Việt Nam : Hiệp định mậu dịch với Liên Âu giúp Hà Nội độc lập với Bắc Kinh

Hiệp định mậu dịch với Liên Âu giúp Hà Nội độc lập với Bắc Kinh

Trọng Thành Đăng ngày 28-06-2019 Sửa đổi ngày 28-06-2019 17:19

Cờ Việt Nam và Liên Hiệp Châu Âu. Ảnh minh họacopy d'ecran www.just-style.com

Thượng đỉnh khối G20 ở Nhật Bản khai mạc hôm nay, 28/06/2019, là chủ đề quốc tế lớn.  La Croix ghi nhận cơ chế hợp tác quốc tế hàng đầu lâm vào khủng hoảng trầm trọng với hàng tựa đầy lo ngại « Một thế giới không người cầm cương ». Thương chiến Mỹ - Trung phủ bóng lên hội nghị G20. Hàng loạt hồ sơ hệ trọng, đứng đầu là khí hậu, có nguy cơ bị gạt sang lề. Tuy nhiên, báo chí Pháp cũng chú ý đến một điểm sáng : Việt Nam – Liên Âu sẽ ký hiệp định thương mại ngày 30/06/2019.

Les Echos có bài phân tích « Hiệp định tự do mậu dịch với Liên Âu : Một món quà trời cho với Việt Nam ». Hiệp định thương mại tự do với Liên Hiệp Châu Âu là điều mà chính quyền Hà Nội chờ đợi từ lâu. Hiệp định tự do mậu dịch cho phép giảm đến 99% mức thuế nhập khẩu song phương, trong những năm tới (sau 7 năm nữa đối với hàng xuất khẩu Việt Nam). Việt Nam có thể tăng cường xuất khẩu nhiều mặt hàng có ưu thế, như hải sản, dệt may, hay nông phẩm.

Các đàm phán về mặt kỹ thuật đã hoàn tất từ năm 2015. Tuy nhiên, các cáo buộc về những vi phạm nhân quyền, quyền của người lao động, về bảo vệ môi trường tại Việt Nam đã làm chậm lại tiến trình phê chuẩn.

Theo nhà nghiên cứu Benoit de Tréglodé, giám đốc nghiên cứu thuộc Viện nghiên cứu chiến lược của trường Quân Sự Pháp (Irsem), hiệp định cho phép Hà Nội thoát khỏi thế kẹt trong cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Ngay trước thềm thượng đỉnh G20 ở Osaka, tổng thống Mỹ thậm chí còn lên án Việt Nam « còn tồi tệ hơn Trung Quốc về phương diện thương mại ». Wahington cáo buộc Việt Nam là thủ phạm tình trạng nhập siêu trong thương mại song phương, với khoảng 4 tỉ đô la/tháng. Nhiều luồng hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ, mượn ngả Việt Nam, để tránh thuế, làm tăng vọt số lượng hàng Việt Nam xuất sang Mỹ trong những tháng gần đây.

Hiệp định tự do thương mại với Liên Âu rơi đúng vào một thời điểm quan trọng với Việt Nam. Năm 2020, Hà Nội sẽ trở thành thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An, cùng lúc đảm nhiệm chức chủ tịch Hiệp Hội các Quốc Gia Đông Nam Á (Asean). Theo Les Echos, nhờ ở lợi thế này, Hà Nội có thể trụ được tốt hơn trước các áp lực từ Trung Quốc tại khu vực.

Hiệp định thương mại « tầm cỡ nhất » với một nước đang phát triển

Cũng về chủ đề này, Le Figaro có bài « Hiệp định mở cửa thị trường đầy hứa hẹn của Việt Nam cho châu Âu ». Nhìn từ phía châu Âu, Le Figaro nhấn mạnh là cho dù Việt Nam vẫn được coi là « một nước nhỏ », nhưng « con hổ châu Á » này là đối tác thương mại thứ hai của Liên Âu tại khu vực, với khoảng 50 tỉ euro trao đổi thương mại năm 2017. Cùng với Singapore, Việt Nam là cánh cửa để châu Âu tiếp cận với các nước Asean. Ký kết hiệp định với Việt Nam là một giai đoạn quan trọng cho phép Liên Âu tính đến một hiệp định thương mại với toàn khối Asean.

Theo ủy viên thương mại châu Âu Cecilia Malmstrom, đây là « hiệp định thương mại tầm cỡ nhất được ký kết từ trước đến nay với một quốc gia đang phát triển ». Cùng với hiệp định mậu dịch tự do, Bruxelles cũng sẽ ký kết với Hà Nội một hiệp định về bảo hộ đầu tư. Một khi được thông qua, hiệp định cho phép đầu tư châu Âu vào Việt Nam tăng vọt, trong đó đặc biệt đáng kể có các dự án cơ sở hạ tầng lớn.

Để đạt được một hiệp định với Liên Âu, Việt Nam đã phải cam kết phê chuẩn nhiều công ước quốc tế về quyền tổ chức nghiệp đoàn của người lao động, quyền thương lượng tập thể, cũng như tuân thủ các cam kết về Khí hậu.

Hai hiệp định nói trên còn phải đợi sự phê chuẩn của Nghị Viện Châu Âu (hiệp định mậu dịch tự do) hoặc của Quốc Hội từng quốc gia thành viên (hiệp định bảo hộ đầu tư). Hiện tại, chưa có thời điểm biểu quyết chính thức. Không ít dân biểu các nước châu Âu và thành viên Nghị Viện Châu Âu tuyên bố chống. Lý do là các nỗ lực không đủ về nhân quyền, cũng như về môi trường của Hà Nội. Nhiều người lo ngại, một khi các hiệp định kinh tế được thông qua, chính quyền sẽ không tiếp tục nỗ lực.

Thượng đỉnh G20 : « Khoảng lặng » trong một thế giới hỗn loạn

Thượng đỉnh của khối 20 cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới (G20) tại Osaka, Nhật Bản, diễn ra trong hai ngày 28 và 29/06, được La Croix ghi nhận là « một khoảng lặng » trong một thế giới đang ngày càng hỗn loạn hơn, với sự lên ngôi của chủ nghĩa đơn phương, chủ nghĩa dân tộc.

Với sự thúc đẩy của tổng thống Mỹ Donald Trump, hàng loạt thành tựu của cơ chế đa phương, như Thỏa thuận Paris về khí hậu, Thỏa thuận Hạt nhân với Iran 2015, các thỏa thuận của UNESCO, hay Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, lần lượt bị thách thức.

G20 được coi là một cơ chế quốc tế, một diễn đàn quốc tế toàn cầu, mở cửa cho nhiều quốc gia đang phát triển tham gia, kể từ năm 2008. Tuy nhiên, bất đồng tại G20 lần này hiện rõ ngay từ trước khi thượng đỉnh khai mạc. Hôm qua, tổng thống Pháp cảnh báo Paris sẽ không ký tuyên bố chung G20 năm nay, nếu mục tiêu Khí hậu, theo Thỏa thuận 2015, không được tôn trọng. Trên thực tế, thượng đỉnh G20 cách nay hai năm đã đánh dấu bất đồng không thể vượt qua, khi tổng thống Mỹ thông báo quyết định rút khỏi Thỏa thuận Khí hậu Paris.

Trước diễn đàn G20, lãnh đạo quốc gia đang phát triển Đông Timor nhỏ bé ở Đông Nam Á, lên tiếng tố cáo tình trạng bùng phát các luồng người di cư, tị nạn « chưa từng có trong lịch sử hiện đại ».

