Hong Kong: Hàng vạn người biểu tình Biểu tình Hong Kong: Công nghệ hỗ trợ biểu tình như thế nào? Hong Kong bị choáng sau đợt biểu tình
Hôm 3/8, cảnh sát bắn đạn hơi cay trong cuộc đối đầu với các nhà hoạt động mặc áo đen ở khu Kowloon. Đây là sự leo thang mới nhất sau hơn hai tháng diễn ra biểu tình phản đối dự luật Dẫn độ.
Thông cáo phát đi vào rạng sáng 4/8 của cảnh sát Hong Kong cho biết họ đã bắt giữ hơn 20 người vì các hành vi gồm tụ tập bất hợp pháp. Bản quyền hình ảnhAnthony Kwan/Getty ImagesImage caption Biểu tình hôm 3/8 Những người biểu tình đốt lửa trên đường phố, bên ngoài đồn cảnh sát và thùng rác, cũng như chặn lối vào đường hầm xuyên cảng (Cross-Harbour Tunnel).
Các cửa hàng lớn trong khu thương mại ở đường Nathan, thường đông nghẹt người vào thứ Bảy, đã bị đóng cửa gồm cửa hàng 7 Eleven, chuỗi tiệm trang sức Chow Tai Fook (1929.HK), các cửa hàng Rolex và Tudor. Bản quyền hình ảnhReutersImage caption Người biểu tình hôm 3/8 Một cuộc biểu tình quy mô lớn được lên kế hoạch vào hôm 4/8 tại các quận phía tây, gồm thị trấn Tseung Kwan O.
Giới hoạt động kêu gọi cuộc tổng đình công hôm 5/8 trong lĩnh vực giao thông và tại các khu kinh doanh.
Từ phản ứng tức giận ban đầu trước dự luật Dẫn độ nay người dân Hong Kong mở rộng thành đòi hỏi cho nền dân chủ lớn hơn và đòi Trưởng đặc khu Carrie Lam phải từ chức.
Các cuộc biểu tình liên tiếp trở thành cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nhất ở Hong Kong từ khi thành phố này được Anh quốc trao trả cho Trung Quốc 22 năm trước.
Hàng ngàn công chức đã tham gia vào các cuộc biểu tình chống chính phủ vào hôm 2/8 lần đầu tiên từ khi đợt biểu tình nổ ra hồi tháng 6, bất chấp cảnh báo từ chính quyền.
Hong Kong ra tối hậu thư với nhóm biểu tình chiếm Viện Lập pháp
5 giờ trước
Bản quyền hình ảnhReutersImage caption Đụng độ xảy ra khi đám đông tham dự cuộc biểu tình lớn trong hôm 1/7 Tin mới nhất cho hay cảnh sát Hong Kong ra tối hậu thư với nhóm biểu tình chiếm Viện Lập pháp trong ngày 1/7, yêu cầu họ phải rút đi, nếu không sẽ phải "đối mặt với vũ lực".
Trong ngày, người biểu tình đã tràn vào bên trong nhà Hội đồng Lập pháp (LegCo) của Hong Kong, sau khi bủa vây tòa nhà này trong nhiều giờ.
Một người biểu tình đem cờ Anh phủ lên hình hoa trên huy hiệu biểu tượng Hong Kong.
Hàng chục người biểu tình phá cửa kính của tòa nhà Legco, trong lúc đám đông đứng ngoài quan sát từ bên ngoài.
Đến tối giờ Hong Kong, hàng trăm người biểu tình vẫn trụ lại trong tòa nhà LegCo. Bông hoa lạ trên lá cờ Hong Kong Biểu tình chống TQ: Giới trí thức Hong Kong nghĩ gì, làm gì? Biểu tình Hong Kong: Công nghệ hỗ trợ biểu tình như thế nào?
Sau đó, hàng trăm người đã tràn vào tòa nhà, xịt các dòng chữ lên tường và mang đồ tiếp tế cho những người chiếm tòa nhà.
Vụ bất ổn diễn ra sau một cuộc biểu tình ôn hòa của hàng hàng người phản đối luật dẫn độ.
Bên trong phòng họp chính, một người biểu tình xịt sơn đen lên biểu tượng của Hong Kong treo trên bức tường phía sau - trong lúc một người khác vẫy lá cờ thuộc địa màu trắng, có hình lá cờ Anh Quốc.
Bản quyền hình ảnhAFPImage caption Người biểu tình xịt sơn lên biểu tượng của Hong Kong ở phòng họp trung tâm Trước đó, cảnh sát đã giơ biểu ngữ nói họ sẽ dùng bạo lực nếu người biểu tình phá các bức tường bằng kính. Sau đó họ cảnh báo rằng bất cứ ai phá cánh cửa kim loại bên trong sẽ bị bắt giữ.
