Trump gọi đối lập Venezuela là tổng thống
Nhưng Juan Guaido là ai?
Việc ông này trở thành lãnh đạo quốc hội do phe đối lập kiểm soát đã phục hồi sinh khí cho sự chống đối tổng thống Nicolas Maduro, tại một đất nước đang khủng hoảng kinh tế trầm trọng.
Nhưng ông Guaido chỉ mới là chủ tịch quốc hội ba tuần trước đây.
Trước đó, ít ai biết tới ông.
Khi ông 15 tuổi, cũng là lúc Hugo Chavez trở thành tổng thống Venezuela năm 1999.
Bản quyền hình ảnhAFP/GettyImage caption Juan Guaidó Ông học ngành kỹ sư công nghiệp tại đại học, rồi học thêm ở Đại học George Washington, Hoa Kỳ, và một trường kinh doanh ở Venezuela.
Khi còn là sinh viên, ông phản đối sự kiểm soát truyền thông của ông Chavez khi tổng thống không gia hạn giấy phép cho Radio Caracas Television.
Năm 2009, ông là thành viên sáng lập đảng Ý chí Nhân dân, cùng lãnh đạo đối lập Leopoldo Lopez.
Ông Lopez hiện đang bị quản thúc tại gia.
Bang quê nhà của ông, Vargas là một trong những bang nghèo nhất của Venezuela.
Bản quyền hình ảnhReutersImage caption Leopoldo López đang bị quản thúc Ông Guaido vào quốc hội với tư cách đại biểu dự khuyết năm 2010 và chính thức là nghị sĩ từ 2015.
Tuổi trẻ của Guaido và quê nhà nghèo nàn của ông khiến chính phủ Maduro khó mô tả ông thuộc thành phần cai trị giàu có xa hoa.
Guaido mới chỉ là chủ tịch quốc hội từ hôm 5/1.
Lãnh đạo trước của phe đối lập, Leopoldo Lopez, đã bị quản thúc.
Người lẽ ra kế vị, Freddy Guevara, thì đã chạy vào sứ quán Chile sau khi bị cáo buộc kích động bạo lực năm 2017. Xem thêm: PetroVietnam vẫn hy vọng dự án ở Venezuela? Maduro 'thoát vụ tấn công drone' Biểu tình Venezuela: Phụ nữ phản đối Maduro
Một người biểu tình cầm bảng ghi "Ông Guaido là tổng thống hợp pháp. (Hình: AP Photo/Natacha Pisarenko)
Hôm Thứ Tư, 23 Tháng Giêng, hàng trăm ngàn người ở thủ đô Caracas của Venezuela xuống đường kêu gọi Tổng Thống Nicolas Maduro từ chức vì cho rằng cuộc bầu cử không minh bạch.
Cũng trong ngày này, lãnh tụ phe đối lập là ông Juan Guaido đọc diễn văn và tuyên bố mình là Tổng thống lâm thời của Venezuela và được Washington D.C. công nhận là tổng thống chính thức của nước này.
Không chỉ có ở Venezuela thôi, nhiều người ở các quốc gia khác cũng kêu gọi ông Maduro từ chức. Những người biểu tình chống đối Tổng Thống Nicolas Maduro. (Hình: AP Photo/Natacha Pisarenko)Người dân ở Madrid, Tây Ban Nha biểu tình chống đối Tổng Thống Maduro. (Hình: AP Photo/Manu Fernandez)Ông Juan Guaido, lãnh tụ phe đối lập, tuyên bố mình là tổng thống lâm thời. (Hình: FEDERICO PARRA/AFP/Getty Images)Ông Juan Guaido chào đoàn người ủng hộ. (Hình: AP Photo/Boris Vergara)Cư dân Ocala, Florida ủng hộ ông Juan Guaido. (Hình: Bruce Ackerman/Star-Banner via AP)Bà Maria Perozo, cư dân Ocala, Florida cầm bảng kêu gọi Tổng Thống Maduro từ chức. (Hình: Bruce Ackerman/Star-Banner via AP)Những người ủng hộ ông Juan Guaido ở Venezuela biểu tình. (Hình: AP Photo/Martin Mejia) https://www.nguoi-viet.com/photo/hinh-anh-nguoi-dan-venezuela-xuong-duong-doi-lat-do-maduro/
Tường thuật trực tiếp
Thời gian tính bằng giờ Anh
Trung Quốc phản đối 'can thiệp bên ngoài' vào Venezuela
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Hua ChunyingImage caption: Hua Chunying
Trung Quốc đã bày tỏ "mối quan ngại cao" trước cuộc khủng hoảng chính trị ở Venezuela và kêu gọi tất cả các bên giải quyết sự khác biệt của họ thông qua đối thoại hòa bình, cơ quan truyền thông nhà nước The Bejing News đưa tin.
