HÀ NỘI (NV) - Đó là kết quả một cuộc khảo sát do Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế của Việt Nam (CIEM) thực hiện và công bố.
Theo kết quả cuộc khảo sát vừa kể thì dù bộ mặt của nông thôn Việt Nam sáng sủa hơn song có nhiều gia đình nay nghèo hơn trước. Đói nghèo hiện vẫn là một vấn đề nghiêm trọng ở nông thôn Việt Nam. GDP tính trên đầu người ở khu vực nông thôn của Việt Nam hiện chỉ hơn Cambodia.
Những chiếc xe hơi trị giá hàng chục tỷ đồng mỗi ngày một nhiều và số nông dân ly hương, buôn gánh, bán bưng cũng ngày một nhiều hơn. (Hình: Tuổi Trẻ)
CIEM cho biết, suốt thập niên vừa qua, giá trị gia tăng trong nông nghiệp tính trên mỗi lao động ở Việt Nam vẫn “giậm chân tại chỗ,” không tương xứng với tăng trưởng kinh tế.
Ông Ngô Trí Long, cựu Viện phó Viện Nghiên cứu Thị Trường-Giá Cả, nhận định, tụt hậu không còn là nguy cơ nữa mà đang hiện hữu! Đầu ra cho các loại nông sản, sản phẩm chăn nuôi, thủy sản dẫu hết sức quan trọng nhưng vẫn là vấn đề nan giải trong sản xuất nông nghiệp ở nông thôn.
Không riêng ông Long mà ai cũng thấy, đến giờ, “được mùa, mất giá” vẫn là điệp khúc lặp đi, lặp lại. Nông sản, sản phẩm chăn nuôi, thủy sản bị đổ bỏ xảy ra thường xuyên tại khắp mọi nơi. Nông dân không thể sống được bằng nông sản, sản phẩm chăn nuôi, thủy sản do họ làm ra. Đầu tư càng nhiều, làm việc càng cật lực thì thua lỗ càng lớn.
Vào lúc này, 40 ký chanh chỉ bán được 6,000 đồng, vừa đủ mua nửa ổ bánh mì thịt. Bán hai ký khoai lang chỉ đủ tiền mua được một ly trà đá ở Sài Gòn. Đó cũng là lý do khiến khoảng cách giữa nông thôn với thành thị, giữa giàu với nghèo càng ngày càng rộng.
Ông Long cho rằng, bức tranh về khu vực nông thôn đang rất ảm đạm, chưa đạt mục tiêu đặt ra, chưa xứng với tiềm năng, vì vậy nông dân rất khổ!
Một chuyên gia kinh tế khác tên là Huỳnh Thế Du, hiện đang là giảng viên chương trình giảng dạy Kinh Tế Fulbright, cảnh báo, tỷ lệ lao động trong lĩnh vực nông nghiệp rất cao nhưng các chính sách không phù hợp với thực tế, ưu đãi không đến được với nông dân. Cộng với tỷ lệ lao động có kỹ năng nhưng thất nghiệp cao là những trục trặc lớn của nền kinh tế.
Ông Lưu Đức Khải, trưởng ban Chính Sách Phát Triển Nông Thôn của CIEM, nhìn nhận, nông dân Việt Nam chiếm 2/3 dân số nhưng giá trị GDP trong nông nghiệp chỉ dao động trong khoảng 20%. Điều đó cho thấy năng suất lao động nông nghiệp rất thấp.
Theo ông Khải thì sự tin cậy lẫn nhau trong sản xuất đang có vấn đề, chưa có sự chia sẻ lợi ích - rủi ro giữa nông dân và các tác nhân khác như doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.
Ông Long nhấn mạnh, phải thấy thủ tục hành chính, các loại phí đang cản trở đầu tư vào nông nghiệp. Cũng vì vậy, những lao động trẻ, khỏe, có trình độ di chuyển từ nông thôn ra thành thị chứ không chịu ở lại nông thôn. Điều đó làm bối cảnh nông thôn vốn đã trì trệ càng thêm ảm đạm.
Ông Khải thừa nhận, niềm tin, sự hài lòng của nông dân về cuộc sống tiếp tục suy giảm. Đó là lý do họ không yên tâm để trồng trọt, chăn nuôi như trước nữa. (G.Đ) http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=211509&zoneid=310
HÀ NỘI (NV) - Nạn làm phân bón giả đang hoành hành ở khắp nơi, khiến mỗi năm nông dân Việt Nam thiệt hại $2 tỷ vì vấn nạn này, bởi có sự “chống lưng” và có hiện tượng “lợi ích nhóm.”