Thế nhưng mỗi khi người biểu tình hành động, họ quyết định không chống lại đám đông - những người được trang bị mũ bảo hiểm, tấm chắn bằng bìa các tông tự chế, và ô.
Bản quyền hình ảnhReutersImage caption Hàng trăm người tràn vào bên trong tòa nhà LegCo Tuy nhiên, cảnh sát đã dùng hơi cay và gậy với đám đông trong những vụ đụng độ trước đó.
Những người biểu tình ủng hộ dân chủ xuống đường nhân dịp kỷ niệm 22 năm Anh quốc trao trả thành phố này cho Trung Quốc.
Đây là cuộc biểu tình mới nhất trong một chuỗi các cuộc biểu tình chống một đạo luật gây tranh cãi cho phép dẫn độ người dân sang Trung Quốc lục địa.
Chính quyền đã đồng ý đình chỉ nó vô thời hạn, nhưng các cuộc biểu tình vẫn tiếp tục giữa những lời kêu gọi Chủ tịch Hong Kong Carrie Lam phải từ chức.
Tòa nhà LegCo được đặt ở mức báo động đỏ lần đầu tiên hôm Thứ Hai 1/7 - có nghĩa mọi người phải thoát khỏi tòa nhà và khu vực lân cận.
Nhưng cho tới 21:00 giờ địa phương, đám đông đứng xem không những không giảm mà còn đông thêm, và hàng trăm người biểu tình đã tràn qua cửa kính vỡ vụn vào trong tòa nhà.
Bản quyền hình ảnhEPAImage caption Người biểu tình hôm 1/7 sẵn sàng đối phó với chuyện bị xịt hơi cay Bản quyền hình ảnhReutersBản quyền hình ảnhReuters
Điều gì xảy ra từ sáng sớm thứ Hai đến giờ?
Nhà chức trách cho biết người biểu tình đã chặn một số con đường trong thành phố từ 4 giờ sáng địa phương.
Một tuyên bố của cảnh sát lên án "hành vi bất hợp pháp" của những người biểu tình, người mà họ nói đã lấy cột sắt và các đường ray bảo vệ từ những công trường gần đó. Họ cảnh báo người biểu tình không được ném gạch hoặc tấn công hàng ngũ cảnh sát đứng chặn đường.
Bản quyền hình ảnhReutersImage caption Cảnh sát dùng bình xịt hơi cay và dùi cui tấn công người biểu tình Có báo cáo là một số người biểu tình bị thương. Hãng tin AFP cho biết ít nhất một phụ nữ được bị chảy máu từ vết thương ở đầu sau khi đụng độ với cảnh sát.
Cảnh sát sau đó cho biết 13 sĩ quan cảnh sát phải được đưa đến bệnh viện sau khi người biểu tình ném "chất lỏng không xác định" vào họ. Một số người được cho là đã bị khó thở do tiếp xúc với chất lỏng này.
Hàng ngàn người tham gia cuộc diễu hành hòa bình vào chiều thứ Hai.
Vào giờ ăn trưa, một nhóm người biểu tình ly khai đã chuyển đến tòa nhà Hội đồng Lập pháp (LegCo), nơi chính phủ họp và dùng xe đẩy bằng kim loại cố gắng phá cửa kính của toà nhà.
Một nhóm nhỏ người biểu tình liên tục đâm xe đẩy kim loại vào cửa kính của tòa nhà, sau đó giải tán đi nơi khác.
Bản quyền hình ảnhAFPImage caption Một nhóm người liên tục đâm xe đẩy kim loại vào cửa kính của tòa nhà chính phủ Đến tối, một số người quay trở lại tòa nhà LegCo và bắt đầu kéo hàng rào xuống để đột nhập vào bên trong.
Người biểu tình bị chặn bởi một cánh cửa kim loại nặng, trong khi cảnh sát đứng nhìn và sẵn sàng đáp trả. Nhưng sau khi người biểu tình mở được cổng, cảnh sát rút vào sâu hơn trong tòa nhà.
Một người đàn ông, tự gọi là G, cho BBC biết tại hiện trường những người biểu tình đã tính trước sẽ có bạo lực.
"Phong trào lúc này đã vượt quá luật dẫn độ. Đó là [đấu tranh] về quyền tự trị của Hong Kong," ông nói.
"Tôi lo sẽ có phản ứng tiêu cực từ công chúng. Tất cả những gì chúng tôi làm đều có rủi ro và đây là một trong những rủi ro mà những người ở đây chấp nhận".
Chính phủ lên án cái mà họ gọi là những hành động "cực kỳ bạo lực", nói thêm rằng cảnh sát sẽ "có những biện pháp tăng cường cần thiết để bảo vệ trật tự và an toàn công cộng".