"Trung Quốc luôn theo đuổi nguyên tắc không can thiệp vào các vấn đề nội bộ của các quốc gia khác và phản đối sự can thiệp từ bên ngoài vào Venezuela", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hua Chunying nói trong cuộc họp báo thường kỳ vào ngày 24 tháng 1.
"Trung Quốc ủng hộ những nỗ lực của Venezuela để bảo vệ chủ quyền, độc lập và ổn định quốc gia", ông Hua nói thêm, kêu gọi cộng đồng quốc tế giúp tạo điều kiện thuận lợi cho Venezuela.
Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã tuyên bố cắt đứt quan hệ với Hoa Kỳ sau khi Washington công nhận người đứng đầu phe đối lập, Juan Guaido, làm tổng thống lâm thời.
Nga cảnh báo Mỹ đừng can thiệp quân sự vào Venezuela
ReutersCopyright: Reuters
Russian Deputy Foreign Minister Sergei RyabkovImage caption: Russian Deputy Foreign Minister Sergei Ryabkov
Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov vừa lên tiếng cảnh báo Hoa Kỳ đừng can thiệp quân sự vào nội tình của Venezuela và nhấn mạnh sự ủng hộ của Nga đối với chính phủ nước này.
"Chúng tôi báo trước là chống lại điều đó [can thiệp quân sự]. Chúng tôi cho rằng đó sẽ là một kịch bản thảm khốc làm suy yếu nền tảng của mô hình phát triển mà chúng ta thấy ở khu vực Mỹ Latinh", Ryabkov nói trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí đối ngoại hàn lâm Mezhdunarodnaya Zhizn (Cuộc sống quốc tế) vào ngày 24 tháng 1.
"Trong khi theo dõi tình hình ở Venezuela, chúng tôi thấy ý muốn của một nhóm quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, trong việc sử dụng nhiều nền tảng khác nhau, bao gồm Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (Organisation of American States - OAS), để tăng áp lực lên đồng minh Venezuela của chúng tôi dưới nhiều chiêu bài khác nhau," ông Ryabkov nói thêm.
"Chúng tôi ủng hộ và sẽ hỗ trợ đồng minh Venezuela, đối tác chiến lược của chúng tôi", ông nói.
"Chúng tôi sẽ đứng bên cạnh, nếu quý vị muốn, và sát cánh cùng với Venezuela để bảo vệ chủ quyền của đất nước này, bảo vệ họ khỏi các hành vi xâm phạm không thể chấp nhận được, theo nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ", ông nói.
"Hợp tác vật chất, hợp tác thực tế giữa Nga và Venezuela vẫn tiếp tục trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Chúng tôi hoàn toàn không quyết tâm thu nhỏ lại", ông kết luận.
Hình ảnh biểu tình tại Venezuela hôm 23/1
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Hàng ngàn người biểu tình tập trung tại Quảng trường Baquedano để thể hiện sự ủng hộ của họ với lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido sáng 23/1Image caption: Hàng ngàn người biểu tình tập trung tại Quảng trường Baquedano để thể hiện sự ủng hộ của họ với lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido sáng 23/1
ReutersCopyright: Reuters
Chỉ còn một phần nửa bức tượng cố tổng thống Hugo Chavez bị treo một cây cầu sau bị bị đốt cháy và đạp đổ vào tối 22/1Image caption: Chỉ còn một phần nửa bức tượng cố tổng thống Hugo Chavez bị treo một cây cầu sau bị bị đốt cháy và đạp đổ vào tối 22/1
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Người biểu tình giơ tay ủng hộ Juan Guaido khi ông tự tuyên thệ nhậm chức 'tổng thống tạm quyền' vào đúng ngày kỷ niệm cuộc đảo chính chế độ độc tài quân sự năm 1958.Image caption: Người biểu tình giơ tay ủng hộ Juan Guaido khi ông tự tuyên thệ nhậm chức 'tổng thống tạm quyền' vào đúng ngày kỷ niệm cuộc đảo chính chế độ độc tài quân sự năm 1958.
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Một người biểu tình cho thấy tấm lưng đầy vết thương khi phía cảnh sát và người dân tiếp tục đụng độ trong cuộc biểu tình hôm 23/1. Cuộc biểu tình và xô xát đã khiến 7 người chết.Image caption: Một người biểu tình cho thấy tấm lưng đầy vết thương khi phía cảnh sát và người dân tiếp tục đụng độ trong cuộc biểu tình hôm 23/1. Cuộc biểu tình và xô xát đã khiến 7 người chết.
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Dòng người tuần hành trên đường phố biểu tình phản đối chính quyền của Maduro Nicolas hôm 23/1Image caption: Dòng người tuần hành trên đường phố biểu tình phản đối chính quyền của Maduro Nicolas hôm 23/1
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro (giữa) tuyên bố trước những người ủng hộ rằng ông cắt đứt quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố công nhận lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido làm 'tổng thống tạm quyền'.Image caption: Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro (giữa) tuyên bố trước những người ủng hộ rằng ông cắt đứt quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố công nhận lãnh đạo phe đối lập Juan Guaido làm 'tổng thống tạm quyền'.