Hiện trường tiêu hủy lô hàng phân bón giả tại Lâm Đồng. (Hình: Báo Lao Động)
Tờ Lao Động dẫn phúc trình tại “Hội nghị phòng chống phân bón giả” được tổ chức tại Hà Nội ngày 12 tháng 10, đã khiến không ít người giật mình: “Nhiều cơ sở sản xuất phân bón hiện nay lẽ ra phải dùng bột mì để làm chất kết dính thì đã dùng đất sét, bột đá. Nông dân khi mua những sản phẩm này về bón cho lúa không những làm cho vụ lúa ấy mất mùa mà nguy hiểm hơn, đồng ruộng sẽ bị bê tông hóa.” ông Nguyễn Hạc Thúy, phó chủ tịch thường trực Tổng Thư Ký Hiệp Hội Phân Bón Việt Nam cho biết.
Theo ông Thúy, qua điều tra, một số vụ việc có dấu hiệu vi phạm rõ rệt, nhưng được “chống lưng” và có hiện tượng “lợi ích nhóm,” khiến mỗi năm Việt Nam thiệt hại $2 tỷ vì nạn phân bón giả.
Để qua mắt các cơ quan chức năng, các công ty sản xuất phân bón giả, phân bón kém chất lượng, phân bón nhái nhãn mác đều áp dụng nhiều trò tinh vi để “qua mặt” cơ quan chức năng. Phải mất rất nhiều thời gian điều tra, bố trí người thăm dò, trà trộn, các cơ quan chuyên ngành mới bắt được.
Cụ thể, tháng 4, 2015, đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Đồng Nai thực hiện kế hoạch của ban chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả quốc gia kiểm tra công ty Thuận Phong giả mạo sản xuất phân bón Mỹ, nhưng khi kiểm tra, phát hiện thiết bị máy móc chỉ là... chai lọ. Tương tự, công ty Quốc Tế Đông Trung 2 lần bị kiểm tra đều “thoát hiểm,” chỉ đến lần thứ 3 mới bị phát hiện và bị khởi tố.
Trước đó, công ty Tân Trường Sinh sản xuất phân bón giả cũng bị Bộ Công An khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Sau đó, Viện Kiểm Sát Tối Cao cũng có quyết định chuyển vụ án hình sự để điều tra. Nhưng không hiểu vì lý do gì, chính quyền đã làm ngơ, gây phẫn nộ trong dư luận.
Rồi nhiều vụ vi phạm khác như: Vụ công ty Vân Điền, ở Sài Gòn có dấu hiệu nhái nhãn mác công ty phân lân Văn Điển và hàm lượng không đúng với quy định, nhưng đến nay, qua 5 tháng, vụ việc vẫn đang “án binh bất động” và lượng phân bón bị bắt giữ đang có dấu hiệu được tẩu tán...
Thậm chí mới đây, người dân tỉnh Lâm Đồng cũng như báo Lao Động có bằng chứng nghi ngờ, chính chi cục quản lý thị trường tỉnh này đã “qua mặt” mọi người trong việc tiêu hủy 13.8 tấn phân bón giả HQ6. Thực chất số phân này không bị tiêu hủy theo chỉ đạo của ủy ban tỉnh, mà đã bị ông Đặng Quốc Khánh, cán bộ quản lý thị trường tỉnh mang ra ký gởi nhờ đại lý S.T tung ra thị trường tiêu thụ.
Một nhân viên bán hàng của đại lý S.T cho biết, lô phân bón 13.8 tấn mà ông Đặng Quốc Khánh mang về ký gởi niêm phong vào ngày 3 tháng 3, 2015 là có thật và tiết lộ đã bán ra thị trường.
Ông Thúy cho biết thêm, sản xuất phân bón giả, phân bón kém chất lượng mang lại cho những kẻ gian lợi nhuận khổng lồ, nhưng khi bị phát hiện thì chỉ bị phạt hành chính, hoặc bị tước giấy phép sản xuất nên không đủ sức răn đe. (Tr.N)
Hiện nay, giá trái cây, đặc biệt là trái thanh long vẫn đang tiếp tục tuột dốc ở các tỉnh phía Nam
2lua.vn
Thanh long ruột đỏ, thanh long ruột trắng, cam, xoài, chôm chôm, bưởi, nhãn miền Nam bị rớt giá thê thảm bởi nguồn trái cây Trung Quốc tấn công ồ ạt từ phía Bắc là mối nguy lớn của người nông dân miền Nam. Hiện tại, nhà nước vẫn chưa có bất kì biện pháp nào nhằm ổn định đời sống kinh tế của người nông dân làm vườn ở miền Nam nói riêng và Việt Nam nói chung. Trái cây Trung Quốc vẫn hoành hành trên đất Việt Nam. Mô hình “rắn nuốt nhái” của Trung Quốc
Một nông dân tên Thiện, sống ở Phan Thiết, Bình Thuận, chia sẻ: “Thanh long thì thuộc dạng đặc sản của Bình Thuận và phía Nam Ninh Thuận, nếu ế ẩm thì người nông dân ăn c. thôi chứ có gì đâu!”.