Bản quyền hình ảnhAFPImage caption Cảnh sát bạo động đứng canh bên trong tòa nhà Hội đồng Lập pháp Bản quyền hình ảnhAFPImage caption Hàng ngàn người tham dự cuộc tuần hành ủng hộ dân chủ Hong Kong đánh dấu 20 năm chuyển giao Hong Kong: Phe Dân chủ mong giành lại quyền phủ quyết Biểu tình Hong Kong: Giới vận động VN nghĩ gì?
Trước đó lễ chào cờ để đánh dấu bàn giao đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Hồng Kông trong bối cảnh sự có mặt dầy đặc của cảnh sát.
Phát biểu sáng hôm 1/7, bà Lam cho biết các sự kiện vào tháng 6/2019 khiến bà "nhận ra mình cần dành nhiều thời gian hơn để lắng nghe người dân".
Khi bà dự buổi lễ thượng cờ, những người biểu tình đã tổ chức một sự kiện gần đó, giơ cao cờ đen để biểu hiện nỗi sợ lãnh thổ này đánh mất tự do.
Bà Lam đang phải đối mặt với những lời kêu gọi từ chức liên tục và đám đông dự kiến sẽ tham dự cuộc biểu tình lớn trong hôm 1/7.
Bản quyền hình ảnhEPAImage caption Bà Carrie Lam đối mặt với những lời kêu gọi từ chức Yêu cầu của người biểu tình gồm rút toàn bộ dự luật, rút lại từ "bạo loạn" để mô tả cuộc biểu tình vào ngày 12/6, trả tự do cho tất cả các nhà hoạt động bị giam giữ và điều tra về hành vi bạo lực của cảnh sát.
Hơn một triệu người đã xuống đường nhiều lần trong ba tuần qua để trút sự tức giận và thất vọng của họ lên Trưởng đặc khu Carrie Lam do Bắc Kinh hậu thuẫn. Động thái này đặt ra thách thức lớn nhất đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từ khi ông lên nắm quyền vào năm 2012.
Trong lần xuất hiện công khai đầu tiên kể từ ngày 18 tháng 6, nhà lãnh đạo Hong Kong đang bị thúc dục phải từ chức Carrie Lam nói bà nhận ra rằng mình cần phải dành nhiều thời gian hơn để lắng nghe.
"Tôi sẽ học được bài học và đảm bảo rằng công việc trong tương lai của chính phủ sẽ gần gũi hơn và phản ứng nhanh hơn với nguyện vọng, tình cảm và ý kiến của cộng đồng", bà nói.
Ý nghĩa 'đặc biệt 'năm nay
Phân tích của Karishma Vaswani, BBC News tại Hong Kong
Hong Kong có một lịch sử biểu tình ôn hòa và phần lớn các cuộc biểu tình này rất bình tĩnh, ngoại trừ thỉnh thoảng đụng độ với cảnh sát.
Cảm nhận áp đảo mà tôi có được sau khi nói chuyện với nhiều người ở đây là giới trẻ Hong Kong thực sự tức giận và thất vọng với cách Hong Kong đang được điều hành. Họ muốn những người biểu tình bị giam giữ được thả ra, dự luật bị huỷ bỏ và Carrie Lam phải từ chức.
Ngoài những cơn giận tôi cũng thấy những cảnh hợp tác đáng chú ý. Từng người phát cho nhau dù, mũ bảo hiểm và bám chặt lấy nhau khi họ đứng vững để chống lại cảnh sát đã mang bình xịt hơi cay và dùi cui để đánh trả.
Khi màn đêm buông xuống, số người xuống đường càng đông - khi những người biểu tình được tham gia bởi các gia đình có trẻ nhỏ đã tham gia cuộc tuần hành ủng hộ dân chủ diễn ra hàng năm để đánh dấu việc bàn giao Hồng Kông cho Trung Quốc đại lục.
Nhưng năm nay, nó cuộc tuần hành mang một ý nghĩa đặc biệt - một cơ hội để cho chính phủ ở đây thấy rằng họ sẽ không để mất thành phố của mình mà không tranh đấu.
Tại sao mọi người biểu tình?
Hồng Kông, một thuộc địa cũ của Anh, là một phần của Trung Quốc kể từ năm 1997 theo nguyên tắc "một quốc gia, hai thể chế", cho phép các quyền tự do mà dân đại lục không có, trong đó bao gồm cả độc lập tư pháp.
Dự luật dẫn độ gây lo ngại cho tình trạng đó.
Những người chỉ trích dự luật sợ rằng nó có thể được sử dụng để nhắm vào các nhà bất đồng chính kiến với chính phủ Bắc Kinh, và đưa Hồng Kông tiến xa hơn vào sự kiểm soát của Trung Quốc.