Nga gọi việc lật đổ tổng thống Maduro là bất hợp pháp
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Tổng thống Nga Putin gặp Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại Moscow ngày 5/12/2018Image caption: Tổng thống Nga Putin gặp Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại Moscow ngày 5/12/2018
The Reuters, Nga xem các động thái lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro là bất hợp pháp. Vyacheslav Volodin, phát ngôn viên của Hạ nghị viện Nga được hãng thông tấn Interfax dẫn lời hôm thứ Năm.
Lãnh đạo phe đối lập Venezuela Juan Guaido tuyên bố trở thành tổng thống lâm thời vào thứ Tư, giành được sự ủng hộ của Washington và nhiều quốc gia Mỹ Latinh và khiến Maduro, người đã lãnh đạo quốc gia giàu dầu mỏ từ năm 2013, quyết định hủy bỏ quan hệ với Hoa Kỳ.
Venezuela, kẻ thù đáng kể nhất của Hoa Kỳ ở Châu Mỹ Latinh, là đồng minh thân cận của Nga và Moscow đã trở thành người chủ nợ cuối cùng của Caracas khi nền kinh tế xã hội chủ nghĩa bùng nổ.
Nhà lập pháp Nga Franz Klinzevich hôm thứ Năm cảnh báo Moscow có thể kết thúc hợp tác quân sự với Venezuela nếu Maduro, người mà ông gọi là tổng thống đắc cử hợp pháp, bị lật đổ.
Nga đã đầu tư vào ngành công nghiệp dầu mỏ và hỗ trợ cho quân đội của Venezuela. Tháng trước, hai máy bay ném bom có khả năng mang vũ khí hạt nhân chiến lược của Nga đã hạ cánh ở Venezuela bày tỏ sự hỗ trợ làm Washington tức giận.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump chính thức công nhận Guaido ngay sau tuyên bố lên nắm chính quyền của ông và ca ngợi kế hoạch tổ chức bầu cử. Tuyên bố của Hoa Kỳ nhanh chóng được theo sau bởi các tuyên bố tương tự từ Canada và một loạt các chính phủ Mỹ Latinh khuynh hữu, bao gồm các nước láng giềng của Venezuela là Brazil và Colombia.
Dù mang thai đã tám tháng, Ana Julia vẫn quyết bồng bế đứa con thơ vượt đường dài 2 ngàn km, tìm cách thoát khỏi Venezuela để sang Peru.Cô Julia nói rằng vào lúc này, sống ở Venezuela thì khó khăn hơn là phải đi bộ trong lúc có mang, và việc đứa con nhỏ bị ốm không được chăm sóc chữa trị y tế chính là động lực khiến cô có đủ sức mạnh ra đi.Đã có hai triệu người Venezuea ra đi. Tổng thống Marudo kêu gọi người dân quay về thay vì "đi dọn toilet ở nước ngoài."
Người dân phải sử dụng thực phẩm ôi thiu, tử thi phát nổ do không được bảo quản đúng cách vì thiếu điện là những hệ quả từ cuộc khủng hoảng kéo dài ở Venezuela.
Ba quốc gia vẫn ủng hộ ông Maduro
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Cuba là một trong ba nước lên tiếng ủng hộ ông Maduro sau khi ông Guaidó tuyên bố trở thành tổng thống tạm quyền của VenezuelaImage caption: Cuba là một trong ba nước lên tiếng ủng hộ ông Maduro sau khi ông Guaidó tuyên bố trở thành tổng thống tạm quyền của Venezuela
Ba quốc gia lên tiếng ủng hộ ông Maduro là Mexico, Bolivia và Cuba.
Mexico: Hiện đang gặp khủng hoảng nhân đạo với hàng trăm ngàn người di cư trái phép vào Mỹ khiến ông Trump phải kêu gọi xây dựng bức tường ngăn cách biên giới hai nước.
Bolivia: Tổng thống Bolivian Evo Morales vừa kỷ niệm 13 năm tại vị vào thứ Ba 22/1 trong bối cảnh tranh cãi về việc liệu ông có nên được phép tái tranh cử tổng thống hay không.
Cuba: Là một trong bốn quốc gia trên thế giới còn theo Xã hội Chủ nghĩa. Cuối 2018 Cuba công bố Hiến pháp mới trong đó bỏ qua bỏ qua mục đích xây dựng Chủ nghĩa Cộng sản.
Việt Nam chưa lên tiếng về việc này.
Bảy quốc gia lên tiếng ủng hộ tổng thống tạm quyền Guaidó theo lời kêu gọi của ông Trump gồm: Nam Mỹ - Brazil, Colombia, Chile, Peru, Ecuador, Argentina và Paraguay.
