Đậu tương nhập khẩu đến cảng Nam Thông (Nantong), tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, ngày 06/08/2018.REUTERS/Stringer
Vào lúc đợt đàm phán Mỹ - Trung mới tìm thỏa hiệp để thoát khỏi cuộc chiến tranh thuế, vừa khởi sự tại Washington ngày 21/02/2019, Trung Quốc có thể chấp nhận mua thêm 30 tỉ đô la hàng nông nghiệp Mỹ, có nghĩa là gấp đôi so với khối lượng nông sản Mỹ nhập vào Trung Quốc hiện nay.
Theo Bloomberg, trong một buổi họp báo hôm 21/02/2019 tại Washington, bộ trưởng Nông Nghiệp Mỹ Sonny Perdue khẳng định hiện vẫn « còn sớm » để đưa ra bình luận về vấn đề này.
Hiện tại, kể từ tháng 12/2018, khi hai bên quyết định hưu chiến thuế, để bắt tay vào cuộc đàm phán dự kiến kéo dài ba tháng, Bắc Kinh chủ trương tăng trở lại việc nhập khẩu hàng nông sản từ Mỹ, đặc biệt là đậu tương, với hy vọng giảm bớt căng thẳng với Mỹ. Nông sản là một trong các vấn đề thương lượng chính.
Một chuyên gia trong lĩnh vực này đưa ra nhận định là việc giá cả các hàng nông sản Brazil và Achentina đang tăng cao, khiến hàng hóa Mỹ trở nên hấp dẫn hơn với thị trường Trung Quốc, nếu không bị tăng thuế nhập khẩu.
Trong trường hợp Washington và Bắc Kinh không đạt được thỏa thuận về vấn đề này, Trung Quốc sẽ nhập hàng nông sản từ Nam Mỹ, còn Hoa Kỳ sẽ phải xuất hàng nhiều hơn sang châu Âu, Trung Đông và nhiều nước châu Á khác.
Theo một số nguồn tin, Washington và Bắc Kinh trong tuần qua đã đạt được một số tiến bộ quan trọng trong thương lượng, bất chấp lập trường còn rất khác biệt trong vấn đề « cải cách cấu trúc » mà phía Mỹ đòi hỏi Trung Quốc. Hôm 22/02, tổng thống Mỹ có kế hoạch gặp người đứng đầu đoàn đàm phán Trung Quốc, phó thủ tướng Lưu Hạc (Liu He), tại Nhà Trắng.
Hàng hóa đến cảng South Carolina, Hoa Kỳ ngày 10/05/2018.
REUTERS/Randall Hill
Chính quyền Mỹ ngày 15/06/2018 đã công bố mức thuế 25% trên một loạt mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc có trị giá 50 tỉ đô la. Đây là một bước leo thang tranh chấp thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo hãng tin Mỹ AP, tổng thống Donald Trump đã thề là sẽ đánh thẳng vào những gì mà ông gọi là các hoạt động thương mại không công bằng của Trung Quốc. Trung Quốc đã đe dọa là cũng sẽ trả đũa trên 50 tỉ đô la hàng mua của Hoa Kỳ.
Quyết định áp thuế được đưa ra chỉ vài hôm sau khi ông Trump họp hội nghị thượng đỉnh hạt nhân với lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un tại Singapore, đồng thời yêu cầu Bắc Kinh tiếp tục duy trì áp lực kinh tế lên Bình Nhưỡng.
Cho đến nay, tổng thống Mỹ đã đánh thuế đối với hàng nhập khẩu thép và nhôm từ Canada, Mêhicô, Liên Hiệp Châu Âu và Nhật Bản, tạo nên phản ứng bất bình từ các đồng minh.
Theo tờ báo Mỹ Wall Street Journal, tổng thống Donald Trump đã tán đồng danh sách vào tối qua, 14/05/2018, trong cuộc họp tại Nhà Trắng với các cố vấn thương mại của ông bao gồm cả lãnh đạo Thương Mại và Tài Chính.