Vào ngày 12 tháng 6, cảnh sát sử dụng hơi cay và đạn cao su để giải tán đám đông tuần hành chống lại dự luật - một bạo lực tồi tệ nhất trong thành phố trong nhiều thập kỷ.
Cuối cùng, các cuộc biểu tình đã buộc chính phủ phải xin lỗi và đình chỉ luật dẫn độ dự kiến sẽ được thông qua. Chính phủ Hong Kong 'tạm dừng' luật dẫn độ Trung Quốc giận dữ với nhà hoạt động Hong Kong
Tuy nhiên, nhiều người biểu tình cho biết họ sẽ không lùi bước cho đến khi dự luật hoàn toàn bị hủy bỏ.
Nhiều người vẫn tức giận về mức độ sử dụng bạo lực của cảnh sát vào ngày 12 tháng 6, và đã kêu gọi một cuộc điều tra.
"Việc cảnh sát Hồng Kông sử dụng bạo lực quá mức đối với những người biểu tình ôn hòa khẩn cấp yêu cầu một cuộc điều tra hoàn toàn độc lập", bà Sophie Richardson, giám đốc Tổ chức Theo dõi Nhân quyền tại Trung Quốc bình luận trong một thông báo.
Tuy nhiên, cũng đã có những cuộc biểu tình nhỏ hơn từ phong trào ủng hộ Bắc Kinh.
Vào Chủ nhật, hàng ngàn người biểu tình ủng hộ Bắc Kinh đã biểu tình ủng hộ cảnh sát Hong Kong.
Một người biểu tình ủng hộ Bắc Kinh nói với cảnh sát AFP chỉ đang cố gắng "duy trì trật tự", gọi những người biểu tình chống dẫn độ là có hành động "vô nghĩa".
Hong Kong: Joshua Wong ra tù, nói Carrie Lam 'phải từ chức!'
6 giờ trước
Bản quyền hình ảnhNurPhoto/Getty ImagesImage caption Lãnh đạo chính phong trào dân chủ Dù Vàng được trả tự do hôm 17/6
Phong trào phản đối bà Carrie Lam dự đoán tăng mạnh vào 17/6, khi lãnh đạo phong trào Dù Vàng, Joshua Wong, ra tù.
Nhà hoạt động sinh viên nổi tiếng nhất Hong Kong, Joshua Wong, kêu gọi bà Carrie Lam từ chức, ngay sau khi anh ra tù hôm 17/6.
Wong, gương mặt đại diện của phong trào Dù Vàng năm 2017, đã có bài phát biểu sau một trong những cuộc biểu tình lớn nhất trong lịch sử Hong Kong.
"Hàng triệu người Hong Kong đã xuống đường biểu tình trong vài tuần qua, cho thấy tinh thần và nhân phẩm của người Hong Kong. Điều chúng tôi khẩn thiết yêu cầu là bà Carrie Lam phải từ chức và phải bãi bỏ luật dẫn độ. Cái mà chúng tôi cố gắng làm chỉ là thông qua bất tuân dân sự, và các hành động trực tiếp, cho cả thế giới và cộng đồng quốc tế thấy rằng người Hong Kong sẽ không im lặng dưới sự đàn áp của Chủ tịch Tập Cận Bình, và lãnh đạo Hong Kong Carrie Lam," Joshua Wong phát biểu.
"Bà Lam cần từ chức, nếu không, tôi đảm bảo rằng, trước lễ kỷ niệm 22 năm ngày Hong Kong được trả về Trung Quốc, không chỉ 1 hay 2 triệu người mà còn nhiều hơn nữa sẽ tham gia cùng chúng tôi chiến đấu cho tới khi chúng tôi dành lại được quyền tự do và quyền con người cơ bản," Joshua Wong nói thêm.
Các nhà tổ chức biểu tình cho biết gần hai triệu người đã xuống đường hôm Chủ Nhật 16/6, yêu cầu bà Lam từ chức trong một sự việc đang trở thành thách thức khó khăn nhất đối với quan hệ với Trung Quốc kể từ khi Hong Kong được Anh trao trả cho đại lục 22 năm trước.
Bản quyền hình ảnhNurPhoto/Getty ImagesImage caption Joshua Wong nói bà Carrie Lam 'phải từ chức' hôm 17/6 Wong, người chịu hai án tù vào năm 2017 và 2018 do tham gia vào phong trào Dù Vàng, được thả tự do hôm 17/6 sau khi được giảm án 1 tháng.
Bà Carrie Lam không còn đủ tiểu chuẩn để trở thành một lãnh đạo Hong Kong," Wong nói với các phóng viên tại khu vực nhà tù. "Bà ta cần chịu trách nhiệm và từ chức."