Những gì còn sót lại ở tượng đài Hugo Chavez
Getty ImagesCopyright: Getty Images
Chân đế tượng Hugo Chavez - những gì còn sót lại sau khi người dân đốt phá và lôi đổ bức tượngImage caption: Chân đế tượng Hugo Chavez - những gì còn sót lại sau khi người dân đốt phá và lôi đổ bức tượng
Bức tượng của cố tổng thống Venezuela Hugo Chavez, bị hàng chục người biểu tình hành hạ trong cuộc biểu tình chống lại Tổng thống Nicolas Maduro ở thành phố Guayana, bang Bolivar, miền đông Venezuela, vào 22/1.
Ít nhất bốn người chết trong các cuộc đụng độ qua đêm tại Venezuela khi những người ủng hộ phe đối lập và những người trung thành với chế độ chuẩn bị cho các cuộc biểu tình hôm 23/1, trong bối cảnh cuộc nổi loạn quân sự của 27 Vệ binh Quốc gia chống lại Maduro thất bại.
Cảnh sát cho biết ba trường hợp tử vong xảy ra trong tình trạng cướp bóc tại Bolivar.
Ông Nemtsov từng tỏ ra lo ngại rằng mình sẽ bị giết hại do phản đối cuộc chiến tại Ukraine
Lãnh đạo đối lập và cựu phó thủ tướng Nga, ông Boris Nemtsov, vừa bị bắn chết tại Moscow.
Một kẻ tấn công không rõ danh tính đã bắn vào lưng ông Nemtsov bốn lần khi ông đang đi ngang qua một cây cầu gần Điện Kremlin, cảnh sát cho biết.
Ông bị sát hại chỉ vài giờ sau khi vận động sự ủng hộ cho một cuộc tuần hành tại Moscow vào ngày 1/3 nhằm phản đối xung đột ở Ukraine.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã lên án vụ sát hại, Điện Kremlin cho biết.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Nemtsov nói ông lo ngại rằng mình có thể bị Tổng thống Putin giết hại vì phản đối chiến tranh ở Ukraine.
Ông Nemtsov, 55 tuổi, từng là một phó thủ tướng dưới thời Tổng thống Boris Yeltsin trong những năm 90.
Ông được biết đến như là một nhà cải cách kinh tế khi còn là thị trưởng của một trong những thành phố lớn nhất của Nga, Nizhny Novgorod.
Ông đã nhiều lần công khai chỉ trích Tổng thống Putin, người kế nhiệm ông Yeltsin.
Nhiều người đã đến đặt hoa tưởng niệm tại hiện trường vụ nổ súng
'Tàn bạo'
Ông Thorbjorn Jagland, Tổng Thư ký Hội đồng châu Âu, đã lên án vụ sát hại.
Ông viết trên tài khoản Twitter: "Tôi cảm thấy sốc và kinh hoàng trước vụ sát hại lãnh đạo đối lập Boris Nemtsov. Hung thủ cần phải đối mặt với công lý".
Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama cũng lên án vụ sát hại "tàn bạo" và kêu gọi chính phủ Nga "nhanh chóng" thực hiện một cuộc điều tra "công bằng và minh bạch".
Ông Nemtsov bị bắn chết vào lúc 23:40 giờ ngày 27/2, giờ địa phương, khi đang đi qua Cầu Bolshoy Kamenny cùng một người phụ nữ khác, Bộ Nội vụ Nga cho biết.
Kẻ tấn công đã nổ súng từ một chiếc xe hơi màu trắng và sau đó tẩu thoát, một nguồn tin cảnh sát nói với hãng thông tấn Nga Interfax.
Trong khi đó, hãng tin Meduza của Nga nói "nhiều người" đã bước ra từ chiếc xe và bắn chết ông Nemtsov.
Một trong các đồng nghiệp của ông Nemtsov trong đảng Tự do Nhân dân Nga, Ilya Yashin, xác nhận cái chết của ông Nemtsov.
"Tôi có thể thấy thi thể của ông Boris Nemtsov nằm ngay trước mặt," ông được trang tin lenta.ru dẫn lời nói.
Nhiều người đã đến đặt hoa tại hiện trường nơi xảy ra vụ nổ súng.
Các lãnh đạo đối lập Nga, Ilya Yashin (trái) và Ksenia Sobchak, phản ứng trước tin ông Nemtsov bị sát hại
'Xâm lược'
Trong tin nhắn cuối cùng đăng trên Twitter, ông Nemtsov đã kêu gọi phe đối lập của Nga vượt qua sự chia rẽ hiện nay để cùng tham gia vào một cuộc tuần hành phản chiến do ông khởi xướng vào ngày 1/3.
"Nếu bạn ủng hộ chấm dứt chiến tranh giữa Nga và Ukraine, nếu bạn ủng hộ chấm dứt hành động xâm lược của Putin, hãy tham gia vào Cuộc Tuần hành Mùa xuân tại quận Maryino vào ngày 1/3," ông viết.
Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Sobesednik, ông Nemtsov đã tỏ ra lo ngại cho tính mạng của mình.