Hội kiến Trump – Tập độc chiếm công luận

Trong khi đó, theo Les Echos, trước thềm thượng đỉnh, tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đả kích và đe dọa nhiều quốc gia, bất kể đồng minh hay không, từ Nhật, Đức cho đến Ấn Độ, và dĩ nhiên là Trung Quốc.Cuộc hội kiến Trump – Tập được La Croix đánh giá là thu hút gần như toàn bộ sự chú ý trong dịp diễn đàn G20, cho dù đây chỉ là một sự kiện bên lề. Việc Washington và Bắc Kinh trả đũa nhau bằng các đòn tăng thuế đơn phương, đặt nền kinh tế toàn cầu trong tình trạng đầy bất trắc. Theo Laurence Boone, kinh tế gia trưởng của OCDE, cuộc khủng hoảng hiện nay có thể gây thiệt hại 0,6% cho tăng trưởng kinh tế thế giới.

Đối mặt với chiến lược công phá của Mỹ, Liên Âu cố gắng tập hợp các quốc gia nào ủng hộ cơ chế đa phương, như Nhật, Canada, Úc hay Mêhicô. Tuy nhiên, Brazil hay Ấn Độ chưa chắc đã ngả theo « quan điểm tỉnh táo » này.

Về quan hệ Mỹ - Trung, Le Monde có bài phân tích « Ông Trump đứng ở thế thượng phong so với Tập Cận Bình tại G20 ». Nhà phân tích Valérie Niquet nhận định : Chính quyền Trung Quốc lo ngại hai điểm, một là kinh tế Mỹ vận hành tốt và hai là Trump có nhiều cơ hội tái đắc cử. Tổng thống Trump tin tưởng kinh tế Trung Quốc sẽ sụp đổ nếu không đạt thỏa thuận với Mỹ. Vẫn theo chuyên gia Valérie Niquet, chiến lược của Trung Quốc hiện nay là tìm cách chia rẽ Mỹ với Liên Âu và Nhật Bản, nhưng điều này khó xảy ra bị cả Washington, Tokyo và Bruxelles đều có cách hiểu giống nhau về Trung Quốc, cho dù biện pháp hành động là rất khác nhau.

Trung – Nhật hòa dịu

Les Echos chú ý đến dấu hiệu hòa dịu giữa Trung Quốc và Nhật Bản, trong dịp thượng đỉnh Osaka. Lần đầu tiên chủ tịch Trung Quốc đến Nhật, kể từ khi lên cầm quyền 6 năm nay. Lãnh đạo hai bên liên tục đưa ra các tuyên bố hữu nghị trước thềm thượng đỉnh. Tuy nhiên, theo Les Echos, sự xích lại gần nhau này hoàn toàn chỉ mang tính « nhất thời », bởi các bất đồng Nhật – Trung là sâu sắc, đặc biệt trong vấn đề tranh chấp lãnh thổ.

Cứu di dân : Một con tàu phi chính phủ thách thức nước Ý

Về tình hình châu Âu, báo chí Pháp hôm nay đặc biệt chú ý đến vụ chiếc tàu cứu nạn trên biển « Sea Watch 3 », của một tổ chức phi chính phủ, đưa 42 người tị nạn đến hòn đảo Lampedusa (Ý), bất chấp việc chính quyền Roma đe dọa bắt giữ. Xã luận Le Monde ca ngợi quyết định dũng cảm của nữ thuyền trưởng người Đức Carola Rackete, sau hai tuần chờ đợi tại hải phận quốc tế. Lời kêu gọi gửi đến Tòa án Nhân quyền Châu Âu rút cục đã không được hồi đáp.

Le Monde cũng lên án thái độ giả dối và bất hợp tác với Liên Âu trong vấn đề tị nạn, của bộ trưởng Nội Vụ Ý Salvini, trên thực tế là người lãnh đạo chính phủ Ý : Một mặt tỏ ra ủng hộ cơ chế tái phân bổ tự động số người tị nạn được tiếp nhận, mặt khác lại đứng về phía các nước thuộc nhóm Visegrad (bốn nước trung và đông Âu), có lập trường phản đối dự án này.

Tranh luận sơ bộ đảng Dân Chủ Mỹ : Thượng nghị sĩ Warren nổi bật

Cuộc tranh luận đầu tiên trong nội bộ đảng Dân Chủ Mỹ để chọn ứng viên tranh cử tổng thống 2020, chống lại tổng thống Trump, là một đề tài của Le Monde. Theo nhật báo Pháp, người áp đảo cuộc tranh luận đầu tiên này là thượng nghị sĩ Elizabeth Warren. Chính trị gia 70 tuổi này được khoảng 15% ý định bầu theo các thăm dò dư luận. Trong cuộc tranh luận hôm thứ Tư, thượng nghị sĩ Warren chưa phải đối mặt với hai ứng viên nặng ký khác, cựu phó tổng thống Joe Biden và thượng nghị sĩ cánh tả trong đảng Bernie Sanders.

Bóng đá nữ : Hồi hộp trước trận cầu Pháp – Mỹ

Báo chí hôm nay tràn ngập bài viết về cuộc đọ sức sắp diễn ra tối nay trong vòng tứ kết Giải vô địch thế giới bóng đá nữ tại Pháp, giữa đội tuyển Pháp với đội Mỹ tại sân vận động Parc des Princes, Paris. Theo Libération, nếu đội tuyển Áo xanh lam chiến thắng đội Mỹ, đương kim vô địch, thì đây sẽ là một vinh quang vang dội, trong một giải vô địch mà nước Pháp đăng cai, vốn đã được coi là thành công về truyền thông.

Đội tuyển bóng đá nữ Mỹ đang đứng ở thế thượng phong, đặc biệt với chiến thắng 13-0 trước đội Thái Lan. Đội Mỹ cũng phục thù với chiến thắng trước Thụy Điển, mà Mỹ từng thua cách nay ba năm tại Thế vận hội Brazil.

La Croix có bài viết về nữ huấn luyện viên đội tuyển Pháp Corinne Diacre, nguyên là hậu vệ. Bà cũng là người phụ nữ Pháp đầu tiên dẫn dắt một đội tuyển bóng đá nam địa phương. Với tư cách huấn luyện viên trưởng tuyển nữ Pháp, Corinne Diacre giành 21 trận thắng, 3 trận thua và 3 trận hòa. Thắng nhiều, nhưng đội tuyển do bà lãnh đạo lại chưa từng giành được huy chương nào.

 http://vi.rfi.fr/viet-nam/20190628-hiep-dinh-voi-lien-au-giup-ha-noi-doc-lap-voi-bac-kinh

Liên Âu đồng ý lùi ngày Brexit đến 31-10-2019

Liên Âu đồng ý lùi ngày Brexit đến 31 tháng 10

Thanh Hà, Trọng Thành Đăng ngày 11-04-2019 Sửa đổi ngày 11-04-2019 22:56

Chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Donald Tusk (T) và thủ tướng Anh Theresa May, tại thượng đỉnh Bruxelles, Bỉ, ngày 10/04/2019Olivier Hoslet/Pool via REUTERS

Sau một cuộc họp kéo dài hơn 5 giờ đồng hồ trong đêm 10/04/2019, lãnh đạo 27 nước trong Liên Âu đã chấp thuận gia hạn thêm 6 tháng cho Anh Quốc để hoàn tất thủ tục ly dị. Hạn chót về Brexit được ấn định vào ngày 31/10/2019.