Việc Wong được trả tự do sẽ thúc đẩy thêm các cuộc biểu tình và tăng thêm sức ép lên lãnh đạo Hong Kong Carrie Lam, theo báo giới. Hong Kong bị choáng sau đợt biểu tình Hong Kong: dân lại biểu tình lớn vì luật dẫn độ Cô gái ngồi thiền: Biểu tượng biểu tình ở Hong Kong 4 điều cần biết về biểu tình ở Hong Kong
Các cuộc biểu tình xảy ra vào thời điểm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang vật lộn với cuộc chiến thương mại với Mỹ ngày càng sâu rộng, nền kinh tế suy thoái và căng thẳng về chiến lược trong khu vực, theo Reuters.
Các chính trị gia phe đối lập ở Hong Kong nhắc lại lời kêu gọi của người biểu tình rằng bà Lam nên từ chức, và bãi bỏ luật dẫn độ, thậm chí ngay cả sau khi bà Carrie Lam xin lỗi rằng chính phủ của bà đã xem xét dự luật này.
"Chính phủ của bà ta không thể là một chính phủ hiệu quả, và sẽ có rất nhiều, rất nhiều khó khăn để tiếp tục", nhà lập pháp kỳ cựu của Đảng Dân chủ James To nói với đài truyền hình RTHK.
"Tôi tin rằng chính phủ sẽ chấp nhận đơn từ chức của bà ấy."
Bản quyền hình ảnhGrace BuiImage caption Joshua Wong trả lời phóng viên quốc tế ngay khi ra tù Tuy nhiên, tờ China Daily cho biết các nhà lãnh đạo của Bắc Kinh sẽ tiếp tục ủng hộ bà Lam, trong khi chỉ trích sự can thiệp của nước ngoài vào cuộc khủng hoảng.
"Sự ủng hộ của Trung Quốc đối với bà Lam sẽ không dao động, không chùn bước trước bạo lực trên đường phố cũng như sự can thiệp có chủ đích của các chính phủ nước ngoài," tờ China Daily cho biết trong một bài xã luận.
Dù bà Lam trì hoãn dự luật, nó vẫn chưa được bãi bỏ hoàn toàn, mặc dù lo ngại ngày càng tăng cả trong nước và quốc tế rằng Hong Kong - một trung tâm tài chính - có thể bị xói mòn bởi những thay đổi trong luật pháp, theo Reuters.
"Chúng tôi không thể chấp nhận lời xin lỗi của bà Lam. Nó không loại bỏ được những đe dọa đối với chúng tôi," nhân viên xã hội Brian Chau, một trong số hàng trăm người biểu tình đã ở lại qua đêm tại quận Admiralty quanh trụ sở chính phủ và cơ quan lập pháp, nói.
Một số người biểu tình đã dọn rác bỏ lại sau cuộc diễu hành khổng lồ nhưng yên bình, trong khi những người khác hát 'Hallelujah, một bài hát phúc âm đã trở thành một biểu tượng của cuộc biểu tình chống lại bà Lam.
Các trụ sở chính phủ sẽ đóng cửa vào thứ Hai. Cảnh sát mặc đồng phục đứng rải rác mà không trang bị vũ khí chống bạo loạn, trái ngược với những cuộc giao tranh bạo lực gần đây giữa cảnh sát và người biểu tình, theo Reuters.
Phong trào chống bà Lam được dự đoán sẽ tăng mạnh vào sáng thứ Hai 17/5, khi Joshua Wong, một trong những lãnh đạo phong trào dân chủ Dù Vàng của Hong Kong, được trả tự do.
Wong, 22 tuổi, và đảng Demosisto dân chủ ủng hộ anh đã đóng một vai trò quan trọng trong các cuộc biểu tình của Dù Vàng năm 2014.
Joshua Wong ra tù, gửi ngay thông điệp cho ông Tập Cận Bình và bà Carrie Lam
Joshua Wong cùng đám đông đứng ngoài Hội Đồng Lập Pháp Hồng Kông, yêu cầu bà Carrie Lam từ chức. (Hình: REUTERS/Thomas Peter)
Hồng Kông (NV) – “Người dân Hồng Kông sẽ không giữ im lặng dưới sự đàn áp của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Đặc Khu Trưởng Hồng Kông Carrie Lam. Bà Carrie Lam phải từ chức.”
Đó là lời nói đầu tiên của Joshua Wong (Hoàng Chi Phong) – thủ lĩnh phong trào sinh viên Dù Vàng năm 2014 trả lời hàng trăm phóng viên đang đứng chờ anh trước cổng trại giam.
10 giờ sáng ngày Thứ Hai, 17 Tháng Sáu, theo giờ địa phương, thủ lĩnh phong trào sinh viên Dù Vàng năm 2014, Joshua Wong được trả tự do sớm hơn thời hạn. Anh bị bắt trở lại trại giam hồi Tháng Năm, 2019 với bản án hai tháng tù giam.