"Tôi e rằng mình sẽ bị Putin giết chết", ông nói.
"Tôi tin rằng ông ta là người đã khơi mào cho chiến tranh tại Ukraine".
Ông Putin bị cáo buộc đã châm ngòi cho cuộc nổi dậy ở miền đông Ukraine - điều mà ông này đã lên tiếng bác bỏ.
Xung đột tại đây nổ ra sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine hồi tháng Ba năm ngoái.
Ít nhất 5.800 người đã thiệt mạng và khoảng 1,25 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa, theo số liệu của Liên Hiệp Quốc.
Chính phủ Ukraine, các lãnh đạo phương Tây cũng như Nato nói có nhiều bằng chứng rõ ràng cho thấy Nga đang chi viện quân đội và khí tài cho phe nổi dậy.
Nhiều ý kiến trong giới quan sát độc lập cũng xác nhận điều này.
Moscow, mặc dù bác bỏ các cáo buộc trên, nhưng cũng thừa nhận nhiều binh lính của nước này đã 'tình nguyện' gia nhập vào lực lượng nổi dậy ở Đông Ukraine.
Cái chết của những người chống Putin
Tháng Tư 2003 – Chính khách Sergey Yushenkov bị ám sát gần nhà ở Moscow
Tháng Bảy 2003 – Nhà báo Yuri Shchekochikhin chết sau căn bệnh bí hiểm kéo dài 16 ngày
Tháng Bảy 2004 – Biên tập viên tạp chí Forbes phiên bản tiếng Nga Paul Klebnikov bị bắn trên đường ở Moscow
Tháng Mười 2006 – Nhà báo Anna Politkovskaya bị bắn ngoài căn hộ ở Moscow
Tháng 11/2006 – Cựu điệp viên Nga Alexander Litvinenko chết, gần ba tuần sau khi uống trà dính chất polonium ở khách sạn tại London
Tháng Ba 2013 - Boris Berezovsky, từng đóng vai trò phân phát quyền lực nhưng sau chống Putin, chết trong nhà ở Anh
Cái chết của Boris Nemtsov gây sốc cho nhiều người Nga
Boris Nemtsov, người vừa bị bắn chết ở Moscow khi mới 55 tuổi, là nhân vật có sức lôi cuốn trong chính trị Nga, một nhà cải cách nổi danh dưới thời Boris Yeltsin và trở thành người chỉ trích mãnh liệt Vladimir Putin.
Ông cũng là nhà khoa học hạt nhân, nhà hoạt động môi trường và có bốn con.
Ông thành lập nhiều phong trào đối lập sau khi rời quốc hội Nga năm 2003. Từ năm 2012, ông là đồng chủ tịch đảng Cộng hòa Nga – Tự do Nhân dân đối lập.
Ông lên án Tổng thống Putin vì vai trò của Nga ở Ukraine, tình hình kinh tế xấu đi và cáo buộc có tham nhũng trong việc chuẩn bị Olympic Sochi năm 2014.
Cùng với những người như Alexei Navalny và Garry Kasparov, Nemtsov đóng vai trò chính tổ chức các cuộc biểu tình ở Moscow theo sau bầu cử năm 2011.
Ông bị bắt vì tham gia biểu tình và từng bị tạm giam 15 ngày cuối năm 2011.
Ứng viên tổng thống?
Năm 1990, Nemtsov được bầu vào quốc hội Nga.
Ông đứng cạnh Boris Yeltsin khi có âm mưu đảo chính năm 1991. Yeltsin tưởng thưởng cho lòng trung thành của ông với chức thống đốc vùng Nizhny Novgorod.
Ông Nemtsov bị bắn chết tại Moscow Nemtsov khi đó trẻ trung, nói tiếng Anh thuần thục, biết đối diện truyền thông. Vùng Nizhny Novgorod, với các ngành công nghiệp quân sự, trở thành điểm sáng thu hút đầu tư nước ngoài.
Ông nhanh chóng trở thành một trong các chính khách nổi danh, và có tin đồn nói Yeltsin muốn ông kế vị.
Năm 1997, Yeltsin phong ông làm phó thủ tướng phụ trách cải tổ kinh tế. Nhưng Nemtsov sau này ân hận vì nó mở đầu cho sự đi xuống của ông trong chính trường.
Mọi tham vọng tổng thống của ông bị thui chột vì khủng hoảng kinh tế tháng Tám 1998, khiến ông phải rời chính phủ.
Sa sút chính trị
Năm 1999, Nemtsov thành lập Liên minh các lực lượng cánh hữu (SPS), cùng Anatoly Chubais và Yegor Gaidar.
Ban đầu đảng này khá thành công, thu được 10% phiếu ở cuộc bầu cử tháng 12 và trở thành nhóm ảnh hưởng trong quốc hội.
Nhưng vài năm sau, SPS thay đổi thái độ với tổng thống Putin, từ ủng hộ có điều kiện sang công khai đối lập – và đảng mất đi ủng hộ viên.