Ông Thiện cho biết thêm là hiện nay, trái thanh long ở Bình Thuận vẫn đang ế ẩm đến mức không còn gì để hy vọng. Với giá ba ngàn đồng mỗi ký lô, chỉ vừa đủ để bù tiền điện bơm nước tưới và chong cho trái thanh long phát triển, tiền công và phân tro coi như mất trắng.
Và chưa dừng ở mức ba ngàn đồng mỗi ký lô, giá thanh long vài tuần trở lại đây tiếp tục tuột xuống mức hai ngàn rưỡi mỗi ký lô. Trong khi đó, nhiều vườn thanh long cần phải bán tháo vì trái chín quá nhiều, đã có một phần bị sút cùi, thối rữa nhưng nhà buôn lại không đến. Người nông dân phải hái thanh long về cho bò ăn, ủ làm phân bón và đổ hầm rác.
Nhưng vẫn chưa dừng ở đó, thanh long lại tiếp tục rớt giá trong hai ngày trở lại đây với giá năm trăm đồng trên một ký lô. Như vậy, người nông dân chỉ còn nước hái thanh long chất thành núi trên đường quốc lộ, chờ người ta đi qua để bán từng ký lô và ngồi chờ nhà buôn đến mua. Nhưng chuyện này rất khó khăn, đổ đi thì nhiều mà bán được thì rất ít. Niềm hy vọng vào trái thanh long hoàn toàn bị tan biến.
Chuyện làm kinh tế của người nông dân Việt Nam chưa bao giờ có qui cũ hoặc có một phương hướng mang tính khoa học nào. Kinh tế nhà nông Việt Nam hoàn toàn phụ thuộc vào những cuộc ngẫu hứng của thương gia Trung Quốc
Điều này khiến ông Thiện buồn bã nghĩ đến mô hình làm kinh tế kiểu rắn nuốt nhái mà nông dân Việt Nam đã bị giới nhà buôn Trung Quốc đầu độc suốt mấy chục năm nay. Nghĩa là chuyện làm kinh tế của người nông dân Việt Nam chưa bao giờ có qui cũ hoặc có một phương hướng mang tính khoa học nào. Kinh tế nhà nông Việt Nam hoàn toàn phụ thuộc vào những cuộc ngẫu hứng của thương gia Trung Quốc.
Chính vì phụ thuộc vào Trung Quốc nên khi nào thương gia Trung Quốc chọn mua mặt hàng nông sản nào đó thì liền lập tức loại cây trồng của sản phẩm đó được nông dân đua nhau trồng, trồng vô tội vạ, thậm chí phá bỏ những loại cây đã trồng ổn định để trồng loại cây đó. Loại cây mà nông dân thi nhau trồng được xem là chỗ con nhái phình lên trong bụng con rắn. Những chỗ khác, loại cây khác bị bỏ quên cũng giống như chỗ bụng rắn chẳng có gì, trống hoác và teo tóp.
Những giỏ thanh long may mắn được thương lái mua. RFA
Và, thay vì nhà nước đứng ra để hướng dẫn người nông dân nên trồng loại cây gì để nhà nước tìm thị trường đầu ra thì đằng này, người nông dân bị bỏ mặc cho thương lái Trung Quốc điều khiển. Vì động cơ kiếm tiền, người nông dân buộc phải nghe theo thương lái Trung Quốc. Và nhiều lần sập bẫy bởi Trung Quốc vẫn không bao giờ làm người nông dân Việt Nam hoảng sợ bởi vì họ chưa bao giờ hiểu ra chuyện.
Sở dĩ không hiểu ra chuyện nhưng khi thất bại lại biết ngay là do Trung Quốc gây ra vì khi trồng loại nông sản Trung Quốc yêu cầu, thay vì được nhà nước khuyến cáo hay cảnh báo, chính quyền địa phương lại tìm cách đánh thuế vào mặt hàng đã trồng, điều này kích thích tính kiên trì và chịu đạn của người nông dân.
