỏ đi so với trước.

Bài toán này Việt Nam đang xử lý và đang giải quyết, nhưng xử lý đến đâu và giải quyết có hiệu quả hay không thì phụ thuộc vào sự quyết tâm, quyết liệt và sự nghiêm minh của pháp luật và của nhà cầm quyền.
TS Ngô Trí Long, Hà Nội

Cần phải dân chủ hóa

Trả lời chúng tôi Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long nhận định, điểm chính là vấn đề cải cách đổi mới thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải cách bộ máy hành chính, cơ cấu đội ngũ cán bộ và những thủ tục hành chính. Hiện nay do thủ tục hành chính phức tạp gây ảnh hưởng môi trường đầu tư, vì vậy đã làm cho những chi phí bôi trơn hay, phí hay lệ phí tăng lên, những mặt đó là tiêu cực.
Trong hai năm 2014 và 2015, trọng tâm của chính phủ trong thời gian này là cải thiện môi trường đầu tư. Năm 2014 cố gắng bằng ASEAN-6 và 2015 cố gắng cải thiện môi trường đầu tư bằng ASEAN-4, tức nhóm 4 nước phát triển nhất của ASEAN. Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long nhấn mạnh:
“Chính phủ đưa ra những biện pháp hết sức cụ thể nhưng thực tế triển khai và kết quả thực hiện cũng chưa là bao, cần phải giải quyết sao cho có hiệu quả hơn. Hay nói cách khác là lời nói và hành động phải đi đôi với nhau và có sự kiểm soát, giám sát một cách chặt chẽ và phải có chế tài thực sự nghiêm minh xử lý những vấn đề còn nhũng nhiễu gây ra những chuyện không tốt đối với hoạt động của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó đây là một trong những biện pháp rất tốt để giải quyết vấn đề vấn nạn tham nhũng hiện nay. Bài toán này Việt Nam đang xử lý và đang giải quyết, nhưng xử lý đến đâu và giải quyết có hiệu quả hay không thì phụ thuộc vào sự quyết tâm, quyết liệt và sự nghiêm minh của pháp luật và của nhà cầm quyền Việt Nam.”
Một chuyên gia Cơ quan phát triển quốc tế của Hoa Kỳ (USAID) ông Olin McGill từng nhận định là thu nhập đầu người của Việt Nam đáng lẽ có thể tăng gấp 5 lần. Nhưng Việt Nam không đạt được điều này là vì điều hành không hiệu quả. Theo lời ông McGill, thủ tục xuất nhập khẩu ở Việt Nam không thông thoáng, với lượng thời gian kéo dài 21 ngày như hiện nay, ước tính Việt Nam đang thất thoát khoảng 15% tổng kim ngạch thương mại hằng năm.
Ví dụ nhỏ của ông McGill đủ làm mọi người giật mình. Nếu môi trường kinh doanh ở Việt Nam được cải thiện, thì tất nhiên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được nâng cao. Môi trường kinh doanh tốt thường được thể hiện ở những nước có nền dân chủ pháp trị. Xem ra con đường cải tổ ở Việt Nam vẫn còn dài dằng dặc.

Tin, bài liên quan

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/corruption-blocked-development-nn-08182015160557.html

dinsdag 7 april 2015

Tầng lớp trung lưu và tiến trình dân chủ hóa Việt nam

Kính Hòa, phóng viên RFA
2015-02-25

02252015-vn-middle-class.mp3

Đường Đồng Khởi ờ Sài gòn là con đường thường được các giới nhiều tiền dạo bộ...

kenh 14.vn

Tầng lớp trung lưu ở các nước độc tài toàn trị cộng sản như TQ và Việt nam thì nó lại hình thành nhờ các mối quan hệ thân hữu với chính quyền, lớn lên được nhờ các mối quan hệ làm ăn với CQ, sống được nhờ vào chính quyền. Cho nên là họ sẽ cấu kết với CQ để làm ăn chứ không có xu hướng chống lại

Một cựu sinh viên Luật

Từ người dân thường cho đến cán bộ ai cũng hiểu là thể chế hiện nay là không thể chấp nhận được, tức là một thể chế độc quyền độc đảng tước đoạt quyền làm chủ của người dân. Ngay cả đảng viên cộng sản người ta cũng rất là chán ghét

kỹ sư Nguyễn Tiến Trung

Tin, bài liên quan

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-middle-class-02252015065126.html

woensdag 4 maart 2015

Internet và tiến trình dân chủ hóa Việt Nam

Kính Hòa, RFA
2015-03-02

Audio: Internet và tiến trình dân chủ hóa Việt Nam

Các Bạn trẻ hưởng ứng Phong trào: Tôi không thích đảng cộng sản Việt Nam. Citizen photo.