Trong bầu cử 2003, SPS không thu đủ 5% phiếu bầu để có chân trong quốc hội.
Nemtsov từ nhiệm khỏi SPS và đi vào kinh doanh.
Năm 2011, ông trở thành gương mặt của đối lập, nhưng mấy năm qua ông không còn nổi bật.
Mặc dù ông không còn được xem là thuộc về dòng chính trong chính trị Nga, vụ giết ông đã gây sốc cho nhiều người Nga.
Ông Kasparov tuyên bố thông điệp đã rõ: “Chống đối Putin và cuộc sống của bạn chẳng có mấy giá trị.”
Cái chết của những người chống Putin
Tháng Tư 2003 – Chính khách Sergey Yushenkov bị ám sát gần nhà ở Moscow
Tháng Bảy 2003 – Nhà báo Yuri Shchekochikhin chết sau căn bệnh bí hiểm kéo dài 16 ngày
Tháng Bảy 2004 – Biên tập viên tạp chí Forbes phiên bản tiếng Nga Paul Klebnikov bị bắn trên đường ở Moscow
Tháng Mười 2006 – Nhà báo Anna Politkovskaya bị bắn ngoài căn hộ ở Moscow
Tháng 11/2006 – Cựu điệp viên Nga Alexander Litvinenko chết, gần ba tuần sau khi uống trà dính chất polonium ở khách sạn tại London
Tháng Ba 2013 - Boris Berezovsky, từng đóng vai trò phân phát quyền lực nhưng sau chống Putin, chết trong nhà ở Anh
Người dân đặt hoa nơi Boris Nemtsov bị bắn chết ngay gần điện Kremlin ngày 28/02/2015.REUTERS/Sergei Karpukhin
Đêm hôm qua 27/02/2015, nhà đối lập kỳ cựu Boris Nemtsov, cựu Phó thủ tướng Nga, đã bị sát hại ngay tại trung tâm thủ đô Matxcơva. Boris Nemtsov là một trong những nhà đối lập chủ chốt chống lại chế độ Putin. Cuộc biểu tình của đối lập mà dự kiến ông sẽ tham gia ngày mai đã bị hủy bỏ và được thay thế bằng cuộc tuần hành tưởng niệm người vừa qua đời.
Nhà đối lập 55 tuổi bị bắn vào sau lưng, khi ông đi dạo với một phụ nữ trẻ trên cây Cầu lớn, ngay sát điện Kremli. Một người phát ngôn Bộ Nội vụ Nga thông báo trên truyền hình Rossiya 24, « khoảng 23 giờ 15 phút, một chiếc xe hơi tiến sát hai người, một người trong xe xả súng, trong đó bốn viên trúng vào lưng ông, gây tử vong ».
Khoảng ba giờ trước khi bị bắn, trả lời câu hỏi của một đài phát thanh Matxcơva về đời chính trị của mình, Boris Nemtsov kể : « khi tôi còn trẻ, Eltsine (Tổng thống Nga lúc đó) từng muốn chọn tôi làm người kế nhiệm, nhưng ông ấy đã đổi ý và chọn Putin. Đó là sai lầm lớn nhất của Eltsine ».
Ngay sau khi có hung tin, nhiều người Mátxcơva đã tới đặt hoa nơi nhà đối lập bị giết hại. Cuộc tuần hành ngày mai, một trong những cuộc biểu tình quan trọng nhất của đối lập kể từ nhiều tháng nay tại Matxcơva sẽ được chuyển thành cuộc tuần hành tưởng nhớ người đã khuất. Theo hãng thống tấn nhà nước Nga Tass, Tổng thống Putin tuyên bố vụ giết người nói trên có vẻ như được thực hiện theo hợp đồng và đây « rõ ràng là một hành động khiêu khích ». Theo cơ quan điều tra Nga, vụ ám sát nhà đối lập đã được lên kế hoạch một cách hết sức chi tiết.
Thông tín viên RFI Veronika Dorman từ Matxcơva: Boris Nemtsov trước hết là một nhà chính trị kiên cường và có nhiều ảnh hưởng. Đặc biệt là, trong số các lãnh đạo đối lập, ông là người duy nhất đã từng cầm quyền. Boris Nemtsov đã là Phó thủ tướng và Bộ trưởng Năng lượng dưới thời Boris Eltsin trong những năm 1990, và cũng từng là người lãnh đạo thành phố lớn Nijni Novgorod (thủ phủ kinh tế của Volga-Viatka, một trong 12 vùng kinh tế của nước Nga). Trong những năm gần đây ông là lãnh đạo đảng đối lập Parnas (đảng Tự do của Nhân dân). Trong hàng ngũ đối lập, ông không phải là người mà đa số sẽ bầu chọn, nếu có cơ hội, nhưng ông là một trong những người bền bỉ phê phán Putin. Dù sao, ngay cả khi nhà lãnh đạo đối lập bị sát hại có thảo ra những báo cáo lên án sự tham nhũng của chế độ hiện hành, Boris Nemtsov không phải là một mối nguy hiểm thực sự đối với Tổng thống Nga, trong bối cảnh hệ thống hiện hành đã bị phong tỏa, còn đối lập thì bất lực. Chính vì vậy, cho dù giả thuyết về vụ giết người do điện Kremli chỉ đạo có thể là ý tưởng đầu tiên đến với công chúng, nhưng đây không phải là giả thuyết duy nhất, thậm chí đó còn là giả thuyết ít có thể nhất. Trách nhiệm của ông Putin là đã tạo ra một bầu không khí thù hận tại nước Nga. Khi nói rằng đối lập là tay chân của nước ngoài và những nhà đối lập là những kẻ phản bội cần loại bỏ, Tổng thống Putin trên thực tế đã bật đèn xanh cho những đầu óc bất bình thường.