Joshua Wong rời khỏi nhà tù sáng Thứ Hai, 17/6. (Hình: REUTERS/Tyrone Siu)
Retuers dẫn lời Joshua Wong nói: “Nếu bà Carrie Lam không từ chức, tôi tin rằng trong vài tuần nữa, trước khi diễn ra lễ kỷ niệm 22 năm chuyển giao chủ quyền Hồng Kông, sẽ không chỉ một triệu hay hai triệu người, mà là thêm nhiều người dân Hồng Kông sẽ đến, ủng hộ cuộc đấu tranh của chúng tôi. Chúng tôi đấu tranh cho đến một ngày chúng tôi lấy lại quyền tự do và quyền cơ bản của con người cơ bản.”
Rất nhanh chóng, chiếc áo trắng thủ lĩnh Joshua Wong mặc trên người khi ra khỏi trại giam đã được thay bằng chiếc áo màu đen, màu chủ đạo của cuộc biểu tình ngày Chủ Nhật 16 Tháng Sáu.
Đây là một thông điệp rất rõ ràng cho thấy anh đang hoà vào cuộc biểu tình “áo đen” lớn nhất lịch sử Hồng Kông.
Và nơi mà Joshua Wong cùng với những người bạn trong Đảng chính trị Demosisto của mình có mặt ngay sau đó, không đâu khác hơn, chính là trụ sở Hội Đồng Lập Pháp. Nhà hoạt động dân chủ Joshua Wong một lần nữa, trở thành người thủ lĩnh, hướng dẫn người dân yêu cầu các nhà lãnh đạo Hồng Kông từ chức và rút lại dự luật dẫn độ.
Nhà đấu tranh dân chủ Joshua Wong được trả tự do sớm hơn thời hạn là một trong những thành công lớn của người Hồng Kông. Vì đây cũng chính là một yêu cầu hơn 2 triệu người dân đã đưa ra trong cuộc biểu tình lịch sử hôm Chủ Nhật, 16 Tháng Sáu.
Bên cạnh ba yêu cầu người biểu tình đưa ra là: Rút lại luật dẫn độ; Bà Carrie Lam phải xin lỗi người dân Hồng Kông; Bà Lam phải từ chức, họ đòi hỏi chính phủ cầm quyền Hồng Kông phải trả tự do cho những người có tiếng nói đối lập đang bị cầm tù.
Đây cũng chính là thông điệp Joshua Wong gửi đến chính phủ Hồng Kông ngay khi ra khỏi nhà tù. Anh nói:
“Như chúng ta biết rằng hơn 20 nhà hoạt động vẫn bị nhốt trong tù, tôi may mắn vì hôm nay tôi đã thụ án xong tất cả các án tù. Tôi hy vọng trong tương lai, sẽ không còn tù nhân chính trị nào tồn tại ở Hồng Kông. Hồng Kông nên là nơi có tự do, dân chủ và nhân quyền.”
Hình ảnh tự tin, mạnh mẽ của người thủ lĩnh phong trào Dù Vàng nhanh chóng truyền đi khắp thế giới. Joshua trả lời truyền thông thế giới bằng ba ngôn ngữ: Tiếng Trung Quốc, tiếng Quảng Đông, và tiếng Anh.
Cuộc biểu tình hôm Chủ Nhật 16 Tháng Sáu của người dân Hồng Kông lớn hơn cuộc biểu tình trước đó một tuần. Và cuộc biểu tình tuần trước lớn hơn cuộc biểu tình Dù Vàng năm 2014.
Một biển người, phần lớn mặc đồ đen và cầm theo các bông hoa trắng để tưởng nhớ một người đàn ông mặc áo vàng đã chết trong cuộc xuống đường, tràn ngập các ngả đường ở trung tâm Hồng Kông. Họ cũng đòi Đặc Khu Trưởng Hồng Kông, bà Carrie Lam, phải từ chức, dù rằng bà đã có lời xin lỗi.
Ban tổ chức cuộc biểu tình cho biết có khoảng hai triệu người tham dự tuần hành, tức 27% số dân Hồng Kông. Mạng xã hội phấn khích, bày tỏ sự ngưỡng mộ khi nhìn thấy trong biển người “áo đen” có cả những ngôi sao điện ảnh Hồng Kông như Châu Nhuận Phát, Vương Hỷ…
Họ kéo đến trung tâm thành phố từ mọi nơi, với con số đông đảo đến nỗi lộ trình chính thức phải kéo dài và sau đó nới rộng ra, chặn mọi giao thông bên ngoài trụ sở cơ quan hành chánh Hồng Kông.