Như trường hợp chính quyền địa phương ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận đã bắt nông dân phải đóng mỗi sào thanh long từ ba triệu đồng đến sáu triệu đồng trong năm 2014 và 2015. Hành vi bắt dân đóng thuế vì đã trồng thanh long thay vì khuyến cáo nông dân phải ngừng ngay việc trồng tràn lan loại cây này đã kích thích phong trào trồng thanh long nở rộ ở hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận, thậm chí các tỉnh miền Tây Nam Bộ và miền Trung, miền Bắc cũng bắt đầu rục rịch trồng thanh long, phá bỏ những loại cây khác.
Thay vì nhà nước đứng ra để hướng dẫn người nông dân nên trồng loại cây gì để nhà nước tìm thị trường đầu ra thì đằng này, người nông dân bị bỏ mặc cho thương lái Trung Quốc điều khiển
Trái cây Trung Quốc ồ ạt vào Việt Nam
Một nông dân khác tên Liền, sống ở huyện Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận, chia sẻ thêm: “Thanh long bể lâu rồi chứ, bể còn 500 đồng một ký. Người nông dsa6n bán không được thì mang ra đổ ngoài đường hế. Hàng Trung Quốc nó tràn sang Việt Nam làm ảnh hưởng lắm, sức m,ua của người Việt Nam bị kém đi nhiều bởi chia sẻ trong hàng hóa Trung Quốc, hàng Việt Nam bị ế. Người Trung Quốc thường sang đây mở xí nghiệp, mở đại lý cho người Việt đứng tên để mua. Nó mua giá rẻ và trước đây nó đã mua bông thanh long, rồi giờ lại thả thị trường thanh long Việt Nam…”.
Theo ông Liền, hiện nay Bình Thuận là tỉnh có nhiều thanh long nhất Việt Nam. Và đây cũng là nơi có giá thanh long rẻ bèo nhất nước, vài ngày trở lại đây giá mỗi ký lô thanh long chỉ còn năm trăm đồng. Với giá thành như hiện tại, người nông dân bán cả một vườn thanh long chín cũng không đủ bù được khoản tiền đã đóng cho nhà nước khi chuyển loại hình trồng lúa sang trồng thanh long.
Cũng giống như nhiều nông dân khác, ông Liền biết rằng khi trồng thay lúa, nguy cơ bán ế, bỏ vườn sẽ diễn ra. Nhưng nếu làm lúa, với thời tiết, khí hậu khắc nghiệt, nguồn nước luôn bị thiếu, nhiều khi phải bỏ ruộng hoang cả mùa thì việc chọn trồng thanh long vẫn có nhiều hy vọng hơn. Chính vì vậy mà ông Liền chọn trồng thanh long, thậm chí thuê những đám ruộng bỏ hoang để trồng thanh long.
Ông Liền chỉ thấy là thị trường thanh long lúc đó chạy hàng, sinh lãi chứ không hề hình dung đến cảnh Trung Quốc không những ngừng nhập hàng trái cây của Việt Nam mà hầu như thị trường thanh long ở Trung Quốc cũng đã bão hòa bởi nông dân Trung Quốc cũng có trồng loại cây này, việc trồng đã thành phong trào.
Bên cạnh đó, những loại trái cây như bưởi, nhãn, xoài, lựu, táo, cam, quýt… từ Trung Quốc đang ồ ạt thâm nhập vào Việt Nam. Và trái cây Trung Quốc thâm nhập vào Việt Nam với giá rẻ bèo ở các tỉnh phía Bắc, giá tương đối rẻ ở miền Trung đã nhanh chóng biến thành tấm lưới chắn tất cả mọi loại trái cây từ miền Nam đưa ra miền Trung và miền Bắc. Trái thanh long cũng không nằm ngoài luật chơi này, kẻ thiệt thòi lớn nhất bao giờ cũng là người nông dân.
Hiện nay, giá trái cây, đặc biệt là trái thanh long vẫn đang tiếp tục tuột dốc ở các tỉnh phía Nam. Người nông dân lại trông chờ vào phép màu “đồng hành cùng nhà nông” của những tổ chức thiện nguyện phi chính trị như họ đã từng giúp người nông dân miền Trung tiêu thụ dưa hấu trong những tháng đầu năm 2015.
Ông Liền lắc đầu, chua chát đưa ra kết luận rằng không biết trên thế giới này có nông dân ở xứ nào phải luôn chờ cứu viện từ lòng thương hại giống như nông dân Việt Nam?!
Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.