Photo: RFA

Quyết định nối kết với thế giới bên ngoài qua Internet của chính phủ Việt nam, với mục đích đầu tiên là kết nối kinh tế với thế giới, đã bắt đầu một thời kỳ khác của thông tin đối với người Việt nam. Qua Internet, các ý tưởng phản kháng của giới trí thức Việt nam, của những đảng viên cộng sản từ bỏ lý tưởng đã đến với công chúng.

Tiếp cận thông tin và công bố ý tưởng

“Năm 97, 98 thì họ đưa internet về, tôi cũng xoay sở để có được chiếc máy tính và nối được mạng. Đầu năm 2000 tôi cộng tác với tờ Talawas. Trang Talawas này có một chủ trương là một trang văn học, phê bình văn học, nhưng mà là văn học độc lập, văn học phê phán chế độ cộng sản. Nhờ Internet mà tôi mở rộng, đọc được các trang web của đồng bào hải ngoại như là Hưng Việt, Tự do ngôn luận, Đối thoại, cùng nhiều trang web khác, và tôi bắt đầu tham gia viết. ”
Đó là hồi ức của nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa khi nhớ lại thời điểm bắt đầu tiếp cận nhiều thông tin, và một phương cách để tuyên bố những ý tưởng của chính mình. Ông vốn bắt đầu có những suy nghĩ khác biệt với tư tưởng chính thống được đảng cộng sản áp đặt từ những năm 60 của thế kỷ trước, nhưng sự hoạt động dân chủ của ông thực sự bắt đầu khi có internet.
Quyết định nối kết với thế giới bên ngoài qua Internet của chính phủ Việt nam, với mục đích đầu tiên là kết nối kinh tế với thế giới, đã bắt đầu một thời kỳ khác của thông tin đối với người Việt nam. Qua Internet, các ý tưởng phản kháng của giới trí thức Việt nam, của những đảng viên cộng sản từ bỏ lý tưởng đã đến với công chúng. Một đảng viên cao cấp nói là ông thực sự thay đổi khi đọc được những bài viết về sự cai trị phản dân chủ của đảng cộng sản Trung quốc được lưu truyền trên mạng.

Trang Bauxite Việt nam là một trang gây chấn động, nhất là đối với các phong trào xã hội mà họ tạo ra như chống dự án Bauxite. Họ kêu gọi được đến 3000 đén 4000 chữ ký của các trí thức gốc Việt trên toàn thế giới ký vào kiến nghị như vậy

Nhà báo Đoan Trang

Internet đặc biệt có tác dụng đối với giới trẻ trong việc lan truyền các ý tưởng dân chủ.
Cô Phạm Thanh Nghiên, một người đấu tranh dân chủ trẻ tuổi tại Hải phòng nói rằng:
“Trước tiên là phải cảm ơn Internet. Cuối năm 2006, đầu năm 2007 tôi tập tành ra các quán Internet, và tôi vô tình đọc được nhiều bài viết và những thông tin.”
Cô Nghiên nói thêm là một trong những sự kiện làm cô suy nghĩ cho hoạt động dấn thân của mình là chuyện luật sư Lê Thị Công Nhân bị bắt mà cô Nghiên, thông qua Internet, đọc được qua trang mạng BBC.
Một hoạt động yêu thích của giới trẻ Việt nam có quan tâm đến đời sống chính trị của đất nước là tham gia những diễn đàn trên mạng, chính nơi đây mà họ phát hiện nhiều ý tưởng khác nhau, nhiều cách tiếp cận vấn đề khác nhau, từ đó dẫn tới những cuộc dấn thân vì một xã hội đa nguyên và dân chủ.
Vào năm 2009 một trang blog xuất hiện nhằm mục đích chống lại dự án Bauxite Tây nguyên vì tác động tiêu cực của dự án này lên môi trường và an ninh của quốc gia. Đó là trang Bauxite Việt nam. Nhà báo Đoan Trang nhận định về sự kiện này:
picture-on-facebook

“Trang Bauxite Việt nam là một trang gây chấn động, nhất là đối với các phong trào xã hội mà họ tạo ra như chống dự án Bauxite. Họ kêu gọi được đến 3000 đén 4000 chữ ký của các trí thức gốc Việt trên toàn thế giới ký vào kiến nghị như vậy thì quả là một việc làm có ý nghĩa và chấn động.”