Cuộc biểu tình này cho thấy hình ảnh rõ ràng của một phong trào tranh đấu quần chúng với sự tham dự của mọi người ở mọi độ tuổi, với các ngành nghề khác nhau, dù rằng thành phần trẻ vẫn chiếm vai trò chủ lực. (C.Linh)
Người biểu tình ở Hong Kong một lần nữa chặn các con đường chính và các tòa nhà chính phủ, trong khi lực lượng cảnh sát bắn hơi cay và đạn cao su để đáp trả.
Nhìn bề ngoài, những cuộc biểu tình này là dự luật cho phép dẫn độ người từ Hong Kong sang Trung Quốc đại lục.
Nhưng đây không phải là tất cả. Có rất nhiều những số bối cảnh quan trọng, thậm chí kéo dài hàng thập kỷ có thể sẽ giúp giải thích những gì đang diễn ra.
1. Hong Kong có một vị thế đặc biệt ...
Điều đầu tiên quan trọng cần nhớ là Hồng Kông rất khác biệt so với các thành phố khác của Trung Quốc.
Hong Kong là thuộc địa của Anh trong hơn 150 năm. Đảo Hong Kong được nhượng lại cho Anh sau một cuộc chiến năm 1842. Sau đó, Trung Quốc cũng cho Anh thuê phần còn lại của Hong Kong trong 99 năm.
Hong Kong kể từ đó trở thành một cảng giao dịch bận rộn, một trung tâm sản xuất và nền kinh tế đã phát triển mạnh mẽ vào những năm 1950.
Lãnh thổ này cũng là nơi mà nhiều người di cư và những người bất đồng chính kiến tìm đến để chạy trốn khỏi sự bất ổn, nghèo đói hoặc đàn áp ở Trung Quốc đại lục.
Bản quyền hình ảnhGetty ImagesImage caption Hong Kong năm 1997 Sau đó, vào đầu những năm 1980, khi thời hạn cho thuê 99 năm ngày càng đến gần, Anh và Trung Quốc bắt đầu đàm phán về tương lai của Hong Kong. Chính phủ cộng sản ở Trung Quốc cho rằng tất cả Hong Kong nên được trả lại cho Trung Quốc. Hong Kong: cảnh sát bắn đạn cao su vào người biểu tình 30 năm Thiên An Môn: 'Ký ức tập thể là sức mạnh' Biểu tình Hong Kong: Giới vận động VN nghĩ gì?
Hai bên đã đạt được thỏa thuận vào năm 1984 rằng Hong Kong sẽ được trả về cho Trung Quốc vào năm 1997, theo nguyên tắc "một quốc gia, hai chế độ".
Điều này có nghĩa là trong khi trở thành một phần với Trung Quốc, Hong Kong sẽ được hưởng "quyền tự chủ cao độ, ngoại trừ các vấn đề đối ngoại và quốc phòng" trong 50 năm.
Do đó, Hong Kong có một hệ thống pháp lý và biên giới riêng, và các quyền bao gồm tự do hội họp và tự do ngôn luận được bảo vệ.
Ví dụ điển hình chính là việc Hong Kong là một trong số ít nơi trên lãnh thổ Trung Quốc có thể tưởng niệm cuộc đàn áp Quảng trường Thiên An Môn năm 1989.
2. Nhưng mọi thứ đang thay đổi
Hong Kong vẫn được hưởng các quyền tự do vốn không tồn tại ở Trung Quốc đại lục nhưng giới chỉ trích cho rằng các quyền này đang bị suy giảm.
Các nhóm đấu tranh đã cáo buộc Trung Quốc can thiệp sâu vào Hong Kong, như các phán quyết pháp lý loại bỏ các nhà lập pháp ủng hộ dân chủ. Họ cũng lo ngại về sự mất tích 5 nhân viên nhà xuất bản sách Hong Kong và một nhà tài phiệt bị giam giữ ở Trung Quốc.
Một vấn đề khác là quá trình cải cách dân chủ.
Bản quyền hình ảnhGetty ImagesImage caption Carrie Lam đứng cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong lễ nhậm chức lãnh đạo Hong Kong của bà hồi 2017 Nhà lãnh đạo của Hong Kong, Carrie Lam, được bầu ra bởi một ủy ban bầu cử gồm 1.200 thành viên, hầu hết đều thân Bắc Kinh. Trong khi đó chỉ có 6% tổng số cử tri có quyền bầu các ủy viên này.
Theo Bản Hiến pháp của Hong Kong, Bộ Luật cơ bản, Hong Kong nên bầu lãnh đạo của mình theo một cách dân chủ hơn, nhưng có nhiều tranh cãi về việc thực hiện điều này. Biểu tình Hong Kong và một góc nhìn từ Việt Nam Hong Kong: Biểu tình có bao giờ đạt kết quả? Hong Kong bị choáng sau đợt biểu tình
Chính phủ Trung Quốc cho biết vào năm 2014 sẽ cho phép cử tri bầu chọn các nhà lãnh đạo từ một danh sách đã được ủy ban-thân-Bắc Kinh phê chuẩn, nhưng giới phê bình gọi đây là "nền dân chủ giả tạo" và nó đã không được thông qua tại Hội đồng lập pháp của Hồng Kông.