Như vậy là Anh Quốc không ra khỏi Liên Hiệp Châu Âu ngày 12/04/2019 như dự kiến. Châu Âu ra hạn đến cuối tháng 10 với một số điều kiện.
Thứ nhất, từ nay đến 31/10/2019, Luân Đôn có thể tiến hành thủ tục ra khỏi Liên Hiệp Châu Âu ngay sau khi Nghị Viện Anh thông qua thỏa thuận về Brexit của thủ tướng May.
Thứ hai, châu Âu sẽ bầu lại Nghị Viện vào cuối tháng 5/2019 và nghị viện mới chính thức hoạt động kể từ ngày 01/11/2019. Trong thời gian này, Luân Đôn ở thế "chân trong, chân ngoài", không được quyền can thiệp hay gây trở ngại cho guồng máy vận hành của châu Âu.
Thông tín viên Muriel Delcroix từ Luân Đôn ghi nhận báo chí Anh không mấy mặn mà đón nhận tin hoãn ngày Brexit đến cuối tháng 10 và chế nhạo đây là một « Halloween Brexit » :
« Sau nhiều vòng đàm phán kéo dài, châu Âu bị chia rẽ giữa hai giải pháp : hoặc là hoãn ngày Brexit đến 30/06 như thủ tướng Theresa May yêu cầu, hoặc là để cho Anh Quốc có thêm một năm để hoàn tất thủ tục chia tay với Liên Hiệp Châu Âu. Cuối cùng các bên đã xẻ quả bí đỏ ra làm đôi và chọn ngày 31 tháng 10, đúng vào ngày lễ Halloween.
Dù vậy, vẫn tồn tại khả năng Luân Đôn ra đi mà không đạt được thỏa thuận với châu Âu ngay cả khi đã dời ngày Brexit đến cuối tháng 10. Cho nên sáng nay báo chí Anh đặt câu hỏi : việc triển hạn thêm 6 tháng này là một món quà hay là cái bẫy ?
Đành rằng quyết định dời ngày Brexit giảm bớt áp lực đối với nữ thủ tướng Anh và cho phép Nghị Viện bình tĩnh tìm ra một thỏa hiệp, để nếu có thể, thông qua thỏa thuận Brexit trước ngày 23 tháng 5. Giải pháp này tránh cho nước Anh phải tổ chức bầu cử châu Âu. Đây là một kịch bản mà không ai mong muốn.
Ngoài ra ngay từ hôm nay, bà May phải nối lại và tăng tốc đàm phán với phe đối lập để tìm được đồng thuận về Brexit. Nhưng đồng thời thủ tướng Anh cũng đang bị nội bộ đảng Bảo Thủ, và nhất là thành phần đòi tách rời khỏi Liên Âu, mạnh mẽ công kích. Số này muốn bà từ chức càng sớm càng tốt. Đối với họ, sáu tháng tới đây là cơ hội để tổ chức bầu lên một lãnh đạo mới.
Không chỉ có phe ủng hộ Brexit đang tung ra nhiều thủ đoạn. Ngay cả bên đòi ở lại trong Liên Hiệp Châu Âu cũng trông thấy thời hạn sáu tháng tới đây là cơ hội để đòi nước Anh tổ chức lại một cuộc trưng cầu dân ý thứ nhì, hoặc là dẹp bỏ hẳn Brexit ».
Từ Bruxelles, thông tín viên Pierre Benazet giải thích về lý do 27 thành viên Liên Hiệp Châu Âu đã quyết định triển hạn cho nước Anh chỉ đến ngày 31/10/2019, mà không phải là dài hơn:
«Đừng bỏ lỡ thời hạn mới này! Ông Donald Tusk, chủ tịch Hội Đồng Châu Âu, cảnh báo nước Anh. Trên thực tế, việc triển hạn đến ngày 31/10 chỉ có mục tiêu cho phép thủ tướng Theresa May có được sự phê chuẩn của Nghị Viện Anh đối với thỏa thuận chia tay với Liên Âu. Phải sau 5 giờ thương thuyết, các nước châu Âu mới đạt được đồng thuận về thời hạn mới này, mà tổng thống Pháp khẳng định là một thỏa hiệp.
Đây là một thỏa hiệp trước hết là giữa lập trường của Pháp, của Áo và một số nước chỉ muốn một thời hạn ngắn để duy trì áp lực liên tục lên nước Anh và bên kia là lập trường của nhóm các nước không tin là Nghị Viện Anh sẽ nhanh chóng phê chuẩn thỏa thuận.
Ngày 31 tháng 10 sở dĩ được chọn là vì ngay ngày hôm sau, tân Ủy Ban Châu Âu sẽ đi vào hoạt động. Nhóm 27 nước muốn chọn một ngày như vậy để tránh khả năng Luân Đôn gây trở ngại cho các hoạt động của Liên Hiệp Châu Âu, cho dù toàn bộ các quyền lợi và nghĩa vụ của Anh với tư cách một thành viên Liên Âu vẫn được bảo đảm.
27 thành viên Liên Hiệp Châu Âu cũng yêu cầu là, bất luận thế nào, thỏa thuận Brexit sẽ không thể thương thuyết lại. Một điều kiện khác cũng được đặt ra là, Anh vẫn phải tổ chức bầu cử Nghị Viện Châu Âu vào cuối tháng 5 tới. Trong trường hợp Luân Đôn không tiến hành, Brexit sẽ ngay lập tức có hiệu lực kể từ ngày mùng 1 tháng 6».

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20190411-lien-au-dong-y-lui-ngay-brexit-den-31-thang-10

Liên Âu xem xét trừng phạt Cam Bốt do vi phạm nhân quyền « nghiêm trọng »

Trọng Thành Đăng ngày 12-02-2019 Sửa đổi ngày 12-02-2019 15:35

Nhân viên ngành dệt may Cam Bốt tại một nhà máy ở Phnom Penh. Ảnh minh họa.Getty Images/Brent Lewin

Hôm 11/02/2019, Ủy Ban Châu Âu chính thức khởi sự thủ tục xem xét trừng phạt kinh tế Cam Bốt, do các vi phạm nhân quyền « nghiêm trọng » tại quốc gia này. Thỏa thuận miễn thuế đối với hàng nhập khẩu Cam Bốt có thể bị xóa bỏ ngay từ năm tới 2020.

Liên Hiệp Châu Âu đe dọa đình chỉ tạm thời các ưu đãi mà hàng hóa xuất khẩu của Cam Bốt vào châu Âu được hưởng cho đến nay, theo thỏa thuận « Everything but Arms / Tất cả trừ vũ khí » (EBA). Đây là một thỏa thuận mà Liên Âu ký kết với các quốc gia nghèo nhất thế giới. Theo thông cáo của Bruxelles, việc khởi động thủ tục này không trực tiếp dẫn đến việc « đình chỉ ngay lập tức các ưu đãi về thuế », được coi là biện pháp được sử dụng sau cùng. Nhưng trong vòng 12 tháng, Cam Bốt sẽ bị đặt dưới « sự theo dõi đặc biệt ».

Thông tín viên Juliette Buchez tường trình từ Phnom Penh :

« Hồi năm ngoái, xuất khẩu của Cam Bốt sang châu Âu là gần 4,9 tỉ euro. Châu Âu là thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của Cam Bốt. Các hàng hóa của Cam Bốt hiện tại được miễn thuế nhập khẩu vào thị trường châu Âu, theo thỏa thuận ‘‘Tất cả trừ vũ khí’’. Nhưng hàng rào thuế quan có thể sẽ được áp dụng trở lại ngay từ năm 2020.