Trong những tuần gần đây, nhà đối lập Boris Nemtsov đặc biệt lên án can dự gây bất ổn Ukraina của Nga. Mục tiêu của buổi phát thanh mà ông tham gia ít giờ trước khi bị giết là kêu gọi thính giả biểu tình ngày Chủ nhật chống chiến tranh tại Ukraina. Boris Nemtsov yêu cầu « Vladimir Putin ngừng hành động gây hấn » với Ukraina, theo ông, cuộc khủng hoảng kinh tế hết sức nặng nề mà nước Nga phải gánh chịu gắn liền với xung đột này.
Trong cuộc phỏng vấn sau cùng này, Boris Nemtsov cũng lên án « sự tàn bạo của Putin » đối với dân biểu, nữ phi công Ukraina Nadia Savtchenko, người được coi là « biểu tượng của tinh thần kháng chiến Ukraina », đang tuyệt thực từ hơn hai tháng nay trong nhà tù Nga để phản đối. Ông hy vọng cả triệu người xuống đường để gây áp lực lên Tổng thống Nga.
Ngay sau vụ ám sát, nhà đối lập Ksenia Sobchak khẳng định rằng cựu Phó thủ tướng đang chuẩn bị một báo cáo về sự hiện diện của quân đội Nga tại Ukraina, một thực tế thường xuyên bị Kremli phản đối, bất chấp nhiều bằng chứng đã được đưa ra. Quốc tế yêu cầu Nga điều tra « nhanh chóng » và « minh bạch » vụ sát hại
Phản ứng trước vụ ám sát ông Boris Nemtsov, Tổng thống Ukraina Porochenko viết trên Facebook : « Ông là chiếc cầu nối giữa Ukraina và Nga, và cây cầu ấy giờ đây đã bị những viên đạn của một kẻ sát nhân phá hủy ».
Tổng thống Pháp François Hollande lên án « vụ ám sát ghê tởm » nhắm vào một « nhà tranh đấu dũng cảm và không mệt mỏi vì nền dân chủ ». Nhà Trắng cũng ngay lập tức nói đến « một vụ sát nhân tàn bạo » và kêu gọi « chính quyền Nga nhanh chóng tiến hành một cuộc điều tra không thiên vị và minh bạch ». Lãnh đạo Ngoại giao Châu Âu Federica Mogherini cũng kêu gọi Nga điều tra « đầy đủ, nhanh chóng và minh bạch » vụ án.
Lãnh đạo đối lập chủ chốt và cựu Phó Thủ tướng Nga, Boris Nemtsov, đã bị bắn chết vào tối thứ Sáu ở trung tâm Moscow. Bộ Nội vụ cho biết ông Nemtsov 55 tuổi đã bị bắn bốn phát từ một chiếc xe màu trắng chạy ngang qua khi ông đang đi bộ trên một cây cầu bắc qua sông Moscow ngay bên cạnh Điện Kremlin. Cảnh sát cho biết ông Nemtsov khi đó đang đi cùng một người phụ nữ đến thăm ông từ Ukraine. Người phụ nữ này không bị thương và đang được cảnh sát đang thẩm vấn. Sau khi cảnh sát đưa thi thể đi, những người khóc thương đã đến đặt hoa và thắp nến tại nơi mà ông Nemtsov bị bắn chết. Hãng thông tấn chính thức Itar-Tass nói rằng Tổng thống Vladimir Putin đã được thông báo "ngay lập tức" về cái chết của ông Nemtsov và rằng Điện Kremlin sẽ giám sát việc điều tra. Một phát ngôn viên của Tổng thống Putin cho biết ông Putin nói vụ việc trông giống như một vụ sát nhân vì tiền mà có thể là một sự khiêu khích trước khi diễn ra một cuộc tuần hành của phe đối lập vào Chủ nhật. Tổng thống Mỹ Barack Obama đã lên án vụ sát nhân là "tàn bạo" và kêu gọi Nga thực hiện một cuộc điều tra nhanh chóng và vô tư.