28 năm nữa là đến 2047, thời điểm Luật cơ bản sẽ hết hạn nhưng những gì sẽ xảy ra với quyền tự trị của Hong Kong vẫn chưa rõ ràng.
3. Hầu hết người Hong Kong không xem mình là người TQ
Trong khi hầu hết người Hong Kong là người gốc Hoa, và mặc dù Hồng Kông là một phần của Trung Quốc, phần lớn người dân ở đây không nhận mình là người Trung Quốc.
Các khảo sát từ Đại học Hong Kong cho thấy hầu hết mọi người tự nhận mình là "người Hong Kong" và chỉ có 15% tự nhận là "người Trung Quốc".
Sự khác biệt thậm chí còn lớn hơn trong giới trẻ. Trong một cuộc khảo sát năm 2017 cho thấy chỉ có 3% người trong độ tuổi 18-29 tự nhận mình là người Trung Quốc.
Bản quyền hình ảnhGetty ImagesImage caption Một người phụ nữ Hong Kong vẫy lá cờ Anh Quốc Người Hong Kong nêu rõ sự khác biệt về pháp lý, xã hội và văn hóa và thực tế Hong Kong là một thuộc địa riêng biệt trong 150 năm là lý do tại sao họ không đồng nhất với đồng bào của họ ở Trung Quốc đại lục.
Tuy nhiên, tinh thần chống Trung Quốc ở Hong Kong cũng tăng trong những năm gần đây, khi nhiều người người phàn nàn về những vị khách du lịch đến từ đại lục vô cùng thô lỗ, coi thường các quy tắc địa phương hoặc làm gia tăng chi phí sinh hoạt.
Một số nhà hoạt động trẻ thậm chí đã kêu gọi Hong Kong độc lập khỏi Trung Quốc, một điều rất đáng báo động đối với chính quyền Bắc Kinh.
Người biểu tình cảm thấy dự luật dẫn độ, nếu được thông qua, sẽ đưa lãnh thổ này đến gần hơn dưới sự kiểm soát của Trung Quốc.
"Hồng Kông sẽ trở thành một thành phố khác của Trung Quốc nếu dự luật này được thông qua", một người biểu tình, Mike, 18 tuổi, nói với BBC.
4. Người Hong Kong biết cách biểu tình
Bản quyền hình ảnhEPAImage caption Cuộc biểu tình hôm 2014 kéo dài nhiều tuần Vào tháng 12/2014, khi cảnh sát tháo dỡ những gì còn sót lại tại một địa điểm biểu tình ủng hộ dân chủ ở trung tâm Hong Kong, những người biểu tình đã hô vang: "Chúng tôi sẽ trở lại."
Thực tế việc các cuộc biểu tình trở lại không quá đáng ngạc nhiên. Hong Kong có một lịch sử về sự bất đồng chính kiến kéo dài nhiều năm qua.
Năm 1966, các cuộc biểu tình nổ ra sau khi Công ty Star Ferry quyết định tăng giá vé. Các cuộc biểu tình leo thang thành bạo loạn buộc chính quyền phải ra lệnh giới nghiêm và điều động hàng ngàn binh sĩ đã xuống đường.
Các cuộc biểu tình lại tiếp diễn từ năm 1997, nhưng những cuộc biểu tình lớn nhất thường có xu hướng chính trị và đưa người biểu tình vào cuộc xung đột với Trung Quốc đại lục.
Trong khi người Hong Kong có một mức độ tự chủ nhất định, họ có ít tự do trong các cuộc thăm dò, có nghĩa là các cuộc biểu tình là một trong số ít cách họ có thể đưa ra quan điểm của mình.
Có nhiều cuộc biểu tình lớn vào năm 2003 (lên tới 500.000 người xuống đường và dẫn đến một dự luật an ninh gây tranh cãi bị hủy bỏ) và các cuộc tuần hành hàng năm cho quyền bầu cử phổ quát cũng như việc tưởng niệm cuộc đàn áp ở Quảng trường Thiên An Môn, cho thấy bề dày lịch sử biểu tình của Hong Kong.
Các cuộc biểu tình năm 2014 đã diễn ra trong vài tuần và khi đó người Hong Kong yêu cầu được quyền bầu lãnh đạo của chính họ. Nhưng phong trào Dù vàng đã bị xẹp xuống mà không có bất kỳ sự nhượng bộ nào từ Bắc Kinh.