Theo thỏa thuận ưu đãi này, việc miễn thuế phụ thuộc vào tình trạng nhân quyền và việc tuân thủ các quy định về lao động, trong khi đó, Ủy Ban Châu Âu ra một thông báo khẳng định có các xâm phạm trầm trọng và mang tính hệ thống tại Cam Bốt đối với các quyền này. Hồi tháng 7/2018 sau một cuộc bầu cử Quốc Hội gây tranh cãi, đảng của thủ tướng Hun Sen - cầm quyền từ 34 năm nay - đã chiếm được toàn bộ các ghế dân biểu.

Ủy viên thương mại châu Âu Cecilia Malmstrom tuyên bố đây không phải là một quyết định cuối cùng. Ủy viên châu Âu hy vọng là nhiều biện pháp cụ thể sẽ được đưa ra trong thời hạn sớm nhất.

Chính quyền Cam Bốt đón nhận tuyên bố của châu Âu với sự bất bình. Phnom Penh tức giận trước một quyết định mà họ cho là rất bất công. Nếu các trừng phạt kinh tế của châu Âu có hiệu lực, 700.000 người Cam Bốt làm việc trong ngành dệt may sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Riêng dệt may chiếm đến 70% hàng xuất khẩu của Cam Bốt. Nike, H&M, Gap hay Adidas hiện có nhiều sản phẩm, được sản xuất tại Cam Bốt ».

http://vi.rfi.fr/chau-a/20190212-lien-au-xem-xet-trung-phat-cam-bot

Châu Âu đe dọa trừng phạt Cam Bốt

Mai Vân Đăng ngày 27-02-2018 Sửa đổi ngày 27-02-2018 14:39

Thủ tướng Hun Sen, chủ tịch đảng Nhân Dân Cam Bốt đi bỏ phiếu bầu Thượng Viện, tại Takhmao, tỉnh Kandal, ngày 25/02/2018REUTERS/Samrang Pring

Bruxelles vào hôm qua, 26/02/2018 đã đe dọa trừng phạt kinh tế Phnom Penh để phản đối cách tổ chức bầu cử Thượng Viện ở Cam Bốt. Đảng Nhân Dân Cam Bốt đang cầm quyền của thủ tướng Hun Sen tuyên bố thắng cử, giành được tất cả các ghế trong cuộc bỏ phiếu Chủ nhật vừa qua.

Đảng của ông Hun Sen tuyên bố thắng lợi trong lúc đảng đối lập chính - Đảng Cứu Nguy Dân Tộc Cam Bốt - đã bị giải thể từ tháng 11 năm ngoái và hơn 5000 thành viên các hội đồng địa phương và dân biểu của đảng này không được quyền bầu cử.

Lãnh đạo đảng đối lập Kem Sokha đã bị bắt với tội danh âm mưu lật đổ chính quyền với sự giúp đỡ của Mỹ.

Trong một thông cáo, bộ trưởng Ngoại Giao các nước trong Liên Hiệp Châu Âu cho biết đang dự kiến những trừng phạt có chọn lọc, ngoài ra sẽ xem xét lại thỏa thuận thương mại ưu đãi ký với Cam Bốt. Bruxelles kêu gọi Phnom Penh nhanh chóng « tái lập nền dân chủ ».

http://vi.rfi.fr/chau-a/20180227-lien-hiep-chau-au-de-doa-trung-phat-cam-bot

Những “con ngựa thành Troie” của Trung Quốc trong Liên Âu : Hy Lạp, Hungary, Bồ Đào Nha + cơ chế “16 cộng 1” trụ sở ở Budapest, bao gồm Trung Quốc và 16 nước Trung và Đông Âu

Những “con ngựa thành Troie” của Trung Quốc trong Liên Âu

Mai Vân Đăng ngày 11-12-2018 Sửa đổi ngày 11-12-2018 15:45

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (T) và thủ tướng Bồ Đào Nha Antonio Costa, tại dinh Queluz, Bồ Đào Nha, ngày 05/12/2018.REUTERS/Rafael Marcha

Trên đường về nước sau thượng đỉnh G20 tại Buenos Aires, Achentina, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ghé Bồ Đào Nha. Ngày 05/12/2018, ông đã ký với chủ nhà thỏa thuận gắn kết quốc gia Nam Âu này vào mạng lưới Một Vành Đai, Một Con Đường mà Bắc Kinh đang xây dựng.

Với sự tham gia của Bồ Đào Nha, sáng kiến của Trung Quốc được cho là đã chiếm được một lợi thế quan trọng vì đất nước miền tây nam châu Âu này có một vị trí quan trọng trên cả đường biển lẫn đường bộ, cho phép Trung Quốc dễ dàng tỏa ngược lên toàn bộ châu Âu.

Bồ Đào Nha là “chiến lợi phẩm” mới nhất mà Bắc Kinh chính thức giành được trong nỗ lực mở rộng ảnh hưởng tại Liên Hiệp Châu Âu, với việc Lisboa hầu như phớt lờ các mối quan ngại càng lúc càng nhiều tại Bruxelles trước các khoản đầu tư to lớn của Trung Quốc vào các lãnh vực chiến lược của châu Âu như hải cảng, vận tải, năng lượng, công nghệ…, sợ rằng an ninh châu Âu có thể bị tác hại, công nghệ và phát minh của châu Âu bị đánh cắp.

Trong một bài phân tích ngày 08/12/2018 đăng trên trang blog của Atlantic Council, một trong những think tank rất có uy tín tại Hoa Kỳ trong lãnh vực quan hệ quốc tế, Frederick Kempe, chủ tịch trung tâm nghiên cứu này, đã nêu bật một khía cạnh mà cho đến nay ít được chú ý tới: Đó là việc Trung Quốc đã bắt đầu có được năng lực lèo lái một số chính sách của Liên Hiệp Châu Âu đi theo hướng có lợi cho Bắc Kinh, thông qua một số quốc gia thân hữu.

Hy Lạp và Hungary: 2 con ngựa thành Troie đầu đàn của Trung Quốc

Trước tiên hết, theo chuyên gia Kempe, sự hào phóng ngày càng tăng của Trung Quốc đối với một số nước châu Âu gặp khó khăn tài chánh như Hungary và Hy Lạp đã giúp cho Bắc Kinh có ảnh hưởng ngày càng mạnh trên các quyết định của Liên Hiệp Châu Âu mà hai quốc gia này là thành viên.

Ngay từ năm 2011, thủ tướng Hungary Viktor Orban đã tiếp xúc với thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo để tìm hỗ trợ tài chính sau cơn khủng hoảng 2008, mở cho Bắc Kinh một con đường đi vào Liên Âu.

Lý do của ông Orban rất đơn giản : Đó là sự sống còn của Hungary trước nguy cơ vỡ nợ, nhưng lại không muốn vay mượn với điều kiện nghiêm ngặt của các định chế châu Âu. Bắc Kinh đã sẵn sàng cứu vớt Budapest, trong lúc Hungary cũng đã thuyết phục được một số lãnh đạo Trung Âu khác đi theo Bắc Kinh.

Kết quả là cơ chế “16 cộng 1” ra đời, đặt trụ sở ở Budapest, bao gồm Trung Quốc và 16 nước Trung và Đông Âu. Từ đó đến nay cơ chế này đã giúp Trung Quốc có được ảnh hưởng chưa từng thấy trong vùng.

Nhà nghiên cứu đã nêu bật hai ví dụ cụ thể cho thấy thành công mau chóng của Bắc Kinh trong việc tung tiền vào Hungary, biến nước này thành công cụ lèo lái chính sách Liên Hiệp Châu Âu theo hướng có lợi cho Trung Quốc.