Thúc đẩy dân chủ hóa xã hội

Từ mục đích ban đầu là chống dự án Bauxite, trang Bauxite Việt nam tiếp tục phát triển cho đến ngày nay với nội dung đăng tải những ý kiến phản biện xã hội hay kêu gọi dân chủ hóa Việt nam như là phản đối các điều luật phi dân chủ trong luật pháp Việt nam, hay nổi bật nhất là kiến nghị sửa Hiến pháp Việt nam theo hướng dân chủ đa nguyên.
Các trang blog chuyển tải nội dung chính trị qua phương tiện Internet liên tục xuất hiện, và nhà cầm quyền đã phải sử dụng nhiều biện pháp độc đoán như là dùng tường lửa để ngăn chận, hay bắt giam các bloggers. Những người điều hành các trang blog nổi tiếng như Ba Sàm, Quê Choa, Một góc nhìn khác đều bị bắt, và hiện nay các ông Nguyễn Hữu Vinh người điều hành trang Ba Sàm, ông Trương Duy Nhất của trang Một góc nhìn khác hiện vẫn còn nằm sau song sắt nhà tù.

Mọi người có thể tiếp cận nhiều nguồn khác nhau trên Internet, chứ không phải là chỉ một nguồn mà nhà cầm quyền Việt nam hay là các nhà cầm quyền có mong muốn kiểm duyệt thông tin khác muốn họ biết tới chỉ với phương thức một chiều

Một người điều hành Facebook "Nhật ký yêu nước"

Một thời kỳ mới của việc truyền bá thông tin trên mạng lại ra đời với các trang mạng xã hội. Một trong những trang mạng cổ võ cho dân chủ hóa Việt nam là trang Facebook Nhật ký yêu nước với hơn 200 ngàn người theo dõi thường xuyên.
Một trong những thanh niên điều hành trang này nói với chúng tôi về vai trò của Internet trong tiến trình dân chủ hóa Việt nam hiện nay:
“Tôi nghĩ là Internet ngày càng có vai trò quan trọng trong tiến trình dân chủ hóa Việt nam. Trong bối cảnh là các phương tiện truyền thông khác do chính quyền Việt nam kiểm soát như là, báo in, radio, TV, bị kiểm duyệt rất nghiêm ngặt, thì Internet với mức độ truyền tải thông tin rất là mau lẹ, đi kèm với những tiện ích của nó, làm cho người dùng ở khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là những nước mà truyền thông bị kiểm duyệt một cách nghiêm ngặt như ở Việt nam, có khả năng tiếp cận được với những thông tin đa chiều hơn. Mọi người có thể tiếp cận nhiều nguồn khác nhau trên Internet, chứ không phải là chỉ một nguồn mà nhà cầm quyền Việt nam hay là các nhà cầm quyền có mong muốn kiểm duyệt thông tin khác muốn họ biết tới chỉ với phương thức một chiều.”
Sự tiếp cận thông tin đó, theo người điều hành trang Nhật ký yêu nước, sẽ góp phần cải thiện nhận thức và quan điểm của nhiều người đối với các vấn đề chính trị xã hội mà họ quan tâm, và từ đó dần dần quan tâm đến các vấn đề dân chủ và nhân quyền.
Theo quan sát của nhiều người thì trong các cuộc cách mạng hay biến chuyển xã hội gần đây ở các quốc gia có chế độ toàn trị như ở Bắc Phi, thì có vai trò của các trang mạng xã hội cũng như các blog chính trị.
Ở Việt nam, các trang mạng xã hội hay các blog trên Internet cũng là nơi phát động các cuộc biểu tình đòi đất của nông dân nghèo, đòi thả những tù nhân chính trị tại các phiên tòa của nhà cầm quyền.
Một điều trớ trêu là có cả những trang mạng mà người ta cho là của những người cầm quyền đứng đằng sau để đưa ra những thông tin về tham nhũng, về tranh giành quyền lực chính trị, một điều mà trước đây không hề có.
Sau gần 20 năm có mặt tại Việt nam, Internet thực sự tạo nên một môi trường thông tin khác hẳn trước đó. Một xã hội đa chiều hơn đã được hình thành như nhiều bloggers cùng công nhận. Nhưng cũng có những ý kiến thận trọng hơn, như của bà Tamara Wittes chuyên gia về Trung Đông, cho rằng Internet đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ những ý kiến dân chủ với nhau, đưa những hình ảnh đấu tranh dân chủ ra thế giới, nhưng để đi đến một cuộc cách mạng nhanh chóng và thực sự thì còn cần những điều khác nữa.