Vào sáng nay, Trung Quốc đã lên tiếng cảnh cáo Mỹ là sẽ có những biện pháp trả đũa ngay tức thời trong trường hợp Washington ban hành các biện pháp áp thuế trên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Theo giới phân tích thì bối cảnh hiện nay khá tế nhị, Mỹ đang cần Trung Quốc hỗ trợ trong hồ sơ phi hạt nhân hóa Bắc Triều Tiên, nhưng lại khai chiến thương mại.
Theo AFP, vào hôm qua, ngoại trưởng Mỹ ở Bắc Kinh đã có trao đổi khá gay gắt với đồng nhiệm Trung Quốc Vương Nghị. Phía Trung Quốc khuyên Washington nên tránh một cách tiếp cận mà cả hai bên « sẽ thua thiệt ».
Một danh sách sơ khởi khoảng 1.300 sản phẩm xuất khẩu của Trung Quốc đã được đại diện thương mại Mỹ, Robert Lighthizer công bố vào tháng Tư. Khoảng 70% hàng hóa thuộc các lãnh vực linh kiện cho lò phản ứng hạt nhân, máy điện và trang thiết bị quang học.
Vào tháng Ba, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế 25% trên khoảng 50 tỉ đô la hàng nhập từ Trung Quốc. Sau đó thì ông Trump đe dọa tăng lượng sản phẩm bị nhắm lên đến 100 tỉ đô la, nhưng đến nay chưa có biện pháp cụ thể.
(Ảnh minh họa) - Các container hàng, được xếp chồng lên nhau tại cảng container Paul W. Conley ở Boston, Massachusetts, Hoa Kỳ, ngày 09/05/2018.REUTERS/Brian Snyder
Hôm nay 14/06/2018 tổng thống Mỹ tham khảo ý kiến các cố vấn về thương mại, sau đó ông có thể quyết định áp các loại thuế hải quan mới lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Từ giờ cho đến ngày mai 15/06, tổng thống Trump sẽ cung cấp một danh sách các mặt hàng Trung Quốc bị áp thuế. Reuters dẫn các nguồn tin thân cận hồ sơ này nói rằng danh sách đã được rút ngắn đôi chút và có thêm bớt, nhất là các sản phẩm công nghệ. Một quan chức khác cho biết Nhà Trắng nhắm đến 1.300 mặt hàng, có tổng trị giá 50 tỉ đô la.
Hiện chưa thể biết các sắc thuế mới này chừng nào sẽ có hiệu lực, nếu đe dọa của Donald Trump trở thành sự thực. Tuy nhiên, các nhà vận động hành lang trong lãnh vực công nghiệp cho rằng nghị định sẽ được đăng trên Công Báo từ ngày mai, hay trễ nhất là vào tuần tới.
Theo đạo luật năm 1974 mà ông Trump vận dụng để đánh thuế, tổng thống Mỹ vẫn có thể cho hoãn lại việc thi hành trong 30 ngày, thậm chí 180 ngày nếu cơ quan đại diện thương mại Mỹ nhận thấy việc thương lượng với Trung Quốc có tiến triển.
Một nguồn tin khác nói với Reuters là các cố vấn khuyến cáo tổng thống nên áp thuế. Những lời khuyên này được đưa ra trước khi ông Trump lên đường dự hội nghị thượng đỉnh G7 ở Canada, và cuộc gặp Kim Jong Un ở Singapore. Trở về Washington, tổng thống Mỹ khi trả lời Fox News hôm qua 13/06 đã hứa hẹn sẽ « trừng phạt nghiêm khắc » Bắc Kinh.
Hiện nay, việc đàm phán giữa đôi bên vẫn dậm chân tại chỗ. Hồi đầu tháng, khi đến Bắc Kinh, bộ trưởng Thương Mại Wilbur Ross được Trung Quốc đề nghị sẽ mua thêm 70 tỉ đô la nguyên vật liệu và hàng công nghệ phẩm của Mỹ, nhưng Nhà Trắng bác bỏ.