‘Sự tận tụy can trường’ "Tôi ngưỡng mộ sự tận tụy can trường của Nemtsov đối với cuộc đấu tranh chống tham nhũng ở Nga," Tổng thống Obama nói trong một thông cáo. "Nemtsov là người ủng hộ không mệt mỏi cho đất nước của mình, tìm kiếm cho những người dân Nga của ông những quyền mà tất cả mọi người đáng được hưởng."
Boris Nemtsov là một trong những người chỉ trích ông Putin gay gắt và lớn tiếng nhất ở Nga.
x
Boris Nemtsov là một trong những người chỉ trích ông Putin gay gắt và lớn tiếng nhất ở Nga.
Cựu Đại sứ Mỹ tại Nga Michael McFaul nói với Ban Tiếng Nga của VOA rằng vụ sát hại ông Nemtsov là một mất mát vô cùng to lớn cho tất cả những người hy vọng vào một nước Nga hùng mạnh, thịnh vượng và dân chủ. Ông McFaul nói những người Nga theo chủ nghĩa dân tộc cáo buộc ông Nemtsov là kẻ phản bội và tay sai của Mỹ đang "đùa với lửa." Nhà lãnh đạo đối lập Nga Mikhail Kasyanov nói với các phóng viên rằng: "Việc một nhà lãnh đạo của phe đối lập có thể bị bắn ngay bên cạnh bức tường của Điện Kremlin thật ngoài sức tưởng tượng. Chỉ có một phiên bản: ông ấy bị bắn vì nói lên sự thật." Chỉ vài giờ trước khi bị ám sát, ông Nemtsov lên sóng đài phát thanh Ekho Moskvy của Nga, hối thúc người dân Moscow xuống đường tham gia cuộc tập hợp của phe đối lập vào Chủ Nhật. Trong lời bình luận mạnh mẽ cuối cùng nhắm vào Tổng thống Putin, ông Nemtsov gọi cuộc chiến tranh ở Ukraine là "chính sách điên rồ, hung hăng, và chết chóc." "Đất nước cần cải cách chính trị," ông Nemtsov nói. "Khi quyền lực tập trung trong tay của một người và người này cai trị vĩnh viễn, điều này sẽ dẫn đến một thảm họa tuyệt đối." Thông tín viên Daniel Schearf của VOA ở Moscow nói có phần chắc cuộc biểu tình sẽ lớn hơn nhiều so với dự định và nói phe đối lập có thể sẽ cáo buộc Điện Kremlin dính líu vào vụ sát hại ông Nemtsov. Ông Nemtsov từng giữ chức phó thủ tướng trong những năm 1990 và nhiều nhà quan sát người Nga dự đoán ông sẽ kế nhiệm Tổng thống Boris Yeltsin khi đó. Sau khi tổng thống Yeltsin chọn Vladimir Putin làm người kế nhiệm và sau khi ông Putin đắc cử vào năm 2000, ông Nemtsov trở thành một trong những người chỉ trích ông Putin gay gắt và lớn tiếng nhất ở Nga, đặc biệt là kể từ cuộc chính biến hồi năm ngoái ở Ukraine. Vào tháng 9, ông Nemtsov nói với thông tín viên Daniel Schearf của VOA rằng ông Putin muốn phục thù về việc tổng thống thân Nga của Ukraine bị lật đổ.
Ông cho biết ông Putin sợ những gì xảy ra ở Ukraine có thể xảy ra ở Nga và xem một nước Ukraine thân phương Tây là mối đe dọa cho quyền lực của chính ông ta.
moskou - Russische media hebben videobeelden geplaatst van de mogelijke daders van de liquidatie van Boris Nemtsov. De beelden zouden luttele minuten zijn gemaakt nadat de Poetin-criticus midden op straat met vier kogels werd doorzeefd. Te zien is hoe een witte auto met hoge snelheid wegrijdt van de plaatst delict.
Foto: AP
Volgens tv-zender LifeNews TV heeft het er alle schijn van dat dit de auto is die de moordenaars gebruikten. De Russische politie heeft nog niet gereageerd.
De politicus werd op nog geen honderd meter afstand van het Kremlin en het Rode Plein doodgeschoten op een brug over de Moskourivier. Daar zijn nu vooral witte rozen, tuinanjers en kaarsjes te vinden. Op het plaats delict is ook een foto van Nemtsov en een afbeelding van Jezus neergezet. Omstanders praten op fluistertoon met elkaar.
In het oosten van Moskou zou zondag een protestmars zijn tegen het bewind van president Vladimir Poetin. Nemtsov was een van de organisatoren van de mars. De oppositie wil de betoging omzetten in een treurmars door het centrum van de stad.
Bản quyền hình ảnhAFP/Getty
Bản quyền hình ảnhAFP/Getty
Bản quyền hình ảnhReuters
Copyright: Getty Images
Người dân đặt hoa nơi Boris Nemtsov bị bắn chết ngay gần điện Kremlin ngày 28/02/2015.REUTERS/Sergei Karpukhin