Tin, bài liên quan

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/internet-and-the-democratization-in-vietnam-03022015131820.html

donderdag 26 februari 2015

Tầng lớp trung lưu và tiến trình dân chủ hóa Việt nam

Kính Hòa, phóng viên RFA
2015-02-25

02252015-vn-middle-class.mp3

Đường Đồng Khởi ờ Sài gòn là con đường thường được các giới nhiều tiền dạo bộ...

kenh 14.vn

Tầng lớp trung lưu ở các nước độc tài toàn trị cộng sản như TQ và Việt nam thì nó lại hình thành nhờ các mối quan hệ thân hữu với chính quyền, lớn lên được nhờ các mối quan hệ làm ăn với CQ, sống được nhờ vào chính quyền. Cho nên là họ sẽ cấu kết với CQ để làm ăn chứ không có xu hướng chống lại

Một cựu sinh viên Luật

Từ người dân thường cho đến cán bộ ai cũng hiểu là thể chế hiện nay là không thể chấp nhận được, tức là một thể chế độc quyền độc đảng tước đoạt quyền làm chủ của người dân. Ngay cả đảng viên cộng sản người ta cũng rất là chán ghét

kỹ sư Nguyễn Tiến Trung

Tin, bài liên quan

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-middle-class-02252015065126.html

woensdag 4 juni 2014

Tưởng niệm Thiên An Môn và tiến trình dân chủ hóa Việt nam

Kính Hòa, phóng viên RFA
2014-06-04

06042014-tienan-comm-n-dem-vn.mp3

Ngày 5 tháng 6, 1989, một thanh niên đã ngăn chặn cả một đoàn xe thiết giáp dù chỉ trong giây lát đã trở thành biểu tượng của cuộc đấu tranh tại Thiên An Môn

Ảnh từ video clip

Cách nay tròn 25 năm, thảm sát Thiên An Môn xảy ra tại Trung quốc, chấm dứt một phong trào đòi dân chủ của quốc gia này trong biển máu. Những người Việt nam có quan tâm đến dân chủ cho đất nước nghĩ gì về sự kiện này?

25 năm sau Thiên An Môn

Ngày 4 tháng sáu năm 1989, quân đội và xe tăng của quân giải phóng nhân dân Trung hoa tràn vào quảng trường Thiên An Môn ở thủ đô Bắc Kinh, đàn áp những người sinh viên tụ tập ở đó hàng tháng trước để đòi dân chủ. Hàng trăm, và có thể là hàng ngàn người đã chết trong sự kiện này, một trong những sự kiện đẫm máu nhất lịch sử Trung quốc hiện đại. Trong những ngày này của năm 2014, 25 năm sau Thiên An Môn, các hãng thông tấn nước ngoài cho biết là an ninh thủ đô Bắc Kinh được tăng cường, nhiều vụ bắt bớ xảy ra trước đó để ngăn cản sự tụ tập tưởng niệm những nạn nhân Thiên An Môn.

25 năm vừa đủ để một thế hệ mới sinh sau Thiên An Môn trưởng thành. Đối với những người này dường như ký ức đã có phần phai lạt. Chị Lang Tinh, một cư dân Bắc Kinh lớn lên sau Thiên An Môn nói với chúng tôi rằng chuyện đó cũ rồi.