Vào tháng 3 năm 2017, trong một động thái hiếm hoi, Hungary đã phá vỡ đồng thuận của châu Âu về nhân quyền, từ chối ký một bức thư chung tố cáo các hành vi của chính quyền Trung Quốc bị cáo buộc là đã tra tấn nhiều luật sư bị bắt giam.

Trước đó, vào tháng 7 năm 2016, cùng với Hy Lạp, một quốc gia Liên Âu khác bị khó khăn và cũng được Bắc Kinh hào phóng mở hầu bao trợ giúp, Hungary cũng đã ngăn chặn việc nêu đích danh Trung Quốc trong một bản thông cáo của Liên Hiệp Châu Âu về phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye phủ nhận những đòi hỏi của Bắc Kinh về chủ quyền ở Biển Đông.

Riêng Hy Lạp, vào tháng 6 năm 2017, cũng đã ngăn chặn một tuyên bố của Liên Hiệp Châu Âu tại Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc chỉ trích Trung Quốc vi phạm nhân quyền. Đó là lần đầu tiên mà Liên Hiệp Châu Âu không có tuyên bố chung về nhân quyền Trung Quốc tại định chế nhân quyền hàng đầu của Liên Hiệp Quốc.

Vào lúc tổng thống Mỹ Donald Trump và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Achentina để tìm cách tránh không cho chiến tranh thương mại leo thang, trong khi Canada bắt một lãnh đạo cao cấp tập đoàn viễn thông Trung Quốc Hoa Vi ở Vancouver, theo yêu cầu của Mỹ vì tình nghi vi phạm lệnh trừng phạt Iran, Liên Hiệp Châu Âu như đã phải công nhận tư thế mong manh của mình trước cuộc đọ sức giữa hai cường quốc Mỹ-Trung.

Theo chuyên gia Kempe, châu Âu đang phải nhức đầu vì những cú sốc đến từ một nước Mỹ ngày càng khó lường, một Trung Quốc càng lúc càng quyết đoán hơn, và một châu Âu mà nội bộ ngày càng thêm chia rẽ về cách lèo lái giữa hai thế lực đó.

Từ ngày 02 đến 04 tháng 12 vừa rồi, các chuyên gia về chiến lược Âu Mỹ đã tề tựu về Đức tham dự Diễn Đàn Chiến Lược Munich (Munich Strategy Forum), một sự kiện chuẩn bị cho Hội Nghị An Ninh Munich (Munich Security Conference) sắp tới đây.

Bên lề Diễn Đàn, ông Wolfgang Ischinger, chủ tịch Hội Nghị An Ninh Munich đã không tránh khỏi lo ngại: “Trung Quốc đã cho thấy là họ có khả năng phủ quyết các chính sách của Liên Hiêp Châu Âu”. Đối với ông Ischinger, trong lúc các tập đoàn châu Âu hành động vì lợi nhuận thì các tập đoàn Trung Quốc trước sau như một, luôn luôn đại diện quyền lợi của Nhà nước, một điều “có thể trở nên nguy hiểm” cho châu Âu.

Các quan chức châu Âu thừa nhận là Trung Quốc đã thực hiện quyền phủ quyết họ giành được trên những chính sách cần sự đồng thuận.

Mối quan ngại lại càng tăng do việc ảnh hưởng của Trung Quốc tăng vọt ngoài dự kiến của mọi người, song song với đà phình lên nhanh chóng của đầu tư Trung Quốc. Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào châu Âu năm 2017 đã lên đến 30 tỷ đô la, so với vỏn vẹn 700 triệu trước khi nổ ra cuộc khủng hoảng tài chánh năm 2008.

‘Chiến tranh chính trị’

Một báo cáo của hai trung tâm tham vấn Đức, GPPI và viện nghiên cứu về Trung Quốc Mercator Institute for China Studies, đã thấy rằng Bắc Kinh đã lợi dụng cơ chế thông thoáng của châu Âu và “nhanh chóng gia tăng nỗ lực gây ảnh hưởng chính trị ở châu Âu”.

Theo bản báo cáo, một số người gọi hành động của Trung Quốc là một hình thức tiến hành ‘chiến tranh chính trị’, tức là sử dụng những công cụ phi quân sự, công khai và bí mật, để tác động lên các thành phần ưu tú trong các lãnh vực kinh tế, chính trị, giới nghiên cứu và công luận ở châu Âu.

Qua những nỗ lực này, Trung Quốc vừa làm yếu đi sự đoàn kết của châu Âu cũng như sức thu hút của Mỹ, vừa cải thiện hình ảnh của mình trong tư cách một phương án có thể thay thế mô hình tự do dân chủ.

Căng thẳng ngày càng tăng giữa Mỹ và Trung Quốc tạo cơ may mới cho châu Âu xuất hàng sang Trung Quốc, nhưng đồng thời Trung Quốc cũng gia tăng mạnh mẽ việc xuất khẩu và đầu tư sang châu Âu bù đắp cho thị trường bị mất ở Mỹ.

Trong sáu tháng đầu năm nay; những thương vụ Trung Quốc thâu tóm các công ty châu Âu đã cao hơn 9 lần số vụ ở Bắc Mỹ, đạt trị giá 20 tỷ đô la (so với 2,5 tỷ), trong lúc đầu tư Trung Quốc vào châu Âu cũng 6 lần cao hơn là vào Mỹ, đạt mức 12 tỷ đô la (so với 2 tỷ ở Mỹ).

Ngoài ra, một thỏa thuận thương mại mới Mỹ-Trung có thể tác hại đến châu Âu trong bối cảnh Trung Quốc có thể chỉ trong nhấp nháy quyết định thay thế sản phẩm châu Âu bằng hàng hóa Mỹ vì lý do chính trị, điều rất dễ vì kinh tế Trung Quốc không phải là một nền kinh tế tự do.

Khả năng tranh chấp Mỹ - Trung leo thang cũng làm đau đầu các chuyên gia châu Âu, không biết nên chọn phía nào, hay lèo lái ra sao đặc biệt đối với các quốc gia và ngành công nghiệp có nhiều vốn liếng ở Trung Quốc.

Một số quan chức châu Âu đã nói đến sự cần thiết phải có quyền “tự chủ chiến lược” trước các hành động của Mỹ trừng phạt các thực thể nước ngoài trong hồ sơ Iran cũng như phát biểu của ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuần này tại Bruxelles đặt lại vấn đề chủ nghĩa đa phương và Liên Hiệp Châu Âu. Thế nhưng cácquan chức này cùnglúc còn quan ngại hơn về cái được gọi là “chiến tranh chính trị” của Trung Quốc nhằm gây ảnh hưởng kinh tế, tài chính, và cả ngoại giao.

Liên Hiệp Châu Âu hiện chưa áp dụng biện pháp giới hạn đầu tư nước ngoài theo kiểu ủy ban về đầu tư ngoại quốc của Mỹ CFIUS, một ủy ban liên ngành phụ trách việc xem xét tác động của đầu tư ngoại quốc trên an ninh quốc gia. Tuy vậy, trong tháng này, châu Âu đã thông qua một văn kiện thiết lập một kế hoạch chưa từng thấy, dù không ràng buộc, nhắm vào hình thức đầu tư “trấn lột” của Trung Quốc.

Nước Đức chẳng hạn, trong tuần qua đã tập trung chú ý đến vấn đề công ty Kuka Robotics, đã trở thành ví dụ điển hình của hiểm họa bán công nghệ cao cho Trung Quốc. Chuyên sản xuất robot công nghiệp, Kuka từng là một trong những công ty sáng tạo hàng đầu trong nền kinh tế thế kỷ 21 này của Đức, cho đến khi nó bị công ty Midea của Trung Quốc thâu tóm vào năm 2016.