Lịch sử cũng có nói đến chuyện này. Học sinh sinh viên vẫn có thể đọc được trong sách. Không có giấu đâu, nhưng chắc cũng qua lâu năm rồi nên chỉ học qua thôi, không có nói nhiều và không có thảo luận nhiều

Chị Lang Tinh

“Mỗi năm đến lúc này thì đi qua con đường Tràng An, đại lộ trước Thiên An Môn thì thấy là cảnh sát tăng cường lực lượng.

Lịch sử cũng có nói đến chuyện này. Học sinh sinh viên vẫn có thể đọc được trong sách. Không có giấu đâu, nhưng chắc cũng qua lâu năm rồi nên chỉ học qua thôi, không có nói nhiều và không có thảo luận nhiều.”

Một cựu sinh viên Việt nam tại Bắc Kinh cũng nói với chúng tôi là đối với thế hệ trẻ ở Trung quốc, họ không biết nhiều về Thiên An Môn. Nhưng dù vậy, dường như chính quyền Bắc Kinh vẫn lo ngại những người còn nhớ về biến cố này. Trước ngày 4/6/14 ông cựu thư ký của nguyên Tổng bí Thư đảng Triệu Tử Dương bị nhà cầm quyền đem đi đâu không rõ dù ông đã 81 tuổi.

Một lưc lượng thiếp giáp chưa từng thấy được điều động để đàn áp tại Thiên An Môn ngày 4 tháng 6, 1989 làm hàng ngàn người bị thiệt mạng. (ảnh từ video clip)

Sự kiện Thiên An Môn khi xảy ra cũng không được truyền thông rộng rãi ở Việt Nam. Ông Huỳnh Ngọc Chênh, cựu phóng viên báo Thanh Niên nhớ lại

“Hồi đó thông tin còn bưng bít ở Việt nam nên cũng nghe bên Trung quốc có biểu tình, có đàn áp, nhưng không biết rằng cái qui mô đàn áp nó ghê rợn như vậy. Mình thấy nó ghê gớm lắm nhưng mà cũng không ngạc nhiên. Đối với nhà nước cộng sản như Trung cộng đã từng giết hàng triệu người qua cải cách ruộng đất, cách mạng văn hóa, đấu đá nội bộ thì chuyện đó không ngạc nhiên lắm.”

Hồi đó thông tin còn bưng bít ở Việt nam nên cũng nghe bên Trung quốc có biểu tình, có đàn áp, nhưng không biết rằng cái qui mô đàn áp nó ghê rợn như vậy

Ông Huỳnh Ngọc Chênh

Và đối với thế hệ thanh niên Việt nam hiện nay, Thiên An Môn cũng không phải được nhiều người biết đến. Người cựu sinh viên Việt nam tại đại học nhân dân Bắc Kinh cho rằng sự thiếu hiểu biết đó cũng nằm trong cái chung về sự thờ ơ với chính trị của sinh viên hiện nay.

“Đại đa số sinh viên Việt nam hiện nay không quan tâm gì về chính trị của đất nước cả.”

Gần ngày tưởng niệm sự kiện Trung Quốc cho quân đội trấn áp Thiên An Môn, tại Hông Kong một mẫu xe tăng bằng giấy được dựng lên ở góc đường ngày 3 tháng 6 năm 2014.

Gần ngày tưởng niệm sự kiện Trung Quốc cho quân đội và thiếp giáp trấn áp Thiên An Môn. Tại Hông Kong một mẫu xe tăng bằng giấy được dựng lên ở góc đường ngày 3 tháng 6 năm 2014.

Thanh niên VN trước tình hình của đất nước

Tuy nhiên, có một thiểu số những người trẻ Việt Nam cũng tưởng nhớ Thiên An Môn và cũng có nhiều suy nghĩ về chính tình hình dân chủ tại Việt Nam. Anh Nguyễn Anh Tuấn, cựu sinh viên học viện hành chính quốc gia, hiện đang làm việc cho tổ chức dân sự Voice nói với chúng tôi:

“Sự kiện Thiên An Môn cho em sự hy vọng lẫn nỗi thất vọng. Sự hy vọng là trong một chế độ toàn trị đến mức như ở Trung quốc những người sinh viên vẫn sẳn sàng đứng lên đòi tự do dân chủ. Còn sự thất vọng là nó bị đàn áp trong bể máu.