Mới vào tháng trước, Midea đã nuốt hẳn lời bảo đảm trước đây là không thay đổi vị chủ tịch lâu đời rất được tôn trọng của Kuka, đánh dấu việc Trung Quốc hoàn toàn thâu tóm ngành công nghệ robot cực kỳ tiên tiến đó.

Bắc Kinh vẫn kiên trì thúc đẩy chiến lược ‘chia để trị’ tại châu Âu

Châu Âu ngày càng đề cao cảnh giác, Trung Quốc vẫn kiên trì thực hiện chiến lược, lợi dụng sự chia rẽ trong nội Liên Hiệp Châu Âu, căng thẳng thương mại Mỹ - Châu Âu, và nhu cầu đầu tư khẩn cấp của các quốc gia miền nam và đông châu Âu.

Bằng chứng rõ rệt nhất là chuyến viếng thăm đầu tiên cấp Nhà nước của ông Tập Cận Bình tại Tây Ban Nha và nhất là Bồ Đào Nha, sau thượng đỉnh G20.

Trung Quốc đã từng đầu tư 12 tỷ đô la vào một loạt đề án ở Bồ Đào Nha, từ năng lượng, giao thông, bảo hiểm, đến dịch vụ tài chính, truyền thông. Trong chuyến thăm của ông Tập, hai bên đã đào sâu thêm quan hệ đối tác kinh tế, với việc Lisboa đồng ý tham gia Con Đường Tơ Lụa Mới với hy vọng thu hút đầu tư Trung Quốc vào hạ tầng cơ sở và năng lượng Bồ Đào Nha. Trung Quốc chuẩn bị nắm đa số vốn của tập đoàn điện lực Bồ Đào Nha EDP, doanh nghiệp lớn nhất nước này, đồng thời là một nhà cung cấp năng lượng chủ chốt của châu Âu

Trong phần kết luận, ông Kempe nhận thấy, tóm lại, trong những ngày qua, thị trường thế giới và truyền thông chỉ tập trung trên đàm phán thương mại Trump-Tập, mà bỏ lỡ câu chuyện đáng chú ý : Khả năng Trung Quốc thay thế vào chỗ, hay ít ra là thu hẹp ảnh hưởng của Mỹ ở châu Âu.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20181211-nhung-“con-ngua-thanh-troie”-cua-trung-quoc-trong-lien-hiep-chau-au-hay-trung-quoc-l

Báo Pháp : Thế tiến thoái lưỡng nan của Liên Âu : Kết nạp các nước tây Balkan (các quốc gia thuộc Nam Tư cũ, ngoài Croatia và Slovenia)

Kết nạp các nước tây Balkan : Thế tiến thoái lưỡng nan của Liên Âu

Trọng Thành Đăng ngày 19-02-2018 Sửa đổi ngày 19-02-2018 17:54

Khu vực tây Balkan, Nam Âu. Croatia màu vàng, các nước còn lại màu đỏ.Ảnh : Wikipedia

Bước tiến mới trong cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử Mỹ, dự luật về người nhập cư tại Pháp bị chỉ trích mạnh là một số chủ đề lớn trang nhất báo Pháp hôm nay, 19/02/2018. Về châu Âu, báo Le Monde có bài phân tích về « thế tiến thoái lưỡng nan của Liên Âu » trong vấn đề kết nạp các nước tây Balkan. Sáng kiến có thể có lợi cho châu Âu về nhiều mặt, nếu diễn biến thuận lợi, nhưng cũng có thể khiến nội bộ Liên Âu trở nên bê bối hơn, đặc biệt với sự trỗi dậy mạnh hơn của các phong trào dân túy, vốn đã rất nguy hiểm hiện nay.

Bài « Kết nạp các nước Balkan : Thế tiến thoái lưỡng nan của Liên Âu » mở đầu với không khí tẻ nhạt tại phòng họp báo Nghị Viện Châu Âu hôm 06/02, vào lúc lãnh đạo ngoại giao châu Âu giới thiệu « Chiến lược với các nước miền tây bán đảo Balkan » (tức các quốc gia thuộc Nam Tư cũ, ngoài Croatia và Slovenia) (1), với viễn cảnh gia nhập kể từ 2025, trước hết là với Serbia và Montenegro, và sau đó là với bốn nước còn lại, Albani, Kosovo, Bosnia-Herzegovina và Macedonia.
Lập trường của Ủy Ban Châu Âu không hề được các quốc gia trụ cột của Liên Âu hưởng ứng. Thời hạn 2025 bị cho là « phi thực tế ». Để được kết nạp vào Liên Âu, sáu nước miền tây Balkan phải tiến hành thành công các cải cách để « ổn định chính trị, làm trong sạch ngành tư pháp, khu vực công, đẩy lùi nạn tham nhũng, và giúp cho các chuẩn mực và giá trị của châu Âu được tôn trọng ». Thế nhưng, theo các chuyên gia, ngay cả với Serbia – « quốc gia đi xa nhất, với hơn 10 năm nỗ lực » -, con đường hội nhập dự tính « sẽ còn dài ».
Hệ quả chưa tính hết của đợt gia nhập ồ ạt 2004
Điều mà nhiều người lo ngại trước hết là dự án « hội nhập nhanh chóng » các nước tây Balkan có thể biến thành cái cớ để phe dân túy và hoài nghi châu Âu lợi dụng kích động dân chúng trong thời gian tranh cử Nghị Viện Châu Âu, dự kiến tổ chức vào mùa xuân 2019.
Le Monde điểm lại toàn bộ quá trình xây dựng và mở rộng Liên Âu kể từ năm 1951, để rút ra các bài học về nhiều hậu quả do việc nôn nóng mở rộng, cũng như do tính toán ích kỷ của một số quốc gia thành viên, đặc biệt là đợt kết nạp thứ năm, đợt đông đảo nhất, với 10 thành viên mới cùng một lượt (trong đó chủ yếu là các nước Đông Âu cũ, gồm có Ba Lan, Cộng Hòa Séc, Hungary, ba quốc gia Baltic…). Việc mở rộng này đã gây ra một đảo lộn lớn đối với Liên Âu, mà các lãnh đạo châu Âu vào thời điểm đó đã không tính tới, trước hết với việc trung tâm Liên Hiệp Châu Âu dịch về phía đông.

• Đọc thêm : Chiến thuật bốn bước của Matxcơva chinh phục châu Âu

Theo cựu thủ tướng Ý Enrico Letta, giáo viên Học Viện Chính Trị Paris Sciences-Po, sở dĩ Đức chủ trương mở rộng mạnh về phía đông là để củng cố lợi ích tại khu vực láng giềng, trong khi đó Anh Quốc dự đoán việc Liên Âu mở rộng sẽ làm suy yếu phe chủ trương xây dựng một liên bang châu Âu.
Cuộc khủng hoảng nhập cư trong những năm gần đây cho thấy sự khác biệt hết sức sâu sắc giữa các nhóm thành viên Liên Âu, đặc biệt giữa các nước miền tây châu Âu với các nước thuộc khối Đông Âu cũ. Việc các định chế dân chủ pháp quyền bị tấn công tại Đức và Ba Lan dẫn đến một khủng hoảng mới trong nội bộ Liên Âu.
Lên án tình trạng « giả vờ hội nhập »
Trong hiện tại, dự án mở ra lộ trình kết nạp các quốc gia tại miền tây Balkan, vốn là khu vực đầy bất ổn, được hy vọng sẽ thúc đẩy nỗ lực hướng đến tiến bộ ở các quốc gia liên quan, cũng mang lại một lợi thế địa chiến lược cho châu Âu, đặc biệt với các nước có đa số dân cư theo đạo Hồi, như Bosnia và Kosovo, để ngăn chặn ảnh hưởng của các quốc gia Hồi Giáo vùng Vịnh (xem thêm : Sarajevo : Phong vũ biểu của căng thẳng Nga-phương Tây). Thế nhưng một số người trong cuộc cũng tố cáo tình trạng « giả vờ chứng tỏ nỗ lực hội nhập » để hưởng lợi tại nhiều quốc gia tây Balkan. Viễn cảnh gia nhập Liên Âu đã được đề ra ngay từ năm 1999 (tức sau khi cuộc chiến Kosovo chấm dứt).
Le Monde lưu ý đến tiến trình hội nhập đầy gian truân và hiện còn dở dang của hai quốc gia Đông Âu cũ, Rumani và Bulgari, cũng như dự án kết nạp coi là bế tắc với Thổ Nhĩ Kỳ, với sự lên ngôi của chính quyền độc tài của tổng thống Erdogan.
Cái khó ló cái khôn. Theo Le Monde, trong tình thế dự án xây dựng Liên Âu đang gặp nhiều trở lực hiện nay, lịch trình mở rộng châu Âu về hướng tây Balkan nên được coi là cơ hội để làm sống trở lại cuộc thảo luận về dự án xây dựng châu Âu « nhiều tốc độ », như quan điểm của cựu thủ tướng Ý Enrico Letta, bởi quan niệm mở rộng như từ trước đến nay sẽ không còn được đông đảo cử tri các nước thành viên ủng hộ.