Còn nếu đặt trong sự so sánh tương quan giữa Việt nam và Trung quốc đều có cùng chế độ toàn trị và đàn áp giống nhau thì người Trung quốc dù sao cũng có một thế hệ sinh viên để tự hào. Hôm qua khi xem lại các bức ảnh ông Lý Bằng tiếp các lãnh tụ sinh viên thì thấy thái độ của họ rất là tự tin trước một người ở đỉnh cao quyền lực.

Nhìn lại phong trào ở Việt nam thì thấy rất có nhiều hạn chế mà cụ thể là đến thời điểm này số người tham gia rất ít ỏi.”

nếu đặt trong sự so sánh tương quan giữa Việt nam và Trung quốc đều có cùng chế độ toàn trị và đàn áp giống nhau thì người Trung quốc dù sao cũng có một thế hệ sinh viên để tự hào

Anh Nguyễn Anh Tuấn

Người thuộc thế hệ lớn tuổi như Ông Huỳnh Ngọc Chênh rút ra một suy luận từ sự kiện Thiên An Môn:

“Qua sự kiện Thiên An Môn thì thấy là các cuộc đấu tranh của sinh viên, của nhân dân theo kiểu bất bạo động đối với một nhà nước như Trung cộng thì rất khó thành.

Qua đó thì nhà nước Việt nam cũng rút kinh nghiệm nên người ta không muốn có tập trung, biểu tình dù là biểu tình rất chính đáng.”

Anh Nguyễn Anh Tuấn thì nói thêm là các tổ chức thanh niên của nhà nước như đoàn thanh niên cộng sản mà nhiều người gọi là quốc doanh kiểm soát khá thành công sinh viên và thanh niên Việt nam hiện nay.

Nói cho cùng nếu có bạo động thì một thể chế độc tài rất dễ sụp đổ nhưng mà không đơn giản như vậy, nếu chưa chín mùi mà bạo động như thế thì có thể bị dìm trong máu

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu

Tiến sĩ Hà Sĩ Phu, một nhà bất đồng chính kiến tại Việt nam thì nói rằng sẽ rất là nguy hiểm khi khuynh hướng đấu tranh bất bạo động không thành công.

“Nếu hai bên đều giở vũ lực ra thì có đổ máu, mà cái điều đó thì không ai muốn cả. Tôi nghĩ rằng nếu nhà nước không có những biện pháp thích nghi thì cái việc đổ máu sẽ rất là bất lợi và không thể nói là bên nào thắng được. Nói cho cùng nếu có bạo động thì một thể chế độc tài rất dễ sụp đổ nhưng mà không đơn giản như vậy, nếu chưa chín mùi mà bạo động như thế thì có thể bị dìm trong máu, chứ không tốt chút nào cả. Tôi tiếc cái điều đó, nhưng có lẽ mọi lời khuyên với chính quyền hiện nay rất là khó.”

25 năm sau ngày xảy ra thảm sát Thiên An Môn ở một quốc gia có nhiều sự tương đồng với Việt nam, một cuộc khủng hoảng lại nổ ra, đó là đường lối đối ngoại muốn làm bạn với tất cả của Việt nam đang bị thách thức lớn lao khi Trung quốc kéo giàn khoan nước sâu của họ vào trong vùng thềm lục địa Việt nam.

Việt nam sẽ ứng xử ra sao? Một liên minh khả dĩ của Việt nam với các quốc gia theo khuynh hướng dân chủ phương tây để bảo vệ quốc gia lại đòi hỏi sự nới rộng về nhân quyền và tự do dân chủ trong nước như nhiều chính trị gia phương Tây lẫn các chuyên gia, nhà quan sát chính trị Việt nam thẳng thắn nêu lên cũng như các tiếng nói đối lập từ trong nước.

Một câu hỏi lớn về tiến trình dân chủ hóa Việt nam cùng với sự toàn vẹn lãnh thổ không chỉ dành cho chính phủ Việt nam mà còn cho cuộc đấu tranh dân chủ, nhất là khi đất nước vừa trải qua một cuộc bạo động chết người mất kiểm soát trong các khu công nghiệp ngày 13/5 vừa qua.

Tin, bài liên quan

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/tienan-comm-n-dem-vn-06042014055319.html