• Đọc thêm : Năm viễn cảnh tương lai của Liên Hiệp Châu Âu

Quan điểm châu Âu nhiều tốc độ là chủ trương của tổng thống Pháp, điều này phía Đức tỏ ra dè dặt. Vấn đề kết nạp các nước tây Balkan sẽ được thảo luận tại Bulgari, ngày 17/05, tới, Le Monde gợi ý đây là dịp để các nước đối chọi quan điểm thực sự, đoạn tuyệt với mọi thái độ « vờ vĩnh » lâu nay.
An ninh thế giới : 2018, « năm rất nhiều hiểm nguy »
Về thời sự quốc tế, báo Les Echos chú ý đến hội nghị về an ninh quốc tế lần thứ 54 vừa diễn ra tại Munich cuối tuần qua, với bài phân tích : « Hội nghị an ninh : 2018, một năm đầy nguy hiểm ». Chủ đề chính của hội nghị an ninh Munich là : « From the brink and back? / Liệu chúng ta đã rời khỏi miệng vực hay chưa ? ».
Biểu tượng cho một thế giới đầy hiểm nguy này là hình ảnh thủ tướng Israel cầm một mảnh máy bay không người lái được cho là của Iran, bị bắn hạ mới đây, và đe dọa trả đũa trực tiếp Teheran, theo mô tả của Les Echos. Chỉ ít phút sau đó, ngoại trưởng Iran trả lời họp báo chế nhạo thái độ của lãnh đạo Israel là một trò hề.
Les Echos cũng điểm mặt các căng thẳng lớn, bất ổn lớn của thế giới hiện nay là mẫu thuẫn giữa Nga với Hoa Kỳ và các đồng minh trong hồ sơ Syria và Ukraina, giữa phương Tây và Trung Quốc về chủ đề Con Đường Tơ Lụa mới. Nỗ lực tìm một tiếng nói chung, để quan điểm của châu Âu được lắng nghe trên thế giới tiếp tục là một thách thức lớn. Les Echos chú ý đến đề nghị của thủ tướng Anh, đề nghị một hiệp ước an ninh với Liên Âu sau Brexit, đề nghị được đồng nhiệm Pháp Edouard Philip, lần đầu tham gia hội nghị hưởng ứng.
Trục Mỹ – Thổ : « Lời lẽ to tát » không đi kèm phối hợp cụ thể
Quan hệ Mỹ Thổ Nhĩ Kỳ là một hồ sơ chính khác của thời sự quốc tế. Le Monde ghi nhận việc « Ankara và Wahsington hòa dịu » trong vấn đề Syria, cam kết sẽ phối hợp, nhưng nhiều điều mơ hồ trong quan hệ song phương vẫn tồn tại. Nhận định được đưa ra sau cuộc kín giữa ngoại trưởng Mỹ Tillerson và tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan.
Cuộc họp được giữ bí mật đến mức không có sự tham dự của phiên dịch viên bộ Ngoại Giao Mỹ. Hội kiến Mỹ-Thổ diễn ra trong bối ảnh, từ gần một tháng nay, Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân tấn công vùng Afrin, Syria, do lực lượng Kurdistan thân Mỹ kiểm soát. Để tháo gỡ mầm mống xung đột, Washington và Ankara quyết định lập một nhóm hỗn hợp, với một buổi làm việc đầu tiên vào giữa tháng tới. Mỹ-Thổ ra tuyên bố chung tái khẳng định quan hệ đồng minh NATO, và đối tác chiến lược 70 năm, cam kết « bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ » của Syria và chống khủng bố.
Tuy nhiên, theo Le Monde, ngoài các lời lẽ to tát chung chung này (hay « các ước nguyện thành kính », từ ngữ trong nguyên văn), hai bên không đưa ra được một cam kết cụ thể nào. Bất đồng chủ yếu xoay quanh vấn đề lực lượng vũ trang YPG, người Kurdistan, được Hoa Kỳ coi là đồng minh, nhưng bị Thổ Nhĩ Kỳ lên án khủng bố. Ngoại trưởng Mỹ cũng từ chối rút quân khỏi vùng Manbij, một khu vực khác của người Kurdistan, với mục tiêu hỗ trợ cuộc chiến chống khủng bố, trong lúc Thổ Nhĩ Kỳ khăng khăng muốn đưa quân chiếm khu vực này.
Washington lo ngại tình trạng nhân quyền đang ngày một tồi tệ tại Thổ Nhĩ Kỳ. Hai ngày trước chuyến công du của ông Tillerson, một nhà vật lý song tịch Mỹ - Thổ, nhân viên NASA, bị Ankara kết án 7 năm tù, do « tham gia » phong trào của giáo sĩ Gulen, bị cáo buộc tổ chức vụ đảo chính hụt năm 2016.
Mỹ : Điều tra về nghi an Nga can thiệp tiến triển
Điều tra về nghi án Nga can thiệp bầu cử Mỹ có nhiều tiến triển. Le Figaro cho biết tư pháp Mỹ ra cáo trạng, nhắm vào 13 cá nhân và ba tổ chức của Nga, mô tả chi tiết các phương pháp mà Matxcơva sử dụng để tác động đến dư luận, có lợi cho ứng cử viên Donald Trump. Trong kỳ nghỉ cuối tuần qua, tổng thống Mỹ liên tục bác bỏ khả năng là các can thiệp trên ảnh hưởng đến kết quả bầu cử.
Cho dù, cho đến nay, kết quả điều tra tạm thời không liên quan trực tiếp đến cá nhân tổng thống Mỹ, nhưng không loại trừ sẽ có « những bước phát triển mới ». Les Echos nhận xét là, giờ đây cho dù có muốn, tổng thống Mỹ cũng không thể « sa thải » chưởng lý Robert Mueller, người phụ trách cuộc điều tra, cùng trợ lý của ông, trừ phi nếu muốn tỏ ra chính mình cũng là « một nhân viên » của Matxcơva.
Các lãnh đạo tình báo Mỹ cũng tố cáo chính phủ Hoa Kỳ không có kế hoạch chống lại sự can thiệp của Nga vào bầu cử, trong lúc có nhiều bằng chứng về khả năng Nga sẽ lặp lại chiến dịch can thiệp vào bầu cử Nghị Viện Mỹ giữa kỳ vào cuối năm nay.
« Bóng Putin » ở miền đông nước Đức
Về thời sự quốc tế, Le Figaro có một phóng sự đáng chú ý về xu hướng « hoài niệm » thời cộng sản ở miền đông nước Đức, với sự phát triển các hoạt động du lịch, do chính quyền thủ phủ bang Saxe chủ trì, liên quan đến các hoạt động trước đây tại Đức của cựu nhân viên KGB, đương kim tổng thống Nga Putin.
Pakistan : Khủng bố giảm, chính trị có xu hướng ổn định hơn
Pakistan cũng là một chủ đề đáng chú ý khác về kinh tế. Le Figaro ghi nhận tình hình an ninh của quốc gia này, sau hơn một thập niên bất ổn, đang có xu hướng cải thiện. Số lượng các vụ khủng bố năm 2017 đã sụt giảm 69% so với bốn năm trước.
Năm ngoái, các đại diện giới chủ Pháp bắt đầu xúc tiến mở đầu tư tại Pakistan. Theo Le Figaro, Islamabad hiện rất phụ thuộc vào đầu tư của Trung Quốc, chiếm tới 49%, trong bối cảnh Pakistan rất cần đến các đầu tư nước ngoài vào hàng loạt lĩnh vực cơ sở hạ tầng đường xá, năng lượng, viễn thông, nước, dịch vụ tài chính... Tầng lớp trung lưu Pakistan ước tính 80 đến 90 triệu.
Pakistan có xu hướng tiếp tục giữ được ổn định chính trị tương đối so với cách đây hai thập niên. Nếu không có gì thay đổi, đây sẽ là nhiệm kỳ thứ hai liên tiếp mà một chính phủ dân cử hoàn tất được nhiệm kỳ, dự kiến kết thúc vào mùa hè năm nay.
Thể thao Mùa đông Hàn Quốc : Thắng lợi đẹp trong môn bắn súng – trượt tuyết
Về thể thao, thành tích tại Thế Vận mùa đông Hàn Quốc của vận động viên Pháp Martin Fourcade trong môn trượt tuyết – bắn súng cự lý 20 km, gây ấn tượng mạnh, với thắng lợi chỉ trong gang tấc trước đối thủ Đức (nói đúng hơn là « trong đường tơ kẽ tóc ») (mũi ván trượt của vận động viên Đức Simon Schempp đến trước, trong lúc giầy trượt của Martin Fourcade về đầu). Đây là huy chương vàng thứ tư của anh trong sự nghiệp thể thao Thế Vận Hội.
Thắng lợi của Martin Foucarde và đối thủ ngang tài ngang sức được Libération cho là rất đẹp, bởi sự kiện này cho thấy điều « kỳ diệu » của thể thao, khi được và thua chỉ là hai mặt của tấm huân chương.
Dự báo : 40% dân cư thế giới thiếu nước nặng nề
Lĩnh vực môi trường cũng là hồ sơ lớn khác của Le Monde, với tựa « Khô hạn, khai thác kiệt quệ : Thế giới trong cơn khát ». Báo động được đưa ra nhân dịp chính quyền Nam Phi tuyên bố tình trạng khẩn cấp về nước trên toàn quốc. Theo Liên Hiệp Quốc, bốn phần mười dân số thế giới sẽ lâm vào cảnh thiếu nước, do môi trường suy thoái và biến đổi khí hậu.
Việc đô thị mở rộng, với dân số gia tăng, dự kiến từ 60% đến 92% dân số toàn cầu trước cuối thế kỷ, cùng lối sống tiêu thụ nhiều nước, sản phẩm đòi hỏi nhiều nước, được điểm mặt là nguyên nhân chính. Đô thị xài nước nhiều hơn trong khi dân cư các khu vực nông thôn thiếu nước sạch để dùng là viễn cảnh chung.
Nhiều chuyên gia dự báo sẽ có xung đột lớn về nước, đặc biệt giữa đô thị với các vùng nông nghiệp, mà sản xuất đòi hỏi nhiều nước.
Triển lãm nông nghiệp Pháp : Tương lai của nghề nông
La Croix chú ý đến cuộc triển lãm Nông nghiệp Pháp, sẽ khai mạc cuối tuần này, với bài « Tương lai của nghề nông ». Thứ Năm tới, khoảng 1000 nhà nông được mời đến phủ tổng thống. Đây được coi là một cử chỉ bất ngờ của tổng thống Macron, vốn bị coi là người ít hiểu biết về nông thôn.
Triển lãm nông nghiệp tại Paris, được tổ chức mỗi năm một lần, được coi là dịp gặp gỡ quan trọng giữa công chúng đô thị với các nhà nông, giữa hai thế giới vốn có xu hướng ngoảnh mặt với nhau. Nông nghiệp Pháp đang trải qua giai đoạn chuyển mình quan trọng, cùng một lúc tìm kiếm nâng cao chất lượng sản phẩm, và thúc đẩy xuất khẩu.
« Crash Test » : Nghệ thuật trong kỷ Nhân Sinh
Về nghệ thuật, Libération giới thiệu một triển lãm đặc biệt tại Montepellier, mang tên « Crash Test, cuộc cách mạng phân tử ». Triển lãm muốn giới thiệu một cách nhìn mới về nghệ thuật, khi khai thác « những tương tác vô hình giữa sự sống và các hợp chất hóa học », vốn còn rất ít được biết đến, nhưng lại là một thực tế phổ biến với nhân loại hiện nay, khi các hoạt động của con người tác động ghê gớm đến đời sống tự nhiên, và con người phải gánh nhận các hậu quả ngược lại. Thời kỳ lịch sử thường được giới chuyên gia gọi là kỷ Nhân Sinh (Anthropocène).
Trang nhất
Thời sự nước Pháp là hồ sơ lớn trang nhất của Les Echos, cùng Libération và La Croix. Libération và La Croix tập trung vào chủ đề dự luật nhập cư mới của bộ trưởng Nội Vụ Gerard Collombe. Libération lên án lập trường « nghiệt ngã » của lãnh đạo Nội Vụ, còn La Croix đặt câu hỏi : « Liệu kế hoạch gia tăng trục xuất (người nhập cư không giấy tờ) có khả thi ? ».
Báo kinh tế Les Echos chú ý đến việc chính phủ Pháp thành lập một đơn vị tư pháp chống lậu thuế mới. Theo tờ báo, chính sách chống lậu thuế mới là kết quả sáu tháng « thương lượng căng thẳng trong hậu trường », giữa hai bộ Tài Chính và Nội Vụ.
----
(1) Croatia là quốc gia tây Balkan đầu tiên gia nhập Liên Hiệp Châu Âu (năm 2013). Slovenia, thuộc Nam Tư cũ nhưng không nằm trong bán đảo Balkan, trở thành thành viên Liên Âu năm 2004, và gia nhập khu vực đồng euro năm 2007.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20180219-ket-nap-cac-nuoc-tay-balkan-the-tien-thoai-luong-nan-cua-lien-au